=== p17 === H^ | 812 TERPANTDEMR. Septem nomos Terpandro tribuit Photius p. 302, 16: Νόμος ὃ κιϑαρωδικὸς τρόπος τῆς μελῳδίας, ἁρμονίαν ἔχων ταύτην (τακ- τὴν) καὶ ῥυϑμὸν ὡρισμένον᾽ ἦσαν δὲ ἑπτὰ οἵ ὑπὸ Τερπάνδρου᾽ ὧν εἷς ὄρϑιος, τετράδιος (τετραοίδεος), ὀξύς") eademque Suidas v. νόμος et ὄρϑιος νόμος. Ac totidem recenset Plut. de mus. €. 4: ἐκεῖνος γοῦν rovg κιϑαρῳδικοὺς πρῶτος ὠνόμασε Βοιώτιόν τινα καὶ Αἰόλιον Τροχαῖόν τε καὶ Ὀξύν, Κηπίωνά ve καὶ Τερπάν- ὄρειον καλῶν, ἀλλὰ μὴν καὶ Τετραοίδιον. diserepat vero, quod ὄρϑιον, quem Photius Terpandro tribuit, non recenset: hune qui- dem etiam Pollux agnoscit, qui octo nomos "Terpandreos iusto ordine recenset IV 65: νόμοι δὲ oí Τερπάνδρου ἀπὸ μὲν τῶν ἐθνῶν ὅϑεν qv Αἰόλιος καὶ Βοιώτιος. ἀπὸ δὲ τῶν ῥυϑμῶν ὄρϑιος καὶ τροχαῖος, ἀπὸ δὲ τρόπων ὀξὺς καὶ τετραῴδιος (unus liber τε- τράοιδος, fort. τετραοίδιος), ἀπὸ δὲ αὐτοῦ καὶ τοῦ ἐρωμένου Τερ- πάνδρειος καὶ Komímv'**) σφάλλονται δὲ of καὶ ἀπόϑετον προστι- ϑέντες αὐτῷ καὶ σχοινίωνα᾽ οὗτοι γὰρ αὐλητικοί (scr. αὐλῳ δικοί). Atque Ὄρϑιος νόμος qui non fuit diversus a prooemio in Apollinem, vid. quae dixi ad fr. 2., omnium consensu adscri- bitur Terpandro. Adde praeterea Suid. v. Ὄρϑιον νόμον καὶ τροχαῖον᾽ .τοὺς δύο νόμους ἀπὸ τῶν ῥυϑμῶν ὠνόμασε Τέρπανδρος, ἀνατεταμένοι δ᾽ ἦσαν καὶ εὔτονοι. Fallitur enim Volkmann, qui ὄρϑιον νόμον ab hoc loco alienum esse censet, quippe qui fuerit αὐλητικός: at duo fuerunt diversi νόμον ὄρϑιοι, alter κεϑαρῳδικὸς Terpandri, quos modos prooemium in Apollinem exhibebat, alter αὐλητικὸς Olympi, ut videtur, qui νόμος ᾿4ϑηνᾶς dictus est. Illi vero, quos Photius et Suidas sequuntur, eum septem tantum * pum ad Herod. | 24: ὄρϑιον νόμον Θαμύρα᾽ ὁ κπιϑαρῳδικπὸς τρύπος τῆς μελῳδίας, ἁρμονίαν ἔχων τακτὴν καὶ ῥυϑμὸν ὡρισμένον" ἦσαν δὲ ξ΄, ὧν εἰς ὁ ὄρϑιος. ubi falso Thamyras pro Terpandro no- minatur. **) Terpaudri et Capionis νόμον etiam Clemens Protr. p. 2 memorat. === p18 === -— m . POETAE MELICI. ὦ ψόμους Terpandro vindieant, videntur unum ei abiudieavisse, for- íasse .4i0iiov: Plutarchum horum auctoritatem non sequi mami- festum est, nam omisit üg8:ov, quem illi testificantur, quamquam mirum est a Plutarcho nobilem hunc nomum praetermissum esse; haud dubie octo enumeraverat, ut scribendum sit: ἀλλὰ μὴν καὶ Τετραοίδιον καὶ Ὄρϑιον. Ceterum quod Schol. Aristoph. Ach. v. 14 Phrygium nomwm 'l'erpandro tribuit, eredo subesse errorem. τὸ δὲ Βοιώτιον μέλος οὕτω καλούμενον, ὕπερ εὗρε Τέρπανδροι; ὥσπερ καὶ τὸ Φρύγιον (quem deseripsit Suidas v. Μόσχος, vbi duo libri ὁ Φρύγιος), ubi scribendum ὥσπερ καὶ Ὄλυμπος ὃ Φρφυὺξ τὸ Φρύγιον, quod ex parte firmat Apostol XI 79: ὥσπερ καὶ ὁ Φρὺξ τὸν Φρύγιον. Huic emendationi frustra adversatus est Hiller in Philo. XXXIV 231. I. ΕΙΣ ΔΙΑ. I / 813 1. Ζεῦ πάντων doyd, πάντων ἀγήτωρ, Ζεῦ, σοὶ σπένδω ταύταν ὕμνων ἀρχάν. Terpander. Fr. 1. Clemens Alexandr. Strom. VI 784: ἡ τοένον ἁρμονία, τοῦ βαρβάρου ψαλτηρίου τὸ σεμνὸν ἐμφαίνουσα τοῦ μέλους ἀρχαιοτάτη τυγχάνουσα ὑπόδειγμα Τερπάνδρῳ μάλιστα γίνεται πρὸς ἁρμονίαν τὴν Δώριον ὑμνοῦντι τὸν día ὧδέ πῶς" Ζεῦ κτλ. Eadem Arsen. 261. Apostol Ill 290. — V. 2. ἀγήτωρ Clem. ἁγήτωρ Arsen. — V. 8. σπένδω scripsi, legebatur πέμπω: quamquam possis tueri veterem scripturam epigrammate musei Heliconii, quod Sehillbaeh edidit (Vratisl. 1862) 3 Ζηνὸς Zhi τόνδε Πολύμνια νέκταρος ἀτμὸν πέιι- πω τὴν ὁσίην πατρὶ τίνουσα χάριν: nam Pindaricum Ol VII 7 καὶ ἐγὼ νέκταρ χυτόν, "Μοισᾶν δόσιν, ἀϑλοφόροις ἀνδράσιν πέμπων diver- sum, — V. 4. ταύταν, Ritschl coniecit ταῦταν τάν, in tres paroemia- cos anapaesticos haec describens, qui nmmeri ab huius nomi gravitate alieni: sed ipse quoque erravi, cum censerem duos esse versus ex binis paeonibus epibatis compositos: nam quamvis illius metri speciem haec referre videantur, tamen isti quoque numeri cum a Terpandri arte, ium ab hoc carmine abhorrent. Hoc nomi exordium, quod quatuor versibus constare videtur, partim molossos, partim spondeos exhibet: pedes autem haud dubie sunt porreeti trochaei qui σημαντοὶ nuncupan- tur vel integri vel catalectici, et σπονδεῖοι διπλοῖ sive μείζους, ut hoc sit diagramma: ἢ m "or. END: LL CL oL τς.» É eed M. L M m uL ws C ω- ὯΔ cu CE Lom mm o TEENS === p19 === TERPANDER. 9 I. ἘΠῚ APOAAQSNA. 9. '"dugéi μοι αὖτε ὥναχϑ᾽ ἔκαταβόλον ἀειδέτω φρήν. Hossbaeh (Metr. Gr. I p. 100) item trochaeos semantos agnoscit, sed duos esse versus ex quaternis pedibus compositos putat, ut in clausula oeto inania sint tempora, quod mihi parum verisimile videtur. Contra Cnesar (Rhythm. p. 177), qui item duos versus deseripsit, quorum prior voee Ζεῦ terminatur, iamborum potius productorum, qui Ὄρϑιοι appel- lantur, numerum sibi deprehendisse videtur. — Ceterum quod Terpan- drum yraeter hymnos in Iovem (tr. 1) et Apollinem (fr. 2) etiam nomum in Minervam composuisse olim suspicatns sum, iam retracto; nam Pollux, qui IV 66 haec dicit: τὸ μέντοι τῶν ψιλῶν κπιλλαριστῶν ὄργανον, ὃ καὶ Πυϑικὸν ἀνομάξεται, δακτυλικόν τινες κεκλήκασιν᾽ νόμοι δ᾽ αὐτῶν cioe , AO rvác, ᾿ἀπόλλωνος, ἴαμβοι, ἰαμβίδες, παριαμβίδες. non citha- roedicos nomos recenset, quos l'erpander condere solebat, sed eos, quos citharistae solis fidibus canebant. Fx. 2. Schol Aristoph. Nub. 595: Τὸ δὲ ἀμφί μοι αὖτε ἐκ τῶν Τερπάνδρου προοιμέων' καὶ γὰρ ἐκεῖνος οὕτως ἤρξατο" ἀμφί μοι «vig ἄνακτα, καὶ τὸ ,προοιμιάξεσϑαι δὲ ἀμφιανακτίξειν ἔλεγον. et ibid. μιμεῖται δὲ τῶν διϑυράωβων τὰ προοίμια" συνεχῶς γὰρ χρῶνται ταύτῃ τῇ λέξει" διὸ καὶ ἀμφιάνακτας αὐτοὺς ἐκάλουν. ἔστι δὲ Τερπάνδρου" ἀμφ᾽ ἐμοὶ ἄνακτα ἑκατηβόλον, Huc respicit Hesych. ἀμφὶ ἄνακτα᾽ ἀρχὴ κιϑαρῳδικοῦ νόμου. Auctius Suidas ᾿ἀμφιαναπτίξειν; τὸ προ- οἰμιάξειν e ,“Περίανδρος (ser. Τέρπανδρος) ἀμφί μοι αὖτις (sic AB, v. αὖϑις) ἄνακτα. (eadem Zonar. 163) et deinde: ἀμφιανακτίξειν" ἄδειν τὸν Τερπάνδρου νόμον, τὸν καλούμενον Ὄρϑιον, οὗ τὸ προ- οίμιον. ταύτην τὴν ἀρχὴν εἶχεν" Aug pot αὐτὸν (sed AB αὖ τὸν) ἄναχϑ' ἑκατηβόλον ἀδέτω (ἃ ἀοιδέτω, B ἀειδέτω) φρήν. ἔστι δὲ καὶ ἐν Εὐναίᾳ (recte Dindorf Εὐνείδαις, quae, Cratini fuit fabula) καὶ iv ἀναγύρῳ (a A, iv ἀναγ ογύρῳ BE, iv ἀγύρῳ vulgo: Aristophanis comoediam diei iam Küster intellexit). His Suidae verbis abusus Har- tung duos hexametros edolavit: "Aut μοι αὖτις vay ἑκατηβόλον (ἔσπετε Mooci)) ἁδέα τῷ φρήν ἐστι καὶ εὐνοία καὶ ἀρωγά. Hermann hexametrum composuit hoc modo: ἀμφί μοι αὖτε ἄναχϑ᾽ ἑκατηβόλον ἀδέτω ἃ φρήν. Hoc earmen, ut téstimonia adscripta arguunt, modo προοίμιον modo νόμος dieitur: late enim patet προοιμίου nomen, quo varia carminum genera appellari solent: sed Plutarchus de mus. c. 4 postquam Ter- paudri nomos percensuit, cum addit: πεποίηται δὲ τῷ Τερπάνδρῳ καὶ προοίμια κιϑαρῳδικὰ ἐν ἔπεσιν proprietate sermonis servata prooemia dieit breviora carmina heroicis versibus condita, cum nomi numerorum varietate essent insignes. Itaque non decet abuti hoc Plutarchi testi- monio et haec T'erpandri verba, quoniam a schol. Aristoph. prooemio adscribuntur. in hexametri speciem redigere. Ego tetrametrum daety- licum et penthemimeres iambicum restitui: nam videtur ob id ipsum hic nomus ὄρϑιος nuncupatus esse, quoniam 'T'erpander primus in hoc quidem carminum genere cum dactylis consociavit iambicum numerum: iambus autem a principio videtur ὄρϑιος vocatus esse, unde etiam postea versus, qui ex puris iambis fuit compositus hoe nomen sibi vindieabat, vid. Atil. Fort. II 10, 2 et 4. — V. 1. αὖτε et ἑκαταβόλον === p20 === ao ' POETAE MELICI. 11. ΕἸΣ AIITOAA9NA KAI MOTZAX. 814 *k - B4. J Σπένδωμεν ταῖς Mvducc παισὶν Μώσαις καὶ τῷ Μωσάρχῳ “ατοῦς υἱεῖ. IV. (EIE ΔΙΟΣΚΟΥΡΟΥΣ) 815 . *4. Ὦ Zevóg καὶ Πήδας κάλλιστοι σωτῆρες. scripsi, in edit. 2 αὖτις eb ξκατηβόλον. — Ceterum fortasse ex fine huius nomi petitum: ᾿Αλλὰ ἄναξ μάλα χαῖρε. Cf. Zenob. V 99: Xov δὲ ϑεοὶ μάπαρες᾽ τοῦτο ἐπιλέγουσιν οἵ ῥαψῳδοί, ὡς καὶ of κιϑαρωδοί" ἀλλ᾽ ἄναξ μάλα (B μέγα) χαῖρε. Hesych. AM ἄναξ ἐξόδιον κιϑαρῳδοῦ τὸ καϑαπάδον καὶ τὸ νῦν" corrigunt τὸ κατ- engóóuevov, sed malim: κατὰ Τέρπανδρον, καὶ τό; νῦν (δὲ ϑεοὶ μάπαρες, φαψῳδοῦ). ef. Eust. Il. 939, 13: ἐστέον 96, ὅτι ἐκ τοῦ ἀλλ᾽ ἄναξ, ὅπερ ἐνταῦϑα παρὰ τῷ ποιητῇ κεῖται, ἀρχή τις ἐξοδίου κιϑαρῳ- δικοῦ τό" ἀλλὰ ἀλλ᾽ ἄναξ, ὡς ἱστορεῖ Αἴλιος “Διονύσιος. Fr. 8. Keil Anal. Gramm. 6, 6: Σπονδεῖος δ᾽ ἐκλήϑη τοῦ ῥυϑμοῦ ἀπὸ τοῦ ἐν ταῖς σπονδαῖς ἐπαυλουμένου τε καὶ ἐπᾳδομένου, οἷον" Σπένδωμεν wt. ex cod. Ambrosiano (A), eadem Gaisford post He- phaest. p. 170 ed. 2 ex cod. Saibantiano (S) et Mangelsdorf ex cod. Chisiano (C) Zerpandro haec tribuenda esse iam in ed. 2 suspicatus sum. De divisione versum ambigi potest, antea tres versus discripsi Zm. v. M. παισίν | M. x. τῷ | M. Δ. υἱεῖ, nunc quatuor: videtur hoe prooemium ex orthiis et spondeis maioribus constare, ut hoc sit dia- gramma: E [ES Rs TEE gig Dee ὠ- μι. Δ LEEE -φφ"ἷ c. Leutsch Philol XI 836 trochaeos semantos esse censel. Nauck in di- metros anapaestos redegit delens Movsecig et rà. Dixit etiam de his versibus Buehholtz Tanzkunst des Euripides p. 56 et in Mus. Rhen. XXVIII 566, ubi trisyllabos iambos et trochaeos porrectos ommino ad- mittendos esse negat. — Denique addo ex hoc Terpandreo exordio fietum esse versum hexametrum, quem latinus grammaticus. Audax p. 14 ed. Keil ad Phemonoen refert: Σπένδωμεν Μούσαις καὶ τῷ μουσ- ἄρχω Φοΐίβω. — V. 1. Σπένδωμεν A, σπένδομεν 05. — Μνάμας Keil, : legebatur μνάμαις, C μνήμαις. — V. 9. παισίν À, πασι C, ποσί S, — Moscocig scripsi et v. 8 δῆωσάρχῳ, legebatur μούσαις οὐ μουσάρχῳ. -- V.4. Λατοῦς ἃ, Λητοῦς S, utrumque C, malim 4evóg. — υἱεῖ, viér A. Fr. 4. Dionys. Halic. de compos verb. c. 17: παράδειγμα δὲ αὐτοῦ (molossi) τόδε" ὦ Ζηνὸς κτλ. Terpandro tribui, quemadmodum etiam === p21 === TERPANDER. . 711 5. Σοὶ δ᾽ ἡμεῖς τετράγηρυν ἀποστέρξαντες ἀοιδάν ἑπτατόνῳ φύρμιγγι νέους κελαδήσομεν ὕμνους. Leutsch Phil. ΧΙ 842. censet, qui troehaeis semantis constare existimat: mihi orthii quatuor videntur esse; fluctuat HKossbach [ 99. Buehholtz Mus. Rh. XXVIII 567. vel in anapaestos redigit à Ζηνὸς καὶ Λήδας καλλ.σ. qui cum artis legibus pugnant, vel in quinque syllabarum versus duis καὶ Ἰήδας | κάλλιστοι (παῖδες) | σωτῆρες (ναύταις) | εὐσέλμων ναῶν il moratus Dionysii auctoritatem. — Ζανὸς seripsi, v. Ζηνὸς. --- κάλλι- στοι, Schaefer καλλίστας coniecit. — Aliquando putavi haec augenda esse duobus voeabulis εὐσέλμων ναῶν, quae suppeditare visus est Sext. Empir. JoÉbd, d: καὶ τούτῳ συμφωνεῖ τὸ τοὺς “ιοσκούρους ἀγαϑούς τινας εἶναι δαίμονας σωτῆρας εὐσέλμων νεῶν, qui haud dubie nobilem alieuius poetae loeum respexit. Postea hune Sexti loeum adhibui ad versum redintegrandum, quem sive ex iambo aliquo sive ex tragoedia adseripsit Aelian. V. H. I 30: φέρε, “Ἰιόσκουροι τοῖς δειλαίοις γενώ- μεϑα σωτῆρες ἔνϑα καὶ ἀγαθοὶ παραστάται, τοῦτο δὴ τὸ λεγόμενον ἐπὶ τῶν ϑεῶν τούτων. ut poeta ille dixerit: : εὐσέλμων νεῶν σωτῆρες ἔνϑα πἀγαϑοὶ παραστάται. Fr. 5. Strabo XIII 618: οὗτος (μρίων) μὲν οὖν κιϑαρῳδός" καὶ Γέρπανδρον δὲ τῆς αὐτῆς μουσικῆς τεχνίτην γεγονέναι φασὶν καὶ tho αὐτῆς νήσου, τὸν πρῶτον ἀντὶ τῆς τετραχόρδου λύρας ἑπταχόρδῳ χοησάμενον, καϑάπερ καὶ ἐν τοὶς ἀναφερομένοις ἔπεσιν εἰς αὐ- τὸν λέγεται" Σοὶ δ᾽ κτλ. (ubi Dhi τετραγυριν, et v. 2 DFhi ἑοὺς, mox κελαδήσαμεν). Eadem Euclid. Introd. Harm. 19 (Pappus Cram. Au. Par. | 56,10). Dialecti legi satis faeias «pig τετράγαρυν et νέως ὕμνως seribens. — Τετράγηρυν ἀοιδὰν; Volkmann ad Plut. de mus. p. 81 componit sed dubitanter cum τετραοεδίῳ νόμῳ, quo nomine Ter- pandri hymnus insignis fuit: vid. Plut, de mus. c. 4, sed is ipse nomus unde hoc nomen consecutus sit incertum. Quod si illa Volkmanni suspicio vera esset, censendum foret Terpandrum, cum prius in deum aliquem νόμον — condidisset, postea in eundem deum novum hune hymnum adornavisse, Τετράγηρυς ἀοιδὰ est ut Strabo significat antiquissima musica, quae potuit etiam τετράχορδος dici, qua ipse Ter- pander videtur in νόμῳ τεραοιδέῳ more maiorum usus esse, sed postea spreta antiqua simplicitate artem auxit et amplificavit, itaque in exordio nomi, qui videtur in locum veteris cantilenae substitutus esse, dicit se novum sive ἑπτάχορδον μέλος condere: sed aliquot saeculis post haec n artis forma nimis rudis visa est, hinc Aristophanes (ap. Miller €. 194) οὐχ οἷα πρῶτον jov ἑπτάχορδα, πάνϑ᾽ ὁμοῖα. Sed idem "Terpander, qui ἑπτάχορδα μέλη composuit, etiam priseam sacrorum carminum formam ae speciem immntavit: haec enim carmina, ut alio loco plane ostendam, olim quatuor tantum partibus constabant (doge, κατατροπώ, ὀμφαλός, σφραγίς), quas Terpander tribus additis auxit (μεταρχώ, μεταπατατροπά, émóloyog). cf. Pollux 4 66: u£on, δὲ τοῦ κιϑαρῳδικοῦ νόμου, Ἰερπάνδρου κατανείμαντος, ITA ἀρχά, μετ- ἄρχά, κατατροπά, μὲ τακατατροπά, ὀμφαλός, σφραγίς, ἐπίλογος. la enim legendum est, vulgo. ἔπαρχα (ἔπταρχα) μέταρχα κατάτροπα μετακατάτροπα. — V. 1. σοὶ δ᾽ ἡμεῖς, Euclid. ἡμεὲς τοι (τοι om. Bryenn.). — ἀποστέρξαντες Euclid., ἀποστρέψαντες Strabo. -- ἀοιδὰν cod. Bar. Bryenn., ceteri ἀοιδήν. — V. 9. affert Clem. Alex. Strom. VI 814 om. poetae nom.