MARCI HIERONYMI VIDAE 
CREMONENSIS 
ALBAE EPISCOPI 
POEMATA Q^V AE IN HOC 
VOLVMINE CONTINENTVR 

DE ARTE POETICA LIB* III. 

DE BOMBYCE LIB. IU 

SCACCHIA LIB. I. 

BVCOLICA ECLOGAE 1 1 1« 

CARMINA DIVERSI GE NERIS 
PLERAC^. NON ANTE HAC EDITA 


U . • 1 0 "#'■ 

3Aa LV I DA A r J. 

. - . •• -3 < . -v ," . : a /t 'i 

e I 2 lr 3 i JA- ; *0 

I ?0 3U <1 *i JA 3 J A 
DO.I M 1 3 A V 9 AT A i&' 3 O T 

ih • » ^ . . . r. [. - *.* . ' s 

. T j* j t$p*> % 3..K ifeYJOV 

**&&> •:. % 

«112 ,2!JL ‘ ’ ! ^WcOT flTlHA Ha 

# i i - ..dia ' •'•*• ■ ' k h -i 'i a K oa a a 


• i 


w;-U H 

J £ 5 J •}#»• «i ‘ U^hjfc 

? • ■ - • io »RS$/ v iuv*iK« i»r> B. 

j , t n>_r? 0'ijfO' S*\ 'Akfci 8 

; ;• • t :*Wte ^1 «tttmt$t: tt\u A 

«Sf^A *44&R|iKS& i,Tw^lv> ^jVrte :q» *»* 4 

Si * "l ^ . 

.W3#A '-..iit^ifc-jtt IfeTJ^.vCu-JRi.t^. fcshl» *StRrt ‘2’ 

•A'- 2'- «2 •> :«•%.!. ■• •* ' * • 

•• -•■ >c $r*m, vi«v\ WR^wirtoBfc S& 

’ -jUo\ 3tt*t\ SOWt 3«»1w\ v vr% ivj X«S lH 3% H 

#& vm ttv? W 44 :« tewf^ttw d 

h-hs bBinS tiqaw * «R^VfK SwWb 4 A 

4«? n^tts. fett\ ^ fum tm-te*» H 

■; . / /,»$£* iituHa* 5 . 

>?5 ■ fft ■’ 



» 


HIER. VIDAE CRBMONEN, 
POETICOR. AD FR ANCISC VM 
FRANCISCI REGIS F* 

FRANCIAE DELFINVM 7 

r 

LIBER PRIMVS i 

. Tl * _ 

U fas uefira mihi uulgare arcano 
per orbent 

s Pierides,penitusque facros rcclu* 

, dere fontes. 

Dum uatem egregium teneris cdu* 


• cere ab annis, 

H eroum qui foda canat, laudesue Deorum, .» 

W ente agito,ueftrique in uertice f flere montis . 

E equis erit iuuenum,fegni qui plebe relido, \ 

S ub pedibus pulchro laudis fuccenfus amore i 

Au fit inaccejfie mecum [e credere rupi, { 

L cetx ubi Pierides, cithara dum pulcher Apollo ? 

P erfonotfindulgent choreis, cr carmina dicunt f 
P rimus ades Francifcl.facras ne defpice Mufas X 
R egia progenies, cui regum debita fceptra 
G allorum,cum firma annis accefierit cetas » v 


H <tc tibi parua ferunt iam nunc folatia dulcer , 

D um procul a patria raptum, amplexuq^ tuorum, 

A h dolor Uifpanis fors impia detinet oris 

H enrico cum fratre. patris fic fata tulerunt 

Magnanimi, dum Fortuna ludatur iniqua» 

P arce tamen puer b lachrymis.fata afperaforfan 

• • 

a ii 


i? 


* P O E T. 

jHitefcent^deritquc dies Uti fima tandem, 
p oft trijie exilium pxtrijs cum redditus oris 
E xtitiam ingentem populor um,omnisque per urbeS 
A ccipies plaufus,cr Ut as undique uoces , - 

V otaque pro reditu per foluent debita matres ♦ 

1 nterea te Pierides comitentur .in altos 

I am te Parnafii mecum aude attollere lucos + 

I amque adeo in primis ne te non carminis unum 
P rxtereat genus ejfejicet celebranda reperti 
A d facra flnt tantum uerfus t laudesue Deorum 
icendas, ne relligio j he honore iaceret . 

N am traxere etiam paulatim ad extera MufaS , 

V erfibus er uarijs cecinerunt omnia uates. 

S ed nullum e numero carmen prxflantius omni . 

Quam quo poli diuos heroum fatta recenfent , 

V erfibus unde etiam nomen fecere minores, «. 

Munere conccjfum Phoebi uenerabile donum 

p hocmonocs,qu£ prima dedittfl uera uetudas) 

E x adyto haud alijs numeris reffonfa per orbem * v 

T u uero ipfe humeros explorans conjule primum, 

A tque tuis prudens genus elige uiribus aptum • 

N am licet hic diuos, ac Dis genitos heroas 
1 n primis doceam canere , C r res dicere gejl as, 

H xc tamen interdum mea te prxeepta iuuabunt , » 

S eu [cenam ingrediens populo fpcftdcula prxbes, 

S iue elegis iuuenum lachry mas, quibus igne medullat 

V rit amor, [eu pallorum de more querelas, 

E t lites Siculi uatis modularis auena, 

S iue aliud quodcunque canis, quo carmine cunque, 
HunquM kinc(nc dubita)prorjum inconfulm abibis» , 


. . 


L I B. I» $ 

A tque ideo (Juodcunque audes, quodcunque paratu 
A ggr ederis. tibi fjt placitum, atque arriferit ultro -> 

A nte animo. nec iujfa canas. nifi forte coadus 
Magnorum imperio regum . fiquis tamen ufquam ed, 

P rimoxes inter nojlros qui talia curet. 

0 mnia fponte fua.qut nos elegimus ipfl. 

V rouemuntyduro ajfequimur uix iujja labore. 

S ei neque cum primum tibi mentem inopina cupido , 

A tque repens calor attigerit .fubito aggrediendum efl 
Magnum opus, adde moram.tecumc^ impenpus ante 
C onfule.quicquid id ejl, partis q; expende per omnes 
M ente diu uerfans. donec noua cura fenefcat • 

A nt e etiam pelago quam pandas uela patenti, 

1 ncumb asque operi incipi ens, tibi digna fupeUex 

V erborum. rerumque paranda ejl } proque uidends 
I nflant multd prius .quorum uatum indiget ufus. 

1 His tempus erit mox cum Utabere partis. 

S ponte fud>dum forte etiam nil tale putamus, . '•/ ' 

I n mentem quadam ueniunt,qua forfitan ultro, 

S i femel exciderint .nunquam reuocata redibunt, 

A tque eadem fludio frutlra expedabis inani . - , . I 

N ec mihi non placeant. qui, fundamenta laborum 
C um iaciunt,ueterum explorant opera inclyta uatunt 
N odes atque dies.pafiimque accommoda cogunt 
A uxilia.intentique aciem per eunda uolutant. .1 

Qgin etiam prius effigiem formare folutis. 

T otiusque operis ftmulacrum fingere uerbis It 

P roderit. atque omnis ex ordine nedere partes, 'c 

E t feriem rerum. C r certos tibi ponere fines , . . . - £ 

P er quos tuta regens uejligia tendere pergas. . . 

4 iii 


1 


-*• 

/V 




ft POBT, 

V amque hic tempus erat dare uela uocantibus Euris, 

C oniendique operis primas prcefcribere leges . 

A t prius atati tenera qua cura colenda 
Djcendum,quantus puero labor impendendus » 

N ulli etenim injlgnem dabitur geftare coronam ; 

P icridum eboreas teneris ni/l norit ab annis , 

P oftquam igitur primas fandi puer hau ferit artes, 

I am tunc incipiat riguos accedere fontis , 

E t Phoebum, cr dulces Mufas affuefeat amare, 

I fle autem,paruum qui primis artibus ante 
1 mbuit,atque modos docuit, legescfc loquendi, 

S yncerus uocis cuperem,ac purifiimus oris 
C ontigerit , fandi ne fors puer ,at que nefandi 
N efeius imbiberit male gr at* femina lingua, 

Qnapofl infefto ex animo radicitus ulla 
N on ualeas meliora docens eueUere cura » 

I ccirco mihi ne quisquam perfuadeat oro , { 

V t placeant qui, dum cupiunt fe numine lauo 
T oflere humo,& penitus iaftant fe ignota docere, 

C onuentu in medio Jeptique impube corona 
I nfolito penitus fandi de more magiori 

0 bfcuras gaudent in uulgum fpargere uoces 

1 rrifl,fcciam illuuiem, atque immania monjlra . 

N on minus a reda mentis ratione feruntur 

D ecepti,qudm qui, liquidi cum pocula fontes 
S ufficiant, malunt graue olentem haurire paludem, > 

N e mihi ne tenera talis fe aimouerit auri, 

S ed procul 6 procul ijla ferat, natosque Getarum 
I mbuat,aut fiqua ejlgens toto obtufior orbe * 

I amque igitur mea cur a puer penetralia uatum 


8% 4 . 
a ,*$ **■ 

i 

* 




IHC 


i ■■ 


i- 




I ngredUtur^cr Aonia fe proluat unda» 

I amquefacrum tener A uatem ueneretur ab annis 9 
Quem Mufe Minci berbojis aluere fub antris 9 
A tcjueolim fimlem pofcat fibi numina uerfum, 

A dmirans artem y admirans pr ceclar a reperta* 

N ec mora.iam fauet Afcaniojafiusq; dolore 
I mpubes legit aquales y quos impius hau fit 
A nte diem Mauors t {y acerbo funere mcrjit» 
Multa fupcr Laufojuper CT Pallante perempto 
Multa rogat Jacbrymas inter quoque fingula fundit 
C armina,crudeli cum raptum morte parenti 
A h mi fer a: legit Euryalum jpulcbrosfy per artus 
P urpureumj.elo dum uoluiturjre eruor em. 

N ecnon interea Graios accedere uates 
A udeat 9 GT linguam teneris affuefeat utranque 
A uribus exercens nunc hanc y nunc impiger idatn» 

N uda mora ed.no/lro Aenea iam conferet igneis 
A eaciden flagrantem animis^thacumq; uagantent 9 
A tque ambos ftpe impellet concurrere uates ♦ 

N unc geminas puer huc auresfbuc dirige mentem* 
N am t quia non paucos parte ex utraque poetas 
N oflrosquefiraiosque tibi fe offerre uidebis 9 
Quos hic euites y quibus idem fidere tutus 
E ualeas y dicam y ne quis te fallere pofi it. 

H aud multus labor auftores tibi prodere Graios 9 
QUOS inter potitur fceptris infignis Homerus. 

H unc omnes alij obferuant . hinc pedore numen 
C oncipiunt uates ,blandumque Heliconis amorent* 

F elices quos ida ct as y quos protulit iUi 
F roxima^dimo quanto quisque ortus Homero 


H •/ 

i n 

*VL 


S P O E T* 

V icinus magis,eft tanto preftantior omnis. 

D egenerant adeo magis t ac magis ufjue minores '■ l 

0 bliti ueterum prxclara inuenta parentum . 

1 amque fere Inachi <f re finii a c& gloria lingit* xi&fr 

0 mnis ,CT Argolici iufi i concedere auitis r-.ibvt ff 

S untpulfi reges folijs y ciuesque coafti * 

D iuerfa exilia,atque alienas querere terran : 

H uc illuc inopes errant, habet omnia uiftot- 
B arbarus, O" uerfis nunc luget Grecia fatis . 

N o&ri duffffi utfanftum ditias Helicona colentes ' ^ 

C ceperunt primum in Latium transferre , fluebant 

V rr/t* incompofito informes , artisque Pelasge 

1 ndociles tAufa fundebant carmina agresti 

S iluicolas inter Faunos. tunc omne fonabat v - lV v 
Arbuftum fremitu flluai froniofai. irv 

N oriium acies } nondum arma rudi pater Ennius ore ‘ - 
T entarat,qui mox Graio de uertice primus vv 0 & 

E /t uiridem in Latio fterare coronam* 

T um rerum caufas nature arcana latentis *’ :V4 c 
E xplorhre auft cecinerunt carmine dulci ' ‘ '*• 

O mnia Pierio fpargentes neftare uates* : ‘ v ' J 

A tque itadeinie rudes paulatim [umere uerfus ' ~ 

C ceperunt formam infignem J penitusque Latini 
A greflem exuerunt morem^liquidifima donec - r - -% 
T cmpeftas ueluti coeli pof nubila t C r imbres * v «V * 
E xtulit osfacrum [oboles certijfima Phoebi \ 3 

V irgilius, qui mox ueterum squalore, fmque 1 

D e terfo in melius mira omnia rettulit arte 

V ocem, animumque D eo fimilisMte lilia plenis ; £ 

P ieriiescaUtbisJantoqucajfurgite alumno . 


l i b. r. 

V nus Uc ingenio pr astanti gentis Achiua 
D iuinos uates longe fuperauit , er arte , 

A ureus, immortale fonans.&upetipfa,pauetque , 
Quamuis ingentem miretur Gracia Homerum • 

H and alio Latium tantum fe tempore ia fiat. 

T unc lingua Aufonia potuit qua maxima uirtus 
E jfe fuit ,c odoque ingens fe gloria uexit 
I talia, fferare nefas fit uatibus ultra * 

N ulla mora, ex ido in peius ruere omnia uifa, 

D egenerare animi ,atque retro res lapfa referri* 
H ic nanque ingenio confifus pofihabet artem * 

I Ue furit flrepitu pendit que aquare tubarum 
V ocefotios,uer fasque tonat fine more per omneS * 
D ant alij cantus uacuos t cr inania uerba 
I ncaffum , fola capti dulcedine uocis , 

P ierides donec Romam,CT Tyberina fluenta 
D eferuere Italis expulfa protinus oris * 

T anti caufa mali Latio gens afpera aperto 
S apius irrumpens fur.t iufii uertere morem • 

A ufonida uifti,uiftoris uocibus ufi. 

C efiitamor Mufarum*artes fubiere repente 
I ndigna,atque opibus eundi incubuere parandis* 

I ampridem tamen A ufonios inuifere rurfus 
C ceperunt Medycum reuocata munere Mufa 
T ufeorum Medycum,quos tandem protulit atOS 
E uropa in tantis folamen dulce ruinis , 

I Ui etiam Graia miferati incommoda gentis, 

N e Danaum penitus caderet cum nomine uirtus, 

I n Latium adueftos iuuenes,iuuenumcfc magiftrof, 
A rgolicas artis quibus ejfet cura tueri. 


POET, 


S ecuros Mufas iuffere^tque ocia amare. { 

I Ui etiam captas late mifere per urbes, i 

Qui do flas tabulas ueterum monimenta uirorum k 

Mercati pretio aducherent,qux barbarus igni q 
T radebat Danaum regnis y cpibusque potitus. . 4 

E t tentamus adhuc fceptris imponere ncflrli - 
E xternum t ncc dum ciuiles condimus enfes . j 

H ac at at omnis t uatum hac fortuna priorum . t 

E rgo ipfum ante alios animo uenerare Maronem, a 
A tque unum fequere y utque potes, uefligiaferua 9 i 

Qui fi forte tibi non omnia fufjicit unus , . < 

A dde lUi natos eodem quoque tempore uates . „ * 

P arce dehinc puer r at que alios ne quare doceri. j 

N ec te difcendi capiat tam dira cupido . L 

T empus erit, tibi mox cum firma aduenerit atas 3 . 1 

S pe flatum ut cunflos impune accedere detur. i 

I nterea moniti uos hic audite parentes. • 


Q uarendus reflor de millibus, e que legendus, 

S icubi Mufarumfiudijs infignis,cr arte, , i 

Qui curds dulces y c arique parentis amorem 
1 nduat, atque uelit blandum per ferre laborem. 


I ttafuis niti nondum au fit uiribus atas, 

E xterna fed opis, alienaque indiga cura efl. t 

N am puerum, ni prafentis uis fida regentis 
A dfit,CT hunc dulcem Studiorum infundat amorem 3 
1 Uecebra f acris auertant mille camoenis .. ?, 

D cceptum falfa melioris imagine cura. . . , .... z 

S ic quoque ubi cultis plantas defodit in hortis l 

A gricola , C r teneras telluri credidit alma , i . t . 


F raxineos contos [ubito erigit,*? fua cuique 


V ' 


L 1 B. I. ' t 

R obora.ut innixe uentos, coelique ruinam 
C ontemnant, furgantcfr leucs impune per aurM* 

I Ue autem,pueri cui credita cura colendi 
A rtibus egregijs.in primis optet amari 
A tque odium cari fuper omnia uitet alumni . 

N e forte er f aeras flmul oderit iUe c amoenas 
I mprudens. er adhuc tante dulcedinis expers , 

D eficiantque animi ftudiorum in limine primo . 

P onite crudeles iras, er flagra magi fori 
F ceda minifleria.atque minis ab f fote acerbis . 

N e mtbi ne quefo puerum quis uerbera cogat 
D ura pati .neque enim lachrymas,aut dulcis alumni 
F erre queunt Mu fe gemitus, egreque recedunt , 

I Uiusque cadunt animi.nec iam amplius audet 
S ponte fuaquicquam egregium, ingratum'^ laborent 
I nuitus trahit egre, animoque ad uerbera durat . 

V idi ego qui femper leuia ob commijfa uocabat 
A i poenam pueros, furijs infurgere.cr ira 

T crribilem,inuifos ueluti fteuiret in hoftes. 

H inc femper gemitus .hinc uerbera dira fanabant. 

A tque equidem memini cum formidatus iniquis 

V rger et poenis, folitoq; immanior iUe 

T errer et turbam inualidam miferabile uifu, 

F orte puer prima fignans nondum ora iuuenta 
I nfignis facie ante alios exegerat omnem 
C um focijs ludens lucem. oblitusque timoris 
P oft habuit ludo iuffos eiifcere uerfus ♦ 

E cce furens animis multa increpat iUe.minisque 
I nfurgensfeuo pauitantem territat ore 
H orrendum.cr loris dextram crudelibus armat. 


P O B T. 


Quo fubito terrore puer miferabilk acri ' H 

C orripitur morbo. paruo is poft tempore uitam . J 
C refcentem blanda coeli fub luce reliquit. „ 1 

I Uum populifer Padus,iUum Serius imk i v 

S ertadesq; diu Nympha fleuere fub undis* 

T empore tam ex iUo,uatem cum dura iubentem I 
Phoebigenam Alcides animo indignante peremit . i 

V ocalt inuifam feriens tertudine frontem , 

D ebuerat [<euos fartum monuijfe magiftros. . > 1 

V os tamen 6 iufii iuuenes parete regent um . j t 

I mperijs ,ultroq; animos fummittite ueftros* ■ ■.•i 

S iquem igitur clari formandi gloria uatk . ■ \ i 

D igna manet t uerbis puerum compellat amicis H 

S ape rogans Jaudiscfc animum pertentat amore ♦ 
Quandoquidemjmnc imis poftquam femel o fi ibus ignem 
I mplicuitfiabor inde leuis, fe fe excitat ardens 

S ponte fua t duros uolens fert iUe labores, 

E t tacito uiuens crefcit fub pertore flamma. 

Quid memorem ( focium nam mos aqualibus annis , * es 
1 ungere cui paribus rtudijs contendat alumnus) 

A emula cum uirtus Hirnulis agit ar it bonejiis f y 

P rafertim fi uirtori fua pramia rertor 
P ollicitus celer emue canem t pirtamue pharetram * < v. 


C ontinuo uiieas Hudiogejhre legendi . -i 

Ardentem^c fera fub norte urgere laborem, • i 

D um timet alterius capiti fpertare coronam . 

A fi ubi fpontefuafiudia hac afuerit amare , - > 

I am non laudis amor, non illum gloria tantum 
S ollicitat, fed mira operum dulcedine captus ! 

M ufarum nequit anelli complexibus arftk. . .-i. a 


7 


l i 3. r; 

N onne uides duri natos ubi fepe parentes 
D alcibus amoruntftudijs,zr difcere auaras 
I ujjerunt artis , wenfpwi flquando libido 
N otafubit,folitaq; animum dulcedine mouit 9 
V f Uti rurfum irriguos accedere fontes 
A rdefcant fludijs, er nota reuifere Tempe f 
E xultant animis cupidi, pugnant q- parentum 
I mperijs,nequit ardentes uis ulla moraru 
S ic affuetus equus iam duris ora lupatis 
F orte procul notis fi armenta afpexit in aruis, 

H uc ueterum ferri cupit haud oblitus amorum , 

A tque hic atque iUic haret , frenis q^ repugnat , 
Quoue magis (limulis inflas, hoc acrius ille 
P erfurit.it tandem multo uix uerbere uittus 
C aptum iter.ipfa tamen rcfpeftans crebra moratur 
P afcua,er hinnitu late loca complet acuto ♦ 

A h quoties aliquis facros reminifcitur ager 
F ontes incajfum,cr lucos fufpirat amatos 
D ulcibus ereptus Mu fis puer, atria ut alta 
I ncoleret regum rebus prafeftus agendis i 
T yburequam mallet, gelido aut fub Tufculo iniquam 
Pauperiemque pati, C r uentos perferre niuales t 
C ontra autem uanum multi effudere laborem, 

Qgox fruflra excoluiffe folum male pinguis hareme 
P cenituit,uentisque uiam tentajfe negatis . 

Quod ne cui fero contingat forte docenti, 

C ontinpo poterit certis prafcifcere fignis. 

N anquepuer nullis reftorum hortatibus ipfe 
S ponte fua exercetur, amat que, regat que docentes 
P rimusjnardefcUque ingenti laudis amore » 


r POBT. 

P rouocat hinc focios pulchra ad certamina primus, 

E xultatque Animo uiftor , fuperatus ani Aris , 'X 
Mordetur curisjatcbratq;,*? [ola requirit X 

1 nfelix loca. ad tquales pudet ire, grauesque t A 

Vultus ferre nequit cari reftorf* inultus, >1 ' 'Xt 
N ec lachrymis penitus caruerunt ora decoris » A 
H ic mibi ft diuis , fatisque uolentibus affert . 1 * * 

H uic Mufe indulgent omnes ^buncpofcit Apollo, * 
A t nullam prorfus tibi fpem frujira excitet iUe , % 

Quem non uQa mouet prtdulcis gloria fam<e t - 't 
E t prxcepta negat duras dimittere in aures • ‘ J I 

I mmemor auditi, cui turpis inertia mentem ' \ 
D eifcit, atque hebetes torpent in corpore fenfus «. * 

H u ic curam moneo ne quifquam impendat inanem^ < 
N ec placet ante annos uates puer. omnia iufto * 
T empore proueniant.ab ne mihi olentia poma ^ 

Mitefcant prius ^autumnus bi coloribus uuis i 

Quam redeat , fpumetque cadis uindemia plenis. ** 

A nte diem nam lapfa cadent, ramos ^ relinquent 
Mater nos, calcabit humi proiefta uiator. 

N ec ludos puero abnuimus, fubducere mentem 
I nterdum {ludijs liceat, defefjus amoena 
R ura petat, ftpe C r mores obferuet agrejlunt, 

E t Uenator agat de uertice Tyburtino 
V eloces capreas, aut tendat retia ceruis. 

N on ille interea penitus patietur inanem 
I re diem, comitum coetu fe fubtrahet ultro 
I nterdum, C r fola fecum meditabitur umbra 
A gre&em Faunis laudem,Mufasq ; fub alta ' J 

C onfulet Albunea nitreas Anienis ad undat . ' J * ' v 


& jrf? . W s. £ Jf y jkf 4 


n B. f. 

K empe etiam alternis requiejcere factibus ama 
P ermittuntfponte agricola, er ceffare nouales. 

I nterea uires tellus inarata re fumit. 

Quique fibit largis refpondet frugibus annus. 

V erum non eadem tamen omnibus ejje memento 
1 ngenia « inuentusfepe eft cui carmina cura M 
C tu placeant Mufccuifit non Uua uoluntas 
N ititur iUe tamen fr tt jlra t cr contendit inani 
X) elufusftudio, uetitisque accingitur au fis. 

N umina Uua obflant , precibus $ uocatus Apollo « 

0 rabit melius c au fas fors iile,animoquc 
N aturam, c r ctcos rerum fcrutabitur ortus . 

S ape tamen cultusque frequens , er cura docentum 

1 mp erat ngenijs, naturaque flebitur arte. 

N ec labor ille quidem rettoribus ultimus t acres 
I ncauto iuuenijiimulos auertere amoris , 

D onec crefcentem doceat maturior at as 
F erre iugum,atque faces J*uiq } Cupidinis iras. 

S ape et enim tettos immitis in ojfibus ignes 
V erfat amor t moUesq; eft intus cura medullas 
K ec mifcrum patitur uatum meminifTe.ncc unda 
C aflali£. tantum fufpirat uulnere ceco. 

A nte oculos flmuUcrauolantnoaesthJicsch 

N uncia uirginei uultus.quem perditus ardet. 

N ec potis eft alio fixam traducere mentem 
S aucius. ignari fruftr a mi fcere parentes 
P *oniosfuccos,mcdicasq- Machaonis artes 
C onjulere.inter ea penitus calor Me reliquit 
P tertus, torquent alij cor molle calores . J , 

C um uero nmpubefccns mente altius baufit 


i i %' 
II.:*** 

«-A £ 


I 


L I B» VI. 2 o 9 

N une hos, nunc adiens alios 3 cr pedora firmans ♦ 

N ec prius euafit mundi mortalibus oris , 

Quam quater cxorien s dena Sol luce rediret . 

F orte igitur Petrus , er focij uada falfa fecabant 
R emigijs lembum fubigentes 3 dum fibi uiftum 
A rte parant folita y pifcesq ; in gurgite captant » 

E t iamper totam uano,quam longajabore 
I> efefii nodem frufira 3 madefada legebant 
R etia 3 cumiuuenem egregium uider e liquentis 
F ludifrago tradus e littoreprojfiedantem, 

N ec primo agnouere Deum,diuina$ membra , 
Quandoquidem fe mortali celauerat ore • 

I p/e dehinc tali compellans uoce natantes 
D extram 3 ait y ajfedate uiri.huc appellite puppim» 
H ac dabitur uanum non effudijje laborem . 

N ec mora y pr*ccptis parent, dextra# per undas 
D etorquent alacres curfum,nodofai £ lina 
P roijciunt. moti fonuit plaga cocrula ponti . 

I amq; fenex tacito focijs Petrus innuit ore 9 
A uxiliocfc uocat nutuq;,manuq ; filentes 
S ignificans pradam innumeram.uix retia eundi 
P lena trahunt. capti faliuntper uincula pifces ♦ 

S enfit loannes hic numen , er heus prior, inquit 9 

0 'focij, non faUor y adejl Deus,iUe magi&er 

1 Ue quidem.agnofco diurnos oris honores * 

L atitiam utiadat uultucfc y oculis<fc decoris f 
Quod fimul accepit Petrus, haud cundatus y ab ipfa 
D efilijt rate,& aquor eas fe iecit in undas , 

Quo regem Jalfosper fludus primus adiret 
Quamuis multa timens glifcentibus tquorc uentis . 

P d 


C H R I S T* 

C £ teri demit manus terrt adaertuntur,& omneS ^ j 
r cmiudga pccum cupidi tenuere carina • 

T um uiftu ut uires reuocent, cerealia mcnfis , w nt ^j* 
D o/ii onerant iuJ?i,uiuos^ in littorepifces ^ 7 

V na omnes torrere parant Jucccnftfy pruna r ^ 

S uggeritur circum, teter petit atbera nidor* q 

V t comprcjja fames,furgit rex optimus ipfe , * 

C onfeffm^ Deumfocijs ita denique fatur. $ 

P acem optate uiri,pacem laudate quieti. ‘ & 

S alueteaternum focij^ternumqiualete* t 

E &r me» memore/, ego claro pofeor olympo. , , lvmci y 
X amque adeo duris animos aptate ferendo 
O mnia,nec propius feuos ddijjje tyrannos r 

S it timor, atque duces affari, C r «er<* monere. ‘ . -j 

N on uos maieflas foliorum,aut fceptra fuperba * 

T errificent regum lucis nil huius egentes. , n ^ 
H aud longe tum quarendum,qua tempora fandi, ... 
Q»i/ moiw aptus.egoprafens adero omnibus ora 

V cftr<t regens, dabitur uerborum copia cuique . , r , 

H ec coelo uires uos,crfoldmen ab alto , J-..4 ^ 

D ejicient. cum Sol decimo iubar aureus ortu t f j 
E xtulerit,pater afflabit coelebibus auris, g 

D iffufutncfc animis numen diuinitus addet , ^ t 

p raflde quo freti r eges, rerumq; potentes 
H 1 1 ueriti,nobrum uulgabitls undique nomen. , ^ «y 

T «m fandum fe [e genus aurea tollet ad abra, . /, ? 
D enfus agens ueluti laxis fe palmes habenis ^ 

Luxuriat Jolijsqttejimulffxtuquegrauefc it. 
jy enique,cum fuprema dies illuxerit orbi, j , X 
O miaque eliciam pate fabis offa [epuleris, v t? < 


)igitize«l 6y Google 


2 10 


L IB, V U 

A tque iterum in lucem emergent ,quos terra tegebat , 

H anc uallem y denfa hos implebunt agmina colles * 
.Mdtrrj atque uiri,uixquc haufia luce perempti , 

I pfe ego tura dabo,mediaque in uaUe fedebo 
Qujefitor,uitat populorum,*? crimina pendens* ‘i 
V os etiam mecum bis fenis fedibus ipfi 
S ublimes mortale genus cenfebitis una, 

B is fenxque tribus gentis tum uejlra (ubibunt 
A rbitria , er ueftros mirabitur orbis honores * t 

] nterea Petre te(nuUi pietate fecundum 1 

N oui et enim) his rerum fummam,clauumque tenentem ■ 
P r ejicimus cun ftis, ultro qui noftra fequuti 
1 mperia.hoc te prtcipuo infignimus honore, 

T u regere , er populis parcens dare iura memento* 

S limma tibi ingentes iam nunc concejja potejlas* 

I amquc pios tege pace.uocafubfigna rebelles* ; V 

Quencunque in terris fcelus exitiale perofus • l 

A dmonitum fruflra iufla deuoueris ira > - ; 

C olloquio abjterrens hominum, coetuque piorum, ' 

1 dem erit inuifus ccelo*non ille beatis '■ > 

S ajpiret,nifi tu placabilis idem • -> 

D ignatus uenia meliorem in priflina reddas* — > 2V 
1 amque adeo tibi concefjitm mortalibus dtgris • > J 
C fudere fideret portas, ac pandere coeli. "■ V 

T aha mandabat terras, hominesque relinquens* 

S ic natis moriturus oues,*? ouiliapafior 1 ^ 

C ommendans caris furta,infidiasque luporum ■ r, ' a ' 

E docet t cr pecori contraria pafcua monfirat. 

S ic focijs auo iam feffus nauta biremem 
C redit, inexpertosque docet uarias maris oras, , ' 4 

Dd ii 


* o a 


C H R I S T* 

Etbrettid,cr fyrtes,cr rtaui fragas flrenaa» ^ 4 v < 

H is animaduerfis totius lucida circum . v 

P almiferi nubes collis capita ardua texit, 

E t curua «cthereis fulferunt littora flammis. ' 

I nterea totum exercent noua gaudia coelum . t 

A lituum coeleflum acies , fantticfc uolueres 
15 ant manibus plaufus,CT multicoloribus alis, 

1 nflaurantcfc choros fremitu €theris atria feruetlt» 

P ars pendent fpeculis,CT propugnacula Uti 
C ali f mma t enent, cr mania celfa coronant . 

0 buia pars portis parat ire patentibus, er fe 
Qyisque auris credunt, ac pennis athera obumbrant » 

i pledro indulgent, fidibus %.his tibia cantus 
at bi for es+alijcaud cornua flatibus implent, <• 

aucifonasq ; tubas , er ahenea cymbala iadant. ■>' \ 

tque ubi ter patris ad folium pernice eborea > - 

1 ndulfere choris, ter ludo lucida regna 

L udrauere,poliq ; c uertice decurrere, ■> 

N on aliter funt wgrefli uqfucri agmine contra 
C oncent u uario,H7 multi fono modulatu, 
Quam,prolapfa Remi cum nondum urbs alta ideeret, 

T arpeiaque arces flarent, lateque fubadis 
1 ura daret populis rerum pulcherrima R orna, 

C onful uidcr,ouans pugnatis undique bellis, . \ . 

1 ntrabat rediens, Capitoliaq; altafubtbat. v. v 

T alis nubiuago tendebat ad ttherxgr effit ; .4 ' > 

V era D ei [oboles, ut uero fl edere quiret* -•> i 

1 ratus quoties genitor mortale pararet . . 

E xercer e genus meritis ob crimina poenis, ; 

Omnia fert fecum cadis mommenta ne fanda, . - 


2 r t 


L I B, V I* 

I n primis duplicem $ trabem flnfandamq ; colurnum , 
B rachia cui uinttus tulit afpera uerbera^O" acres 
V irgarum fafcesjnfeftaq; fanguine lora, 

H dftamque> er calamo pendentia pocula leui . . v 

T m ieintfe ingentes acuta cuffide ueftes o 
C emere erat quibus cffcflut palmasq^peies^ > 

$ ertaque nexilibus uepnbus conferta rigebant^ 

1 Uic er longo Romani flgna f enatus 
H dftili fufpenfa^cauo q; latentia cornu 
L umina t quod fupera* abies tollebat ad auras. 
Quamque manu rex pro fceptro gefluuit arundo, 

O mnia qua pueri coclefles ante gerebant y 
S ingula quisquc,polique arcem per inane petebant* * 
S ufpexere uiri attoniti t acieque fequentes 
A lituum nubem^ac regem uidere per auras 
T ollentemque manus t coclique fer ena fecantem , 

C um fubito rutila bxc uenit uox reddita ab xtbrcU 
N e trepidate, quid bxrctis fupera alta tuentes f 
C um genitore Deus regnandum accepit olympum * ' 

N ec mora.carmimbus coeli domus ardua longe 
A uditur refonare t modisque per aftra canoris . 

C ontra etiam plaufere t atque bxc alterna canebant 
L xta uiriyccclumcfr oculis , animis cfc petebant . ; 

0 mnes 6 plaufu gentes JLinguisquef 'auete, — i v ~ 

• A tque Deum canite afcenfu fupera alta tenentem ♦ ' 

Quadrupedum yUolucrumque genus , mutxque natantes 
E xultent } trdftut terrarum ubicunque patentes, 

1 pfi dent montes ,ipfa er dent flumina uocem 

L xta fuam> er fcatebris uoluentes flumina fontes , 
Q&odque ambit longis term anfrattibus xquor. 

Dd ii i 


K 

v&k 


c H R I S T. 

r unas f M igrtofwnt audorem,^ carmina dicant, 
fSrue 2? mg«u reguoril , 

C um genitore Deo Deut ommo numtneeompleM. _ 

V t nullis mox prine ipqs.uutfemme nu » 

O mnio ecmii<lerit,eotUm,terr«lf , fretum#, 

Qgeque nugo pafimfubfunt 

V t terrnt ponto difcliifrrU,4tfifr.< , 

LuciferKcceliluflruuentutruftummts, t U . 

T cllnrufe ftaumMsrijs nppm^t berbtf. 

S ugUU<l.fi#fi rl &'’ cr nmtn» *«« 

H umorem, tu c«nftn mouet.tibi mnxtmut <*«*V 
QSi,ue fuper UticeS eouerrfountutbew.pnreiif. 
Nuiilu te.uentique timent. te «e/per, ortu» 

O bferuont,obeunt$tnofuomonernnuto . 

E t tibi monftriferi obditur pingo eoeruln po»«. 

Tu manibus uahdis terrarum pondera librat, 
iLcgruuem meuofufpendis h nere mo/em > 

R erum eiemeninloennenterBofir. ere 

C oncordiin medium t cudunt mtent.n motu. 

T u liquidxs per innne uin< it »«bibu. o««». ■ - 

A urorum* feient uebert» periuetbufnu. 

H on tibi tempus equis fugit itreuoeMe «inSt*. 

S emper idem ante tuos oculos, pr*fens$ moratur 
eji tjl,f «oi$ fuit , flnuU et quod deinde (equetur. 

I pfe etiam parens t ibi caeli tu uert ce fixus 

S ol ftetitjpfa etiam (urgens in cornatt L 
A taue fuos penitus requierunt fi der a cur Jus. 

T emandante fuam uim f<cpe innoxius ignis 
D edidicit. pueri in medijs fornacibus ajtant 

I U fjiJaaantquetuMadfidcraUuies. 


,v»*J $$ 




»o.vaU SC 



^ I B. V I. 

T nmartnauigerum concretadiuidis unia 

popubs medios das ire mpun r p !r 
T u rapidos ft e a„ ,i pis mirantibus annes. 

T u largam tadis e cautibus diris undam 
I dem largiflmtfmtis.cr flumina ftttms. 
p fatuo tremit afpcttu conterrita tellus 

procul tangis fumant adfidera montes . 
M^regespauidi.titifeeptra, , lburm ' 

D eponuntjongeque tremunt, & numen adorant. 
T u fur dis aures, oculos tu lumine captis 
B t u oeem mutis, cr uires fufficis agris. ’ 
u rcuocas in uttam obit a iam morte fepultos. 

B t rurfum potes amijfos accendere fenfus. 

N o n te HIS crudi perterruit horrida leti 

T ‘‘T* ‘ 0tt f* U tinu *it. rt 

T * manes tremuere, plaga regnator opaca 

V mbrarum pajlim populantem immi tkregna 

p rTr ‘!:T' ^ ‘ rtpi f USfe cond “ i '^,ris, 

P rojlrataque metu procul Eu menides latitarunt 

D umfuperaspraia mgenti uehereris ad arces 
N unc ubt tam utSor regnas, fuperuma beato ’ 
Conctho imperitas, proutfaque tempori longe 
D ifponens repar as fugientia fecula mundo, . 

N « requtejje finis Solis uoluentia luflra. 

S duc opifex rerum, uaftiijue falutifer orbis 
A jpice nos propius, prop,u, genus afpke nofirum 
Horte tua patet atherei cui sanua Olympi * ) 

E t ueteres tandem pater obliuifcitur irati 
T altalittorea Utifub rupe canebant 
V ndemproeeres.omniswe effufa iuuentus. 

Di iiii 


* 1 1 


; ■» 

\ [ 

¥ 


i 


CHRIjT. 

N on tamen exuerant uanum inter tanta timorem 
G auiia nondum animos firmati numinis aura 
A etberea , fed adhuc latebra* t caua<£ antra petebant*. 

S icut ubi accipiter celfa de f ede columbam 
S uftulit apprenfam,quam roftro euifceret unco, 

D ijfugiunt ali* huc illuc. mox turribus imis 
Condunt fe celeres , cr inania murmura mifcent ♦ * 

H aud iUifecus attoniti pofl funera regis 
I nclufl tefto dabant promijja magijlri * 

C alo expeftantes uenturum numen ab alto . 

I amque aderat promtjfa dtesjectesfy tenebrat 
F lammifera Sol exoriens face ab orbefugarat , 

C um pater omnipotens cali regione ferena, 

S iderapurpureo reficit qua purior ethcr 
L umine,calicolum in medio media arce [ederet 
T empora difpenfans , fecretaque fadera mundo • * 

C uife tum exutus moribundos fihm artus 
Vtffulgensradifs } ac mira luce corufcus 

0 btulit, er magno genitorem affatus amore efi, * 
O' pater C T focijs tandem [accurrere nofbris 

T empus diffluos amiffo duce protinus omnes • ; 
A cer agit timor huc idue, atque omnia terrent 

1 mbeUes, quoniam mortali corpore creti * 

D ifcute terrorem hunc animis,cr pedor a firma, 

N e cafus nequeant alacres procurrere in omnes . 

1 Uis me propter Solyme, \ud*aque pafiim 
I nfidias infenfa oiijs molitur iniquis, 

T u tamen hos olim fore,qui praedantibus aufis 
P er gentes canerent noflrum indelebile nomen , 
Quacunque occano terrarum clauditur orbis. 


D& 


* * 


2 > * 


L I B. VI* 

E t populos notu conuerfos ad f aera uocarent , 
p ollicitus genitor , tibi nec fententia nutat . 

H osCquando coeli demum non abnuis arcem) 

I p/e rgo /*pe ttt<* fretus pietate labantes 
F irmauijmpleuicp animis, fiquidem affore olympi 
P romifi auxilium fubito , cr tatamen ab «ree, 
Quofreti reges, regumfy minacia iuffa 
C ontemnant,alacresque ruant in funera leti 
S ponte fua uert pro relligionis amore • 

S ic fatus palmas ferro ojientabat acuto , 

T raieftosquc pedes >er fcwfli in pedore uulnus , • 

S ertaque,& hamatos uepr es, quoshoitiage fit, 

A nnuit oraniiyielibansqUe ofcula nato 
R eddidit htc pater teter no icuinStu s amore. 

I concejf a petis. dabitur tibi nate, quod optas. 

P romiffaiiie tende manus) afflabimus aura, 

Qyos uis,atque uiros noftro flammabimus igni , 

V t pro te blandte proiefto lucis amore 

N on ferrum, aut famas metuant,morfusue ferarum, 
A ut crinita rotis circum laniantibus bauftra ♦ 
Quique reformidant nunc omnes aeris auras, 

0 bij cient certis alacres fe fponte periclis 

P ugnando,cr claras animas de corpore reddent 
C ontemptu necis,cr uera uirtutefuperbi . 

N on iUos <eftus,non illos frigora flftent, 

L eti ferum aut campos cum fidus findit hiulcos, 

C oerulea aut glacie cum neftit flumina bruma . 

V erum ultra Gangem auditi>Baftra ultima fupra, 

1 smara,%iftoniMquc plagas, Ser asque remotos 

■ G adibus t cr uirides penetrabunt uocg Britannos. 


C H R I S T« 


1 mplebunt terras monitis,cr cunfta nouantet • 

T empla pererrato ffatuent tibi maxima mundo, > r, 

A d tua mutat a properabunt nomina gentes, £ 

D iuifa penitus toto orbe per aquor a gentes, 

S eclaque conuerfis procedent aurea rebus» 2 

Q»<e tibi fepe ego pollicitus t fcisque omnia mecum» l 
N ec tantum tua nate pijs hac uulnera olympum 
N unc pandi meruere, nigra quos no ftc premebat 
I nfontes primi fcelus exitiale parentis» 

V erum alios mox,atque alios per fecula calo « C* 
Efficient dignos ,fua quos commijJapiacU vi 1 

S idereis procul arcebant a feiibus olim » ra n> 

T anta tua mercet,ea uis,ea gratia mortis» 2 

A tque adeo,quodcunque homines ab origine rerum 
A dmifere,alijs quidquid peccabitur annis, . » w u f 

H uc coeat , fatis iUa tui pars parua t fuperque n j l 

O mnia diluere , prorfusque abolere eruor is* : », 

Qnin etiam mox tempus erit,cum fcilicet olim ujp 
T er centum prope luftra peregerit athereus Sol, > A- 


T um ueri Graium obliti mendacia uates '* 

F uner a pergentes referent tua carmine uerfo, T 

A tque tuis omnes refonabunt laudibus urbes, i. 

P rafertim latam Italia felicis ad oram, - » \ fc 

A ddua ubi uagus,cr mufeofo Serius amne U- % 

P urior elettro,tortocj; fimillimus angui, £. V 

Qg a rex fluuiorum Eridanus fe turbidus infert . 4 

Moenia turrigera ttringens male tuta Cremona, .v 
V e (ibi Um teftis uix temperet unda caducis» 

1 Hic tum niuei uelut inter nubila Cygni 


O mnibus in ripis pueri, innupta % puella : *■» 


Q » X, 


UB, VI* 214 

C irmina cafia canent,mixti<£ in gramine motii 
'L audibus incipient certatim affuefcere nojirif , 

E t teneri prima coetus te uoc e fonabunt. 

H xc tibi certa manent, hxc ufs mouet ordine nuUa * 

S ic <f«kem /wf 0 infpirauit amorem » 

I nfera /ce/ta infandum pellacis t udx 
Multa exeerantes focij fe ad iuffaparabant 
Munera diuerfas fortiti protinus oras, 

Q B** peterent ,mores^ nouos,noua facra docerent» 

Quoue autem patribus bis fenis cxtera,ut ante , 

P areret pubes, numerum, fanttumq; f enatum. 

Quod fupereft, fupplent , focij s q } ex omnibus unus 
S ortitu gaudes tanto pr alatus honore 
Matthia,obfcurum genus ,cr fine luce propago» 

T um eundi inter fe mocfti fle ore precari* 

S i nunc , fi nobis aurai caelitus alme , 

H alitus omnipotens patefaflo afpiret olympo. 
Quandoquidem toties nobis Deus omnibus iUwss 
A uxilio fore pollicitus, fane omnia uera 
P rxdixit.dejit ueris ho: haftenus unum » 

T aliafufpenfi fecum aegra mente ferebant» 

E cce autem coeli ruere ardua uifa repente, 

E tfuperum tonat ingenti domus alta fragore» 

S ufpiciunt.noua lux oculis dijfulfit,cr ingens 
V ifus ab xtbereo defeendere uertice nimbus 
L ucis inardefeens maculis ,tedumap per omne 
D iitcrfl rumpunt radi), tum innoxius ignis 
Omnibus extemplo fupra caput aftitit ingens, 

E t circum rutilis incanduit aura fauiUis, 

$ tritturis ueluti crebre crepitantibus olim ' 

. - '■ 


CHRIS r ♦ 

D ifiiliunt fcintiU^acrer dum incudibus idus > : * 
A Iter nant Chalybes,robuflaque brachia tollunt • w 
C anientem curua uerfantes forcipe majfam . • 

N am pater omnipotens , fuperaque equeuus ab arce 
F ibus ajpirant una omnipotentibus auris, 

I n fundunt que uiris numen. Deus ecce repente ' ■ • 

E ccf Dcttf . eundis diuinitus algida ccrda 1 

1 ncipiunt afflata calefcere t numine tadi 
I mplentur propiore uiri , facrumque furorem 
C oncepere>Deumque imis haufere medullis. 

N ec mora,nec requies, ter fcintiUantibus igneis '• 1 

T errificoradijs fulgor e, ter alitis aure 
T ufbine correpti blando flammantur amore, 

1 gnefcuntque animis,atque exultantia cunilis 
E xercent acres fiimulis precordia motus . 

Diffugiunt animis ter rores. mira loquuntur, ‘ 
Mira canunt. eadem uarijs (mirabile didu) 

G entibus accipitur uox haud obfcura, fibique 
Quisque uidebatur patrias haurire loquelas. 

Multi ut tunc ierant uarijs huc partibus orbis 
S acrorum dudio y uifendeque urbis amore, v ' * 

S olennem que luce iUa celebrabat honorem 
Quinquaginta adispod orgia prima diebus 
O rgia,cum menfis epulandum apponimus agnum. 

H ic fua uerba audit tellure Libyjlide cretus, 

H ic Galli fua,Romlide t Parthique,Scytheque, 

N ecnon fubiedi glaciali fidere Thraces, 

A fnque,Cretesque,Pbrygumquc e gente profedi, 

A tque lndi>atquc Arabes, C* areniuagi GaramanteS 
Mirantur eundi circum, mirantur C r ipfi. 


£ I B. VI* si $ 

N anque hominem uelut exuti , moribundaque membra 
Mente domos coeli peragrant 3 atque <ethera apertum 
I ntenti 3 cr fuperuin taciti fer mone [ruuntur* 

I amque canunt uentur a* animis Deus expulit atram 
L uHrans corda intus nubem t qu£ corpora circum 
C ahgatquej)ebetatque humanas humida mentes . 
Quosque modo dur£ mortis formidine turpi 
S peluncis atris terrebant omnia claufos ; 

L ibertus nunc luce palam ,atque licentius audent 
T errorum expertes. nec iam mortalia curant. 

N onferrum } aut flammas metuunt t morfusue fer<trum 9 
S ed regem uulgo teftantur morte peremptum 
I mmerita genus <etbcreo deducere olympo . 

I amque pudet metuiffe omnes, animo ftque leti 
S pes magis 3 at que magis uiget acris numinis bauftu. 

H audfecus ac crebris cum rimis terra dehifcit , 

Cum fitit omnis ager, tum qua mori entia languent 
G ramina 3 coeruleus ji coelo uenerit imber t 
C ontinuo attollant rurfus capit a y aruaque ponant 
S qualorem y redeatque decor fuus omnibus agris » 

£ rgo abeunt uarias longe Jat eque per oras 
D iuerfijaudesque canunt y atque inclyta uulgo 
F afta ducis } iamque(ut uates cecinere futurum 
A ntiquifiUorum uox fines exit in omnes . 

A udijt cr fiquem medio ardens athere iniquo 
S idere defertis plaga diuidit inuia terris ; 

Quique orbem extremo circunfonat <equor e pontus. 

C ontinuo ponunt leges jnoremque facrorum 
Vrbibus. infeftum genti ludraltbus undis 
E luitur fcelus,cr ueteris contagia culpa 3 


CHRIST, 


H cfligiocjue notii* nouapafiim exufcitat <rrit % 
p rotinu* hinc populos C bn&i dc nomine dicunt 
C brtftijdn*toto furgit gens aurea mundo , 

S celor umquc oritur longe pulcherrimus ordo» 


» V 


A 

, , ■ ' 

* 


FINIS 


,yj git 


.1 *./ 




SI Q^V I D HIC FACTVM 
DICTVWVH 

CONTRA SANCTOR. PATRVM SCITA 
1NFECT V-M , 


• *C 


INOICTVMVB ESTO 


vi. 


e x <y i' i-JL >va •' • 

" • t HA v - . 

«*-? v * .mvi&s : • i - 

■a -1 % ii o. .& sii. •Vi’ h # S-4 ra & &A vi u ^ C&g 


... 



2\6 


Q*visclvis 

ES 

AVCTOR TE ADMONITVM VVLT 
SE NON LAVDI S ERGO O PVS ADEO 
PERICVLOSVM CVPIDE 
AGGRESS VM VER VM E I 

honestis propositis prabmIs 

A' D VOB ♦ S VMMIS 

pontt.dem and atvm scito 

L E O N ♦ X. P R I VS MOX CLEM» Vili 
AMBOB, EX ETRVSCOR* MEDYCVM 

clariss. familia cvivs 
liberalitati 
atq_. indvstriae 
haec aetas 

literas ac bonas artis 

q^VAE PLANE EX TINCTAE ERANT 
EXCITATAS ATQ^ 
REVIVISCENTES DEBET 
*D VOLEBAM NESCIVS NE ESSES 


I 


JIO ?3V . 

v y • ; ^ 

• • X - '**“•' 'J v 

"* | ^ v 'i' O f ..,■ ,n •'i r; •) i #w> n »v ^ 

CHARTARVM SERIES 

ABCDEFGHIKLMNOPQ.RS 
TVXYZ A 4 B b C c Dd 

OMNES Q, VATERNI ONES 

3 A ( J 

-> A • 1 

iii i 4 ii c 


> I 4 ^ / 



l 4 - ;; v 




fc g % 


2 0 1 


L I B* V t+> 

Mente fuga f Utosque animi nunc r effice fenfus, 
E t placidos per membra riga mihi numine motus * 


S it fas Utitis fentire inpedore lapfus { 

L *titix,quagens fruitur felitis olympi , 

L arga ubi lattfluo pafitm torrente redundant l 

G audia,tiec fines nouit diffufa uoluptas . 

V ertitur hic rerum facies, bic gaudia nofira 
I ncipiunt. longe in melius uerfa omnia cerno» jf 

1 am Deus y ut facros uates,CT fonti a piorum 
C oncilia educens tenebris inferret olympo , . > 

C orporeis liber uinclis concefferat imos \ 

S piritus ai manes, animarum regna filentunt, • 

P er cecos aditus, er pr stipites anf ratius *i 

S olis inaccejjos radijsjoca node perenni / 

0 bfitajerrificam caca formidinis aulam, > 

H ic flabulantyuiuisque tenent imperuia regna > 

Nodiuagi fratres, fuperi quos ira parentis 
C alo immane nefas animis excufiit adortos , 

T artareisque genus miferabilemerflt in anti 
Quando illos tenuit regndndi tanta cupido . 

N unc miferos panis manes miferi magis ipfi 
E xercent,uintiosque tenent nigrantibus oris * 


I nteriora habitant barathrum irremeabile claufs 


Crudeles anime, ad fuperos dum uita manebat* . j 

N unc merita expendunt uafta fornace fepults 
S upplicia,uniantemque ferunt caligine fumum» ' 

I gnis ibi sternus, femper noua flamma renafccns «, 

I nnocus circum fedcs/ecrctaque longe > 

A ttia circuitu longo, hic incendia nulla, • i 

N utliobfunt penitus flammis altricibus ignes* ■ ■ 1 

C c 


LV 


o< CHRISTE 
V mirarum fed iners requiesfenitusq; plentis 

Munii temperies.fecretthis fetibus tuum 

1 n fontes degunt anima t quibus haud fua damno no t 
A dmi/Ja. at primi fcelus exitiale parentis i 

Detinet hic claufas t noftra nil lucis egentes, x 

P oenarum prorfum expertes 9 nifi luce carerent u 

I ucunda } qua gens gaudet fellantis olympi. > * 

H ic patres fandum genus antiqui fi ima proles , . « v t 

Qui uitam uinclo nuUo t non legibus ullis t 

C ompofttam incultos primi degere per agros nn* r 

1 nteroues patrio tantum femore tenentes, f 

I uftitia memores ultro,refiumq ; colentes, v 

H ic uates <$ pif,qui quondam numine pleni \ \ 'l 
V entura intrepide magnas cecinere per urbes t >>< t,k< t 
Quique dedere orbi leges diuina reperta , ; i>»i > 'J 

Quosque datis olim iuuit parere uolentes , i h A 

Matront,atque uir^uittq; in limine rapti. < vV > 1 
O mnibus unus amor,ccelicfc arreda cupido. • ■ * T? 

B t iam promifii memores tum forte per umbras ro*n * ' 
S ecla recenfebant tacitis uoluentia Luftris, tu - ) 
D ucebantf t animis finem aduentate malorum. ■ t ■» tfi 

A tque htc inter fe Uti fermone ferebant. . o I 

B n uoluenda dies y en imminet iUa, a -a l 
C um lucem liceat Juperacr conuexa tueri. ■ O 

H 4 «c claro pater omnipotens manifefius olympO ‘ i 
O dentit nobis diuino numine plenis. 

N of alijs fubito mortalibus ore canentes ' 

0 ptandam uotis uenienti liquimus tuo. 

1 am iam aderit lux noftra, Dei indubitata propago, 

I Ue erat tlle f 'eri fub imagine fepe leonis 


ac* 


LIB, VIp 

O flenfus nobis oculos caligine pre fi is, ' *> 

V nus pro multis qui fefe proderet ultro • » 

Morti,defenfosq- } daret nos hofle fubado * - ;.t r 

V icit io tandem leo magni a [anguine ludit A 

D auidt genus. 6 pafiim gaudete beati 


Mortale s, gaudete anima iam corpore funde» r 

1 am uos ajira uocant.nunc s qux tot clauditur annos, 

I anua fiderei nobis aperitur olympi * 

I amque erit^ut^nojiris promijjum uocibus olim. 


L xtitia exiliant montes, colles^ refultent '■ 3 

P ampineis uintti formofa cacumina fertis, t 

Q Sales creber agris aries 3 ouiumcfc minores 
S ubfiliunt foetus ^nottiq; in gramtne ludunt, . i 


B alatus matrum dum per iuga longa fequuntur * 

1 pfi iamfontesjpfa cr uaga flumina pafiim ! 5 'i 

MeUe fluant, mueo pafiim uaga flumina laftc « » 

L afte mero,cr dulci diftiUent nedare rupes . ta , i 

T alia perflabant memor antes. eunda fremebant w >U 
1 ntuiUtitiaingenti,plaufuq- fecundo. • 

S icut ubi ciues longa obfldione tenentur < 

V rbem intra,GT uaUumjortarumifc obijee tuti , ' 

D um circum fonat y atque in muros arietat hoflis, 

T um fi forte acies procul auxiliaribus armis 
A ductitare uident [ocias e turribus altis, 

C onfurgant, animos % alacres fpe ad fidera tollant. > 

E cce autem foribus fuccedens maximUS ultor * 

H aud cundatus adcjl diuina luce corufcus . 

P orta ingens aduerft manet centum cerea ua&k 2 
Vedibuf,<eternipoftcs.hancnuUa neto igni l 

V inccrc uls u4cat t ne^ duri robore ferri. j 

Ce ii' 


ile 




«•** 


it v 




CH R UT/ 

C onfiitit hic Deus;ac dextra Jhridcntia clattftrd 
I mpulit. intremuit quo late exterrita tellus a 
I mpulfu t uaga contremuerunt fidera mundi , 

R egiaque umbrofis immugijt atra cauerms. 

A d fonitum horrifico aiuentu de uaUlbus imis 

V ucifugi raptim trepido aifunt agmine fratres 
Humana facie crurum tenus finde dracones • 

T um rudere infuctum } dirumque e faucibus ignem 
Hfjlare t atque domum piceo omnem inucluere fumo . 

C ontinuo patuere fores. procul ecce repente 
S ponte fua abfiliunt conuul/l d cardine pofteS • 

A pparet confufa intus domus y altaque arcum 
A tria,rarefcunt tenebra, CT nox c<eca recefiit. 

N am Deus haudfecus obfcuris conjfietius in antrk 
P er {br ingens oculos diuina luce refulget , 

Quam cum gemma ignes fplendore imitata corufco 
I n nodem thalamis lucet regalibus y atr atque 
E xupetat tenebras ylargo cr loca lumine uefkit 
P urpurea circum perfundens omnia luce. 

V t uero in medijs Diuum penetralibus hoftes 

V idercfCT faciem inuifam agnouere per umbrat 
A rdentem radijs t ac mira luce corufcam y 
P rotinus afpeftu jubito terrentur ,cr imas 
C onijciuntfefe in latebrasjmguaq; remulcent 
C omtjvffas utero caudas,ftratiquc tremendum 
N equtcquam umbrofis in fpeUis ulularunt , 

Quales ,qu£ celfis habitantes alpibus Euros 
S emiferx gentes femper patiuntur, cr imbres , 

R omanas fi forte procul fulgentibus armis 
O ra e x er t antes antris uiderc phalangas, ■ . vi v*. 7 

i- 


.! 


Lkk VJL 


.4 Jk 


« 




20 | 

F umofa extemplo palantes tefta relinquant, ; 

D ifperfique iugisjiqua altius exit in auras , 

R «pe feient,longeque duces mirantur euntes • 

A I circ«m manes fulgore repente 

L p4j[/i* tendunt ad fidera palmos, 

L dtifiaque fremunt fubita.lachrymasque dedere ; 

N ec fatur are queunt animos ,oculos que tuendo , 

T «m Uto ultorem propius clamore falutant 

V fu omnes, ut te carit lux clara fereni 

0 ptatum afpicimus t nec nos (pes nojlra fefellit. 

Qui reuebis munio primo conceffa parenti 
tounera,& humanum genus omne in prijiint reddit , 

1 gnot asque uixs aperis ad fidera coeli f 

V enijlt. ttberecc facies tua lampadis infiar 

D tft'ulfit,tandemque oculis lux reddita nostris ♦ o 

S eci quibus exhaurtum er umnis, quantisque procellis 
I artatum accipimus f (nigras ea fama fub oras 
D etulit) indigno quis fanrtum uulnere corpus 
F ociauitfquxnam bafta tuo intepuijfe cruore. 

Quod ferrum tulitian tantum mortalibus ullis 
1 n terris licuit fcclutf 6 qu* claufa remotis , vu 

A equora littoribus terrarum cingitis orbem , 

Q»<* uos,qu* tenuere mor ce f quibus abdita clauStrif, 
L ero opi/ex tam crudeli cum uefier obiret f 

V os tum diluuio mortalia cunrta decebat 
O bruere,CT terras penitus delere nocentes ♦ 

N of ne per bcec fuperi foboleS certifiima regis 

V ulnera f eruamur inon b non pramia tanti \ 

N on tanti ipfa [alus erat olim noftraJua ingens 
H dc pietas, aieon tibi cwrd incommoda nortra 

Cc iii 


i» r 

t l 


f 

HE 

% 


t 

3 


r* 

i 


HI 

:> 

3 

1 


««!» 




•g 

i 


A 

V 


«T 


^ «o **J b* 


'HKtr jk 


NoipUrtf auerft noflro imttuimutira, ? . 

?; • 

V “ormqucDcumfupera ad conuexafequuntur 
s eiibu, utpUciium degant {teUant.bL 2ST? 

KZ2zr xsn ’ i ‘ md r funai f t,iciit 

p riZZ/£rZ 0f ’ n ‘‘ n ^ crc, “ laborum. 

P rmut u ipfe bomnumgeuerk pater ante necr.. 

C onfctus antiqua nox* tufa tcUere calo ’ 

P rmort »procf ram inde tlif non utn* futuri 
P e(lor*,quK niua ucltntur tempora uittt 

S f COmmi ir*> 

t Z t JZi r 7 umJmic % *’**«*** 

V Zl ^e^ iir * “"inue, 

V nde animis mtferi, nullo patet exitu i tuo. 

recipu! rex ipfe ault iUttabili, alto 

t Uto indit 2 .v r r. • * 


ttim 4 

'Jwfctti f 
^\aii i 


Cmfocqt mceren, ducit fufpiria corie, 

* l fortunati, fedem.pam liquerat ipfe, 

1 *‘ h "‘amfurq, immantbu, adut. 

/i tlT 7 cceU iA , mtu rt&ni ,enebM t v 

craper tenerum l*ti,regem<p canebant ,,iu i 

f ^7 4 m fecula uit* /riim * 

nyi unt Eur,, fugere ex ttbere uimbL * v!„* 

^tP^lcUritiqu.diJiimanmSi .1 

mpeftai.cKlo arrident rutila a/lrafereno. * 

j[ tgtt matutinis aurora uolucrum 

-• -« oiiw. 5 .v 


o°«r 


ifcifil. 


L l B. v r, 


*°4 


C antibui 4 affurgit rubefada uefper ab <ethra* . . 

A tque ea dum longe ua&um per inane geruntur, 

1 am lux Eois properabat tertia ab oris, 

E t pater omnipotens nato immortalia membra 
I llujlrans penitus diuinum afflauit honorem, 

Quodque fuit mortale modo , cr uiolabile corpus M t 

I mmortale dedit. non tanta luce fer eno 
S idera clara polo 3 non aurem ipfe nitet Soli - 

C eu qui per nodem impofito cinere obrutus ignit 
D eUtet i CT nufquam tefto fe lumine prodit, 

S iquis eum flabris exufcitet arida circum v*, -i 

N utrimenta ferens, fubitis ad teftafauiUis -j 

E micet 3 cr totas luftret [plenioribus ades. -r 

T alis, ubi turpe irrepfit fenium t unicus ales , ~j 

C ongefiitque fibi ramis felicibus altum 
S ummo in colle rogum t pofuitq; in morte fencftam, 

C ontinuo nouus exoritur 3 nitidus(fc iuuenta 
E ffulget criflis , er uerficoloribus alis* \ 

1 nnumert circum uolucres mirantur euntem» » 

I Ue fuos alit AethiopaSylndoscfcreuifit. x 

I amquc adeo in terris hominum mirandapauentct 


T erruerant animos uifa.umbris orbe fugatis 
S ole recens orto moeflifiima Magdalene \ 

A mtfii defiierio perfixa magidri -*>:■ r 

C umfocijs ibant prima fub luce ferentes > 

1 n gremiis molles patria felicis odores, t 

fJiyrrhamq; t <3:co{tum } fpic£q; unguenta Ciliffc a t 
S upremum tumulo munus 3 uarioq ; ferebant -t % 

Multa inter fe fe tnftes fermone per agros • 

N os mifer aspuas non fecum lachrymabilis heros 

C « • • • 

c mi 



A 5 CHI IS Tl 

© uxerit ad t 'etum.aigiles quis fallere nebiiy ■ SH»* ’> 
C ujloics dabit f aut quis grandia faxa fepulcro i 

E uoluetclaufo t ut [altem fungantur inani *. t 

Munere deferto foluentes debita bu&of j t T C 

T alia fundentes tumulum uenere fub ipfum, l . f 

1 adantesque oculos faciles huc plurima,*? illuc S 
Milite confpiciunt collem , cr cuftode uacare , ? 

C laujlraque mirantur fecum patefaftafepulcri* l 

A ccedunt.at ubi tumulum confpexit inanem, * 

N unde ingens fiudus fe euoluit odorum , 

H ojie putans clam fublatum pulcherrima uirgo 
T lebatjnornatum ueUensq; auertice crinem 
E t nemora,*? montes gemitujluasq; replebat , i 

C ui iuuenis fubito effulgens in ueftibus albis > > 

A ligerum genus, C r coeli degente quid, inquit, i» ♦» • J 

Q uaritis 6 matres f longo iam parcite ludu. 


A tque animis maejlum tandem reuocate timorettu >' 
L atitiam certa iam fpeprafumite ueflram, 
Quanioquidem,quem uos adeo lugetis ademptum, 

F unejlaque trabi fixum,ut fcelus omne piaret, 

V efltaque fponte fua deleret crimina morte, l / 

V nus pro eundis Erebi iam rege fubafto 

Manibus ex imis has rurfum lucis in oras 2 

V idor ijt , fuperaque etiam nunc uefeitur aura 

C orporis ablutus, quacunque obnoxia morti . • '• * i 


H ac ait,*? nubi uolucer fe immifeuit atra , 

I pfa etiam res ecce oculis oblata repente t 

F irmauit dubiumque animum, tenebras^ refoluit • 

N anque mora impatiens, atque acri faucia amore 
Dumuirgofedet,ac miratur inane fepulcrum, - 4 


l 


— 

U B» VU i°9 

A rtipcumqu^manus,uidet ipfo in marmore fi fium 
L ittus arenofum, porre fium in littore pifcem , 

P lufiiuommjngent emanant aequore qualia in alto 
Mole noua ignaros nautas terrentia cete, 
Monfirum turpe,atrum , fpaciofi bellua ponti 9 
C uius ab undiuomo uates imperditus ore 
R eiditus aereas rurfum ueniebat ai auras * 

T um fecum.fuperi nunc 6 nunc uifa fecundent 
P rtf entes. ueterum agnofco non uana futuri 
S igna, inquit. nempe, ut monftri deformis in atro 
T ris uates latuit luces jtris gutture nofies 
I ngluuiem paffuSyUafUq; uoraginis antrum , 

S ic heros multum ad fuperos defletus amicis $ 

1 nclufusque cauo faxo t terraque fepultus 
D elituitjape ut (memini)pr edixerat ipfe 9 
A d coelum redijtjaxumque reliquit inane . 

T alta uerfanti fubito fub imagine falfa 
1 gnoti agricoU fefe Deus obtulit ipfe, 

E t tumulum iuxta aflabat y moxfarier orfum . ■, 

V irgo amens animi agnouit y conuerfa<fc luce 
Refpicit ecce noua iUujlrem f radifsque cor uf cum. 

C orruit, ac genua amplexans fatis ora tueri 
C lara nequit % corpus$ oculis obit omne uolutis, 

E t maelium afpefiu dulci fatur auit amorem » 

C ontinuo tr illi penitus de pefiore moeror 
O mnis abit jedijt que decor fuus i licet ori 
Marmor eo. fed adhuc turgentibus bumidagemmis 
L umifld,inornatique fluunt per colla capiUi. 

S ic ubi rore madens pluuio rofa languida hone&utn 
D emiflt caput y at que comam Urgo imbregrauatam , 


vfr 


r 9 






>• : "?-V * 


C H R I $ T* 

T imi fi purpureo So l lumine ucftiat xrua, ' ttv/S- 

B t redeat madido f acies innubila calo , « rVQt 

P rotinus attollens fe fe rurfum iUa refurgat, £ 

P unie ei q; flnus diuinum pandat honorem . ^ ft 

T alis erat pofito uirgo pulcherrima luftu » -v A’- 

A rict dWdnf ipfum affari regeme^ t T:eumq- t * < - i 

E t coram folitat bdurire, ac promere uoces. * l 

D sm trepidat >qu£ prima h arent exordia fumat, t* 

Mortales uifus adopertus nube reliquit « <>i d 

F 4 m 4 Palajlinas fubito h<ec impleuerat urbes» f 

1 401$ facerdotes trepidare t CT querere 3 ftqua t 

Multiplici uulgifermoni occurrere pofiint, 

R umorem $ afiu premere t atque extinguere famam. 

C ufioies budi in primis ,qui eunda canebant , 

Muneribus fuperant , fubiguntq ,* faoi profari, 3 

S ublatum furto intempefia node caiauer. fi 

S ed non ulla datur uerum exuperare facultas. 

Quoque magis tendunt ferpentem fi fi er e famam, 

A mp/uft hoc uolat tUdyOmnemcfc exufeitat oram . > - 

Sun! etiam ^ui fe ore canant uidijfe patentes 
S ponfe /iw tumulos jrtultoscfc exijje [epuleris , x . & 

Quorum iampndem tellus acceperat offa. 's\\ i 
1 ntereafocij,quosindiuerfdpauentes J 

I andudum terror longe dificccrat omnef 9 * 

T abefeunt mcejli.coclo cecidijfe uidetur i> 

O mmbus ex t indum a terna caligine Solem > ' 

E I penitus mundo iucundum lumen ademptum. 

T conueniunt ,cr adhuc loca nota frequentant, 

T edaqj t qua uiuo fibi quoniam regefuijjent 
D ulcujed caju nunc defolata recenti. 


SE» «s* 


15 ux nufquxm.miferis nufquam datur iHa tueri 

0 raJUosue oculos afpeftu luce ferena 

1 ucundos magk,aut cocio radiantibus aftris, 

E t cunftk nomen dulce obuer fatur ad aures. 

K A egrefcunt mocflufqualent circum omnia luftu, 
H audfecus atque olim exemit cum fuberepaflor 
C erea dona cauo 3 uacum$ aluexrc reliquit * 

T unc etiam, fumus quas longe diflmlit ater, 

H inc iUinc glomerantur apes,cr inania fruftra 
T eda adeunt denfo uolitantes agmine circum, 

D ireptosquefauos <£gr<e,populataque pafiim 
Mella uident nequicquam byemi congejla future* 
E cce uiros autem tali moerore fepultos 
A ttonitie miris matres rumoribus implent , 

V idijfe aligeros coeli degente minifiros , 

R egent ipfum uidiffe nouo fulgore micantem, 

E t uacuum porro tumulum,ueflesque relidat* 

P rotinus ergo alij montis petere ardua cur fu 
C ontendunt rapido fcftini } ubi inane fepulcrunt* 

A jl alijs incredibile ,ac mirabile uifum , 

E t primo ancipites delufos credere matrum 
E ffigic pauitantum oculos ; er imagine falfa, 

V t nobis fepe in fomnis fpedareuidemur 
A bfentum uultus , (imulacrxque luce carentum, 

D onec fera iUis fub luce in teda coadk 
I ngrediens fefe cflendit manifeftius heros 

V oce, habituque Deum confeffus imagine nota 
15 iuinum toto iaciens de corpore lumen . 

H inc T horna s aberat D idymus uicina pererrans 
Oppida ,quQ metus impulerat duce nuper adempto • 


r e 


cftRiirj 

I sque ubi Acin reiicns efiftcr t redditus urbi, * 

A cceptusque domo , f ocios uiict cccc recenti 
A ttonitos cafu y ac caco terrore filent is , 

Quales aut templum t domini aut ubi diuitis cedet 
Marmoreas petijt ruptis de nubibus ignis , 

T errifinsque locum impleuit [plenioribus omnem 
S tant intus pauidi ciues. quatit omnibus horror * 

V edora.uix longo pod tempore corda refidunt. 

O bfiumt uifu ignarus t c au famque requirit, 

E t foetos didis Didymut demulcet amicis, 
Quemfenior Petrus amplexus fiachrymiscy profufis 
Menti canitiem humedans fle denique fatur. 
Vidimus (6 iam nos felices)uidtmus ipfum 3 

V t foliti^egem fpirantem t aurM(^ trahentem 
C oclicolum regem, qui nos modo morte reliquit . 

H <ec ait 3 cxuUans<fc animo coelum ufque tuetur. 

1 Uc aut em (neque enim narranti talia credit) 

1 pfe ne rurfus, ait, coeli hoc fpirabile lumen 
A fpicit t an potius fimulacri apparuit umbra 
A tque oculos fallax ueftros elufit imago f * 

I mmo ait iUum ipfum diuino illa ipfa gerentem 

V ulnera, cr antiquam feruantem corpore formam 

V tdimusyac ueros manibus tradauimus artus , 

V idi ociiliSyUidi ipfe meis, c r uulnera noui. 

V efper erat ydauft que fores ydaufeque fenefir £. 

N os intus pauidi latitare,*? corpora uidu 

C urarey at pofitis mocfti difeumbere menfis. o' 
E cce autem tedi in medijs penetralibus ipfe 
1 mprouifut ad.fi, qt inobferuabiUi heros 
E [fulget claufis ingrejfus limina portis. 


i' 

i 


V 

ut 

i 


*W+lfct 


J 


y 


^ ^ ■>< n **tr 


»07 


L f B. V f. 

V mprouifus adefiflnopinaque gaudia portat, 

C ontinuo ai lucem utfum teftum omne cremari . i 

N os tr epidare animis , [ubitoq- borrefcere uiftt 

A ttoniti. iterum iUe metus t uanumq ; timorem 
I ncrepitans uetuit trepidos exurgere merfls. y 
I pfe ego fum. pacem unanimes agitdte, metus 
S oluite Jentandos q; dabat ftmul omnibus artus, 

V ulneracfc.infigni qua corpore quina gerebat . 

Quin etiam parcis nobifcum accumbere menfis 
N on fugiens [olito ejl coram de more loquutus, 

C eu mortalis adhuc qua uerba nouifiima nuper 
A dinortem properans nobis memoranda reliquit . 

T um demum liquidis abiens [e immifcuit auris . 

H acfcnior , fodjq ; eadem fmul ore canebant . 

N ec dum finis erat uerbis.cum protinus eccc 
C um clamore ruit Cleopbas fidi fi imus unus . ? j 

E' multis, quos bis fenis fubiunxerat heros , 

A tque hac difta dabat, uos 6 iam [oluite luftu. 

V iuit adhuc [ocii leti iam lege [olutus, \ 

V iuit adhuc, uidi his oculis 3 uiii ipfc. Dcicfc r 

A uribus his haujl uocem^onfcetac^ uerba . 

A uiijt hic etiam mecum.uidit $ loquentem , 

X Atque manuynutuq; propinquum Amaona fignat ) 

N am modo [orte animis mcejii dum incedimus ambo ■> 

QUa [e demi fi i incipiunt [abducere montes , 

E xtulit aereas E maus ubi turribus arces , 

A duena in ignota nobifcum ueflepro[eftus y >. £ 

E xternosque gerens habitus comes additur ultro. ^ 
T adia dumque uia uario fcrmone leuaret , 

I nterdum eruptis roramus fletibus ora. 


15 * 

* 


CHR1ST, 

Btgemitufhitis dolor exprimit opibus ardens t • f 

1 Ue agros didis folari y CTquarerecaufas ^ 

C rc6n* tefurgentis ludus.nos ordine eunda» 'i : $ 
P andimus t atque ducis letum crudele profamur^ 

Qgo mori ente fimul perierunt gaudia ncftra. > A Q 

V tfaftiSyUerbiscfc animos fpe arrexerit ingent *'•' 

I ngenti. fed dehinc nos morte fefellerit omnes» 

N o/i tulit ulterius 3 contra(fc hac reddidit ille . 

N on pudet 6 femper cacor, C r lucis egentes t 
N onne ducis ueftri quondam crudelia uates for-. Y 
F uner a pradixere omnes^cafuscj; nefandos H ^ V 

T ot ueterum monimenta docent haud credita uobisf - 
S ponte fua leto caput obuius obtulit ipfe : : % 

V nus pro multis patrias quo fiederet iras, ■.« ih >*•. 

A tque iter ipfe fuo fignaret ad afira eruor e . ■ * 

H aud ita uos tUe crudijt.nam fepe futura b 

H ac eadem de fe longe ante retexit amicis * 

A tque equidem t memini t nuper media urbe caneat, 

O bfcura fed uerborum rem ambage tegebat* 

N unc autem manifejla patent ,nunc omnia aperta 
Nube palam ablata 3 nec fpes fouiftis inanes» 

£ n rex } qui pofitas confeuerat ordine uites x 

P ratendens fepem infidijs hominumq;Jerarumig a > 

0 mnibus immifiis incaffum ex urbe mimjlris. 

Quos leto dedit infontes manus effera agreftum t > 

D emum infelices natum ipfum miflt in agros » X 

N am pater omnipotens poji tot fera funera uatun f 

1 pfe fuumiufiit natum de fcendere olympo» f. 

£ cce Palajtini furijs immanibus adi 

N atum etiam bauferm crudeli funere herilem ♦ 5 JJ 


20 f 


LIS. V !♦ 

H diti impune tamen.rex urbe ultricibus armis i 

I am icon aderit , flammis % feros agitabit agredtes* 

E t pangenda alifs credet uineta colonis • -• > 

S ic fatus coepit uoces ex ordine uatum ■ - . «■ 

0 bfcuras 3 ucterumque euolucrcfafta parentum^ > 

C unda docens letum Chriflo crudele minari, . % V' 

Qgo mortale genus tenebris educeret atris . rmS^- r • 

V t clara antiquis portendi hac omnia flgnit y 

M onftrabat ratione^culis caligine abaftat vq n* 5 

V t noftros mira inflexit dulcedine fenfust . ? «c > 

V t refoluta nouo ardebant praecordia amoref V 

Qualiter aut ceris rigor acri foluitur ceftu , 

A ut glacies concreta nouo fub Soleliquefcit . 

N on iUum tamen immemores agnouimus ante , 

Qgam uentum adfedem^aruamquefubmmus urbem f 
N anque iter ulterius fingentem , (eque ferentem 
L onge alias fedes petere y amboorauimus , ifie m 
N obifeum haud afper teftis fuccedcrct hofpes . 

1 d quoque pracipiti fuadebat uefper olympo 
I am piceo terras infufeans twftis ami&u • 

P aruit , CT menfas comitum ejl dignatus egcnM* 

Vt primum fruges toftat cerealialiba i A 

Attigit y CT folito fregit de morejepente < 

H ox abijt,tandemquc oculis lux addita noftrit» 
Agnofacr fupplex manife&um numen adoro* 

S ed fubito uolucres abiens ceu fumus in auras ■ 

Kefpuit humanos uifus t fenfusque refugit.. - 

T alia narrabat Cleopbas^qua credita cunftk 

V ora negat Tbomas,cr coeptis perflat in ifdem . 

H coc mihitficam iterm)nemoperfuaferit unquam, 

) 


$ P 


c CHRlsTi 

I Uum ipfum his oculis clara nifl luce uidendum 
H aufero t cr his manibus nifi uulnera contreftaro. i 
S ic fatur, fimul ecce Deus cum lumine Urgo “ * 5 
1 mprouifus adcfl iterum, fociosque reuifit, •- 

E t claufx manferefores^manferefentdrx. 

N on aliter uitri, quod teftis fummouet auras , 

"L umine Sol penetrat fplendentes aureus orbeS ' > 

I nfertim radios iaciens in opaca domorum, 

N ec tamen ulla uix apparent uejligia adafta 
E uce, fei idxfo fxpe itque,reditque metallo * 

S ternunt fe fe omnes terra, genibus falutant. 

V t uero Didymus mani felio in lumine uidit 

V ulnera monjlrantem, cr fe nomine compellantem , 

H orruit 3 CT prono confedim corruit ore , 

Vmltacfc fe incufans animo jic denique fatur. 

V era mihi facie s y uerus Deus,omnia noui . 

H aud equidem(fateor)uiuum te credere quibam i 

P ojl obitus coeli hoc iterum Jpirabile lumen % 

H as auras haurire.animo tua difta labanti 
E xciderantpenitus 3 mod^qu*fuprcma dedijli. 

D emens,quite obita non poffc huc morte reuerti ' 

C rediderim^um quarta alios iam luce fepultos 
A d fuperas coeli nuper reuocaueris oras , : « 

E t memini, atque aderam . fed me mens Uua tenebat * i 
F orfan at hac tamen haud ueftro fine numine tanta 
(Credo equidem)uenit dementia . forfitan olim t 
P roderit hic feris hxfiffe nepotibus unum , 

E t manibus uoluijje prius contingere corpus, 

N e facies, aut uana oculos eluderet umbra , 

T alibus orantem Deus , C r lux ipfa reliquit & » '1 

Nunc 


v 


t 9t 


L I B* V* 

N e feuite animis, atque hanc deponite curam , 

Quandoquidem haud fert hac noftro fine numine natUS, 

S citis enim, ut moriens crimen commune refellat . 

S ic generi humano claufum (tat pandere olympunt . 

I Uum ideo duros uolui exercere labores , 

A tque agere in terris extrema per omnia uitam 
F inibus exartum cunrtis,inopem,ommum egentem • 

I amque ad fupremum uentum. manet exitus lUun I 
H ic hodie grauis in fontem irreuocabile letum, 

E t morti caput ipfe fua jponte obuius offert. A 

Nunc autem fubito u i fu horruit , er timor illi i «s 

C onfufam eripuit leti ipfo in limine mentem. 

Quippe,Denm uelut exutus portalis, inermis l 

R eftitit,cr telis manjit uiolabile corpus. 

N U aliter uis diuinos ualuiffet in artus 

V Ua hominum ,cr cunrtis foret impenetrabilis armis* 

N on adeo uires,non parua potentia noftra, , 

V t nequeant, fi uerfa retro fententiajiatum 
E ripere in medio uerfantem turbine leti. 

C ontra illum infurgant omnes ^ab origine rerum 
Ogidquid ubiq- hominu natum , extinrtumcji per (tuum • 

N on ita me experta e fi Babylon, ubi ad aftragigantct 
T entauere ttias edurta turre fub auras. 

E t poterant magnos manibus diueUere montes. 

N unc etiam fumant pncfr arta fulmine turres 9 

V t nimborum acies, tempefiatumcfc quiefcant , 

Que uartum rapiant conuulfum a cardine mundum. 

] pfe manuterras quater em, coelum omne cierem 
D tluuio cunrta inuoluens.me me ignibus atris 

N unc nunc accinftum f telo$ tricujfide dextram * 

B b 

* ' 


C H R t S t. 

A rmlum mortale genus fauire uideret, wiW. f' 

H une difflare globum, hacpapim metere agmina ferro , 
A t finite t aiueniet(neque enim mora longior)urbi 
T empus ei , fruftra bunc cum magno optauer it emptum 
H aui tetigijfe , genus cui ducitur atbere ab alto, 

S ic dit t cr moto tremefecit uertice mundum 
T erripeo quatient tonitru cccleflia templa # ■ j v 

C ontinuo piperum furor accrfJ ira quieuit, >_ -t. .H 
P rofequitur tantum uotis chorus omnis amicit , • ' r 

A t<j«c Df ara e fummo taciti miferantur olympo « 

S icut t ubi inclufifeptis uacuo aquore campi 
P ro <*c decere accenfx certamina mifcent 

I nter fe aquatis iuuenes duo comminus armis , > 

H i«c fpeftat procul,atque hinc circunfufa iuucntUf • 
Tump forte alter minus,ac minus utilis,ore . n 
P jUuit,aut terra cecidit deceptus iniqua, ,:•> 

C onfurgant pii aquales ,pudijsquc fequantnr , ; 

CXyam uettent^nip paftauctentjuccurrcre amico, , 

S tant agri,cr cafum longe exserantur acerbum* 

H fecus indefenfuspnermis refiitit heros, 
i Ilum nudum humeros,nudum omne a uertice corput, 
D ireftum longo malo applicuere furentes, ^ , 

N uda dehinc tendunt traiisuerfo brachia ligno , 

D iuerftque ambas afpgunt cufpide palmas 
H inc,dtqu* bine, mucrone pedes terebrantur eodem : t 
C onpxi, largum manat de ftipitePumen, 

I nftantui multa, ferro ardua robora adatto 
D ant gemitum.reboatdiro Pridore fupinus 
Mons circum ingeminansjttusquc refultat imago, 

T umfupra caput CT nomen^patriamque^ecisquo 




b I B. V* 

I nfcripfcre notis uarijs in fiipite caufanu 
D extra autem,Uuaque duos gemina arbore fixos 
A ddiderant (ocios, quos ob commijfa merentes 
b eges fupplicium ad tujium.pcenamque uocabant ♦ 

V erumipfum amborum in medio longe altius arbos 
E xtuleratyueluti fcelerum exhortator ,CT au flor, 

A ut furtis foret ante alios immanior omnes • 

I nfclixSolymajnfelix \u<Ua propago 

V ltroinfeftapijs 3 nonipfis uatibus aqua, 

H ac digna hofpitia,bas fedesque, torosque parafli 
C cclicolum regithos focios 3 hunc addis honorem , j 

Qg/ mortale genus propter delapfus elympo 
S ponte fub humana lukrauit imagine terras t ); 

H ic genus ipfe tuum P harijs eduxit ab oris , 

E t pedibus fal fas dans ire impune per undas 
Marmoreum tibi jlrauit iter,pontumque diremit* 

I dem etiam te coele ft i dape pauit eunt em 
P er de ferta tuos miferatus uafta labores* 

H tuus ope haufijli dulcem de caute liquorem , 

C um procul CT fontes, cr liquida flumina abeffent • 
"H ic te poflhabitis alijs longe omnibus unam 
G entibus elegit, meritis quam ad fidera ferret. 
Muneribusque fuis fublimi aquar et olympo. 

P romeritum his cumulas donisihxc digna rependis t 
M on uatum uoces,non te miracula rerum 

V Ua mouent,aut non prafentia numina fentkt 
C ui unquam fcelerum au flori tam dira parajli 
S uppliciafaut ufquam quis tam crudeliter hofli 
A cceptus tales luit alter corpore poenas f 

I amque trabi applicitus tergo alte bxrebatin illum • 

B b ii 


C H R I S T. 

V crfl omnes obfer uabant ,qua funere in ipfo n , n t 

S igna daret, qua ff>es,aut qua fiducia uifto . •, ; 

I Ue autem tacitus iandudum cunfta ferebat, 

I mmotus#. decor rofeo nondum omnis ab ore 
C e fit. adhuc oculis diurnum e{t cernere honorem* 

T antum r efper fis# genas, pallentia# ora . ? 

H ume Hat eruor , er mixto cum pulucre fudor 
P lurimus,infefti# rubent in [anguine dentes . , - • 3 

Qualis,qui modo coerulea perfufus in unda n, r 
t ucifer astrifero ra dios fpargebat olympo, - k : 

S » mandi /ppcifx uioletur clara ferent , nr, . > 

E t fubita incipiat coelum paUefcere nube, 'u > 

N o/tdum om«ff occuluit tubar,obtufa # nitefit m > V 
P ulcher adhuc facie nimbo tralucet in atro • 

1 ntcrr* matris, quam magnam nuper ad urbem i u * i 
T raxerat incertus rumor, certi fimus aures >v\ * rvj. . 
N untius impleuit natum extra moenia duci, t 

A d mortem # rapi captum, in fdijs# fubadum. I 

P alluit infelix, medijs# in uocibus artus [ 

D iriguit. licet hac patris fciat omnia certo m j 

C onfilio feri, atque ipfius numine nati, - j 

A It m ingenti tamen exuperante dolore ) 

C unda oblita ruit.refonant plangoribus ades 
F aniineis.fr ujiralachry mantem ,CT acerba gement en | 
S olantur fia comites. iam# iUaper urbem 
A tque huc, atque iUuc errat,triftem # requirit 
I ndefejfa locum, nunc hic, nunc ha f tat lUic 

V eftigans oculis, atque auribus omnia captans f '6 

S icubi concurfum,uoces aut hauriat ullas * . Ji 

A c Hcluti paftu rediens ubi ucfpere cerm ■ - ~ i 


*9 t 


L I B, 

Montibm ex ditis ad nota cubilia foetus 
I aniudunt teneri memor, omnem [anguine circum 
S parfam cernit humum, catulos nec confpicit ufquant 
C ontmuo Inforans oculis nemus omne peragrat 
C um gemitu y tum fujua lupi,fiqua illa leonis 
R aptonsfigna in triuijs confpexeritjUac fc 5 - 
I nfcquitur tota obferuans uefiigia filua, * * { 

P erque uiampaflim lincjuit pede flgna bifulco. ■■ : i; 

H aui aliter, fimul atque iugo profpexit in dto j 

C ollis oliwferi , late qui maximus urbi . . , ~ 

I ncubat .ingentem concurfum, CT lucida circum ' 
S picubfaclypeosq;^ fulgentes equitatus, 7 

P er medios ruit, c 'T curfum extra moenia torquet « 

I Uam pcrticibus fpc fiant, altiscfc feneftris 
E ffufe matres, longe cr miferantur euntem . y 
1 amq; hosjamq; ruens cur fu prtuertitur idos, y 

V.hgula crebra licet uolucrum proculcet equoruttU 
A ddunt fe flenti comites ,paritercp fequuntur 
F idua Joanncs cum matre, atque innuba Martha $ 

E t foror , C r Worae, cr coniux agra Cleopha, y 

Cunfta atro pariter uelata tempora amiftu. - > 

Bcce autem uidet infando iam proxima monti .*■ 

E redam q^ trabem, cr fcalds t deftxacp figna. . y 

Qttanuis nefeit adhuc ,qu<c fint ea robora porro, 

H orrwf iUa tamen metuens,cr pedwi honeflum 
T er que ,qu ater que manu tundens pedusque } capMtqiie a 
H ei mihi nefeio quid moles, atque ilia minatur 
Machina tnfte inquit 4 gentis fcio acerba furentis 
C ircunfufa odia , cr genus undique tudaorum 
1 aniudum nobis infenfum expofeere poenas. 

Bb iit 


C H R ! ! T»' 

H oc eratfioe tota infomnis quod no ft e metebar 
Cernere flgnum t olim \faciit quo fumma notarunt 
l*imina,quifque fuum t fufo agni rite per ades 
S anguine poft longa exilia jndignoscfr laboret 
N iliacis moniti furtim decedere terris . 

H ac memorans fimul ibat*cam fine more ruentem, 

R umpentemq; aditus per tela , per agmina denfa 
R eijciunt clypccrum obicftu,CT longius arcent * 

I am mdgis y dtqise magis non uani figna timoris 
C larefcunt,propiutque in uertice conjpicitur Crux± . 
I ngensjnfabricata , CT iniquis afpera nodis « 

V t uero informi mulftatum funere natum , 

A ffixumque trabi media iam in morte teneri 

A [pexit coram infelix,ut uidit abena ' 

C ufpide traictt as palmas ,palmasque ; pcdcsque 

V ulnificisque genas ,fccdataquc tempora fertis, 

S qualentem ut barbam,ttirpatum ut [anguine crinem , 
D eieftosque oculos dura iam in morte natantes, 

I nque humerum lapfos uultus jmorientiaque ora, \ 
A Ipino fietit ut cautes in uertice [urgens. 

Quam neque concutiunt uenti,ncquc faua trifulco 
F ulmine uis c<xli>afiiduus neque diluit imber, 

H ifpida t canagelu,longo<j; immobilis auo , 

I pfl illam montes ,ipft illam flumina longe 

V idere ingentem feffe miferata dolorem , \ 

E que ( aero aetet lachrymarunt uertice cedri • 

F thus at poft quam pinu confpexit ab alta 
D ile ftam genitricem t ammi miferatusin illa, 

V t potuit Jubito morientia lumina fixit 

S emummiSjduUemque oculis refpondit amorem. , 


T 

3 

1 * 





Kcx fle exanguem u.fu.uiaamqle ‘dolore ” 

Att*ri'xtremum,curjsqucauertcrcdi<lit. 

a cnuiQ mulier ilctimm-oon tc tamen <egrim 
T untus edat tacite Mox. hauifm mente parenti, 
H ‘(perimus, folo qui temperat omnia nutu. 

H tcutnpronatoadmotum nam forte parenti 
V Mt oamm Ucbrymantem,cr mltagemtnlcm) 
S empcrertt.iuuatcm mox idem a fatur amicum, 

H <ec tibt crugcnnnx. oro, tutare reluam 

m m,r ‘‘ ferna communit amorem, 

H « dnU Uchryma, perculfis mentitu, hoSte, 

M ontpfl tenuere, fera ingemuere cohortes. 

H u demum matri redijt uox faucitm agra 
I ngentemcj; dedit gemitum.tum robora largo 
T rtfts, inexpletum lachrymanslauit humida flem, 

E t tale, amplexa trabem dabat ore querelas 
N am quem te mi fer e matri pulcherrime rerum 
m ate refers i talin uoluifti occumbere leto t 
N ec tibi noder amor fubijt.ne funera adires 
T aha, ne culpam alterius hac morte piaret 
E t letale dares miftrxfub pedore uulnus f 
H eu quem te tute affricto i tua ne illa fer ena 
L tue magis facies ajfedu grata f tui ne 
I Ui oculi f qua tamfcelerata infawa tantum 
A uja nefas f heu quam nato mutatus ab iUo 
C «i nuper manus impubis ^innisa iuuentus * 

O ccurrit feftam uenientilxta per urbem 
P erque utam ut regi Uelaminapidurata, * 

A rboreasq; folo frond(s,<y olentia ferta 
* ub pedibus Jlrauere^eum omnes uoce flentes f 

liii 


C 

i? 

T 

'# 

f 


u .r Jt . 


tv>U«1p- 

’*!*} an 
\ vi \r 


At ** 

• + v jpjr 

T 
B 
m n 


CHUIST. 

H fr exorndtum gemmis ,hoc murice cerno f > • 

A t non certe olint prapes dcmiffus olympo 
N untius hacpauidr dederat promijfa puella • 

S ic «rw ante aliae felix ego , fic ego cali 

I ncedo regina, mea edbtc gloria magna, 

H ic mew« d/tw honos. quo reges munera opima 

0 btul erunt mihipod partus f quo carmina lata 
C oclefles cecinere chori , fl me ifla manebat 

S ori tiWcrtjCT uitam cladem hanc uifura trahebam f 

V elices iU*,natos quibus impius baufit * 

1 nfontes regis furor ipfo in limine uite, 

D tibi uana timens funus molitur acerbum ♦ 

V t cuperem te diluuio cecidijfe fubiUo t 
H oi hos horribili monitu trepidantia corda — • 

T errificans fenior ludus fperare iubebat, 

E t cecinit fore y cumpedus mihi figeret enfis * 

N «fic dite mucro,nunc alte uulnus adadum » 

S ditem huc ferte oculos uos 6 quicunque tenetit 
H ac iter,cJr comitem dulci me reddite nato , 

Quando nulla mihi fuperant [olatia uita, 

A tque meo maior nufquam dolor. addite me me 
H uic etiam , flqua ed pietas, cr figite trunco * 

A ut uos 6 montesq ; feri,qu£quc ardua cerno 
Mc fupra frondere cacumina,parcite quafo 

V os faltem. uos 6 noflro exaturata dolore 
R efpicite,cr mi fera tandem fuccurrite matrU 
N unc nunc pracipiti cafu conuulfa repente 
I n me unam ruite ^ tantos finite laborer. 

H oi uirgo,atque alios dabat ore miferrima fletus ; 

N ec comites pojfunt flentem illam abducere fida. 


«-H 

>?■ t 
ivt 




*Atp 

■k 


U W £ K » H JS & W Ui ^ 


L I B. V. 


A t temeti drmti morietiti illudere pergant , v 

E st que hofti duro in bello multo optimus hojl it, 

C rudeli quajfant rifu caput.undiquc circum 
I nfultant,toUuntq;baslatiadfiderauoces t f 

E n, qui fe coelo mijfum,fuperiq ; parentis 
P rogeniem iadat,temploq;,urbiq; minatus , 

S c'q; Deum fidor fandi mentirier audet. 

I fequer e, illius q ; pius nunc numen adora . 

Qwi multos leti eripuit de faucibus olim , 

N on potis ipfe fibi tali in diferimine adejfe. 

F alfus abeft illi longe ,nec talia curat 
N unc genitor, fane infami nunc liber ab orno 
D efihat , fl numen habet, uincla omnia rumpat * 

H is quoque nos fignis miffum credemus olympo . 

T alia udabant, media q; in morte dolore 
S emianimem hoc etiam cumulabant, cunila ferebat 
1 Ue animi inuidus ♦ fanis clementius aquo 
H oftibus orabat ueniam,patremq ; rogabat , 

P arceret ignaris rerum,cacisque furore. 

A t uero inter fe aduerjis decernere didis 
A uditi , poe/i </«i «xfd o£» furta luebant 
S uppltcio aquali iuuenes gemina arbore fixi. 

A Iter enim furijs, longis % doloribus adus 
. I pfe etiam uerbis morientem heroa fuperbis . • 

S tringebat mifer,ac tales dabat ore loquelas ♦ 

I nunc, cr templi multa conftr uda uirumui 
D emolire adyta , C r poft tris rurfum erige luces. 

N unc, tibi (i genus e fummo traheretur olympo 9 
E que Deo genitore fores, ut te ipfe ferebas, 

H is te, nos pariter $ malis prohibere liceret + 




»*' fi ^ ? CJ *•; **j fvi 9 * «*3 


CHRIS TV 

V erum t omnes quando iaftajli uanaper urbes v 
N obifcum moricre t Dei mentita propago. 

N on tulit htc ait er, dextra qui in parte propinquus 
I am morti pendebat , CT hac extrema profatus » 

I nfclix t qu* tanta animo dementia fedit * 

N os ambo merito luimus peccata, fed infons 
P roditur hic oiijs.quin nos commijfafatentes 
A equius hic fuerat ueniam,pacem(fc precari ♦ 

S ic ait.hinc Diuum conuerfus lumina in ipfunt 
T ahbits crabat.fuperi tu certa parentis 
P rogenies(nam celfa manent te fidera)ab alto 
R efpice me t CT dexter morienti protinus ad fis* 

A nnmtyCT uerbis Deus ejl dignatus amicis • 

T u partem laudis capies t tu gaudia mecum. 

Qjj<e me cunque hodierna eadem te regna beatum 
A ccipient aihaftra alacri iam concipe mente* 

V ix ea t nam uitx labantis fine fub ipfo , 

D um luftantc anima fejfos mors exuat artus , 

A eituat.it toto femper de corpore fudor 
L argior , C r jiccas torret fitis arida fauces . . 

T um uix attollens oculos iam morte granatos 
E xiguum fltiens laticem fuprema popofeit 
Maner a.uix tandem corrupti pocula Bacchi 
1 nficiunt feUe,cr trifli per fufaucneno, 

| ngratos^ hauftu fuccos f inamabile uirus 
A renti aimorunt morientis arundine lingu * t 
Q fimul extremo libans tenus attigit ore t 
R efpuit t atque diu labris in fedit amaror * 

I nterea mugno lis ejl exorta tumultu, 

D um tunicamjato genitrix quam neu erat olitn, 


* '.V 4H 
uytsiih 

6 

■ Ufeik 

r 2’ i 

fMN h 

• -VvW 

Jz 

>y> 

V.. * . v 

-i .\ ^ 

Jsw&ta. 


'Ihy 




VAX&xFt 


I 


I I B» V* 1^8 

P artiri inter fe famuli certamine tendunt, 

E xuui asque petunt, fed erat haud futilis ipft 
V ejtis, er in partis ideo non apta fecari . 

S orte trahunt igitur concordes, jic fore quondam 
P rxiixere facri corda haud improuida uates . 

I amque fere medium curfutraiecer at orbem, 

C um fubito ecce polo tenebris caput occulit ortis 
S olpaUens,medioquedie(trepidabilcuifu) 

Omnibus incubuit nox orta nigerrima terris , 

E t claufus latuit dcnjis in nubibus « tther 
P rofpeftum eripiens oculis mortalibus omnem. 

H ic credatn 3 niji coelo ab/in t gemi t usque ,dolorque 9 „ 

A eternum genitorem alto ingemuijfe dolore, 

S iiereosque oculos terra aucrtijfc nefanda. 

S igna quidem dedit , cr luttum tejiatus ab alto eft. 

E micuere ignes, di ffulfit confcius cether ; 

C oncujfuque tonat uaflo domus ardua olympi , 

E t cxca immenfum percurrunt murmura caelum. 

D ifiiluijfe putes diuuljt moenia mundi » 

S ub pedibus mugit tellus, fola uafta mouentur . 

T eSa labant, nutant fuccujfe uertice turres. 

0 bfatpuere humiles fubita formidine gentes, 

E t pojitx extremis terrarum partibus urbes • 

C aufa latet 3 cunttis magnum,ac mirabile uifum , 

E t populi t eternas mundo timuere tenebras 

A ttomtiydum fare uident caligine coelum. 

1 pfam autem propior Solymorum perculit urbem, 

A c trepidas flrauit mentes pauor.undicp clamor 
T ollitur in cadum. [celer is mens confcia cuique elt 9 
T empla adeunt fubito caftx longo ordine matres , 


i 3 


»■) 
o Z 

no 

1 3 


C H R X S T. 

I nceiunt mixti pueri 3 intaft<cq; pucllf, 

P erque are tf pa em exquirunt t quit thure udporant d 
S uppltciter , fterisque adolent altarii donis • 

Hccc aliud coelo fignumprefenttus alto 
D dt pater altitonans , CT templum fauit in ipfuttU 
V c/um latumjngcnsrfuod uulgi lumina facris 
A rcet inaccefiiSjin partis finditur ambas*, 

E t templi rupU crepuere mmanc columna. 

1 rumpens cum uoce nouifiima uerb<t 

I ngenti,horrendumt £ fonanSyen eunda perafta 9 
H anc tnfontem animam tecum pater acape,dixit 9 ; 
S upremamifc auram ponens caput expirauit* >4 

,r. • . . • r.v? 

- : . v, V 

<»£t §f 

■ 

,tit 1 1- • - 't" 

'*’••• ' 1 J '• *• • * V" :»'■» ' *• ^ 



'99 

«• H I E R O N» V I D A E 

, — 

C H R | S T I A D O S 
liber vi» 

t' iu •' ■■ _ ’. 

Amque nigrefcenti properabat ueffrtr 
olympo. 

i . * C orpora adhuc flabant inhumata , in fle* 

taque cano 

Vertice , ftipitib usque etiam nunc fixa 
manebant. 

T alia lofrphus ueniens Arimathideabora 
N on tulit egregius c£ animi , prtcflansq ; iuuenta , 

E t fcefli* ajfuetus % agri diti fimus idem, 

A tque auri, is Chnfti miratus maxima faSa 
A ddiderat comitem modo fe,quocunque uocaret » 

E rgo dumflluis alij formidine turpi , 

S peluncisque uagi pafiim conduntur in altis, 

P rotinus ipfe animi intrepidus, fretusque menta 
Aggreditur gentis rcftorem,ac talia fatur. 

O ptime Romnlidum te cari in c<ede magiftri , 

Quem gensnoftra oiijs leto mulftauit iniquis, 

F ama pias feruajfe manus ^cumque furorem 
A duerfus totis nequicquam utribus iffe. 

S cis falfa exceptum fub prodit ione,quod illis 

0 bftaret coram fcelera urgens impia uerbis. 

Quod potes, exanimum terne [accedere corpus 
D a faltem , focijs cafus folamen acerbi * 

1 pfe nouo condamjmhi quod de more paraui, 

t uner a meem animo dum uerfo incerta, fepulcro ♦ 


r 


CHKIiT. 

tentimhtecMrtMpotimeonceimuium 

N unc corpus cuperem. uos ueri confcia tettor 
N uminajentaui uerfans metum ofonia , fiqua 
I n fontem morti cxcipcre,ac dimittere pojfem» 

E t nobis pietas colitur . fanttiq; penatei. ^ ’ 

S rd nihil inuita tandem profecimus urbe » •' * 

Crudelis uicit gentis f uror. ite, fepulcro, 

Muneribus % pij exanimum decorate fupremis. 

D ixcrdt.iUe gradus montis contendit in altos , 

C uifefe comitem iungitNicodemutiCripfc 

Multum animo cari concujfus funere amici» 

I amqtie propinquabant paribus ueftigia curis 
f igentes 3 unde mfauftus de colle uideri 
1 am poterat locus. ecce autem fulgentia circum J 
A rma uident 3 cinflumcfc armato milite cliuum» ' ^ 
N am,rtcluce facra pendentia corpora truncis * 

S olennem funeflarent Ut£ urbis honorem, < 

P rimorum mijfu armati uenere miniflri» ' 

S emineces qui Jtipitibus de more refixos 
H oc ipfo inieftd tumularent uertice arena* 

S tabanty fupplicium meritum qui hinc iride luebant 
S emianimeSyCr adhuc (fir antes funere in ipfo 
Optabant duros leto finire labores, 

E t montem implebant lacbrymofls uocibus omnettu 
protinus hinc 3 at que hinc longis hdftilibus inflant 
A rmatiy frangunt sfl uiris tabentia crura , 

E t mi/erfs mortem properant, trabibus <£ refigunt 9 
D e inde caua infodiunt proiettd cadauera terra . ‘ 

A t fimul exanimem 3 qui noflra ob crimina pocnat ' 

P cndeba^uidercjmanum ab$inucrc a ncc ultra - 


L I B. v U *< 
S unt paflifeuire in caffum lumine corpus 
Mirati properos cbitus,collapfacfc membra 
T amcito , er ora modis iam tum pallentia miris* 
Quidam etiam uidijfe f erunt pendere per auras 
C ccliujgos iuuenes feralia robora circum 
P laudentes alis 3 niucacfr in uefle corufcos 
D iuinum multo ftMantem e uulnerc rorem 
S ucapere,cr fuperas pateris perferre fub auras. 
H ic aufus folwSjlato cui lancea ferro, 

L onginus fandos uiolare ignobilis artus . 

I rruit, C r longa transuerberat abiete coflas. 

I ntepuit ferrum, fandum ebibit hafta eruar em* 

V ulnere quo perhibent bicoloris fluminis inflor 
E t purum laticem i, C r rorem exilii ffe rubentem . 

D iluta eft humus, erubuerunt gramina circum. 

H uefefein medios Arimathcs urbis alumnus 

1 nfertyconfcenditq; trabem ,atque exangue magiftri 
D etrahit, C r denfis procul aufert corpus ab armis 

V e fle tegens ,modo quam tales mercatus in ufus » 

H uc uolucres pueri 3 c adi effufa iuuentus 

F er te pedem . aterm largum date ucris honorem* 

P aUentem uiolam calathis diffundite plenis, 

N arciflicfr comosae mocrentes hyacinthos, 

E t florum nimbo diuinum inuoluite corpus * 

E cce autem late reboant plangore propinqui 
F ceminco montes, refponfant flebile [altus. 

0 mnia flere putes fola lamentabile letum . 

1 pft fedet uiuo genitrix moefliflima faxo 
A egro, corde comis paflis y totoi £ cruentum 
H eu natum compkxajinu, mifcrabilc corpus* 


* 


CHRJ S T • 

A tcjue cculffrfouet ore^patensq- in pecore uulnut. 

N cc iam uUos gemim y nec tim uUos amplius edit 
S ingultus. magno fed enim exanimata dolore 
F ngidajnuta filet, gelidoq^ Jimillima faxo. 

C ircunflant ali a tunfe omnes peftora palmis * 

P ars calidis corpus (frlauantiCf uulnera lyntphi** 

T extilibus membra inuoluunt pars squalida doni** 

H ac I Iccat fufo rorantia genua capillo 
V ulncribus fuper accumbens Jitrensfy cruentis* 

0 fcula dat manibus ,pedibus$ rigentibus illa. 

1 ndulgent omnes lachrymis t triftique ululatu 
C unfta replent, uix inde uiri diuetlere pojjunt * - 
I pfi etiam guttis humentes grandibus ora, 

T um corpus miferas folati exangue [epulcro 
C ondunt marmoreo y atque affati extrema recedunt , 

E t magnam comites genitricem in tefta reportant ♦ 

A t Solymos penitus nondum omnis cura reliquit ' » 

S oUicitos 3 fei adhuc timor acer corda premebat 
S ape etenim audierant focijs meer entibus hoften I 
S efe olim fuper as rediturum lucis ad auras 
P romiflffe, palamque f aeros id prodere uates. 

I d ueriti armatos fubito mifere uiros y qui 
N ottes y atque dies feruarent flebile buflunt i; 

N e forte auferret furto quis noftefepultum , 

E t totam impleret falfis rumoribus urbem , 

D efunttum uita redijjje ad luminis oras y 
V italesque auras haurire y atque athere uefei. J 
A ura ueni afflanti patris omnipotentis ab ore. * 
A ura potetrs coeli numen y fuperumque uoluptas, 
Qtjicquid adhuc fuper at nubi dira c cade dolorum - 

Mente 


V 

' J * • 

m .4 

/ 

’.rru^ 


N e frujbra pugnate, Deum fei difcite ueflrunt . 
Dixcrat.at magis, atque magis uiolentiaglifcit 

0 mmbuf. ingenti clamore injlflere, cr una 

1 nfreni f<euirej)umerisque abfcindere amiftum* 

N rc /««* incrcucre animis ardentibus ira, 

Quam cu Atefmue, P adumue undis lata arua paritem 
D iluere agricoU fubiti compefcerc tendunt 
A ggtris obieftu t prxceps magis ajluat amnis 
I nfultans 9 ui(tor exaltas ruit agmine moles* 

F orte autem rex, C r foboles hoc tempore regunt 
'H erolesftudio facrorum aiuenerat urbem * 

JM uner e Komulidum pars huic amiffa paterni 
R eddita erat regni,Galil<c£(fc oppida habebat . .« 

Qj$em pojtquam accepit reftor Romanus adeffe t 
S olueret ingrato quo fe fe munere tandem , 

T ransmifit Galilaum lUi ainflum GaliUo, 

A tque ipfum iufiit i uitm(foO t crimina , fiqua, 
QS*fere 9 pro merttiscfcuiro decernere poenas* ,■ * 
T «w uero audito Cbnki rex nomine latus 
D uci intro iubet ingenti correptus amore 
C ompellare uirum,ac propius uera ora tueri* * 

Quem dehinc aggreditur uariofermone, fei iUe 
N il contra,atque oculos nufquam auertebat olympO* ' 
E rgo illum nilfupra hominem miratus,*? ultro 
I rriiens iterum iubet ai prator ia duci, i 

E t rurfum haud Uto Romano redditur infans . 

H ic me dejiciunt animi, mens labitur agra. 

H orrefeo meminijje, Dei qua uera propago ’ 

P ertulerit mala faftus homo Deus, auftor olympi i 1 

Q&emmare,quemteUus 9 U4CMi$ patentia tutius * * 


C H R 1 S T. 

A triente cdpit immenfi plaga lucidet cocti, 1 

A urd tuo omnipotens uires mihi refficelapfu > 'i 
A ura polo demi fla t tuo hic me numine firma* a O 

H ac animi uiftus quoties cuoluerc tento , 4 

Cmnia me circum nigrefeunt. pallida cerno : • 

'A Jtra t caputque atra rofettm ferrugine Solem 
© c culer e ,cr mocftum in lachrymas fe foluere caelum 
T d/ifd ne te pietas miferantem incommoda nojlra , * 

T antiis adegit amor caeli 6 lux clara fereni, 

V era Dei ut foboles,uerus Deus athere mijjiis 
T amgrauia hxc uelles,perpef]u % affer a fcrre 9 
D iuinumque caput terrena mole granatus 
S ubijeeres tot jfonte malis ihteprtemia ferres, i „ . 

N oftra tua bonus ut deleres crimina mortef , ./*, 
K os dulces uetita decerpfimus arbore foetus, , t 

T u trunco infando pendens crudeleluifii r 

S upplicium 0 nimium noflros miferate labores. 

T u,quanuis Deus t atque Dei indubitata propago, 

H eu nunc hac hominum^nunc cogeris iUa fubire 
A rbitria in uinclis , cr iudicis ora uereri \, 

Q «i toti aduenies olim datus arbiter orbi . 

P ontius ut uinftum fua rurfum ad limina reddi 
C onjficit t arbitrio nec fefubducere trifti .s?uus*G! 

P ojfe uidetjauis curarum tunditur undis , 

I amque hisfiamque illis iterumque , iterumefc retentat 
C rudeles animos , C r parcere nefeia corda 
I tritus t ac fiudio frufir a aduer fatur inani. v, \ 

QBarn magis iUe animis tendit fermone mederi 
N unc [upplextflacidusfyjninis nunc affer acerbi l, 

T am magis accenfis crudefcunt cordibus ira. 


«X I V.t? *P<T 

T ait. hac redeunt (ue&rorum antiqua par cntuiQ 

Vana fuperfiitio) certis cum facra diebus , 

►V /ittffi ego de multis inclujis carcere fueui 
jR. eddere , CT ex ardis impune emittere uinclis . 

H «ne igitur uobis ipfum [olui ne iubetis 
1 nfontemfnam quem potius dimittere pofiim t ... » 

E t iam poenarum fatis } ac feritatis abunde eft. ’ • un >. v 
A ut foluo } aut porro uos bine abducite , cr 

V t libet Jmmeritum fine me demittite morti . 

N on tulit t cr medium fermonem abrupit acerbant 
C rimina falft cohors , cr ingrauat ore . v 

F orfe ifljf B arabas populo y patribus q; diebus 

I nuifus, quo non fceler e ufquam immanior altet : 

I andudumin uinclis poenam expedabat acerbam* 

N ulla fuga ffes prorfus,eiuia nulla falutis. i 

H uic igitur prafes ueUent ne y an parcere Cbrido ' 

S citatUr jperansita tandem euader e pojfc. s 

1 Ui autem uidique odijs,c<ecique furore 
E xolui BarabampofcuntjUeniamq ; precantur 

V ni omnes t Chriflumq; ab fumi funere tendunt f 
A tque obflant fumma jiudijs redoris opum ui * 

I Ue autem loris cadiyuirgiscfcfalignis 

B iuinum mandat(uifu lachrymabile) corpus. - "v k ■’ 

F ors ait, innocui potero hac extinxe cruoris % * 
A ite fitim.fic immitis miferebiturhoftisy i 

Ut lacerum totos cernentes comminus artus 
I pfi ultro fatiati animos a morte reducent. ' 

I am largo undabat foedatum f anguine corpus 9 * 1 • 

P erfyflquc artus tabojiucntia coda 
C oUaque^raphiaque, cr deted* uerbere cofle 0 . 1 

A * • 

a n 


®V 




CUR. 1 S T. 

% tque eiedabat crajfum rofeo ore cruorem * t 
T alem in confpedu populi flatucre,crucntos 
N udum humeros jpedusq^ambasc^ a poplite pldlUai, 
K <*m medium texto uelabat carbajus albo . 

P alluit afpeftu ccelum.conterrita fugit 
C or rubus obtuflsfub terram argentea Luna , 

N imbofoque diu latitant euanuit ore. 

E t pariter uifa adra polo cccidijfe fereno « 

N on tamen bojliles e xpleuit [anguine poenas ♦ 

S «4 magis,atqj magis crude [eunt corda precando, w 
non artes, que uis non mitigat ulla. ‘ 

1 mmerito letum intendunt, extremafy pofcunt 4 

S upplicia in fenfl. re fonant clamoribus alta 1 I 

A tria.certatim fe eundi hortantur in iras • * * 

L umemdcs t mifiiq; inferna enode minidri > I 
T artar ei Renues anime, [me corpore uite 
C ircumcunt,flimulosq; acuunt ardentibus aerei, 

E t /ucem eripiunt miferis } dgitantq; furentes * >> t 
R owtwwni interea monet ipfa exterrita uijis 
P er fomnum coniuxjuuenisnc [anguine fefe - 'J 

P olluat,abdineat capto, portenta minari ■ > \ 

Magna Deum inf omnis. is erat is candidus iUe a* i 

A gnus,ait(nunquam ludunt me [omnia uana) 

Quem circunfuficfc canes, fuiibuscp petebant 
P adorum globus omnis .eum mox omnia ademptum 
P afcudtjj, C r notis flebant cum [altibus agri ► 

A f pdfcr altitonans manifefla percitus ira 
D efuperaudores cadis feuibat in ip/os. 

. T urbatum extemplo utfum ruere undique coelum. 

Et campos latere fluas quatere horrida grando, is 


r-vi- 


T um fubito audita ex a1to 3 uox <$ ad a per auras* * -? 

P arce Deo R omane,bominum compefce furorem* >. 

Credo equidem hunc (non te fallit)genus cfjc Deorum* 
P arce manus fceler are, pio uir parce cruori* 
l pfi hac coelicola placidi portenta refutent, 

I udaos (fcpetant folos, generi% minentur. 

T alibus auditis Solymos animo acrior urget .. ■ 

K omulides certus uefano objl are furori» 

1 amcfc minis agit ,er ditiis haud amplius arcet ; 

Mollibus infanos,& non toleranda frementes* 

I amque uidebatur demptis dimittere uinclis t > > 
V eUe uirum y cr tantis fe tandem [oluere curis ♦ 

S enfit atrox Erebo umbrarum regnator in imo 
A eternam feruans memori fubpetiore curam* 

1 ngemuityuinci $ animo indignatus amaro eft* VA f • 
P rotinus horriferum latebrofa ab fede Timorem - v? v 
E «owf atrumjiigens,*? incluti Mcmonflrum* 

T rifiior haud ulla ejl umbrofispeftis in oris, i ww v 
S cilicet^atque hominum egregijs magis amula capti/* * 
F rigus ei comes deiedo Ignauia uultu. 

Extemplo hancfuperas torpentem afcendercadauros 
I mperatjntonfi quamoUi uertice furgunt 
P hcenicum montes,Solymorumcfc alta fubire 
Moenia^ut Aufonij fletiat ducis afpera corda 
Deijciens , fubigatq ; metu defljlerc coepto . 

I ujfa facit, ftbi nigrantis accommodat alas 
N otiurnarum auium.inque atros fe coUigit artus* 

] amque emenfa ui<e tratius obfcocna uolucris 
p urpurei crebra ante oculos Jepra fidis ecce 
f crtfyrefertcfruolans circum importuna Jottansfy .. 

A a iii 


V ? C fl'R I S 
N une peRus^unc ora nigris euerberat alit , 

I mmifitfy gelu,cr prtcordia frigore uinxit. 
Diriguit uifu fubito t atque exalbuit ille, 

S urredacp, comte Reterunt, gelidusq; per offa 
H orror ift., genua agra labant, uox faucibus bxfit 
Quem fimul ac ciues fenfere infueta timentem , 

P allentemq; genas t CT toto corpore uerfum, 

H is fubito arrepto clamantes tempore didis 
A ggrefii.ifle aufus uulgo fe fingere regem » 

A fpir at fceptris,regisq ; affedat honoret * 

Quem fi forte neci mauis fubducere,nec te 
C rimina tanta moucntjudaas protinus urbes 
S editione potens Romanis legibus t omncmcfc 
A rtibus auertet Syriam ditione Quiritum . 

R es igitur tibi fi cura R omana,decusque 
C a faris Jjanc fuperispefiem citus aufer ab oris , 

H auriat ut meritas haud uno crimine poenas, 

N egentem repant contagia dira per omnem * 

T >dlia perflabant uno omnes ore frementes» 

D ux uero expertus genus intraftabile,regis 
pr alluit ad nomen(pr£cordia ad intima fauit 
S ubdita peftis enim) nec iam fupcrantibus obftat 
A mplius^cr fcfeuiftusycedensque remittit , 

H aud ultra potis infano pugnare furori. 

C eu cum roftratue fefe oppofuere triremi 
P rotinus aduerfi medijs in fluftibus Euri \ 
h udatur primum celfa de puppe magifter , 

H ortaturque uiros ualidts infurgere tonfls ♦ 

D emum ubi fe niti contra intolerabile coelum 
1 ncajfum uidet,ac uentos fuper are furentis. 


V 


%■ 

3 




iiv^"TV 

ittVA 






: k 

H 

X 

& 

'Jks 

v 

JL 

X 

X 


.ji> j 
tvte 

• 4 


X I B. V* > «83 

V ertit it erfquocunque uocat fortuna per aquor T 

lAultiuium } atquc auris parens fubremigat ager» 

H aud tamen abjiinuit uerbis y uociue pepercit» 

V erum y uincor y ait y nec habet ueflra ira regr effutit* 

I n me nulla mora eft.moriatur crimine falfo 
D amnatus.uos trifte manet , fperoque propinquum 

S upplicium.uos facrilego, ferique nepotes n*. « 

O' tmferi meritas pendetis [anguine poenas» 'L 

S ic effatus aquam plena i ubet ocius urna , : .i 

A fferri t abftcrgcnsquc manus hac addidit ore . 

V t nunc his mambus macula abfuntjic mihi nuUunt > 

H ac in cade nefas y meque omni crimine foluo . 

D ixit, C T exurgens folio intra te£la rccefiit. \ 

I UiautenuDeusbac nobis, gnatisque referuet, i, 

I njlauretque gr aues poenas ,quafcunque meremur* 

H ac dum porticibus populo JpeQ ante geruntur > 

V eftibulum ante ipfum. famuli ducis adibus intui 

A rmati illudunt captojrridentque flentem , . T 

Quodque iUum populi regem optauere per urbe S 9 . Z 

P urpureis ornant tunicis y ojlr eque rubenti , , • £ 

A tque alte effultum fublimi fede locarunt » . ^ i 

P ro capitis crinali auro,rcgumque corona n .!■; 

S entibus obnubunt fiauentta tempora acutis* . £ 

P ro fceptro datur infigni fluuialis arundo . t • A> 

T um populo lati portis bipatentibus omni . t? / 

0 frendunt plaufu magno jrcgemcfr flutant, 

H aud aliter ludo pueri cum ex omnibus unum 
D elegere ducem , focijs qui fponte [ubaftis ■■ ra £ 

1 jnperitet ,lato eundi flant agmine circum 

C ondenfi,aJfurgunt(fc omnes jegiscfc fuperbi . . . . , 

A a iiii 




I uffd obeunt ludicra,ingens it ad tthcra clantor * ^ / 
T ali intus famuli iniulgent manus effera ludo . 

D ehinc iuueni ueftis obtentu lumina inumbrant 0 
D iuinumcfc caput palmis , cr arundine pulfanL n / 

H ic digitis uellit concretam [anguine barbam , 5 

I Ue oculos in fider eos ffuit improbus ore 
I mmundo , cr pulchrum deformat puluere corpus » 

N ec mora, nec r equies, uerfant^,agitant 0; ferentem i 

0 mnia,nec uerbis udis indigna quer entem, 

N ec dare permittunt iam lumina feffa fopori , • r- •. , £ 
O' dolor, heu fpecies inhoneftajndignaq; uifu ♦ ■ £ 

K on fluis auibus frondes ^non montibus antra vuv ;C 

Quadrupedum generi defunt,ubi condere fefe .w •.vt% 

1 n nodem,atqne fuospofiint educer e foetus* 

A t rer« w duftori, caeli cui regia feruit, " ;■*. 

0 mnifrMf in terris defit locus, omnibus oris, • •< * 

Qtto c^put acclinet , fejfusq; in morte quiefeat* 

T «m «ero So/?mi uidores eunda parare 
S upplicia, atque omnes poenarum exquirere formas, > 

P er fer at ut f tuos crudeli morte dolores» 

1 <*m^«e ifl«m erefto properant diftenderc ligno 

A ffixum,cr lenta paulatim perdere morte. .? <&. 

N ec mora,difjindunt malos.fonat afta fecuris, . ‘i 

A Itaq; quadrifidis fabricatur roboribus Crux , 

T ormenti genus. hac olim [celera impia reges 4 

V rgebant poena, fontesque hac morte necabant, 

D ifjiciles miferorum obitusjongiquc dolores. 

T um neque honos er at, infami neque gloria trunco * 

At nunc numen habet, fandum, cr uenerabile lignum 
S upplicitcr eundi colimus, facrisque minores 


A rgento, atque auro conteftum imponimus aris, 

E t Utum ex itto memores celebramus honorem » 

1 Udetiam-ccelo fulgebit lampadis in&ar 
A etheree,CT tot unfluflr abit lumine mundum, ; 

C um dabit exitio una dies animal ia euntia, ; 

I nteritumque feret rebus mortalibus ignis . 

V ix terris lux alma aderat, cum iam undique tota 

V rbe ruit jludio uifendi accita iuuentus , 

I mplenturque uie,concurfuque omnia f eruent» 

E t iam purpureos habitus injlgnia ludicra • & 

E xutum,uinHumquc manus clamore trahebant 
D irum<ad fupplicium magna fcftante caterua* A 

P er medios longis raptatus funibus ibat 
S emianimisque,artusque tremens, plagisque cruentus 
N ofturnis , humeroque trabem duplicem ipfe gerebat 
P recifis grauidam nodis, ac robore iniquo, 

Quafkper infando mortales linqueret auras 
S upplicio, er duros finiret morte labores, 
Armaticircunfiflunt,clypeataqueiuxta V 

A gmina derifentur. collucent /picula longe, > ; 

S piculaque, cr rubris capitum caua tegmina criftis, 

A erettque alterno confpirant cornua cantu, <■ 

P ars pedes infequitur.pars fe fe lucidus altis i- 

F ert in equis, refonant colles clamore propinqui» c 

Multi autem,quorum melior fententia, flebant» t 

P recipue mtresque pu,mitesque puelle t. 

C ernentes nudis pedibus per ferupea faxa ^ 

T cudere, er offendi crebro ad falebrofa uiarum, 

D um monte aditer fo protrudit robur iniquum, 

A 4 quas fufpirans heros fle ore loquutus» 


t CHRI 5T. 

N e uero,ne me matres indigna ferentem » # '" v 

F Icte pu.uobis potius deflete propinquum 
E xitium, er ueftris hinc debita pramia natil • . A . * 

S ic fatus linquit non *quis pafiibtfi urbem. 

1 nterea fuperum rex tanto in cardine rerum ** J 

V erticis etherei fublimem euafit ad arcem t I 

Mortalis nati letum ut crudele uideret ■ T 

1 pfe fui fpe flator. eum gens incola coeli . V* 

A /(geri ftipant cunei, cr comitantur euntem • . A u. t 

E jZ templum gemmis interlucentibus auro 

E' [olido [udum fublimi in uertice olympi, 

T edum immane,ingens,fuper i penetrale parentis ' 7 

S idera de fpiciens fubterlabentia mundi. . i 

1 n medio cliuus duro ex adamante tumefcit ... i 
P dulatim exacuens indar fajiigia pinus. 

M ultiplices circum feiesjubterquejupraque 
D ifpojittgraiibusquc nouem fuper £thera furgunt » 

C onueniunt huc ccelicoU, regemque canendo 
I ngrefii Thia fis lujlrant.fe fedibus inde t $2 

0 mnes compofuere fuis } tumulumque corufci *y- 

T er /<tf e circum terna cinxere corona . 

S ecreti ordinibus certis.neque enim omnibus u 
Conditio,uiresque pares, eademquepotejlas . 

V erum y alijs alij ut praflantjta rite locantur , i 
Munere quifque fuo contenti } ac forte beati. 

1 n medio pater omnipotens folio aureus alto 

S ceptra tenet, lalcquc acie circum omnia ludrat > J 

T collucens, totus circum igne corufco . 4 

S cintiUans,radijfque procul uibrantibus ardens. 

Mox rf#few infaujtis luite s lumina tantum 


\ 




X Q 


t T B, V* ' 190 

Defixit terris, triflemque ante omnia coZetri T **' 
S pedabat, gens moefla fimul fpedabat olympi , 

C o/fcm in f elicem, facram egredientibus urbem ‘ 

Qui prior-occurrit humanis ofiibus albus* 

A «flow fcelerum poenas ibi morte luebant ' 5 ’ - _ 

I nformi. circum pendebant corpora pafiim 
A rboribustruncis incodo lurida tabo . . ^ 

H uc fimul atque emenfus iter miferabilis heros 
P cruenit, fenfitque fibi crudele parari 
S upplicium y at que trabem uidit iam flare nefandam , 
r> eiedos oculos porro huc iadabat, CT illuc 

0 mnia coUudrans, comitum fi forte fuorum , 

S iquem forte acies inimicas cerneret inter* 

F irf«w in confpedu nullum . «fiet agmina tantum 
S tua uirum,campique armis fulgentibus ardent* 

C ari deferuete omnes diuerfa petentes, 

N on alit er, quam cum coelo feu tadus ab alto .7 

P afior, flue fert infidijs in ualle peremptus, ' 7 

C ontinuo fparguntur oues diuerfa per arua . v 

1 ncufioditt,refonant balatibus agri . 

I amq; trabem infanda fundens, pendentque per aurOA 
H orrUit,atque Deum ueluti fe oblitus, acerbi 
P ertimuit dirum leti genus y *du at intus, 

A tque animum in curas labefaftum diuidit acret * 

T riftia multa agitans animo,totosque per artus 
P aUentes mixto fluit ater fanguine fudor, 

E t patriam crebro reminifeitur ttheris aulam . - . * 

T um coelum afpedans htc imo pedore fatur, 
eu quianam extremis genitor me fumme periclis 
eferlf f aut gnati quo iam tibi cura recefiiti 


..*> .1 


C H H l j T »' 

A udijt has fummus uoces pater 3 audift omnis ?r 

Calejium chorus Jpfe(alta fecum omnia mente ► ' 

V er jabat genitor, nutu haud oblitus agi rem ad 

N empe fuo)(tetit immotus , fe [eque reprefiit . y > 

A t circunfufos coetus gentem atberis alti v . "X 

A liger am iniuffbs potis cft uis fifiere nulla . vttKL j 

0 mnibus cxarjlt fubito dolor, omnibus ingens r,. 

* A e&uat ira.uolunt nato fuccurrere herili, i, 

E t prohibere nefas ,duroqucrefl&ere ferro. < 

E eia vient, arma ingeminant arma acrius omnes» ; 

H ic puer haud uolucri extremus degente recuruo ; i 
A ere uocare acief quo non magis utilis alter , / j 

A fcenfu fuperat celeri ardua culmina prapes, i 3 
T um fuper axe fcdens,rofeiquc in uertice coeli • * ^ 
S igna canit beUi.latus dijjultat Olympus , 2 

V ndiquCjO" infolito tremuerunt fxdera motu» . , ; > 

A udijt C r fonitum t flquem procul orbe remotu ^ \ 

Dijtinct incedens humili Luna humidagreffu» o ' 

A udiuer ecquibus generis custodia noftri h.g . > 

1 n terris olim forti data^uaftaque tellus tg * 

P rotinus ingenti tremuit concujfa fragore» j\< •: ; ■ ■ . * 

T um quos rex fuperum uarias legarat in oras, 4 ; 

A ereos relegunt trattusjnandataquc linquunt q 

I mpcrfcfta, fugaque poli fuper ardua tendunt» 

A c uelut in paftus celfa qua fede columba ■ A r 
E xierant uariosjcum temperate repente 

V rgenti caco mifceri murmure coelum }■ 

X nct]pt>, CT nigra cinxerunt atbera nubes 

C ontinjto linquunt drua undique,*? ardua pennis 
T cftapetunt,celeresque cauisfe turribus abdunt. 


I am pafiim ingentis properatur uertice olympi, 

E t toto ancipitis ferri calo ingruit horror , 

A eratique fonant currus, gemitusque rotarum 
A udiri, fonitusq • armorum defuper ingens . 

T am uaftos motus axis miratur uter que. 
Mirantur q; igncs,calicfc uolubilis orbes, 

C um tenues anime, cum Jint fine corpore uita, 

S enfibus 4 notoris quibus eji natura remota • 

S ape autem , feu mortales mittuntur ad ovas , 

S iue opus in fratres olim capere arma rebelles , 

C orporis affifti /ibi quisque accommodat alas B 
A creoscfc artus, fimulacrumq; aptat habendo, 

S piritus ut queat humanos admittere uifus ♦ 

E rgoMi rapido circundant turbine denft 
C orporafub nojlros etiam uenientia fenfus » 

C ircundantq; humeris defueta micantibus arma 
A etheris anfonofubito de pofte refixa 
C celicolum exuuias,belli monimenta nefandi, 
Quod focios olim contra ge/fere furentes* 

H ic bonus armatur iaculis,hatoamq ; trabalem 
C rifpat agensjapit ille faces, rapit ille fagittas , 

S ujpenditque humeris lunatum ardentibus arcum * 
A tque alius palmas infer tat catoibus ambas » 

P arsUereti funda dextram implicat, omnibus enfis 
A ureus in morem uagina pendet eburna • 

1 nfr enant alif coeli per ccerula currus » 

C ater a pars pift is librare celerrima pennis 
C orpora.non eadem uis omnibus ipja uolandi * * 
Mobilitate ftigefi uaria pars remigat alis 
E inis aUcrnantchumcro-pars ordine ai auras 


CHRIS T ; 

T oUunt fe triptici pennatis undique plantis, t> 

H aud unam in faciem « fed nec color omnibus idem • 

N anquc bos punicea cernas effulgerepluma 
F lammipedes , igni afiimiles rutilantia terga . 

H erbarum bos fpeciem,uiridesq ; referre smaragdof. ’ 
T rrgd iUis croceo lucent circunlita luto, 

C en tum alijs alij pinxere coloribus alas» •' 

Qualis ubi, exartos poft altus arbore ab omni 
E xornat pomis fe uerficoloribus annus , 

E t caput Autumnus circunfert pulcher honeftum. 

E t iam pennipotens liquidis exercitus ibat % 

T r artibus, ac uolucri cingebant agmine coelum , i 

VliUia quot nunquam nafcentum ab origine rerum R* 

V ifa hominum in terris coijjfe,ter agmina terna, 

Tcrcp duces terni» toto dux ucrticefupr a efl :> 

N uper Iapygi j Gargani e uertice ucttus * 

A rmipotens,ueteris quem quondam gloria pugnd 
S ublimem,longe(fc alios fuper extulit omnis , .i ■ 

I n medio ibat ouans , galea, criJUsty fuperbis » 

A ureus , er longe gemmis lucentibus ardens , : ■ • i i 'i 

Hunc etiam ffolia edomiti , fuluamq; draconis $ 

F eflrw oftentabat (piris ingentibus, tpfumq; 

I nnixus tergo pedibusq;, ka&a% premebat» «V 

A rma procul radiant» umbo uomit aureus ignes . -i 

S tcUantiq • proca/ m:cdt en/i* iafpiie fulgens* 

V enturn erat ad coeli portas. hic omnibus ira > 

I ncaluere magis ,belli ut monimenta prior is O 

C unt oculis oblata.uident nam turribus altis > 

F end entes currus , fufpenfa q, portibus ara, ' 

S picula clypcos uirtis de fratribus arma 


t 


IM 


LIB. V*} i 9 t 

0 lirrt immane nefas coelo crudeliter orfit, r 

D umfruflra afpirant fceptris felicis olympi 

1 mmemores^idique animis , c r uana tumentes , 

Quos ipfi contra fteterant meliora fequuti, 

Aethereque expulerant certamine debellatos. 

Quam pugnam in foribus quondam calarat ahenis 
A rtificum manus,atque operofo imprefferat auro » :) 

C emere erat liquidas coeli pendere per auras 
H inc acies f at que hinc acies certamen adortas , 

U unc huc, nunc illuc ultro, citroque uolare , 'fl 

A eth eraque in medio ucnientibus obfcur ari ; 

i VlifiilibuSyiam iam certari comminus armis , v ' 

Mifcerique acies, er iam 3 quis [picula deerant, » 
C rinibus implicuere manus hojlilibus uncas, \ ‘ 

S ufpenfosque comis circum per inane rotabant. [' 

I amque hos paulxtim concedere , defuper illos 
V rgere afpicias donec toto tethere uerjt , 

P alant esque fuga fimul hojlcs terga dedere 
P rxcipiti ajlimiles nimbo, atque procacibus auflrPs* 

N am pater omnipotens armatus fulmine dextram 
D eturbabat agens , flammisque fequacibus arce 
S iderea . excujfos Erebi domus atra recepit. 

P ugnt igitur fuperi admoniti t ueterisque trophai 
A etherls ardebant fraftis erumpere portis. 

I amque adeo euaffent omnes, terrisque potiti 
S ontem incendijfent oramflamque urbibus igni 
C orreptis lu dea nocens commifla luijjes , A * 

N i pater altitonans ftellanti nixus olympo 
{Motus enim tanto fubito flagrante tumultu) 

C °ept a redargueret, Herbis que inhiberet acerbis 


i CHH1 ST. 

B ellum importunum eundis haud mollia mand^ts* > 

N am circunfpicicns (Ibi centum aftarc miniftras 
V irgitfeas uolucrum humana fub imagine formas i 

H inc t atque hinc uidet , cr nutum obferuare paratas . > 

>p 

.A 

»Ni 


Quarum qua placido mitis Clementia uultu cft, 

£ ligitur numero ex omni y cui talia mandet . 

V aie ait , cr uolucri per caelum labere curru. 

F ra tribus hac fer dida tuis. non atheris iUis 9 
N on illis uajli commiffts orbis habenas , 

V t ferro iniujfas meditantes edere pugnas 
O mne aufint mifcere meo fine numine coelum. 

T erramij;, cr tantos animis accendere motus. 

C onjidant.pofitis $ adfint huc ocius armis . 

D ixerat.illa uiam raptim fecat alite curru, 

E t patris ingentes pafiim denuntiat iras 9 
N i redeant ,po fit is q; quiefeant protinus armis. 

A ddunt fe comites Pietas, Paxq; aurea.it una 
S pes q; t Fides qs,pijq; parens placidi fiima Amoris* 

0 mnibus in manibus rami canentis oliua. 

(Quaque egere uiam t uideas procul ilicet arma 
P roijcere,cr fludijs eundos mitefeere u er fis . 

1 amque in conffedu pofitis exercitus armis 
R egis adeft 3 dido parentes , fede locarunt 

O rdinefe fe 3 quisque fua y pariterque quierunt* 

H ic tum nimbipotens genitor circuntulit ora 
T er torquens illufire caput 3 t er cardine moto 
T erribilem increpuit fonitum.dein ftrier in fit, 
fuperi uetitum contra hac infama ferrit 
Quo ruitisfquia ne auxilio fubftfiere nofiro 
N on queat iUe,mea aut fintfratU denique uiresf 

•N e fauite 




W 

a 


<s 


I pfl etiam comite f hortatu inflare frequentet, 

A rmatus Syri a regnandam inuaderet oram , 

M ox fore continuo,ut fua fub iuga mitteret armk, 
Qjfodcunque oceanus terrarum anfractibus ambit, 
1 mmenfumque nouis frenaret legibus orbem* 

C um utro hortantes urgerent , protinus ipfe 

0 cculuitfefe, montesque aufugit in altos . 

1 mmanes tamen inuidia y cr crudelibus ifti 

X nfurgunt odifs 3 pocnasque uno ore repofcunt 9 

V niusque petunt caput omnes, fcls quibus illum 
H ucfurijs traxere quibus clamoribus omnem 

I mplerunt trepidi captam uelut hoftibus urbem » 

I pfe patris mandata obiens tulit omnia certus 
D igna, indigna patenam fe quatentibus ultro 

0 btulitl C r noftis cum munere pojfct opace 
I> efenii a bisfe manifeStum prodidit ipfe* 

V idi iUos tamen ad capti procumbere uocem 
A ttonitosjerramque graui conflernere cafu* 

N ec uerofacrk 9 aut templo demit honorem, 

N ec gentis leges jncterumue cdifta refigit ; 

Quanuis uifceribus monet luflralibus extit 
P arcendum poftbac,ncc iam ultra cade litandum* 

V erum alios longe ritus 3 morentque facrorum 

1 ndicat obfcura uerborum ambage latere 9 

L egi ferique aperit uoccs t animumquemagiflri 9 
Qgodque magis mirer e 3 fciunt 9 cr fcire fatentur 
A er eas uatem uenturum lucis ad auras 9 

V nus qui nobis coeli inula clakftra recludat, 

E tenebrisque pios uebat alta aifldera manes. 


•* ■ ■ * jCi H R I $ T » i 

I d patriam promi ffum^mnes id uoluere uatef $ v;. t { 

H unc animis corti cxpcftant.mifrri quibat atri 'c K 

K 01 datur in tenebris prxfentem agnofeere lucent, 

E t medijs largi fitiunt in fluminis undis. 

N am (juem non moneant, nifi prorfum auerfa uoluntdi $ 

T 4i ita uiriiiirtuSjtot faba ingentiaytalis 

Oris honos fipfe ut uidique,baufique loquentem, > 

Bt dulcem toto iadantem corpore amorem, i 

T ortuntfjatriam^cnitricenifCunfta reliqui. v | 

I dfocif.fecere.neque hunc me deinde fccutum ^ : : / 

p oenituit.uerum quantum ingens fepefautUa , r 

S urgit,ttb exigua, femperque fit acrior ignic, ,.£ 

H uius amor tantum uifus mihi crefcere in horas, ; ^ , a 
E t mage cor dulci femper flammejeere cura. , v i. 

Quique adiere femel,ualidis compagibus harent . . , N • > 
N ec nox <*«f donis, aut uerbisfaUere crede 
P ollicitis blaoiisilleftos.omnia nobis . •, 

Afferapxomittit^undosdiuerfamanere n 

S cilicet exilia extorres } pdfiimcp uagantes. 
p r orni fi is nec uana fides, adeo ufquc malorum r r 

P uUulat ex alia^tque alta denflfiimafdua. p 

V tuus ferro tantum caput cxcipit.unum 
id$isquii-is efl)placida claufurum lumina morte. 

A fi alios cades omnis inflare cruentas. f 

N ojtra iubet nos interea contemnere ,opesque 
P artm } atque inopi miferorum impendere turbs, 

Quos circunucniunt morbiq^algorfafamesq;, 

P auperiemquepati 9 rebuique ajfuefcere egenis, 
iiulti nos ideo uidernt [ape petp, agros / y* £ 


LI Bv *7t 

A ut flliccin nuddprcieftos ducere fomnos, . ,1 

A utgrauiiasfeffos rerum decerpere ari ft as. ■■ :•* 'i' 
I ndomitisq; famem folari frugibut,undamc£ .<■* £ 

A Ita haurire canis pronos ad flumina palmis , 

A Utflquos ufquam tellus dabat arida fontis» * 

K on mhi perpetuam fl centum peftorc aheno - 

S uffleiant uocem lingu£ i percurrerepcjfem p • i' 

Quantas quoque modo er umnas, quantos $ fc&ortf $ 

H oc ducente animis durantes hauflmus aquis» i 

N am licet interdum penuria adaxit edendi c 

E xhauftos^erumque inopes, quas flagitat ufus, ? 

B. egunt opibus tamen usque animos tequauimus altOf 9 .. 
E t triens in paruis aderat ditiflima cuique. ■ I 

fi ec minus ingentem huc comitum aduentare nouorurtt 
C er ner e femper erat numerum, matre sfauirosq;, 

© mnibqs.idem animus quibus menscertdfequendU 

V. dud fecus ac bellum ficui rex maximus urbi - ; o ; 

I ndixitjajnque arma ciet Jamque agmina cogit * H 
C ladem or£ y exitiumi £ ferens y populisq; ruinas 9 
N on tantum iurata manus Jefttecfc cohortes . A 

I ncedunt.fed preterea quos dirus habendi ' /V. 
D uxit amor uaria cupidos ditefeere pr<eda , , d 

A gglomerant multi, atque iniufli cakra fequuntttr . T 
fi on faverant laUqueuitfCampiq; patentes 
T ot populis,iret quacunque , fequentibus ultro » 

S *pc heros fefe ingenti fubducer e turb£, \ 

E t montes petere, cr de fertos qu£rere f altus . ’ I 

A tque equidem memini,cum propter ftagnaprofeftut ‘ i 
F erret itcr,paflimquc manus prxtexcret ingens ^ 

Z ii 


C H H I S T, 

L tttora,er urgeret fupra denfifiima morem, ' » y, 
F rortpuit fe fe, ac cymbam, qua ferte parata, ■ \ \ 

X nfilift, fubitoque iubens pr adiere funem 
T e h intra iadum liquidum proce fit in aquor» 

C onftitit bincjerramque aj pedans, plenaque cirem 
1/ ittora, diurnis affari uocibus orfut , 

I ujlitiaque aperire uiam , c r ueftigia redi » 

KiciUic dabant arredis auribus omnes , v iyT> 

I nterclufi undis, inbiabantque agmine longo r'i 

A ttoniti, miraque animos dulcedine capti . 

I pfe loquebatur, circum (edata flebant 
A equora, ubique modo fpirantibus incita flabris , 
t rondiferaque domus auium fine murmure circuM 
S tabant immota procuruo in httore fllua, 

S ei non interea longaua parcere matres " > 

V ocibus. iUum omnes mirari infueta loquentem 0 
felicemque uteri matrem, felicia matris 
H uber a clamabant ,qua talem enixa tuliffet, f l 

Bf tenctft immulfi fjfet plena hubera labris» l 

K anque docebat bumi foede, in tenebrisque uolutdi 
A i coelum mortale genus fuftollerc mentes, 

B t lucem afficere, cr uanis dcfucfcerc curis* 

T um pacem bortariplacidam fuper omnia mitti , 
F acem optate uirijumidosque remittite flatus, 
Vemifique animis niluana laudis egentes 
f/Lor tales contemnite opes ,contemnitebonores 9 
E t duris uitam affueti , paruoque beati 
F auperiem tolerate, breuis quacunque uoluptat 
I da adeo,atque diu nihil cfi mortalibus agris* . ~ 




L I B* I I I U '7* 

V obis haud propria hic fcdcs,concc]faque longum j 

R egna, manent meliora, graues ubi foUterit artus 
Mors anima , uos delligera pater optimus aula 

P rotinus excipiet latos melioribus oris, 

P ax ubi tranquilla , er eundarum opulentia rerwstg 
E t fecura quics,nunquam peritura uoluptas • 

E t dubitet tanta quifquam mcrceic laborem 
F erre breuemjerrisque [equi me [ponte relidis f 
A d ucrat emergere opes, emergere honores 
T endite,quos nuUi ca[us,nulla auferat at as. 

E fle pij .inter uos mentem exercete benignam , * 

I nquiuictm placati animis miferefeite uetori. o 

T um longe prohibete iras,odifsque ferendo r 

P arcite, rumoresque uagos contemnite uulgU 
N ulli fas ideo accepto pro uulnere uulnus 
R eddere. prafliterit uero pulfantibus ultro 
S e fe offerre, genisque idum expedare fecundum* 

V ana alij certent armis pro laude,nocensque 

F errum acuant, pulchraque petant puulncramortevb 
A t tu mortales nuUo diferimine amare 
D tfcc omnes , pacemque inglorius bojtibus opta, 

N ec tibi uentofa fint tanti murmura fama * 

0 mnibus in primis fit mens interrita Icti , 

N ullaque uos animis duros uis auocet aquo * * 

T errenos artus homines, moribunda# membra 

1 nterdum extinxiffe queant, & perdere ferro* 

T uta anima ipfa manet dura haud obnoxia morti , , 

E t uos omnipotens coelo pater afpicit alto, 

A uertiteu malis, cuius fine numine ustorum 

z m 


A 


t 1 fMVMV.* 

H dtiifjSminum quisquam ualeatdiuellere crineni* 

S umbiffos uos hunc unum fas ufque uereri , 

H ulc 6 rite preces y buic digna piacula ferte , 

C iii mare,cui tellus, campisq; patentibus aer 5 

0 bfiquitur, nitidi q; tremit plaga lucida caeli. 

H uic procumbite humi,profirati huic pandite uota. 

V os fi quidem <e ternis etiampofl funera poenis 

1 pje potett fontes fubtetro urgere barathro, i 

N ec timor admijfos cuiquam fit adire leones, *'• *■ 
S cclaque piftarum f tui fiima pantherarum. 

I te mei obieftuprotefti nominis ite 
A duerfum intrepidi.manfuefcent protinus ur(l t : - 

V ejlraque parcentes aUambent uulnera lingua. 

Qjfin humiles uifius animis fecludite curas . 

O bferuate genus pecudum, genus altiuolantunt, 

N ulU iUis artes, nulla illis cura futuri. 

N on tamen aut tegimen ^iftus aut copia defit. 

0 mnia diues alit rerum fator ,omnia curat. 

1 Ue etiam initijjo tellurem gramine uefiit 
F loribut appingens fata uerficoloribus arUd, 

A rborikusque comas ,atque umbras montibus addit . 

F raudeSyinfidiequeabfint, ac foeda libido, '■ 

N eue modum fupra menfis gaudete paratis, 

D efidiasque animis, atque ocia pellite ueftrisi 
N ec uetitos thalamos, inconcejjumque cubile 
A ffeftdte,fitisque alieni definat auri . 

Quisque fuis opibus contenti uiuite, V ultro 
S pes interdiftas, CT inania ponite uota. 

Heuc autem fcelerum facies nunc perfequar omnis, - 


iiV 
r.i 7 


f i 


hi i 
*t*T 
tt« i 

n n *. 




w 


iM 


A 

lu- 


LIS* III T4 t 8 ® 

Qgid dicamrfuibuselt cordi fraus t atquc libido ' 

D ira iuuat t fifto famulant tamen ore latentes 

V irtutemjubeuntque dolis ^ er crimina obumbrant £ 

N e iubeo t ne talem animis afluefcitc pcjlcm. 

N il adeo latet t ipfa dies quin detegat ultro . . > c 

P r ater ea cohibete oculos, ne quatite ucftris 

V ulnera fronte animis. fandi bine compefcite amorem, 

S ape olim incautos non lingua coercita merfat . * 

D ifeite iamque ideo pofthac haud falfa profari , 

I amque nouos purgati animis inducite mores* , 

S iqua tamen ueteris culpa ueftigia re ftanty 
DiWe,cr factis contagia uincite lymphis. , 

I p/c ego fons ueluti liquidam puri fimus undant 
S ufficiam.properate ad aquas. haurit e liquentem 
Matres } atque uin fati emes protinus amnem. * 

F er te pedem huc omnes. nec opus potantibus auro 0 . 
A rgento ue.mei fontis patet omnibus unio* 

S ic leti uitate uiasjta fadera aditur , ... A. 

S idereasque domos /nutari nefeia regna. . <: 

Hac mihi pradixit genitor t quauoce monerent ■ i 

V cridica. funt fonte mihi uerba omnia ab iUo. J 

T alia difta dabat, coeli fuper omnia regem . .< 

P lacandum non ui[ceribus t non fanguine cafo 9 
S ed uotis t precibusque iubens expofeere pacem. 

E t modus orandi quisnam foret ipfe canebat. 

O mnipet ens genitor, fedes cui lucidus ather % 

S ic nomenjaudesque tua celebrentur ubique 9 
E t promiffa orbi incipiant procedere luftra, 

C m tua non minus in terris gens iujfafacejfat 

Z ilii 


si 


9k 


V 


Di 


4 C HRIST* 

Mortalk t quam ccclicoU tibi in atb ere parent, 1 

N os diuina hodie coelo dape reffice ab alto . 

P arce dehinc bonus, ut noftrfr ignofcimus ipj? . 

H ojlibus, ac nullis aiucrfisobijce inermes 
T entandoyprohibe a nobis fed euntia pericla • 

A ddidit C r uentura canens ,forc t cum uagm oliM t 

$ ol claram fpeciem concreto lumine tetius 
E xuat,cr fubito Stellanti notie perempta 
S ufficiat nullam Luna orbi argentea lucem 
S anguineis faciem maculis per fufa nigrantem, i 

P racipitentque polo paJSim turbata labanti 
S idcra,qu* lapfu certo, fpatio ue feruntur. * 

V kquc ca,qu(C coeli irrequietos conciet orbes , 

D e/inat, incerto rapiantur ut omnia motu , 

A tque prope auulfo abfiliat de cardine mundus 0 
D um terras ueluti rapidum per inania fulmen 
I pfe iterum petat,cr multis cum millibus idem 
A dueniens hominum uitas,cr crimina qutraU 

V t respromiffo pmul ac fuccenderit igni 

P lammarum totum tempeflas fparfaper orbent 9 
C ontinuo tellure noua,coeloque recenti 
D efuntias animas uita in fua corpora rurfus 
E uocet ai blandum lumen,populosque f epuler it 
E liciat, fecumque pios educat ai ajlra , 

Qifos pater a prima pr«euidit origine rerum 
Viente fuosfore,CT athereo tranfcripfit olympo • 

I bunt aligeri iuuenes, coelumque profundum 
H orrifico fonitu implebunt >at que <ere recuruo 
Quattuor 4 Hcntis cxcibunt undique gentes. 


V Jt < Hek ai folium properabitur athere toto » 

I pfe alte effultus, montisque in uertice furnmo 
A rbiter effulgens circun feret ora tremenda, 

S ecernetquepios, dextraque in parte locabit . 

L aua autem coget fontes t qua plurima turba, 
(pialis pofl hycmem exadam,cum gramine motli 
P afcua Uta uocant i tabulis armenta redufls, 

I pfe greges pallor nitidos mijfurus in agros 
S ortitur. placidas primo legit iUe bidentes 
D inumerans,olidasque iubct procul ejfe capettdt. 

C ernere erit liquidas longe fulgere per auras 
C orpora clara bominum,quibus atra obnoxia morti 
A bluet omnipotens pater ^ternumquc manebunt 
A mplius haud rerum fubiedi caftbus uUis. 

N emo illam ante diem fperet cum corpore (edes • 

A etberis,exceptis paucis, quos ipfe feputcro 
E xurgens fecum fuperis Deus inuebet oris » 

S ola anima interea tali ftatione (ruentur. 

C ontra autem fontes tenebris, ac node prementur 
A eterna,€T meritas pendent per fecula poenas, 

O mnia qua fera nuper mihi node canebat, 

C um caput, ipfius in gremio maerore grauatum 

V na eadem accumbens fponda } admotusqueloquenti 
S ape reclinarem,moefli folamen amoris • 

Quid repetam,qua [ape uagi Iordanis ad undas 
E dideritfqua \udaa fub montibus altis 
N unc cacis uera inuoluens ambagibus ultro, 

N unc mani fella palam claro fermone loquutus , 

D um populi circunjijluntjlipantquc frequentes? 


. C:tt R IS T*' 

FI unc fe principium rerum, finemy canebat, 1 

N unc utri font an y atque hominum luctmfyuimcfc* » 
N os fortunatum prognatam hoc tempore prolem» 

N os felix tellus ,nos fecula Uta tulere . 

N obis diurnam uocemjiuina loquentis 
V erba haurire Dei propius [ape obtigit unii . 

S cilicet hinc luflris ueniet labentibus at as, 

C um feri optabunt eadem uidijfe nepotes . 

T alia i oan nes eundis mirantibus ore 2 

P erflabat memorans, cum protinus ecce tumultu 
1 ngenti Solymum irrumpit manus impia ,CT urbH -• 
R cftorem appellantypacnas# uno ore repofeunt . ^ 

D i fugiunt ambo,cr magnam itat adire parentem, . 
I gnaram# diu tantarum fallere rerum* * 


'-5 2 

* .t 

ia * 



*• .. - 


*■ 


' : ■ ‘ ; 

■ » * • * . * • ^ 


\ 




tGoog 



M* H I E R O N, V I D AE ' 
CHRISTIADOS 
LIBER. V* 

N fonti uero R ornarim parcere capto 
Toto corde petens , huc mentem duudit, 
i atque huc . 

F ama uiri t uirtusque animo, egregijque 
recurfat 

O rkbonos,nec iam obfcurum genus effe Deorum « 

0 mnia recondent auditis. denique ad ipfos 

C onuerfus Solymos fremitu tcftum omne replent et 

1 te,a\tJ3" pojitomox huc certamine adejte. 

S it qui pro eundis numero deledus ab omni 

F ando aliquis doceat ,quo tandem is crimine morte * 

Muldandus y quod tantum obftet fcelus^riine pandat) 

1 nfonti . fimul bnec, fimul illi abiere frementet 
C brifto animis certi nunquam dejijiere uiuo * 

P arte aliajegem qui foede prodidit hojli. 

Mutatus fcelwsagnofcitperiurus ludas 
A b miferjnfedum quam ueUet poffe reuerti f 
N ulla quies animo, feuire in pedore dirx 

V Itriccs, enecui £ ob noxam f umere pcenat ♦ 

N ec capit infanos curarum pedore fludus , 

H inc fecum nera manu fceleris caufam attulit amens 9 
Q ux Solymi magno dederant in munere pada, 

A tque facer dotum facrata ad limina uenit 

V ociferansaieftrum hoc argentum Juec munera Ueftrd 9 
A ccipite.en fcclerum pretium exitiale repono . 


V 


C H R I J T» 

H eu heu quii dement uolui mihi f quo fcelus IngtM 
I nduttus pretio admififuera Dei iUe 
P rogcnicS,ucrwque Deus, nunc denique cerno, 

D ifcujfequc abeunt tenebree,CT mihi reddita mens ejt. 
S ic fatwtyflmul argentum coniccit in ipfos. 

0 Hi autem flentem rifere,ac fera uidentem* 

1 nfelix abit. hinc amentate usque furore 
Multa putat, cura ingeminant , ficui tquefub imo 
C orde dolor, coelique piget conuexa tueri ♦ 

T um fecum huc illuc flammantia lumina torquens 
H em quid agam inf elix f qua nam qua fecula porro . 
S era adeo tantum fcelus unquam oblita filebuntf 
A ccedam ne iterum fupplex, crimenque fatebor, 

A tque aufim ueniam fcelerifperare nefandot 
Quo uero afpiciam uultu,quo ue alloquar ore 
Quem femel indignum decepimus, inque mercnicMt 
H inc igitur longe fugiam, quantum ire licebit, 

I gnotusque alijs agitabo in finibus auumf 
H inc me pracipites me me hinc auferte procella. 

Quo fugit ufque dies d nobis luce per ada ♦ 

A t quis erit tutus tandem locus f omnia prafens 
A fpicit,ac terras Deus undique fulmine terret» 

E t me confcia mens, atque addita curafequetur , 

S iue iter arripiam pedibus, feu puppe per undas. 

Quos f quibus f at moror ludunt infomnia mentcWa 
V os precor o mihi uos magna nunc hifcite terret. 

Quid dubitofnunc te tangunt fcelera impia ludet 
I nfelix. tunc debueras, tunc ijta decebant, 

C um reuocare pedem, cum fas occurrere pefti. 

N unc morer e, atque nefas tu tantum ulcifcere dextro 


L I S* V* ijj 

S ponte tua^tueemqtte uolens^ominesque relinque* 

T alia, iadabat certus iam abrumpere uitan 
I nuifam,er feuum leto finire dolorem, 

C urorum hanc unam metam ratus, atque laborum. 

F luduat, atque fibi femper tellure uiietur ; 

A bfumi,aut rapido de coelo afflaricr igni . 

V fqueadeo ante oculos capti obuer fatur imago. 

P aUor in ore,acies drcunlitafanguine f cr artus 
A Igentes tremit jn&antis uefligia leti, 

E t nox multa caua faciem circunuolat umbra* 

0 mnia nigre fcunt tenebris caliginis atr e. -• $ 

D emens flui potius uentamfperare fatendo 

N on aufus, neque enim precibus non fleditur uUit 
R ex fuperum , CT iu&e bonus obliuifcitur ire. 

E rgo lUe inceptis perflans, er fedibus herens . j 

1 sdem abijcflUuoque tremens fucccfiit opace, 

R egia que propter frondebat plurima teda. 

A tque ibi dum trepidat, qua tandem morte quiefeat 
I ncertus, latebras ne anime ferutetur acuto 
F ortit er, cr pedus procumbens induat enfe, 

Anfe precipiti iaciat de culmine faltu. 

1 pfe que attonitum, mortisque cupidine captum 
D ucebant femper furie,inf en feque preibant, 

I n formem prona nedentes arbore nodum 
Oj tendere uiam.coUo nanque inde pependit, 

V t meritus,laqueoque infami extrema fequutus 
S pir amenta anime elifogutture rupit, 

Bt totos fubito pendens rxtabuit artus. 

N ondum pida nouo coeli plaga mane rabebat , 

I amquefac er dotes concurfu eunda replentes 


y-- 

, 'jrt 15 

for 

•r* J 

^5 

If 
f ^ 

'i 3f 
:> : /n 




< 


|t 

v* 


C H R I £ T. 

V (fabulum ruxta adabant, longis q; fremebant, 

V orticibus , nempe antiquo de more licebat 
14 ulli luce facra pollutum infidere limen. 

T andem Romulides iuuenum ftipante catertta 
J afcibus egrediturpatri/SjOilrocj- fuperbut, 

E t folio ante fores fedit fublimis eburno , 

C onfedere patres pariter iuxta ordine CT ip]t M 
«A t que diu fllucre.orfus dux denique fatur» 

D icite quo tandem demitti crimine morti 
P ofcitis egregium iuuenem.qurfiuimui ipfi 
E r genus ,cr uitam.nil dignum morte repertum, 

S ed potius f adis fama idum ingentibus effert . 

V t propius uinftum uidi } audiuiq; loquentem , 

Vt flupui f ut uifus mihi nil mortale fonare 7 

C unda Deo ftmilis uultum^ocemque^culosquef 

A ut certe Deus ille, Dei aut certi fama proles 1 . v * * 

C edite, ne regem ucjbrum ignorate uolentes. 

is iidis eundis penitus dolor 0 fi ibus arjit 
1 ngcns.infremucrc omnes 3 gemitumcfr dedere, fi 

T um fenior furgit fandi dodifiimus Annatlftffi 
1 n mciio t & didis exorfks talibus infit, v “ 7 
S i tibinonalifsperfemanifejiapateret M V '* » 

R es fignit R dmanc,ucl hinc dignofeere promptum 
C uique for ct,t eque in primfs dux multa nioueri 
C onuenitjjuc cum tot cohedos undique ciues 
C onuemffe uides unius crimina contra . 

3H icaudor fandi multos fermone fefellit 9 
E t facielne cede dolis)mentiturhonefta 

V inuteniifcelerum tegit alto in pedore amorem, 

U onne uides t hac tclligio quofenoua uertat a 4 * 




JO 

&& 
n vr 

U 

ia nr 


LIB. V. 


«84 


0 rgU quo } ecet usque, c r nodurni comitatus t 
S editione potens \udaM fufeitat urbes 

A ufus fe-pafiim terrarum dicere regem y 
P rogeniemque patris [ummi y cui (idera parent* 

A tqueideo.uelu.ti Deus ultro crimina fafiis 
33 at ucniam, poenaque metum poft funera foluit. 
Quod fcelus haud aliter poterit quam morte piare, 
S ic ueteres (anxere, fei er netera ipfe rctradani 

1 ura 3 nouas figit flmulato numine leges ; 

I nfiituitque nouos ritus y noua facra per urbes, 
Que [eruent feri uentura in fecla nepotes * 

Quin ipfas haud obfcura 3 pro 3 uoce minatur 
D eieflurum arasjec^ igni templa daturum 
T empla olim impenfis tantorum firuda laborum, 

E t iam iam uolet ipfum etiam rejlingucre Solem 
S ideraqueobfejfo ucrbis deducere coelo. 

H aui fcelus iUe tamen fallaci pedore quiuit 
D ifiimulare diu. neque enim [celerata fubire 
T eda horret 3 nec fe uetitis conuentibus aufert 
A dmonitusjocijcp epulis capiuntur opimis. 

Quin ctLmjnterdum fiqua tota impius urbe 
1 nuentus fama ante alios ob crimina notus , 

C ontinup paribus gaudens adit.impiger illum 
N ec rtquies,donec fibi conciliarit amicum. * 

T antus amorfcelerumjantum illi fAere cordi. 

T umf(flis t cumfds nihil exercere } diebus 
1 pfe tamen pellit morbos y agrisquc medetur* 

Quii memor em y ut [ocij uetitis impune per ades 
V ' fidn t ur dapibus 3 Cer er emque^cr pocula tradent 
Uaudprius ablutis nMits fine tnorejtne ullis. 


r 

JjE 

O 

L 


J 

/ 

K 

s? 




3 

a 


& 


/ 


i' x* "ii hi 


»’ A' 

1 A. 

iv. rr 


CHKUT. 

% egibus irnmtindi,contaduque omnia facient t 
S alicet omnipotens placitos tot fecula ritus < 

R etraftct pater,cr mentem /en t entia uertat. 

Qtfte noua tempc&asfea ne inconjlantia ccclot 
D eie neci t ne thuricremas, quibus imminet, ardi 
D cforuat, cr pojlhac non auflt talia quifquam. 

D ede neci.poenas fceleri impius hauriat aquas. r » 

A' factis prohibe infandos altaribus ignes. 

D ixer at ydtquc omnes eadem flmul ore fremebant* 

K omulus at ditiis nequicquam fleftitur ullis. 

K ec noua primum audit nunc crimma.cunfta nef inio 
S cit fabricata oiiojum Chrifiigloria,cr ingens 
S acnlegos i limulis uirtus exercet amaris . I 

A tque ait. hac coram fama eft uosfepim illi 

0 biecijje } quibus femper fermone paratus 
e&itit,CT uera uidor ratione refellit. 

N ec [e progeniem fuperi negat ipfeparentis g 
Qijertt uospromiffum coelo iiuinitus olim 
V enturum tandem auxilio mortalibus agris 
N on latet, ut ueteres genitoris molliat iras 
C oncilians generi ueJho,culpamque parentum 

1 pfe fua uir tute luat, fic ferre priorum 
A ccepi monimenta,patres id prodere uefbros, 

E t rebus probat ipfe.adeo circum oppida lujlraltS 
A rrexit totam monjlrls ingentibus oram , 

Qua; non ulla artes hominum,non ulla potejl uls. 

Qgin etiam in lucem quofdam reuocauit ab umbris 9 
Q gis penitus iam mors totos immijfa per artus 
S oluerat harentes anima de corpore nexus . 

Qgare agite 6 odijs miferi iefuefeite iniquis ♦ 

nefruflra 


m 1 2 
st&J 2 

qtoK A. 
tM 


U 


U lR/II;IIi. 169 

S upplicibus tulit, zrualidosjatosqne rcmiflt. - s 

multi capti oculis, claufls multi auribus orti} . „ 

N epoffent ullas audire, aut edere uoces, 

C laudi alij imparibus ui x agre paflibus ibanU .. [ 

H k rigor ex longo immotos fopiuerat artus* 

1 His femefo ferpentia corpore hiabant 
H ulcera ,CT iUuuies membris immunda fluebat * 

N ec deerantytumefafta quibus pracoriia^T aluta :: 
I nfy ncer a fltimmi fer is adduxerat acre m, 

N ulice artes poterant, quam nulla extinguere aqu<e utf* 
T um quibus afiiduis concujfa tremoribus ufquc 
N utabantytremuloque lababant corpore membra a 
J g n ea quos febris, aut corrupti corporis humor , 

E t quos pr ater ea uis caci incognita morbi 
V crfabat ledo totos diflrada per artus , 

Quosue animis captos agitans male habebat Erihnyt » . 
O mnibus affledu folo,t ad uue ferebat 
D iuus opem, [ubi to linquebant corpora morbi , 

E t ftratis ipfi f urgebant protinus agri. 

A tque ideo quacunque uiam obferuatus agebat 9 
S emper eum opperiens turba ingens ftrata iacebat 
P er for a } perque uias , fandique ai limina templi . 

N ondum aliquem tamen infernis reuocauerat umbris 
Morte obita,cum Sidonia remearet ab ora, 

E t tiaim ingrejjus focijs comitantibus altam efl 9 - 
E cce autem ingentem longo procedere pompam 

0 rdine flammarum aJpicimus,mocftamquc per urbem 
A uiimus ludum,cdufam tum denique ludus 

C emimus egregij iuuenis miferabile corpus 

1 mpofitum moUipheretrotfuemmcrflt acerb* . - 

Y 


v 


« 


1 


C H R I S T*? 

i/lorte dietjulci cum uix pubefceret euo, f. 

A tque omnem uultu florenti dempfit honorem • 
€Xudktfucm pede prefiit agro bosfigna relinquent, 

P auUtimhjja Unguet ceruice Hyacinthus , > 

A ut rofa,quam molli decerpens pollice uirgo j. . 

V epribus in denfls lapfam fub Sole reliquit . 

V rbe furens tota genitrix miferanda,capiUos 

S ciffa, genasque ambas manibus foedata eruent fs 
1 bat*eam circum pariter per denfauiarum 
P uljabant [nuit matres plangoribut aftra* p 

I pfi orbam ciucs miferantur,ci unica proles . : 

1 Ue xelidut erat uiiui folatia ledi» ■■ : 

Vt Deus exanimis iuuenili in corpore uidit 
P aUorem t cr moUi pidas lanugine malas, 

P arcere lamentis iubet. cr confidere pompam, 
Ajimotusque manu mulcens immobile corpus . . p 
R urfum animam gelidis membris innexuit, ecce . , 

E r igitur puer >cr (eundis mirabile uifum) ■ 

P raptim in mcdios,uacuumque Pheretrm 
E iquitjy amplexans folatus noce parentem cfi. 

N ecwero multis etiam pojl menfibus idem 
Egregiam amijfadonauit luce puellam, 

C ui calor, CT toto de pedore fugerat omnit 
H alitus aereas penitus dilapfus in auras . 

V irginis ipfe pater fadum tedatur I arut 

E argus opum t pollens lingua,CT popularibus aurito 
Qtfli repetam } purum uiuo cum c fonte liquorem 
1 n uinum conuertit } opes miferatus amicis 
F orte olim aerei (pedans de uertice montis, .. i 
C um Sol ctpenfo deprefiioriret olympo, - ; a 


V 


L I B. I M ». *7® 

I ngentem uidit numerum affluxi fle fluentum 
Matres, atque uiros,quos per deferta locorum 
X) uxerat oblitosque fui,oblitosque fuorum. 

$ ubjittit hic miferatus.eos iam tertia nanqut 
Muneris expertes Cereris lux aftd uidebat. 

H ic neque erant fruges picina nec oppida>poffent 

V nde dapes petere argento,uiftumque parare. 

A rboreos nec dum foetus decoxerat aftds. 

V ix tandem inuen tus puer efl ex agmine tanto. 
Quinque t uia auxiliumrfui fecum liba ferebat , 

A tque duosjederat quos huc pia mater eunti 

I nelufos myrto, cr bene olenti gramine pifces. 

S ei quii enim hac adeo tam multis millibus autcMt - 

Et iam difjifl focij muffare querentes, 

Qijoy bonus affatu Chrifius folatus amico 
I n coetum uocat,ac paucis ita deinde profatur. 

N emo hodie numero e tanto non latus abibit . 

H inc fupplex tali genitorem uoce precatur . 

S umme parens,opc cuius alit terra omnia,quique 
E t Sole,*? liquidis fcccundas imbribus agros, 

S i quoniam I facidum generi per inhofpita eunti 
S iuinas epulas coelo es largitus ab alto, 

S emine fi nullo conJiant,quacunque creajli, 

E t nihil omnino fuerant coelum, aquora, tellus, 

A dfisyobfcoenamquc famem tot millibus arce. 

H ac tantum, dehinc gramineo difeumbere campo 
I mperat e ffufos coetus, dapibusque parari ' 

1 nie infrujla fecat lato cerealia uultu 
E iba minut.it tm , c r populos partitur in omnis. 
itfoUia quinque hominum campis faturanda fidebant) 


*'■* .C HRI S T, 

B eee(incredibile auditu.mi forabile uifu) * » <•> * 

0 mnibus in manibus uifjt fuccrefcere partes 4i# *■ 

E xigua^dapibutque epulati largius annes . ‘*y : ti 

E t frugum pariter Jaticumcjue expleta cupido 

Quin c r reUiquias menfis fuperantia frufla H 

V ix corjgeftj* fex cepere caniflra* \ ■ '• A * > * 

A ccipc nunc aliud t quoi paucis ante diebus V 

V idimus.arbor eratfolijs denflfiima in agro un m H 

D eferto t unde olim pendentia poma uiator kU U r 
C arpebat fidens, heros qui hac forte tenebat ■ ,5, j 

Puluerulcntusitcr t quxfiuit in arbore foetus - v 

1 ucaf[um y infcccunda comas nam , cr brachia tantltm 
L uxurians late circum tendebat opaca . 

N 0 « tulit t ac uerbis Jlcrilem cxecratus acerbis • 

C ontinuo(manifeda audis) exaruit arbos, 

E t folia aereas uolitarunt lapfa per auras. 

N cc minu* eji olli imperij maris aquor a in alta * ^ 

V ni omnes unda affurgunt i fludusque quiefcunt * V 

V nius.edifto.uidi,ui4i ipfe furentes 

I Uiushybernos ad uocem ponere coros, * » 

V imque omnem^motas qua flabris afferat undas, 

N oniam luna fuum ter curfum plena peregit , 

C umfubito in lento deprenfis marmore nobis r " u V- 
N ode fere mediandum retia ducimus % orta efl 
T urbidatempeftas t cr pontus inhorruit ater ‘ • 

F ludibus elatis ,cr concurfantibus undis ; 

I ttfli ftamqueratemiamiam falis hauferat (cjlus,- 

N o* trepidare metu leti difcrimineparuo y 
C um procul ecce ducem y quem nuper liquimus alto 
h ittorcjf edant em fludus [copulo illidentes # 


il-Bv 1 1 I- 1* tyi 

T erre iter afpicimus medias impune per undas 
S ufpenfum,t umidoque pedes haud tinguereponto»,) j 
H orruimus uifu fubitojiec credere quibam 
2We ueramf aciem jsaud (insulatum cernere corputv .. 

T am celeres egiffe uias fine remige in undis, > % 
N i ft fe.uerbis dum nos hortatur amicis , •; VL 

V ltroo$endijfet*quonam fiducia uobis Z 

I am ttunc pulfa mei ce fi it f timor omnis abefio» £ 

I ndubitare meis tandem dedifcite diftis. H 

S ic ait^atque ratem ^ut iam fuperantibut undis 

C efferat jnfiliens [olo tumida aquora nutu J 

P lacauit,pofuitque minacia murm ura pontus * , • '•'/ 

S ic terra in tutum pofitis adnauimus undis 
I ncolumesjelcrique uolauimus aquor a curfiu •••* d 
N ec mora^uix ficcum attigerat tellure potitus*. 

E cce aliud dittu magis ,ac mirabile uifu t 
N anque magifiratus aderant in littorc mifii v> 

A era repofcentes t qua pendere lege quotannis A 
R egibus antiqua , pro fefe quisque jubemur, f ) 

A ccipit hos placidus, quos dum fermone moratur, ■> 
P etrum ad fe uocat ,cr fidam [ummijfus ad aurem • 

Y ade ait t er iafto quem primum traxeris hamo f 

A equoribus^ifeem cultro ferutabere acuto * t 

I ntus erit ,r egi quod iufii pendimus ambo. i 

I tiffa facit fenior. trahit hamo ad littorapradam’ 

A rgentumque uiris dat pifeis in ore repertum « 

H orrefco t quoties jiimulis immitibus aftus 
Qtfidam animo fubitjdem illo quem tempore uidi, 

"Dum legerem expofitos hoc ipfo in littorepifces, . • i 

O bfejfumfurijs^tque ore immane furentem* 

Y i ii 


#•« ii 


t * ' . C H! R 1$ T ♦ ’ 

W une coeli trepitus imitentur, eam fuperum rex w A* 
F ulminaiyCr tonitru quatit atberk aurea templi > <1 
M unc ferri fonitum,aut ruptarum mole catenarum ** 
1 ngenti horrificum foridorem } aut murmura ponti* ■. \r 
C ircum omnis tellus ,circum coelum omne remugit * < v - 
1 njlat ui multa Deusjncrepit atque morantes. \sr, O 
I amque iU i trepidare intus t pacemque precarii \ 

Quii nunc uera Dei,atqn e indubitata propago l 

C onceffo in poenas nos 6 de corpore trudis f , < t v 7 * 
E grefiis faltem pecora hac inuadere detur, mj m . 
iSetigeri tum forte fues ea littora propter •• w/ht ?. 
P afcebant)nos ne horrifero fic merge barathro 9 > i .\ : 
M eueiube terra inferioris operte fubire. . i 

A nnuit. extemplo uideas procul ecce nigrantem 71 

Mollibus haud fomulis furiarum errare fubadum v 
1 n diuerft gregem nunc huc,nunc protinus illuc * > T 
N ec mbra y nec requies.intus uis effera fauit 9 ’ ' j 
Donec pracipitesfe fealta in ftagna dedere, 

E t eundis pariter uita ejl erepte fub unia . , ; Z 

At iuuenis fejjos fubito tollabitur artus wA:z. t 
E x emptus tandem nodofls brachia uinclis. < w. ') 

Mordicus orafolo imprejfus cundatur^dbucqut 
Singulta* s,pcdusquelaccfiit anhelitus ingens, 

E xpiransque animam pulmonibus ager agebat. • V 
Quem iUxta genitore Deo fatus afotit, oraque X 

A ttingens dextra,atque oculos y aure) que reclufit, t 

I amque uidet i loqaiturquc i Gr corda oblite re fidunt. 

] t uufgi clamor fuper aurea fideraouantis^ 

S upremique patris fobolemque,Deumque fatentur. * ' 
S'ei quid non ipfc eudeatfquin nos quoque mijfos . M 


ti Bi /t i i ♦ 


*7i 

A egfrw opem ferre, auxilioque Icuare \ « 

V nefetiti.mortk multos de faucibus utris , ' r 

N 4 « opibus hominum,auUa reuocauimus arte» > , 

V erum implorato ter tantum uocemagiftri » 

N ominq furgebant itratis,ibantque rcfefli. 

0 mni autem ex tiumer ifcfeuix obtulit untiS^ 

Q nem flimulis adumf<euis t c*coque furore 

1 ncajjhmuidt tentauimus,acricr illum 

V fque adeo magis t atque magis uis intus agebat» 

C ui cum ferret opem Diuus mox optimus ipfe . ; 

1 ratus, <fuod parua fui fiducia nobis, ». : 

C orporibus tales facile, inquit,pellere pefles, i 

P arcendum dapibus tamen, e coeloque petendum . 

N ec folis uero hac uobis conceffa facultas. 

S etfnomen quicunque meum uulgauerit t omnia - 
P as audere t mei modo ne fiducia defit. V,... I 

1 Ue etiam iuffos immani corpore montes a 

T raAsferct,*? uerfo fidet uaga flumina curfu» . i 
I te animis igitur certi confidite,ne ue l 

1 n&abili titubate fide.iadte aurea ueri h. 

S emina ubique t orbem ueftr a per fundit e luce v 

O bdufbum tenebris, atque alta node fepultum . ■:* 

V 05 hominum lux t uos fqualentis lumina mundi » , . ^ 

S ic fatus nobis alios fubiunxit 3 ut ejjent u 

C on fortes tantorum operum , focijque laborum , « i 

E t feptem elegit decies, tamen ipfe dolebat i 

E xiguunt numerum, neque tot fatis effe ferebat * 

T anto operi, ac ueluti qui centum uertit aratris i A; 
T ellurem,cr campos raftris exercet auitos, Vi 
Cum mm.ftgcs iam jlauis canet artftis, ... . j , i 


CHRIjT. 

H eu heu quii demens uotui mihi f quo fcelus ingtfit 
I nduftus pretio admififucra DeiiUe 
P rogeniei,uerwque D eus,nunc denique cerno, 

D ifcujfeque abeunt tenebra,CT mihi redditu mens ejt . 
S ic fatus,flmul argentum coniecit in ipfos. 

0 Ui autem flentem rifcre,ac fera uidcntem* 

1 nfelix abit, hinc amens t c ac usque furore 
Multa putat, cura ingeminant, feuitque fub imo 
C orde dolor, calique piget connexa tueri . 

T um fecum huc illuc flammantia lumina torquens 
H em quid agam infelix fqua nam qua fecula porro . 

S era adeo tantum fcelus unquam oblita filebuntf 
A ecedam ne iterum fupplex, crimenque fatebor 9 
A tque aufim ueniam fcelerifperare nef mdot 
Qgo uero afpiciam uultu,quo ue alloquar ore 
Q uemfemel indignum decepimus, inque merentemt 
H inc igitur longe fugiam quantum ire licebit B 
I gnotusque alijs agitabo in finibus auumt 
H inc meprecipites me me hinc auferte procella 9 

Quo fugit ufque dies* nobis luce perafa. ■*, 

A t quis erit tutus tandem locus f omnia prafens 
A fpicit,ac terras Deus undique fulmine terret. 

Et me confcia mens, atque addita curafequetur, 

S iue iter arripiam pedibus, feu puppe per undas. 

Quos f quibus f at moror ludunt infomnid mentem* 
V os precor 6 mihi uos magna nunc hifeite terra. 

Quid dubito f nunc te tangunt fcelera impia ludi 
I nfelix.tunc debueras, tunc ifta decebant, 

C um reuocare pedem, cum fas occurrere pefli. 

N unc morer e,atque nefas tu tantum ulcifcere dextri 


L I 8* V • ist 

5 ponte tua,lucemqne uolens, hominesque relinque* 

T alia ia flabat certus iam abrumpere uitam 
I nui fam,CT feuum leto finire dolorem, 

C urorum hanc unam metam ratus,atque laborum* 

V luduat, atque fibi femper tellure uidetur 
A bfumi,aut rapido de coelo afjlarier igni, 

V fqueaieo ante oculos capti obuer fatur imago, 

P ador in ore,acies circunlita [anguine, w artus 
A Igentcs tremit jnftantis uefligia leti, 

"Et nox multa cana faciem circunuolat umbra* 

Omnia nigrefeunt tenebris caliginis atre, 

D emens, qui potius ueniamfperare fatendo 
N on aufus, neque enim precibus non fleftitur ullis 
R ex fuperum, C r mfte bonus obliuifcitur ire * 

E rgo Me inceptis perflans, CT fedibus herens .) 

I sdem abijCjjUuxque tremens fucccfiit opace, 

R egia que propter frondebat plurima tetta, 

A tque ibi dum trepidat, qua tandem morte quiefeat 
1 ncertus, latebras ne anime ferutetur acuto 
F ortit er, C r peflus procumbens induat enfe , 

Anfe precipiti iaciat de culmine [altu, 

I p[e que attonitum, mortisque cupidine captm 

D ucebant femper furie,in[en[eque preibant, 

I nf ornem prona nefient es arbore nodum 

0 jlendere uiam.coUo nanque inde pependit, 

V t meritus, laqueoque infami extrema fequutus 
S piramenta anime ehfogutture rupit, 

Bt totos fubito pendens extabuit artus, 

FI ondum pifla nono coeli plaga mane rabebat, 

1 amqucftcerdates concurfu cmda replentes M 


CHRtfT. 

V ffliMum htxta aftabantjongisq; fremebant, > ?, 

p orticibuf, nempe antiquo de more licebat , • it T 

H ulli luce ftcrd pollutum infidere limen. * t 

T andm Romulides iuuenum ftipantecaterua - •• • 5 
F «,/cifeu* cgrcditurp4trijs,oftroq; fuperbus, *.• ! ? 
E t folio ante fores fedit fublimis eburno, . • ■ ‘ ’ /t 

C onfeder e patres pariter iuxta ordine cr ipfi, 

iV fflwe flluere,orfus dux denique fatur, f 

D icite quo tandem demitti crimine morti 1 \ 

P ofeitis egregium iuuenem. qutjiuimut ipji t 

E r genus ,CT uitam.nil dignum morte repertum, 

S ed potius f adis fama illum ingentibus effert , 

V t propius uindum uidi y auiiuiq; loquentem t 

V t flupuif ut uifus mihi rui mortale fonare 

C unda Deoftmilisuultum^ocemque^culosquef 
A ut certe Deus iUe f Dei aut certi fima prole i, 

C edite, ne regem ueftrum ignorate uolentes , p 

is iiftis cunilis penitus dolor oj ? ibus arfit ' y, 

1 ngens. in fremuere omnes, gemitumq; dedere, i 
T um feniot furgit fandi dodifiimus Annas 
1 n medio ,CT didis exorfks talibus in fit, 

S i tibirton alifsper fe manifcfta pateret 
R es fignis R6manc,ucl hinc dignofeere promptum X 

C uique foret 9 teque in primis dux multa moueri 
C onucnitfiuc cum tot cohedos undique ciues 
C onuenifje uides unius crimina contra, 

3H ic audor fandi multos fcrmonefefeUit 9 
fe t facie r ne cede dolis)mentitur honefla 

V irtktem. fcelcrum tegit alto in pedore amorem, yi '5 

M onne uides t hac teUigio quo fe nona ucrtat t " 


L I B. V. I84 

0 rgU quOjCoetusque, er noCturni comitatus t 
S editione potens ludxas fufeitat urbes 

A ufus fepafiim terrarum dicere regem, 

P rogeniemque patris fummi,cui (idera parent ♦ 

A tque ideo.ueluti Deus ultro crimina fafiis 
D at ueniam, poenaque metum poft funera (oluit, 
Quoifcelus haud aliter poterit quam morte piare, 

S ic ueteres f anxere, fed C T netera ipfe retractans 

1 ura,nouas figit fimulato numine leges , 

I njlituitque nouos ritus, noua [aera per urbes 
Qua [eruent feri uentura in fecla nepotes * * 

Qgin ipfas haud obfcura,pro,uoce minatur 
D eieflurum aras , fety igni templa daturum 
T empla olimimpenjis tantorum firuCta laborum, 

E t iam iam uolet ipfum etiam rejhnguere Solem * 

S idcraqueobfcffo Herbis deducere coelo. * 

H audfcelus iUe tamen fallaci pedore quiuit \ 

D ifimuUre diu. neque enim (celerata fubire 
T eda horret ,ncc feuet itis conuentibus aufert 
A dmonitusjocijq ; epulis capiuntur opimis. 

Quin ctimjnterdum fiqua tota impius urbe 
I nuentus fama ante alios cb crimina notus , 

C ontinup paribus gaudens adit impiger illum 
N ec req uies, donec fibi conciliant amicum . * 

T antus amor f ceterum, tantum illi fallere cordi . 

T umffftis,cum fas nihil exercere, diebus 
I pfe tamen pellit morbos, xgrisque medetur* 

Quii memorem, ut focij uetitis impune per xdes 
V efcantur, dapibus, Cereremque, er pocula tradent 
H ani prius ablutis manibus [ne morejine ullis . 


z 


.% 

O 

JL 


ST 


j /J 

M <» 

• « u 


r% 

: P 

’JS 

fi 


•“k 


. -,y 


/ 




A' 

rt A. 

tv. rr 


CHRUT. 

j, egibus immundi t contaduque omnia foedent ? 

S ci licet omnipotens placitos tot fecula ritus < 

R etradet pater, CT mentem fententia uertat. 

Qij<e noua tempedatfea ne inconjlantia coelof 
D ede neci t ne tburicr emas, quibus immine t,ard$ 

D edruat, c r pojlhac non aufit talia quifquam . 

D de neci.poenas fceleri impius hauriat aquas. 
jCfacris prohibe infandos altaribus ignes» 

D ixcrdtjdtque omnes eadem flmul ore fremebant* 

R omulus at didis nequicquam fleditur ullis. 

N ec noua primum audit nunc crimina.cunda nefanda 
S cit fabricata odio,dum Chrijligloria,cr ingens 
S acrilegos ( limulis uirtus exercet amaris. 

A tque ait. hac coram fama eft uosfepius iUi 

0 biecifcquibus femper fermone paratus 
R editi t,cr uera uidor ratione refellit. 

N ecfe progeniem fuperi negat ipfe parentis , 
q gem uospromiffum coelo diuinitus olim 
V en turum tandem auxilio mortalibus agris 
N on ldtet,ut ueteres genitoris molliat iras 
C onc Hians generi ueftro,culpamque parentum 

1 pfe fua uir tute luat, fic ferre priorum 
A ccepi monimenta t patres id prodere ucftros, 

E t rebus probat ipfe.adeo circum oppida lujlrans 
A rrexit totam monjlrts ingentibus oram , 

Qua non ulla artes hominum,non uUapoteJl uls. 
QSiit etiam in lucem quofdam reuocauit ab umbris, 
Qgis penitus iam mors totos immijfa per artus 
S oluerat harentes anima de corpore nexus . 

Qij are agite 6 odijs miferi dcfuefcite iniquis ♦ 

Hefrujlra 


a 

te» 13 

Z 

omK A. 

i «*£» 


V) t R. * I I I K 169 

S upplicibut tulit, CT ualidosjatosque remiflt* a 

inulti capti oculis, claufis multi auribus orti 4 
N gpoffent ullas audire, aut edere uoces» 

C laudi alij imparibus ui x <£gre paflibus ibanU 
H is rigor ex longo immotos fopiuerat artus » 

I His femefo ferpentia corpore hiabant 
H ulcera ,cr lUuuies membris immunda fluebat » 

N ec deerant y tumefad a quibus prtcordiaJZ? aluus V 
I nfyncerafitimmiferis adduxerat acrem, 

N uU<e artes poterant, quam nulla extinguere aqua uK* 
T um quibus afiiduis concuffa tremoribus ufque 
N utabantytremuloque lababant corpore membra, 

I S n ca quos febris, aut corrupti corporis humor, 

£ t quos praeterea uis caci incognita morbi 
V erfabat ledo totos diflrada per artus , 

Quosue animis captos agitans male habebat Erinnys» . 
O mnibus affedu folo,taduue ferebat 
D iuus opem,fubito linquebant corpora morbi, 

E t ftratis ipfi furgebant protinus agri. 

A tque ideo quacunque uiam obferuatus agebat, 

S emper eum opperiens turba ingens (Irata iacebat 
P er fordjperque uias , fandique di limina templi * 

N ondum aliquem tamen infernis reuocauerat umbris 
Morte obita,cum Sidonia remearet ab ora, 

Et btaim ingrejfus focijs comitantibus altam efl, 

E cce autem ingentem longo procedere pompam 

0 rdine flammarum afficimus, mccftamque per urbem 
A udimus ludum,caufam tum denique ludus 

C emimus egregij itiuenis miferabile corpus 

1 mpofitum moUtpherctro^ucm mcrflt acerb‘4 ■ 

r 


- - -—3—* 


V 


x 


I 


f 


C H R 

Morte dietjulci cum uix pubef erret *uo, ■> 

A tque omnem uultu florenti dempfit honorent • x 

QgaUtflucm pede prefiit agro hos figna relinquent, 

P aulatmlajfa languet ceruice Hyacinthus , > 

A ut rofa y quam molli decerpens pollice uirgo 

V epribus in denfts lapfam fub Sole reliquit . r 

V rbe furens tota genitrix miferanda,capiUos 

S ciffa, genasque ambas manibus foedata cruentis 
1 baxeam circum pariter per denfa uiarum 

V ulfabant fauis matres plangoribus aftrd. 

1 pfi orbam ciucs mifcrantur,ei unica proles g ; 

I fle rcliflus erat uiiui folatia ledi» 

Vt Deus exanimis iuuenili in corpore uidiS 
P aUorem y cr moUi piflas lanugine malas, 

P «arcere lamentis iubet. C r confidere pompam, 
Admotusque manu mulcens immobile corpus . . 

R urfum animam gelidis membris inncxuit.eccc 
E r igitur puer ,er (cunflis mirabile uifum) 

P roftluit raptim in medios, uacuumque Pheretrum 
E iquttjT amplexans folatus uoce parentem efi, 

N ecwero multis etiam pofl menfibus idem 
Egregiam amijfadonauit luce puellam, 

C ui calor, cr toto de pe flore fugerat omnis 
H alitus aereas penitus dilapfus in auras . 

V irginis ipfe pater faflum te flatur I arus 

E argus opum, pollens lingua, & popularibus auris* 
Qtpd repetam y purum uiuo cum e fonte liquorem 
1 n uinum conuertit } opes miferatus amicit 
F orte olim aerei foedans de uertice montis, ■ > 
C m Sol cjpenfodepr e fiior iret olympo, , ^ 


L I B. Il li. 170 

f ngentemuidit numerum affluxiffefequentnm 
Matre s, atque uiros,quos per deferta locorum 
Duxerat oblitos que fui,oblitosquefuorum. 

$ ubfiitit hic mi ferat us. eos iam tertia nanqite 
Muneris expertes Cereris lux afta uidebat . 

H ic neque erant fruges,uicina nec oppida>pojfttlt 

V nde dapes petere argento,uittumque parare* 

A rboreos nec dum foetus decoxerat <e(las. 

V ix tandem inuentus puer ejl ex agmine tanto. 

Quinque t ui a aux : lium } qui fecum liba ferebat, ■ \ 

A tque duos, dederat quos huc pia mater eunti 

I nelufos myrto , cr bene olenti gramine pifccf. 

S ed quid enim hac adeo tam multis millibus autcfftt 
Et iam difffi focij mujfare quer entes, 

Qifos bonus affatu Cbriflus folatus amico 
I n coetum uocat,ac paucis ita deinde profatur» 

N emo hodie numero e tanto non latus abibit « 

H inefupplex tali genitorem uoce precatur* 

S umme parens, ope cuius alit terra omnia,quique 
E t Solc,cr liquidis foecundas imbribus agros, 

S i quondam \ facidum generi per inhofpita eunti' 

D iuinas epulas cocio es largitus ab alto, 

S emine fi nuUo conflant, quacunque creafii, 

E t nihil omnino fuerant coelum,aquora,teUhss , 

A dflsyObfc aenamque famem tot millibus arce • 

H ac tantum, dehinc gramineo difeumbere campo 
I mperateffufos coctus, dapibusque parari. ( 

1 nde infrufla fecat lato cerealia uultu 
E iba minutatim,cr populos partitur in omnis, 
iifoliia quinque hominum campis fatur anda fe.iebant > 

X ii 


* CHRIST. 

E cce(incredibile auditu, mi flrabile uifu) *> <•> i 

0 mntbui in manibus uif fuccrefcer e partes \» 5 

E xigua,dapibusque epulati largius omnes. • *x 
E t frugum pariter Jaticumque expleta cupido eflv 
Quin C r rediquias menfls fuperantia frufta *'■*? X 

V ix caua congeftxt bis fex cepere caniflra * '« H ^ 

A ecipe nane aliud,quoi paucis ante diebus • 0 \> 

V idimus. arbor eratfolijs denflflima in agro «« f** «4 

D cfcrto,unde olim pendentia poma uiator * 

Carpebat fitiens. heros qui hac forte tenebat - X 

P uluerulentus iter,qu*fiuit in arbore foetus 

1 Kcajfumjnfcccunda comas nam, er brachia tantum 
L uxurians late circum tendebat opaca ♦ 

N on tulit, ac uerbis fterilem exeeratus acerbis . 

C ontinuo(manifefta audis') exaruit arbos , 

E t folia aereas uolitarunt lapfa per auras. 

N ce m/nuf efl olli imperij maris tquora in alta * i — 

V ni omnes unit affurgunt,fluftusquc quiefeunt ’ " 

V nius.edifto.uidi,uidtipfe furentes 

I Uius hyber nos ad uocem ponere coros, > 

V imque omnem, motas qua flabris afferat undas. 

N ondum luna fuum ter curfum plena peregit , 

C «m fubito in lento deprenfis marmore nobis 
N ofte fere media, dum retia ducimus, orta efl 
T urbida tempeftas, cr pontus inhorruit ater ' 

F luftibus elatis, & concurfantibus undis, 

1 nflittamque ratem iam iam falis hauferat ceflus. * 

N os trepidare metu leti dt [crimine paruo , 

C um procul ecce ducem^quem nuper liquimus alto 
h ittorcJfcttantemfluftusfcopulQ illidentes^ 




L I-B, M I h tyi 

T erre iter afpicimus medias impune per undat ; 

S ufpenfum,tumidoque pedes haud tinguere ponto». » J 
H orruimus uifu fubitojicc credere quibam 
Me ueram faciemjjaud fimulatum cernere corpltt .. ;> 
T am celeres egiffe uiaf fine remige in undis, ? VI 

N i fe fe^uerbis dum nos hortatur amicis, . v. VL 
V Itro okendiffet. quonam fiducia uobis i.t 2 

I am nunc pulfa mei ce fi it t timor omnis abefio» l 

I ndubitare meis tandem dedifcite didis. H 

S ic ait,atque ratem ,qu<e iam fuperantibut undis i 

C efferat Jnfiliens folo tumida «equora nutu 'J 

P lacauitjo fuit que minacia murm ura pontus » , . V 

S ic terra in tutum pojitis adnauimus undis l 

I ncolumes.celeriqueuolauimus eequcracurftu c£ 

N ec morjjUix ftccum attigerat tellure potitus* 

E cce aliud di ftu magis t ac mirabile uifu, . i 


N anque magifiratus aderant in httore mifii * 

A era repofcentes,qut pendere lege quotannis * A 
Regibus antiqua, pro fe fc quisque jubemur* ) 

A ccipit hos placidus, quos dum fermone moratur B 
P elrum ad fe uocat } cr fidam fummiffus ad aurem • 

Vade ait t C r iafto quem primum traxeris hamo * 

A equoribus a pifcem cultro ferutabere acuto » ‘ 

I ntus erit a r egi quod iufii pendimus ambo. I 


I tfffa facit fen ior.tr ahit hamo ad lit tora pr<edam B - 
A rgentumque uiris dat pifeis in ore repertum» 

H orrefeo, quoties ftimulis immitibus aftus 
Qtjidam animo fubit,idem illo quem tempore uidi t ' 

Dum legerem expofitos hoc ipfo in littore pifces, . i 

O bfejfumfurijs^atque ore immane furentem» A 

Y iii 


/ 




€ H R I ST* v 

H uHc olim(utpcrhibcnt)uetito genuere parentet > R 
C oncubitu iunfti,atque inconccfiit hymcncis . ni 

Quippe torum afcendere, Dei cum factu uetarent 9 , 

C umfcenis gens indulget nojlra omnis opacis . 

S ei nongauifi fcelere /Ut tempore longo . 

N fubito amplexus inter que, C r adulter • V 

S acrilegam tenues animam exbalauit in auras 
I nfelixyfcelerique eadem nox prima nef tndo B 
E t pariter fuprema fuit difcrimine paruo. 

I Uamautem athereis flammis diuinitus ignis 
C arripuit, cum iam maturi pondera partus a > * 

V t gerent, eademque duos leto hora dediffet B ; .... ^ ' i 

I nfans ni foret exeft a genitricis ab aluo i- ' i 

' E xemptus,paruum patris eduxere forares» • i 

I pfe etiam mox immeritus (celerata parentum 
p afta luit iucunda oculorum luce negata , » : " ‘ 

0 bjlrufteque aures penitus manfere,nec iUi wp- 
A ut ullas haurire datum eft>aut reddere uoces * 

Quin etiam fimul atque aioleuit } protinus agrum : : & 

A rripuit furorjnfcrne uis effi era gentis. 

- Centum iUumfuria,centumiUum(flebile)peJlcs v.v.O 

V iftum exercebant, Erebi legio afta latebris , V 

H orrendasque,bominis fingultus ore cientes < - *. 

E icfant uoces, ac terrificos mugitus , ^ ■ d 

1 Uum omnes exclamantem,atque infueta frementem o H. 

H orrebantytrepidiquefuga fe in tefta ferebant, tu 

S iquando nodis t ruptisque immane catenis 
I ncautis liber cujlodtbuseualijfet* 

I ille oblitus fratresjamque iUe for ores 
A mplius hauigreffum patris intra tefta ferebat, - 




t I B* III U 17* 


V erum more ferte pluis degebat } er antris, ' • rf- 

S icubifaxa caua,aut ceno confmpta [epuler a, 

A ter,egens,corpusque abiefto nudus amiftu» 

T diem igitur nodo manibus pofi terga rcuinftis 
C hri$i ad confreftum, fi fors mif vrefceret ipfe M 

V i multa confanguinei,carique trahebant » < 

1 Ue autem obniti contra, dum rumpere nodos , \ 

T endit,V horrendos clamores tollere ad ultra» - , ' 
Qualis ubi longis pugnator taurus ad aras , 

F unibus arripitur jfieuo fremit ore per urbem, 

E t frumas agit , er cornu ferit aera adunco» 


I nftanthinc famuli, atque itlinc,cr uerbera crebri 
I ngeminant,quajfantque fudes,per terga,per armos* 
D iffugiunt uulgus trepidum, in tutumque recepti 
P or licibus gaudent longe fpeftare periclum » 

T alis erat iuuenis fpccies immane furentis, : 

Quem tandem ante Deum fefii patuere rogantes 
F erret op^mjaltem furijs tam triftibus iUum 
S oluer et, excuteret que animo crudelia monftra* 

H ic heros palmas in coelum fuflulit ambas , 

C oncipiensque preces genitorem in uota uocauit» 

E cce autem,magnumjubitum,cr mirabile monSrUM, 

A uiiti exululare lupi, latrare canes ceu , 

T am diras iattat uoces lymphatus ab ore . 

N on tam immane fonetfefe frangentibus undis > 

R upibus ex altis ingens decurfus aquarum , - a 

R mpantur clau&ra alta lacus fi forte Velini, 

T otaque preteipitent ualles fiagna ardua in imas , 

O mnis ea ut regio fiat mare,GT oppida circum 

M er fanat en t t met utique [aerii Roma obruta templis 

— - • • « • 

X iiii 


< C JT R i s T 

N une Coeli Crepitui imitantur, cum fupcrum rex p A # 
F ulminatyCr tonitru quatit atherit aure a tcmpl^r 
K unc ferri fonitum 3 dut rupturum mole catenarum 
1 hgenti horrificum ftridorem } dut murmur d ponti » xjr 
C ircum omnis tellus ,drcum coelum omne remugit *, . v 
I nftdtui multa Deusjncrepitatque morantes , sr 
I amque illi trepidare intus t pacemqueprecxrii\ mus:. i 
Quid nunc ucranei,atq!*e indubitata propago .jr? - 
C onceffo in poenas nos 6 de corpore trudisf ■, . . t \P 

E grefits fdltem pecord htc inuadere detur*, m 3 

iSetigeri tum forte fues edlittord propter w.v*i n 
p dfcebant)nos ne horrifero fle merge barathro, j -a i 
M' eue iube terr* inferioris operta fubire. . I 

A unuit. extemplo uidedt procul ecce nigrantem '1 

Mollibus haud hirnulis furiarum errare fubatium • 

I n diuerfa gregem nunc huc 3 nunc protinus illuc* T 

N ec mbYd>ncc requies % intus uis effera fieuit, -:.V; j 

D o«ee praecipites fefe alta in flagita dedere, -n T. 

Et eundis pariter uitaefi erepta fub unda» -wwsk tt 
At iuuenis fcjfos fubito CoUabitur artus : 

E xemptus tandem nodofis brachia uinclis * ' > 

Mordicus ora foloimpreffus cunttatur t adbucque 
Singultazs 3 pettusqueldcefiit anhelitus ingens, & 

E xpiransque animam pulmonibus <eger agebat* v 
Quem iUxta genitore D eo fatus abitit, oraque 
Attingens de xtra,atque oculos ,auref que reclupt, - 

I amque uidet.loquiturque , e r cor4<r oWifrf re fidunt* ; 
I t uulgi clamor fuper aurea fideraouantis, 

S upremique patris fobolemque t Deumque fatentur* < 1 
S/*4 quii non ipfc eualeatfquin nos quoque miffos - ti 


ii Bi 1 I 1*1 ♦ 


«7* 


A egtis xuflit opem, ferre, auxilioque Icuare \ * 

1> rtfenti. mortis multos. de faucibus atris ... r 

N 0n cpibus hominum, nuUd reuocauimus a^tc, ■ o 

V erum implorato ter tantum uoce magi fi ri • ■ 

N ominq furgebant i Iratis ,ibantque rcfefli • 

0 mni autem ex numero fefe uix obtulit unus± ; 

Qnem flimulis aftum f«euis, excoque furore 

1 ncaffttm uiftt tentauimus, acrior lUum 

V fque aleo magis, atque magis uis intus agebat* i 

C ui cum ferret opem Diuus mox optimus ipfe : 

I ratus,<fuodparua fui fiducia nobis, i 

Corporibus tales facilejnquit, pellere peflcs, f 

P arceniumlapibus tamen,e coeloque petendum, 

N ecfolisuerobac uobis concejfa facultas, 'I 

S epnomen quicunquc meum uulgaucrit,omnid 
F audere ,mei modo ne fiducia defit . «4 • * 

1 Ue etiam iujfos immani corpore montes 
T raAs feret, zr uerfo fiftet uaga flumina curfu ♦ 

I te animis igitur certi confidite,neue i 

I nstabili titubate fide. iacite aurea ueri K 

S emina ubique,orbem ueftra perfundite luet » 'f 
© bdufrum tenebris, atque alta noftefepultum, ^ 

V oj hominum lux,uo$ fqualentis lumina mundi » .,u ^ 

S ic fatus nobis alios fubiunxit,ut efjent i 

C onfortes tantorum operum, focijque laborum , . i 

E f /eptem e/egit decies, tamen ipfe dolebdt i 

E xigawrw numerum,neque tot fatis ejfe ferebat ‘X 

T operi, ac ueluti qui centum uertit aratris X A.; 
T ellurem^GT campos raflns exercet auitos 7 -■- 
C um tmdtkrajfges iam Jiauis canet arijhs, ... n i 


• r t 


C H R I * IV 

S i <tefint,(f!u mefjem operk(quo plurima) condant^ * 
F luduet,atque uirot alijs conducat ab oris . 

Qgid memorem f ut nentes hominum,curas $ latcntis 9 
Qgod fieri certo nequeat fine numine % cernat t 


Quippe animis dubioSytaciti dum uana timemus, 

C a^igans didis nos fepe erexit acerbis » 

mirantes. quoties ip fis etiam bodibusolim W. 

P r*dixity\uos mente dolos, quo furta pararent t 

I ncaffitm,dum coci oiijs agitantur iniquis t 7 

F oemina nec latuit bis fenos pajfa per annos > 

S anguinis immundi manans de corpore flumen* t 
I Ua quidem ardentis morbi confeda dolore >. 

Pone fequebatur, fiqua illum tangere poffet M l 

H anc unam rata nempe uiam reflare f alutis • v f 


Ergo dum pubes fluit undique , C r agmina inundant 9 
I Uafubitjeuiterq; extremum apprendit amidum* 

A d taftum ueter effugit de corpore morbus . 

I amque abitum Utuifle putans clam mente parabat* / 


P rofenfit Veus, er pauidam, fe feque tegentem 
Affatus placide monitis impleuit amicis. 

V idi oculos ante ipfe meos mortalia nuper 

A ut membra exutum,aut perfufum luce fupernt 
N on infra Solis freciem dare corpore lumen * 

V isjnultisque alijs t ego quo creberrima uidi, 

P er terras patuit fignis Deus, haud tamen unquam * 

Sefe hominem oblitus moribundo corpore cretum 


JM ulta tulit quoque, mortales quo ferre necejje eft* 

A tque id J fonte quidem, nobis imitanda relinquens* 

Sope hilares menfas ideo,cr conuiuia adiuit , 

N cc coctus bonus eft hominum afccrnatut in urbe* -» - 


t TBV I I I IV «74 

S ape etiam infidi 'm inimice gentis, cr irat 
S uffugiens ut homo male tuti limina templi 
E xijt,obiccitq ; cauampro corpore nubem, 
llecfcm conffedum latebris dedit abditus atris , 

D um fremerent bojles ncquicqum, cr faxapxr arent* 
A tque equidem memini(uix adus uoluitur annus ) 

N uper loannis comperta cede recenti, 

Qgem rex uxorem pr ereptam reddere fratri 
A dmonitus tenebris ferro obtruncor at in atris # 

V rbibus his abijt cautus, populisque relidis > 

D igrejfus . filue elapfum accepere profunde * ' ■ 

N ec rex ipfe Erebi generis faedifiimus boftis 
H umani,noftras qui redo auertere mentes 
N ititur y abjimuit dominoue,Deoue pepercit . 

F orte etenim comitum drepitus,turbamq ; fequentum 
D um fugeret quondam, fe clam fubduxerat heros 
C cctibutjCr folus lucis degebat in altis , 

I amqtte quater denos frugum fine munere Soles 
C ondideratytotiicmcfc famem per inhojfiita node i 
P crtulerat,cum iam tempus ratus ecce nocendi 
A ffuit extemplo multis cum millibus hofiis 
N odipotens^uos tartareis ducebat ab antris 
F lammeafemiferi capitis gefiamina quajjans- 
1 amque fui fruftra ffe pramia percipit adus, 

E rgo illi meditans nequicquam illudere didis 
T alibus aggreditur, fuperi tu certa parentis 
P r6genies,uerusqj Deus,tibt i$ omnia parent . 

Quid durare fame confedo corpore pergis f 
Ftecfubito in totidem conuertere adorea libdy . 

U ac circum quafaxa uiies ingcntiajcntast 


CHRIST, 

N M Diuumlaluere doli, atque hac reddidit ore » 2 

S unt mihi mortali tofla pro munere frugis 
S ermones patri f auditi,diuinaqne uerba, . .*i 

Qua quoties animo repeto memor, effugit omnis 1 
P ulfa fames fubito,menfeque obi tu cupido . . . , > 

D ixeratfiis tamen auditis haud defluit hojlis 
C ongrejjit uiflus primo , pugnamque retentat f , - 

A tquc alijs fuper, atque alijs ajjultibus inflat, , fi 
T erque nonos femper coepti irritus int egrat aftuS 
N equicquam nunc regnorum, nunc laudis inani . / 

I mmotum tentans animum prauertere amore» 

V t cum foUicitum tollunt mare fluflibus Euri^ 

C rebra ferit, fjeuitque minaci uerbere in alta . i 

L it tora, fed faxis allifa reuertitur unda* 

N ec Deus, hac fubito quanuis prafentiat, arcet ... J 
C onantem,patiturque dolos fibi ne flere uanos » i 

N unc fe marmorei fupra fafligia templi , . > 

N unc rupem fuprajcabrumque crepidine faxum » 


S ubue flari ultro fwitjCr fpem accendit inanettu * 

Cumuero uiciffe ratus iam gaudia dira 
C onciperet fruflra ille inhians, fe protinus heros 
1 pfe Deum claro confeffus numine coram 
I rritafurta,dolosque exibat femper apertos* t 
Qualis, ubi excufiis per plana euafit habenis , 

L iber equus ludit famulos hinc inde fcquentes, 

S ape hic di flimulans, atque iRic improbus haret % 

P erque uiam oblatas interdum pafcitur herbas. 

A fl ubi iam uidet inflantes, elabitur,alteque 
E micat, c r fpatia transmittit maxima campi * 

QSrfm fpeciem expertus nequicquam ubi denique fcnft. 


M 


MB* II I I. 1 7t 

H odis atrox 3 abijt uidusque , Deumque reliquit , 

C ui uolucres centum pluma pernice mini flri 
A flabant mijjii genitoris 3 opemque ferebant* 

S i uero taufas odiorum t ac femina quaeris 
T antorum t curgens omnis opponitur uni 
H <ec norint ipfl. certe non talia geflit 3 * . . • ^ 

crfpto affingunt odijs crudelibus adi. SS ’ • 

N o/i homines inter magis efl affabilis alter - 
N on pietate prior , arnu comple ftitur omnes . 

H oflis 3 ciuis ei nullo difcrimine habentur * 

Multi impune ideo digna 3 atque indigna ferenti 

0 biccere 3 omnes nutu cum perdere poflet . 

S era olim cum Sidoniam fub node per oram 
F erref /fer feffus 3 nos parua exclufit ab urbe 

G ens fera y nec tedo ed dignata heroa precantent * 

N o* ig/f«r trides fupremum orare parentem 
A fpiceret coelo 3 nec gnatum ferret inultum 3 
S ei populum immitem ccclejli protinus igni 
C orriperetjubitis cr inbofpita moenia flammis* 

N on tulit 3 ac uerbis nos indignatus amaris 

1 ncrepuit 3 potiusque urbem miferatus iniquam ed* 

S ape etiam audoresfcelerum haud ignarus adibat 
I n fames que domos 3 / celer ataque teda fubibati * 

Quo moniti exuerent faftus, moresque finiflros 

E t fecum inciperent paulatim aflue flere redo / 

S ic M atthxus.agri diues fle noder C r ipfl 
Z acchausycentumque alif ai meliora uocati . 

N ec tamenfli faceret dum creber Jefuit olim 5 

Q«f falli ratus incautum 3 pro crimine magno 
O bijceret 9 quod non fugeret contagia dira* 


chmst; 

I pfe fei,ut medicam ueluti languentibus egrlf -r 
F erret opcm 3 totam quxrcbat /ponte per urbem t > 

S icubi mortalc{mentcm caligine prefii, 

Qfjoi node eriperet bonus, ad lucemi^ uocaret 
I n tenebris exeo miferatua pedore uolau 
I d fuperis,fuperum id magno cordi effeparetstip 
S eque ideo claro miffum memorabat olympo, 

I nfuper CT coelum compleret quanta docebat ' c ; 
L xtitia,xtherei quanto gens incola regni 
A cciperet plaufu , flquis mortalibus oris 
I nuentor [celer um, atque pif contemptor ,CT equi 
I uftitiam colere inciperet ,redumc^ tueri . 

S icutouem incautus paftor qui cmiUibui unam 
A mi/it fer<e oblitam decedere nodi 
C um gregibus ,ubi per rupes, per que ajpera triflit 
C^gxfuit dumeta diu loca eunda uolutis 
C onui fetis oculis, demum fi forte repo/ia 
P afe entem naUe inuenit, fubito arripit illam , 

S ublatamque humero fabulis Utijiimus inferi « * ; 

I ntranti dulces occurrunt ofcula nati 
P rxripcre, C r reducem plaufu domus excipit ornnif 0 
I ccirce neque coUoquifs muliebribus heros 
A bjlinuit y nuperque legens Samaritidos ore 
R urafub antiquis Sicharee moenibus urbis 9 i* > 

V iderat ad fontem uenientem ut forte pueUam 9 
I mplorauit aquam fupplex,putealiaque hau jit 
Munera, qui pelago, qui fluminibusque fonoris 
1 mperat, cr uajlum largts rigat imbribus orbem • 

C uius ai imperium populis fluentibus olm 
D elicuit rupes^t queundis plurima fluxit* v 


'\ 


t I B* f I l-fj i7« 
S ecreti nos interea mirarier omnes , 

1 pfe fed admonitam t atque ultro commijja fatenteM 
I n lucem e tenebris 3 altaque e node uocabat ♦ 

S ape illi pueros, tuo C7 florente pueUas 
f lare comam prtffos, er molli fronde reuindos 
S ummifere pia y metuunt dum cunda,parentcs t 
Q S° teneris animis pulchra uirtutis amorem 
1 nfereret % ftimulisque rudes impleret honeftis. 

I mpubem turbam affatus placido ore monebat B 
liUjbrabatque manujie carmina dira nocerent ; 

N e ue uUa infernis premeret uis edita ab oris . 

Quin etiam elatos animo fuper omnia acerbis 

V rgebat didisjebusque exempla reliquit. 

Mecum olim focif 3 abf entem dum quatimus illuni 
T cniebanty fefiic^ uia confedimus omnes 

S pelunca ant cfores,denfis quam plurima opacat 
r rondibus,cr flsxu ramorum protegit ulmus . 
Multum hic inter nos quatentes uana moramur 9 
Qtfjs nodrum foret e numero pr a ft ant ior omni 9 
D iledusue ipfi magis 3 acceptusue magiftro . 

(Mira loquar)nos ut primum ipfe in Itmine uidit , 

H aflt acerba tuens JiterumqueJiterumque rogauit t 
Qgisfcrmo foret, aut quanam certamina nobis. 

N os contra taciti nihil bif : erc y dum piget omnes 

V erborum memores afuerant qua plurima uana* 

T umfubito ojtcndcnspuerum 3 cui moUibus annis 
b audis adhuc erat 3 cr tumidi mens nefeia flatus. 

N uUifatyinquit, fuper um afpirjre beatis 

C oncilijs, fi nonfakus dedifeat inanes \ 

Et penitus fama exuerit contemptor amorem. 


* • r h mu/ 

C eu puer hic nu Uam fufpirat pedore laudem* ■ * 

h' on aliter coelum pateat, prius aquor e falfo 
• ® iT c du?-™* nubes y aut pifces uiuere in aruis , 

A rboris aut flirpes frondefcere in atheris oris • , : 

H orret adhuc animus, mihi cum , fratrique popofcit 
1 Ilum pracipuos frnftra pia mater honores, 

S cilicet xtherea fuperi genitoris ut aula 
C oelicolum in medio celfa cum fede federet 
S ubnixuf, propior nojlrum refideret uterque 
D extram alter iuxta amplexus , laut alter inhxrent. 
E xtemplograuis iUe,obtutuquc affer acerbo 
K on matrem (quid enim mater pietate merebat i ) 

S ed nos y quiuano ignaram fummiflmus altu, 

C ornpuit meritos uerbis ha:td mollibus urgens » , i 

V fque Deum premere elatos y longeque fuperbos 
A u ertfquos fama agitat Jaudumque cupido * j 

I pfe ileo haud impar genitori cum Jit,cr illa ' ■ 

Qu* pater,aque eadem pofiitjtamcn ora canentum 
S tepe fibi laudes genitorem uertit in ipfum, 

Htlfe audere hominem fupra confejfus^b alto 
N i pater omnipotens uires afpiret olympo . . » 

I ccircograuibus morbis quenc utique leuajfet 9 
P lerunqut edixit } ne fati um proderet ufquam* > 

, Qyoucfuas tegeret uireSyCumtabidapojfet 
H ulcera corporibus folo depellere nutu , 

Aegros fepe tamen medicas legabat ad undas t 
V t uitium exuerent omne auxiliaris aqua ui. 

Qjtid refer am,quot eum populi,quot moenibus urbe* 

O ptauere fibi 3 Cr uoluere imponere regem 

Mitt entes trabeam, fccpi rumque , facramque tiaramf 

ipfi 


L I B* I I IA '61 

A ttamefi Aegypti penetro interior djicc ufla r 

F ida fatis tellus mibi uifa y aut regis iniqui , \ 

S at fceptrisdiuifa. animo timeo omnia tuta» ,\ $ 
N ec place fHermopolis, nec centum peruiaportit i 

V i fa fatis Thcbf -tanto procul effe periclo » > 

N os igitur regum turritis clara fepulcris 
A ccepit Memphis.hac demum [ede quieui ' . Z 
P auperefub tefto ueteris fecurus amici. , , i 

1 am uero Pelujidcat uulgata per oras : J 

F amaPaUftuium fubito ferit undique regem j ■ 

F lorentem ceneris orbajfe nepotibus urbem , i 


Quos f rufi ra in fontes pafiim ferro impius haufit . T 

D ulcia linquentes uagitu lumina uiu. r 

P afluit, applicuitquc fmu perterrita mater 
I nfantem y atque animum fceleris perftrinxit imago » 
Quos ibi tum gentis fletus y qualiue per urbem 
F une fiam credis matres erraffe ululatuf 
$ anguine diluta eft teUus,caua tefta natarunt • 

Non fi forte olim incautis palloribus orta i 

I ngruerit fubito tempeflas omnibus aruis, * 

0 mnibus C T jiluis,tot fufi grandine dira ? 

S peftentur per humum affiiftis cum matribus agni 0 \ 
C orpora quot pa fi im puerorum abietta i acebant . 

P er for a,perque uias urbis, fic denique multis i 

E xitiofuit,ut uates praedixerat, infans. 

N unc, etiam lugent orba fua pignora matres . 

N on tamen ille diu fcelere eft laetatus ab illo. 

N am membra immundo correptus tabida morbo v. -1 

1 Eaudatam animam paruo poft tempore fudit * 

I pfc iterum in [omnis diurna uocecoattus . i 

X 


CHRIST. 

L inquere monfiriferi feptenflua flumina Nili, % 

I n putrium redeo, atque memor ueftigia retro I 

O bferuata legens pignus cum matre reduco. ] - % 
F orjitan cr puero fuerit qut cura requiris, 'L 

Qjt£ mens, an uirtus iUi maturior <euo, < ' ~ r 

E cquii non puerile annis puerilibus aufus. y 

S i tibi nunc,quxcunque olim admiranda notaui, — 
P rimxuo dum flore uirens adolefceret £tas, l 

E numerare uacet,me uox prius ipfa relinquat 
D cfeffum>atque diem claufo nox condat olympo # 

N am quoties ditiis tener haud mortalibus ambos 
T erruitfaut quoties fantios exponimus ignes , > 

F lammarumque globos, cr terrificos fulgores, - : - 
S (tpe quibus uifus puer etiardere nitentem .. .i 

C £fariem,coeli dum ff Undet luce corufcaf f - 

ec referam quoties genitorem audiuimus illum > 

.A J fari folum y arcanasque expromere uoces • 

A i»JW parens tenues arguto petiine telas ■ ■ 

P ercurrens f<spe humana fub imagine coetus 

"'ii ' 1 

C oelituum tetium intrantes exterrita uidit . i 

B landiripuero,CT pitiis coUuder e plumis, :r v . • 

A ut uiolis tegere, CT nimbo ueflire rofarunu ,, v r 
N os tamen interea cuflodes Me uereri 
S ummiffus,car£ cr mandata faceffer e matris , > . 

N oftraque,cr implebat ueri genitor Is amorem, 

D um membris habilis uigor , c r uis firma ueniret* < 

E t iam bis fenos crefcens exegerat annos , 

N ec dum fe populis figno detexerat ullo. - 

T um primum coepit ludaaper oppida uulgo 
X Uim apparcregalamquc cfi prodita uirtttt * % . 4 


I 6 % 


L I B. t I f ♦ 

T orte dies aderat genti folcnnis, cr urbi 
H uic magna facer ante alias f quo regia metum 

V ener at cr uirgo,atque fequens fefe aurem illi '■ ' * 
I mplicuit dextra: puer. CT iam rite litatis 

1 pfe domum [acris magna cum matre redibam • 

I ajmfMc /afcore uiafefiis lux prima pera fla, 

E t piceam c/an/b nox calo inuolucrat umbram ’♦ 

D t/ttif hic puer ,CT genitricem, meque fefellit, 

T «m confanguineos fruftra,cr [citatus amicos 
T er que, quater que uiam repetens clamore repleuu 
F fetat/r incufans unam pulcherrima mater 
F lauentem fufa crinem per eburnea colla . 

0 r<t deccnf lachrym<e y diftefli colla cdpiUi, 

Qgalisuirginea cum motlis amaracus urna '■<•* < 
E t pluuiam , er ««for pariter perpejja proeacet h ~ x 

D emifit turbata comas ,it erumque refurgens 

E xl« iit ox calo, ac prifcum meditatur honorem* 

D «m<pte «iam r elego Jnuitum comes agra fequuta cft» 
T rfc aico incrrf i [oles errauimus urbe 
N equicquam. quarta ejl uix demum luce repertus . 

N an<f«e mife/, CT mi/er* cwm fres fublata parenti 
C unfla foret penitus, in mentem uenit utrique 
T empla iterum petere, atque preces effundere ad OTOttU 

V ix ingrejjits eram Umendum protinus ambo 
E «e facer dotum in medio conteximus illum 
(Prima rudimenta,cr uirtutisflgna futura) 

A Ita recenfentem uatum monimenta,patrumque 
P rimor es ultro [citantem obfcura y docentemque i 

1 Uum omnes admirari haud uulgata canentem 

S upra aiiem } captumque hominis 1 , menteque uigentem, 

X ii 


i 


M4 M H 


, N ? CHKIS r.- 

H umana non ai edodum } non arte magiflra, ■ -t 
JA at urumque animi nimium puerilibus annis , 

U ec minus infigni eundis (pedantibus ore 
G ratus er at, neque enim poterant fe explere tuenda j 
F lagrantesque Dei uultusjbiandosque ferena 
L uce oculos magis ,aut propexum ucrticis aurum* j 

E t florem grati, qui uix inceperat ,<cui. 

N am quocunque caput circum torfljfet honeflum^ 

L uce recens orta.uel fldere pulchrior aureo , 
l, ata fer enato ridebant omnia mundo, , 

Et toto dulcem udabat corpore amorem, n 

1 nculti qualis nitet inter gramina campi, 
p urpureus fe cum primum folijs narcijjiu , a q 

E xeruit,ruptoque capu i detexit amidu , 

A ut qualis nitidi jpecies micat alma smaragdi* 

C um tenui argentojenuiue includitur auro, ^ 

P rima mali fuit hinc nobis fcintiUa,pucrque ,\ 3 

E-x illo formidata primoribus urbis ■ , ? r 

V irtute inuifus fu:t t CT corda affer a mouit , 

A tque hoc deinde ingens fuccenfa ed fomite flamnkU 
I nque dies glifeens furor ,atquc infanta creuit, 

O mnia que porro ipfe indens jnetuensque futuri 


Orabam impauidum t ne uit£ prodigus hojli 
6 bijceret,ne fe perdendum proderet ultro • , / 

Verum luce prius lateant in montibus arces * t 

A ut node in fummis celetur turribus ignis , \ 

O bruta quam longum iaceat fine nomine uirtus. 

N on tamen lUcoiijs magis uflitpedora acerbis* 

Quam cum terdenis tam uir uoluentibus annis 
F otitis aquam latices Bacchi ccnuertit in atros* . - c 


•i * * s* 


1 


l i b; ' rnr o «<? 

p orte Candni rnccurn GaliU x aduenerat urbem, 
Nater er ipfa aderat,ueteri dum accitus amico 

0 bfcquorjntaftam genero qui iungere natam 
C onuentu procerum magno de more parabat. 

1 amque omnes circum pojitis difcumbere menfif, 
A tque alacres epulari } er uina repofcerelxtu 
N ec dum finis erat dapibus, cum murmur ubique 
E xoritur;tot asque auditur trifteper xdes, 

E xtitix caufam exhaufiis liquentia uina 
D efecijje cadis jurbariquc omnia uifa. 

T um res alma parens tenues miferata pueUx 
I nnuit , er gnatum fummijja uoce precata efi, 

F erret opem.uidi hic iuuenem primum ore moueri 
T urbatum,carx precibus tamen inde parentis 
A nnuit , er fejfo rerum fuccurrit amico • 

S ex,ut erant ibi tot numerc,carchefia lymphis 
I mpleri iubet attutumjnenfisquc reponi , 

Qttx fimul afpexit propius Deus, omnibus ecce 
Nutatus fubito nigrefcere cernitur humor, 

V inaquc pro pura mirantes haufimus unda • 

A udifii dux crgenus,er cunabula nati, 

P rimitiasque Dei. ne extera deinde requirdf, 

H anc omnem erexit faftis florentibus oram. 

Qux fi audire tamen tibi nunc fert corde uoluptdd , 
1 s longe memoret mehor(fimul ore fedentem 
S ignat loannem)uidit nanque omniaprxfens , 

E rr abunda ducis femper ueftigia feritans, 

D um mihi cura domi feruandx uirgimshxret. 

D ixifjCT hiefafto defejfus fine quieuit . 

1 mmo ait.iftius c au fas ab origine partus 

X iii 


CHRIST. 

'Exequere t dUtqu<erelligio i Puerdpcrordm $ ;0 H 
P ercepi t \udxa Deum non ampliui unum . . . 

A eternum colit ,bau i mortali femine cretum , > ^ > 

1 ndigetesque fuis diuos altaribus arcet . , r ^ 

1 ndc ubi noti recolens ex ordine Diui 
C t ctera mira refer, nanque hunc in corpore uiret 
D efictuntjeque auxilio lubet ipfe fubire. 

P bac.cunfti intenti fimul ora tenebant • 








V 


IttPn 




i* .i 

an l* 

i# f 


jVi» '*«h' -*>U4vi. t 




* ' ■ ' ■ , • f i V 

4Wi *,J ¥f3.' t. l-i* 

ii •, lK*JUV»Sj|,W ” 

• yiU Xt‘ uViv J;>t^ ;riU vr. -irir^|S' "t 3 . 

-«^iea&kV M&fiji ®Sjfa •' 

•;-• • - ■ 

•*• ; - 

. «..i • ’ r ^ ; " s^s£y ..* i '*,V ti^jr 

• • * . 7/r 

•v ' ' • ; * • 2?^ •:- V •!- \rv: ; ! • I 


. 




,r 4 

f i H I E R O N* V I D AI 

CHRISTIADOS 

liber I I I I, ; U , 

U iuucnis , facie quo tum nongratiot 
alter , 

b P ubeributque annis erat ingreiiente 

iuuenta , 

priw ueniamprafatus, multa 
recufans 

V orba diu premitflnde animo mortalia linquens % 
P aulatim t oblitusque hominem penetralia diuum 

M ente fubit coelum peragrans Jfruiturque beato 
C alituum afpedu } omnipotentique atheris aura, 

A dmijfiu fupcram depafci lumine lucem , 

I nque Deo tota defixus mente moratur ♦ 

Qualis ubi altapetens terris aufertur ab imit 
A lituum regina,uagas /patiataper auras 
D at plau[umgyro,atque in nubila conditur alis » 

A etherea iamque illa plaga leuis inflat , er aeram 
I ntendens aciem criniti lumina Solis 
S ufpicit t obtutuque oculos fixa haret acuto» 

I Ilum adeo tacitum interea mirantur y in unum 

V erfi omnes uelut exanimum , fomnoque granatum, 

E t crebri excutiunt, demum fibi redditus ipfe 

C um gemitu ex imo fle fari pedore coepit . 

P rincipio pater omnipotens rerum fator , C T fons , 

I vgensjmmenfuSjfolut regnabat ubique, > 

N ondum filer cos mundi procuderat orbes. 

x au 


t 


CHRIST. 

N oniuA mundus erat , nec dum ibant tepora i n oiiem, 
N ullacp coeruleo radiabant Lumina coelo . 

Quidquid er at, Deus illud erat,qnoicunque, ubicunque 
C omplexus circum, penitus fefl omnis inipfo* 

F ilius buic tantum,quem non effuderat uda 

V el dea, uel folito mortalis foemina partu » • ^ » fe 

I pfe fed tterna genitor conceperat idum -&P 

A cternum eternuf(diftu mirabile)mentcs 3 ' 

H aud odi terreni artus,moribundauc membra, 

3 ei fine corpore erat , patris alta ut mente fupremi 
C onceptum,arcanoc^ latens in pedore VER FJVM, 
Qyod nondum in uolucres uox edita protulit auras * 

O mnipotens uerbum , finis % , C r originis expers, 

Quo mare, quo tedus,quo conflat maximus <ethcr. C 

V tque pater Deus,aque etiam Deus unica proles* 

A t geminos tu proinde Deos fuge credere porro, t 

N umen idem fimul ambobus, Deus unus uterque efc • ~ 
Quin etiam,quo inter fe ambo iunguntur,amorem 
( tianque ab utroque ucnit conjpirans mutuus ardor ) • 
O mnipotens tque numenq-,Deum^ uocamus 
A fflantem maria y ac terras ,cacliq; profunda , 

A fflatu quo eunda uigent,quo eunda mouentur, «' 

T risqtie unum ejfe Deum,ter numen dicimus unum » 
Quoue magis mirere,Dcus,quem cernimus ipfi 
F adum hominem,atq- hominii mortali corpore cretum $ 
N on minus, ac prius, «etherea nunc regnat in aula 
C um genitore, pari fimul omnia numine torquens * 

N empe locis nudis , ffiatijs non clauditur udis, S 

O mnibus inque locis idem omni tempore prtfens 
S uffugiens noflras acies ,fenfu<£ remotus i 

\ 


L ! B ♦' * n f. *<? 


9 


Cunfta replet D eus % ac molem fe fundit iri omnem». 

1/ «x humiles ueluti perfundens lumine terras 
S o/& orta uenitj fuppoflaq; Circuit arua, 

N on tamen otbereo diuifa ab fole recedtt 
I Ua ufquam,quanuis longinquas ambiat oras, ...* 

N ec fine Sole fuo eft lux,nec fine luce fua Zol. 

Quid uero impulerit tantos adijffe labores, 

A tque b*c ferre Deum t dum morti obnoxius errat, 

D icam equidem repetens altas ab origine caufas 
E xpediam i c<zlum i W caeli quos fujpicis^rbes 

V ix opifex rerum cxtuderatjerrxscfc tacentis, 

C um Jbnul aligeros populos , fandos q ; uolucres 

T er ternas acies t celerem,9J fine corpore gentem. 
Qui coeli incolerent ipfos feptemplicis orbes , 

C ondidit oterno genitor fuccenfus amore , ( 

V t fua,quafruitur folus t natusq • per <euum, 

C ommunis foret , cr multis concejfa voluptas. 

C ontinuo , fuerat quos cequum dicere laudes 
A uftoriqiyDcocfc fuo,acperfoluere grates, 

R egnandi uefanus amor (quis ferret inultus f} 

H aud partem exiguam inuaflt , furijsi £ fubegit, 

V t cuperent fummo fe fe pr a ferre parenti 
1 mmemores } animis uid^cxciq; furore . 

U on tulitommpotens fator > CT mdiora fequutot 
A rmauit contra.nulla hinc morant dia adortos 
I ndecoref coelo f edes detrufit in imas , 

M odis ub(hornfer<e nigror i <etern£q i tenebrae . 

P rimus natus homo hinc ferris quem maximus auftof 
E t liquidis late dominum profecerat undis , 

Q&o mox pro fuperisexcujtisa&ra teneret, 'V 


cHRur,;. 

C e fertas q; domat ipfe, C r grnM* oranf fuorunt, 

0 mnigcnumcfr uni fubiecit fecla animant um, 

S quamigerum pecudes , cr pennif uolantum 

C orpora,montiuagumqj flmulgenus omne ferarum» 
T tfnftfm floriferis dominum cum imponeret atruis 9 . 
A rboris unius foctu illum parcere iufiit» 

A t uctito captui mali infelicis amore 
C oniugis hortatu, quam fraude illexerat angttis $ 

1 mmemor heu fuperi uiolauit foedera regis» 

V ix auido arreptum pomum foedauerat ore, 

C um pater imbripotens iam fitlua e nube tonare 
D efuper auditus, fsuMcfc indicere poenas 
I ratus, quas iUe olim,quas omnis ab iUo 
P rogenies lueret lucis uentura fub auras» 

C ontinuo ingenti coelo funt addita clauftrd . 

1 mpia tum primum proles exorta repente , 

E t fubito tellus [celere efl imbuta nefando • 

E merftt fraus ,emer(lt male fuada libido * 

H inc dum generi humano labor additus, hinc font 
C urarum,zr triflis patefaftacft ianualeti, 

M orbiq^GT dolor, at $ fames, & turpis egejlas, 

C um genus humanum curis fine degere poffet t 
P lurimacfc in terris uiuendo uincere fecla. 

E x iUo fine more homines, fine lege per agros 
D egebant, tantum placabant [anguine fufo 
C oclicolum regcmjbonut ut gregibus^ , fibicfe 
A ffor et, atque fatis uim coeli auerteret aruis, 

1 ndociles,rerum ignari, ac rationis inanes. 

I sque fere datus annorum bfs millibus orbi 
C onjhterat^am iam$ magis pater optimus iras 


\€6 


L I B. IUI» 

C hirtus uti tres paulum mitefcere coepit . 

N ondum homini tamen athereum patefecit olympum t 
S ed genus humanum fingens t acuensq; monendo 
E t leges dedit , C r ritus ^moremcfc facrorum , 

I nftittutq; genm noflrum difcriminis ergo 
L ege iuhens tejla circum praciderc acuta 
E xiguam t unde uiri fumus t omni in corpore partem, 

T um uatum impleuit uenientis pe flora ueri t 
Qui populis datum canerent demum ajfore tempus , 

I anua aperta pijs coeli cum fponte pateret , 

C afii autem interea manes, anima $ piorum 
S ub terram umbro fa expe flabant uatle [edentet, 

I am uatum memores numerabant tempora 9 CT ambas 
T endebant paribus uotis ai fidera palmas 
C oelefiumregem orantes^efifleret ira t 
P arceret unius genus omne extinguere noxa. 

P arce pater ,p arce omnipotens mox omnibus una 9 
N os prcmijfo olim, longe difiungimur unde 
L uminis expertes blandi ^memor ajfere cocio, 

H aud nos eduxti nequicquam lucis ai auras. 

S iqua tamen ueteris fuperant uefiigia culpa, 

D i lue rore tuo facilis ; fontes % reclude 
D iuinos. 6 quis fuperum coele flia tandem 
F lumina ,cale(t es nobis bonus irriget imbres , 

Vos c flammiferi labentes at heris orbes 
1 r rorate, uaga nobis fuccurrite nubes. 

Optatam pluuiam, felicem effundite rorem, 

T uque adeo, quem iam expeflant tot fecula uotit 
P romtflum t inferni cui nutant moenia mundi , 

S ummi uerx patris [oboles, coeli aureus imber 


o 

vi 

2 

3 


S 

a -tth/T 


c* fc r i nr* r 

XI tiwpf trtor^ age t fidereos rumpe ocius orbet, 

A ethcris huc fradis ui multa aUabere portis. 

T alibus orabant omnes ,eademque canebant , 
'Quotfater omnipotens fuperunt farcire ruinas 
1 am meditatis coeli penitus miferatus ab arce c&. 

C um nero xthereas nutu recludere portas 
P offetfT alitibus potius de ciuibus unum 
Mittere ,qui regnis manes diuelleret atris 
1 n fuperum referens fedes t ft eUantia templa , 

1 pfe fui ut memores magis ,ac maioribus ardos 

V incirct meritis homines ,qui eunda piaret, 

F udum hominem e fummo natum ipfum mifit olympo , 
N e tamen ignaris mortalibus appareret , 

I gnotusque,nouusque;fuis ne ue ilicet illum 
F inibus arcerent pulfum,quo i fe ipfe D ei met 
P rogeniem leges contra memoraret auitas , ■ '* 

P rami jit uatem egregium his in finibus ortum 
N omine loannem,tielifabc quem numine plenum 
Z acchari* extrema parit infeeeunda feneda , 

G entibus ipfe Deum ut natum pranuntius ore 
P roderet ,atque fuas fpes fejfo offenderet orbi * 

1 Ue hominum primis uitans uedigia ab annis 
H orriius in folis agitauit montibus auum 
Montibus, cr JiluiSyCT littoribus defertis, 

S pelunctc tedum horrentes,uidum afpera nuU 9 
A rbuta terra dabat cultu,atitfudantia truncis 
Mella cauis. liquidi prabebant pdcula fontes. 

V ejlis erat pellis hir futis horrida uiUis ♦ 

T antum Utificas gaudebat fpargere uoces 
A ffatus nemora, er montis, ac littara ponti* 


j 




KV 


l 


O ■ 


tv 

"I 


»4 


V 1 B . 4 I I I . i 7 < 

T anta fed haud latuit uirtus tamen»ilicet ingens 
F ama uiri circunfufu penetrauit ad urbes . 

1 amqueidum coelo demijfum credere gentes. 

Qui, tot ueridic£ ut quondam cecinere Sibylla, 

H umnum genus horrificis educeret umbris . 

E t iam concurfu populi iUum accedere magno 
S citatum, quisnam y unle domo ,quid ferret, an ipft 
A fforet e ccdo,miferis qui gentibus olim \ ). 

A uxilio uenturus y eum bis,terque rogabant , 

1 Uefed umbrofis repetebat talia ab antris* ' 'f 
G audete 6 tenebris ianduium t ac nubibus atris , 

0 bduft egentes, lux ecce optata propinquat. 

N e uero,ne me ignari uos credite lucem 

P romiffam (immeritos neque enim furamur honores) 

T antum ego,ceu Solem nafcentem lucifer ante 
E xoritur ,nitidoque diem denuntiat ajlro , 

P redico attutum uobis iubar affore ueftrum. 

1 am iam aderit Deus,ecce Deus mortalibus oris-. ■. 

C eu mortalis adeft.uenicnti occurrite leti y 7 

F rondeuias fefla decorate, tapetibus agros, ... - 
E t numen digno uenerati agnofeite honore, 

D ifeite iuftitiam interea,atque ajfuefcite refto y 
Et duce me fcelus infedum lauite amne liquenti . ‘ 

I pfe autem etherea diuinitus eluet aura 
O mne malum,ac uet eris penitus contagia culpa, ) 

S cclaque mutato fucceient aurea munio . 

T alibus auditis ,cundis ex urbibus ibant 
F init imi, qua Iordanes fluit agmine dulci, 

O r antes pacem ,atque ultro commijfa fatentes , 

Qfioj nates puro nudos luMat in amne 



i*t 


CHR1ST. 

* ite Cjuit Cdpiti inuergens facra fluminapatmif. 1 

Ecceautem Deus ipfe etiaw,ceu catera turba, 

L uflrandi fe fe Jhdio clam tendit ad amnem, * ' 

Ni/ ut inexpertum moribundo in corpcre linquat* . 

Mortaliquoifdthomini,a-fubijjfeneceJ[eeJi, 

N e pigeat feros imitari fafta nepotes. ‘ 

A bftinuit primum uates y tadusq ; refugit, . ' ; ■* 

A gnofccnsq; Deum palmas utrafque tetendit 1 _ 

S upplex^curuufque uadis mirantibus ipfis » 

P aruit inde tamen iuflut,diuinaq; membra 

H orrefcenfquc t tremcnfqueliquenti perluit amne* ' 
Protinus atrrifluo Iordanis gurgite fulpt, 

E t fuperum uafio intonuit domus alta fragor^ 

I ( tifuper C T coeli claro delapfa columba eft 

V ertice per purum candenti argentea pluma 

T erga fei auratis circum, er rutilantibus altu ; ' ^ 

I amql uiam lateflgnans fuper aftitit ambos, : * 

C oeleftiqueaura pendens afflauit utrunque. 

V ox fimul C r magni rubra genitoris ab athri J 

A r/fc nati dulcem teflantis amorem » ’ 

I /itfred aligeri menesgens incola coeli 
Mifli aderant liquidopendentes aere circum, 

C arbafeofque flnus, mantiliaque alba ferebant , 

I ujja minifteria t ut nati membra bumida herili f 9 l 

r orant emque fuero pccarent flumine crinem • 

H is adis Deus euajit , fluuiumque reliquit. 

Quem uates longo ripam ordine circunfitfls 
O ftendit, talique abeuntem eft uoce fequutut. 

E «, ego quem terris toties tam iam affor e quondam 
VoHicitus^DeUs^cce Deus,qui crimina nojlra w 






iVlt. <5 

% 

vV' 


&'iB* irir* i^s 

T buricrettidf agnus ueluti ma fatus ad aras 
Morte luet , fuperoquc uolens cadet hoftia patri » 

H unc optate ducem,hunc uobis optate ntagijirum « 

E x jfio uates nemora, cr loca fola relinquens 
V rbes per medias ibat, populisque canebat 
A duenijje Deum,promiJJum numen adejje. 

C r edita res paucis , donec fe oflendere coram 
S upra hominem coepit Deus ipfe ingentibus orfls « 

N am primum numero ex omni delegit amicos 
B isfenos,quis cum cur as ,durumque laborem i 

P artiri,cr cafuspojjet deducere in omnes* 

Ante quidem folus ter denos egerat annos. . j 

S ed ne forte putes multis e millibus illi 
N os ideo placuijfe, dolis quod , CT arte magi&rj 
S pe fatos longe ante alios deprenderit omnes , 

A ut opibus, claraque domus 4 jlirpe potentes, 

0 mnibus obfcurum genus, e r /foe foce penates. 

Atque humilis fortuna,nec aftupraditauita* ■: 

Qginque adeo fumus exigua Bejjaide cretu 

N obis ars erat infidias pifcoft fecundum 
F lumina squamigerum generi hamo tendere adunco - 
A tque innare falumjoecundaque pifcibus arua, * 

T uncetiam,cum nos ad fe primum iUe uocauit , 

H umida littorea farcibam retia arena, ( 

1 pfe lacobus adhuc fallentes littor e pifc es J 

S eruabat frater, nec tum procul inde fecabant 

A ndreas,paruaque Petrus uada falfa carina 
1 fdem adi fratres dudijs,eadem aquor a circum, 

T um mihi coniundus patriaquc, domoque Philippus 

A ccituspi{ccs,zr rem torta reliquit. 


J 


. . C H R I S T* 

' Addunt fe fociosThomdt,Thaddaus t eademque -* 

A rte Simon, Caiict quem genuit Galileia amicum 
F luminibus patrijs,mutis cp natantibus bojlem. { 

N anque I acobus ei cognato [anguine fretus i 

A Iphao natus patre fe fubiunxerat ante • 

V t genus indecores pene omnes, fic quoque noflrd 
N omina dura uides,infueta,atque afpera diftu. 

H ani facies fola ejl impexis horrida barbis • 

T res ali) neque enim longe meliore lequuti 
F ortuna addiderant fefe,Mattb*us % cr auo 

1 am gvauis, cffoctis (p Petri iam proximus annis c 
B artbolcm£jis,cr ipfe mali fabricator ludas. 

V ix memorem ^quacunque oculis ^quacunque [ub illa 
A uribus his baufi repetens miracula rerum 

T empore tam paruo(uix terna hyberna perati^ 

E x quo illi foci) dignatus nomine iungor ) 

N ec tam uaftum nunc currere oporteat aquor* 

P auca fed e multis , er ea haud mihi mollia fatu, \ s 

1 ngrediar tamen ,cr breuiter tua iuffa capeffens » 

E xpediam, mitto t modo qua monimenta reliquit 
F initimas ( tibi nota reor) non parua per urbes* ■ i 
H anque omnem egregijs fattis infignijt oram. 

Quis nefeit nuper reuocatum ai munera uita 
P almi fera regem Betbanesjumine quarto *«. 

Quem uidit Sol extindum,impojUumq fepulcro, 

V t fileam innumeros ,quibus ipfe in limine leti 
A ffuit,vr dura de mortis fauce reuulfit f 

N am. prius enumerem ^quot ponto aquilonibus unds 
S pumefeant uafto,quot inundent littora arenis ; 

Quam quot opemmorbosuarios in corpore paps 

S upplicibus 


• ■ 


L i B ♦ i i i.r > «/ * 

A urapote)ts y quaque illa uenit, procul undique circUm \ 
S cintiU* abfiliunt radijs uibrantibm aure*. >. C 

T urbine corripior rapiio y uisque iUa per omnes : ' 
A urai uis omnipotens mihi diditur artus, . \ 

A etheveusque uigor toto fe corpore mifcet, 

V ifaque pr*dulci mihi corda liquefcere amore » : ys ' i 

Qualis fccreto natur* foedere tellus 

C oncipit , CT uario clam fatu plena grauefcit, ' •' 

matris ubi in gremium defceniit plurimus *ther 9 
A uraque facundos dfjlauit uerna tepores «, L 

H is aftfs clarum fonuereper <ethera catus . 

A ligeri cantu uario ,plaufumque dedere » J 

H inc tonitru ingenti tremuerunt ardua olympt , <1 

C rebraque per calum hic iUic rima ignea fui fit* H 

T alia narrabat uirgo^pmul ora rigabat . v 

b * titia illachrymans. tum tendo ad fidera palmat ; > 

Multa orans animi ambiguus, nec credere quibam * 
<Mens adeo mihi Uuafuit ) tam mira ferenti. 
Quandoquidem iuuenes plerunquc inncttere fraudet '~ 

V irgimbus foliti incautis , C r fallere furto > 

A h faciles dittis aurem pr*bere puellas. 

Qtfin etiam hanc uolui(fcelus)olim linquere demens • 

V erum eadem in fomnis pueri redeuntis imago 

V ifa mihi y uult usque Jiabitus que jimitlimus iUi, 

I pft fibi modo quem memorabat Jfonfa loquutum. 3 
N udus'crat rofeos humeros. tantum aurea l*uo 
P endebat demtjfa chlamys quam fibula fubter, l 

I liti tergemino mordebat r a filis auro, •'••7 

R ubraque compattis pendebant cingula butlif, 

Molles i tergo trullim fuccrefccre pium*, 

V 


C H R ! S T; J 


A '< fetlflm geminas humeris affurgere in alaf» <i A. " 
T um furas gemmis incluflt, catera nudus* :,u 

0 ris multus honos, gratique in corpore motus . v» X 

H aud noflri puerum generis teftantur aiefje , ^ 

S ei coeli fobolem,dtque aulr ftcttjntis alumnum» i • 

N ec minus ipfa etiam mira fpe flabilis arte 

V eidis erat bacis fuperat illufa per oras . A 

T extile M aaniro duplici infra circuit aurum 3 ; 

A dmiraffile opus. tres hic impuneper ignes nvirr. «t 

L at i ibant pueri intexti, par iter que canebant A \ . 

Coelicolam regi conuerfi ai ftdera laudes ♦ ; . i-. t i 

. C emere erat medijs acres fornacibus ignes v 

P arcere corporibus Jongeque abfiftere flammat . r C» 

Uiir abar Jacitus t cum fle pulcherrimus ore J 

A ffatur trepidum iuuenk.fate fanguinc regum 
Quod tantnmirrepfit menti fcelusf omnia non te ■. 

S igna mouent haud hac fleri fine numine certo t 
N e dubitabam uera canit fanftifiima uirgo. 

1 am nunc congreflus nunquam perpejfa uirileS > 

C oncepit,grauis atherea diuinitus aura, / 

N am pater omnipotens coeleili ajflauit ab arce , 

A tqne uterum impleuit dilapfum numen ab aftril # > 

C afla fides nobis colitur, defl fle uereru 
H ac uates otim ueflri cecinere futura, 

C unftafed obfcur a implicuere ambage tegentes» o? 

N anque hac illa quidem coeli in penetralibus altit 
P orta ingens claufaaternum^necperuiagrejfu 

V Ui hominum, tantum omnipotens Deus ipfeper iUam 
I tque,reditque uiam,ncc clauflra immota reflgnat» 

Hanc tibi commendat ptmmi regnator olympi 


L I B . I I U >> 1*4 

C oniugio adiungens flabili, fed coniugis ufum 
E ffuge.flcurum tecum flonfa exigat amm, 

Quanuis tuta Deo iam nunc fit praflde uirgo * 

S ic fatus fubito in tenues euanuit auras 
P ernici liquida arua fuga per nubila carpens , 

E t fimul incuflit mihi blandum in pedus amorenu 
V tque rigor ferri rutilo lente fcit in igne, 

S ic mihi cor rapido fenfi molle flere motu* 

C onfurgo,cr ueniam conuerfus ad athcrapoflo . 
jM eque ipfum incufo amens t cr lux reddita menti, 

1 nque dies magis, atque magis coeli alta pateflunt 
C onftlia, antiquis que uatibus omnia quoniam 

0 bfluris uerainuoluens Deus o frendebat. 

H tcc uirgo efr rubus ille,procul quem in monte uidebat 
A rdentem uates igni crepitante cremari 
C orniger,attadu cum nuUo innoxia flamma 
J+umberet, cr frondes iUafe in flirpe uirerent • 

H <ec eadem niue £ quondam impenetrabile lan<c 
K imbis uettus erat, cum late cunila maderent 

1 mbribus effufis circum, tellusque nataret 
H umida,ni ueterum uanaeft prudentia uatum, 

H ac mecum, C r toto penitus nox pedore abada efl, 

H aud morajprodigifs tantis facit ipfa fidem res « 

1 am diffufa canit GaliUa per oppida fama 
1 nucntam(portcntum ingens)in montibus altis 
N uper anum,qu£ fuprema iam affeda feneila 
P lena uiro attulerit fobolisfl>em,cum tamen ada 
I nfoecunda illi fuerit , flerilisque iuuenta ♦ 

T um mihi Jfonfa.puer coeli demijfus ab oris 
H oc/nquitymihiprtdixi^nam cunila recordor* 

V ii 




l 


' 


C.HRI Sm I 

H ac anus edjiac H elifabe mihi fanguine iuntta, ^ 

C ui fextum lunagrauid a iam circuit orbem ♦ 

N ecplura*extemplo placet ire,CT (tirpe propinquam 

V ifere anum f gradimurque ambo fuper alta locorum B 
T ettaquc Zacchari a petimus procul ardua uatis. 

Vix primum attigeram limcn(mrabilcdiftu) i -i 

0 ccurrit tremebunda anus t intr antique pueli* \ V 

O ptatos dedit amplexus. Deus amplexantem Vr j 

1 nuafit; fubitusque fub offa repente cucurrit i s . o 

1 ma calor t t alesque dedit uenerata loquelas ♦ n : • < 

L onge una ante alias tu fortunata parentes < . . ; 
T uque,uterique tui uirgo fanttifiima pondus ♦ miro"} 

V nde repente mihi tanta indulgentia coelit - \ h 

V nde hac affulfit fera tam clara feneft* 

T empejlasffas ecce Dei uidijfe parentem, 

E t coram affari leftam de millibus unam 
D ignantem has fedes^meaque ultro in tcfta profe&ant * 
N am mihi(uix primum attigeras hac limina)peftus 

E micuit Jaliensque utero fignum edidit infans , 

F elix diua parens fuperumgratifiima regi, < i 

S yncerafrettata ftde t qua credere ueris, k 

Dum tua nondum animo pr a fagis gaudia>di&is 
Haud uerita es.promijja manent pueri alitis ecce ‘ t 
C erta tibi, iam nunc adcs,orbisque a [pice cafus 1 

O’ coeli regina Jiominum miferata labores. I 

D ixerat t at teneri qualis rofa plena pudoris, * ; • Vi 

H aud animis elata tumentibus aurea uirgo v V '-! 
Ccclicolum regi laudes latata canebat. • { 

Qtfod fetam prope fldereo afpexijfet olympo 
l niignam bonus, at que humikm a ml tale merentem. 




L-I-B. tI I Ii. 


tSS 


E xultansque fuos fibi uaticinatur honores 
P romijjos atauis,prifcisquc parentibus olint . 

E x tUo quanta immenfum portenta per orbem 
T erruerint hominum mentes ,prx fagaque figna, 

L imina dym «ite omnipotens attingeret infans, 

1* onga renarrare rft moru.um t«nc C afpia regna 
R efponfts uatum horrebant y iam fUlus y C ommi 
A egyptus trepidare,omnes orientis c r «rfceJ. 

V eftW audierant (fi uera efifama)per orat 
A wm uenturum lucis ad auras 

I nuittqm regem,cui pafiim cederet orbis 
R egnandus,qui fe patria uirtute potentem 
S eque , fuumque genus fublimi inferret olympo* 

H i* tandem certus fignis ego numinis inftar 
P lenam utero fupplex fponfam uenerabar,®' ultro 
P drebam.uiftumgrauiiityCr diuina ferebat 
P octt/4 de c ar/o uolucerpuer.iUum ego fiepe 
I ntrantem thalamum manifefio in lumine uiiu 
I dm^ae optanti animo diuini tempora partus 
E xpettabam ardens Jed fpem mora iniqua trahebat 
E t fepe hxc cupido repetebam pedore mecum. 

S i modo, fi mihi c ce ledis fe ofiendere coram 
N on fugiat puer ante obitus y quando omnia de fe 
R ettulit ipfa mihi uirgo pulcherrima uera . 

P urpureos flores metite ,cr candentia plena 
L ilia ferte manu ^uenienti ad limina lucis • 

D ona parate Deo,puerumque inuifite regem . 

G‘ mihi fi quoque tam longe fuprema fenettx 
P ars maneat, quantum ualeam tua cernere fatt* 

$ anttcpucr 3 cum fublata formidine mundum 

V i ii 


^ «ir rs f. 

P dcatif,patrioque Deus regnabis olympo* 

T um pax alma colet terra* } piet atque fidesquc, 
Qgaque labat nunc relligio, atque refurgere ubique 
1 uftitiam in melius uerfus mirabitur orbis, 

T um ferus in falces curuas conflabitur enfis 9 
A ureaque incipient mundo fuccedere fecla, 

S ic ego fxpe moras mecum lenire folebam , 

E t magis ufque animo mihi fpes accenfa uigebat. 

F orte recognofcens populos numerare iubebat 
A uguftut Ca farferum cui fumma potejlas, i - 

1 pfe igitur ueteris repetebam moenia BetbleS ; 

V nde genus duco t quo me quoque ciuibus urbis vv ~ 
I nfcrerem>nomenque meum y nomenque meorum , 

S ponfa fequebatur Nazara ab fcieprofefta, 

V ix patria intraram muros , CT rara domorum 

T eftajoporiferis cum nox coelum abjlulit umbris . 

E fl [edes deferta humilem ingredientibus urbem 
H orrenti culmoque t CT carice tetta paluftri 
Agricolis olim (latio grati fima, fiquos 
R ure procul patrio nox deprendijjet in urbe . 

N anque alijs procul a tcttis fummota recedit. i 

H uc igitur fefii pariter fuccedimus ambo 
S eu cafu t feu fle rettor fortitus olympr, 

V t potius reor,GT potius fas credere duco * 

N atum etenim non folum extrema per omnia uitdUt 
D uccrc y cr in terris indignos uoluerecafus , 

V erum etiam tefto uoluitfub paupere eundem 

N afci y bumilique domo miferabilem i cr omniu egenum. 
P rincipio in flabulis pandum ad prafepia flfto 
Q^airupedem 9 auxiUumqueuia , onerumque leuantcn 9 



1» 1 B* I I J7 f / & 

CJwewi iu xta in dipulis fe fe locat inclyta uirgo, ~ 

Quippe alia interior domus uUa haud parte uacabat . 

B os erat a Uua tepidum flans ore uaporem. 

Quem pauper campis luce exercebat arator . \ 
P auca [oli curuo fujpcndens iugera aratro , v 

N e c fera ni fi node domum repetebat ab agro ■- * 

C ondudoyuitam utpoffet tolerare labore 
1 pfefuo^tque famem paruis auertere natis, i 

E t iam nox medium Jpatium confecerat horis, ' * 

C um mihi,quifaxo harebam iam lumina nidus, 

S omnus abit,ne$ enim merfum tunc me altus habebat* 
E cc * oculos fulgore nouo lux occupat ingens » 

D iffulgent intus late magalia t qu<tque 
5 tramina tetra modo horrebant t nunc aurea cernat* 

E xurgo. afficio iuxta prafepia nudum 
I nfantem r adijs illujlrem^ac luce corufcum, 

Quem uirgo tenerum in duris modo pauper aueniS 
E diderat nullo nixu,nuUo agra dolore * 

A Jtabant taciti bos hincjjinc tardus afellut, 

P abulaque obliti pariter capita alta tenebant - 
I pfa etiam radijs fulgebat mater utroque 
P oplite fubftdens,oculos demiffa nitentis, 

A h nudum lachrymis paruum ffedabat oborti f 0 
T endebatque manus fuffufo lumine iundas . 

A flrorum qualis facies rorantibus umbris 
P oft imbrem, ficcis Boreas ubi frigidus alis' 

I ngruit y ac coelum populans caua nubila differt , 

T alis uirginco fpecies acccjferat ori. 

Qyid fac er emi partem fubieci ambobus amidus 
I pfe mcijdtque olidtfubftraui terga bidentis 

V* • • • 

mi 


tm 


s r 


ir 

3 

3 


: » christ; 

? ro piduratU cunis, pro murice, cr auro . '' y 

C dtera pauperies , noxque intempefla uetabant • 

N ec dum clara dies merfo diluxerat orbi, 

I am conferto aderant paflores agmine, ZT antri 

F loribus,ac uarijs auxerunt limina fertis 
B. udica multifori fundentes fibila canna . 

V t flabula ingrefii t ad prtfepia lumina uertunt 

S ummifiijerramque petunt , CT numen adorant » • 

Mirabar mecum tacitus , /anu unde per agros 
H <£c fubito exiffetydeque ipfis querere coepi. 

V nus qutrentem jic efl affarier orfus. 

P adores fumus . in uicinis f altibus omnes 

P afcimus.infomnem ut nobis mos ducere nodis 
H aud partem exiguam, atque gregem feruare coadutrt s 
K ode fere media uigil antibus adit it ingens 
"Lux eundis fupra caput ,attonitisque pauore • ? 

1 ngenti talis uox efl audita per auras. - L r > 

N e trepidate, uiri uobisnoua gaudia porto» 

I Uepijs toties promijfus uatibus olim 
F inibus his hodie natus Dcus.cximet ille 
E* tenebris hominum genus, atque in pridina reddet » : 
I Uum uicinafas uobis cernere in urbe i 

E ffultum jlipula, atque buimle ad prxfepe iacentem ♦ 

H is moniti uicinam oculos torquemus ai urbem* 

E cce autem uolucer pidis exercitus alis 
C ccledes fupra pueri toto ethere uifi 
N ubibus impofiti liquidas equitare per oras , 

E t mirum in morem celeri proludere coetu. 

A tque ubi ter coelum ternis toto agmine ucrfi . » 
L uftraucre cboris t tcr lujlrauere choreis, . ; . » 


V 


♦ 


JL/ 1 O» 

Concentu petiere polum. Io 
R effonfant. lactis dijfultat plaufibus aether. 

T alia narrabant t necfefe explere cor ufei ' 

I nfantis facie poterant , fixique manebant 
H terentes oculisjhaerentespedore toto. . 'i 

F ulgebat puer ore 9 oculis t ac corpore ab omni * 

D (Mino /onge circum loca lumine complens 0 
Qualis puniceo fe pandens ore , rofarum 
C um primum dias flos uifit luminis oras % v * j> 

A ut ubi fole nouo rofeis orientis in oris 
E nituit uerni jpecies patefafta diei . 


N os uero interea,quanquam indubitabile numen 
ouimus 3 atque Deum nec opis, nec lattis egentem 9 
P aruum alimus tamen,ut mortali femine cretum, 

H ubera Jiccantem matris y tenerumque fouemus 0 
1 nualidumque artus. mortalem quippe creatus 
Ulortali matris traxit de corpore partem . 

A tque ideo 3 ut ueterum mos eft antiquus auorum 9 i 

I mprimimus generis pgnum 9 Samiaque putamus 
E xiguam tefla pellem genitalia circum , 

A ddimus et nomen 9 memoresque uocamus I E S V M a 

V t quondam admonuit puer attus ab aethere praepes . 

1 dem etiam quod fit regum de ftirpe facerdos , 

G entibus eft gr dio dittut de nomine C H R I S T V S.' 
Quin etiam t quanuis nullo intemerata remanfit 
C oncubitu mater Jtamen intra tefta morata est, 

V fque quater denos dum Solis cerneret ortus . • 

T um demum facram Solymorum aduenimus urbem 

C umpucro,quo fe luftraret regia uirgo % 

T orquat asque are attulimus de more columbas. 


\ 


t t 


CHRisr. 

R ite ejmt capiti inuergens facra fluminspatmif» 1 
E cce autem Deuf ipfe etiam,ceu estera turba? 'IWti 
L uflrandi fe Je / ludio clam tendit ai amnem, 

K il ut inexpertum moribundo in corpcre linquat^ ’ ^ 
M ortali <juod fxi homini, c r fubifjje necejfe eft, " V 

N e pigeat feros imitari fada nepotet. 

A bfl i nuit primum uatet,taAus& refugit, . ^ 

Agnofcensq; Deum palmat utrafque tetendit ' ; «i* £ 
S upplrx^curuufque uadis mirantibus ipfis, r ' - ^ 
P aruit inde tamen iujjitt, diurnae^ membra 
H orrefccnfque,tremenfque liquenti perluit amne* 
p rotinus aurtfluo Iordanis gurgite fui fit, 

E t fuperum uafto intonuit domus alta fragore, * 5 
I ( nfuper C r eceli claro delapfa columba edi 

V ertice per purum candenti argentea pluma ^ t 

T erga, fed auratis circum , c r rutilantibus alh » * : - 1 ^ 
I amch uiam late ftgnans fuper adbitit ambos, ^ T 

C oeleftiqueattra pendens ajflauit utrunque» 

V ox pmul cr magni rubra genitoris ab atbri ' ~ 

A udita eft nati dulcem teflantis amorem ♦ * 

1 nterea aligeri iuuenes gens incola coeli 1 

Vlifdi aderant liquido pendentes aere circum, 

C arbafeofque flnus,mantiliaquc alba ferebant, 

I ujja mmifteria t ut nati membra h umida henlif 9 
R orant emquefacro pcearent flumine crinem • 

H is adis Deus euaflt , fluuiumque reliquit. 

Quem uates longo ripam ordine circunfufis 
O ftendit, talique abeuntem eft uoce fequutus, 

E n, ego quem terris toties tam iam affore quondam 

P oUiatus, Deus,ecce Deus, qui crimina nojlra 


jJM-: 


& 

•tt 

HI 

•3 

a 

* 

i 


UB. i r i r. i €% 

T huricremat agnus uelutimadatus ad aras 
Morte luet, fuperoqae uolens cadet hodia patri 
H unc optate ducem,hunc uobis optate magijlruM* 

E x illo uates nemora ,cr loca fola relinquens 
V rbes per medias ibat,popuhsque canebat 
A duenijje Dcu>n,prcmij]um numen adejje. 

C redita res paucis,donec fe oftendere coram 
S upra hominem coepit Deus ipfe ingentibus orjls « 

N am primum numero ex omni delegit amicos 
B isfenos,quis cum curaS)durumque laborem i 

P artiri,CT cafuspojfet deducere in omnes* 

Ante quidem [olus ter denos egerat annas. . .‘,j 

S ed ne forte putes multis e millibus iUi 
N os ideo placuiffe, dolis quod , C r arte magi&r 4 
S pedatos longe ante alios deprenderit omnes , , * 

A ut opibus ydaraque domus 4 jlirpe potentes, 

0 mnibus obfcurum genus, c r fine luce penates , % 

Atque humilis fortuna, nec aftu prodita uita * 

Qginque adeo fumus exigua Bejjaide creti 

N obis ars erat infidis* pifcofa fecundum 
F lumina squamigerum generi hamo tendere adunco 
A tque innare falum,foccundaque pifcibus arua, * 

T unc etiam,cum nos ad fe primum iUe uocauit , 

H umida littorea farcibam retia arena* , 

1 pfe lacobus adhuc falientes littorepifces J 

S eruabat frater, nec tum procul inde fecabant 

A ndrcM,paxuaque Petrus uada falfa carina 
1 fdem adi fratres ftudifs, eadem aquor a circum „ 

T ummibi coniunduspatriaque,iomoque Philippos 
A ccituspi[ccs,zr retia torta reliquit* 


J 


r. « ' C H R I *s T •• 

' A ddunt fe [ocios ThomtfJT haddaus^eademque \ t* 
A rte Simon,Caua quem genuit Galileia amicum 
F luminibus patrijs, mutis q; natantibus hoflem * { 

N anque Jacobus ei cognato [anguine fretus \ 

A Iphao natus patre fe fubiunxerat ante» 

V t genus indecores pene omnes , fic quoque noftrs 
N omina dura uidesjnfueta,atque afpera diftu. 

H aui facies fola eji impexis horrida barbis* 

T res alij neque enim longe meliore fequuti 
F ortuna addiderant fe fc,Mattb*us t cr tuo 
1 am gvauiSycf cetis $ Petri tam proximus annis 
B artholcmxMS 3 cr ipfe mali fabricator ludas . 

V ix memonm^qucecunque oculis Quacunque fubilla 
A uribus his haufi repetens miracula rerum 

T empore tam paruo(uix terna hyberna peratia^ t 

E x quo illi foci) dignatus nomine iungor) 

N ec me tam uajlum nunc currere oporteat aquor* 

P auca fei e multis 3 er ea haud mihi mollia fatu % 

I ngrediar tamen , cr breuiter tua iuffa capejfens j 

E xpediam . mittojnoio qua monimenta reliquit 
¥ ipitimas (tibi nota reor)non parua per urbes* . £ 
N anque omnem egregijs fattis infignijt oram . 

Quis nefcit nuper reuocatum ad munera uita 
P almi fer a regem Bethanes Jumine quarto 
Q gcra uidit Sol extinftumjmpojitumq; fepulcro a 

V t fileam innumeros , quibus ipfe in limine leti 
A ffuit,ZT dura de mortis fauce reuulfit f 

N am. prius enumerem 3 quot ponto aquilonibus uni* 

S pumcfcant uafto 3 quot inundent littora arenis , • 
Quam quot opem morbos uarios iu corpore pafiis . . * 

S upplicibus 




L i b« i i i.r ~> i* i 

A ura potens, quaque itU uenit, procul undique circUm \ 
S cintiUx abfiliuntradijs uibr antibus aurex. * 

T urbine corripior rapido, utique iUa per omnet > 

A urai uti omnipotens mihi diditur artus, li 

A etkeveutquc uigor toto fe corpore mifcet, ! 

V ifaquepreedulci mihi corda liquefeere amore » p i 

Qjtalti fccreto natur <t foedere tellus 
C oocipit,CT uario clam fcetu plena grauefeit, v 

Matris ubi in gremium defeendit plurimus xther, 

A uraque fcccundos afflauit uerna tepores* \ 


H ti aftti clarum fonuere per xthera coetus \t,J 

A ligeri cantu uario,plaufumque dedere * ; « J 

H inc tonitru ingenti tremuerunt ardua olympi, <1 

C rebraque per coelum hic iUic rima ignea fulfit* M 

T alia narrabat uirgo*fimul ora rigabat a 

L xtituiUacbrymans. tum tendo ad fidera palma i p 

Multa orans antmi ambiguus. nec credere quibam 
(Mens adeo mihi Uuafuit ) tam mira ferenti. 


Quandoquidem iuuenes plerunquc innetterc fraudet i- 

V irginibus foliti incautis, cr fallere furto 
A h faciles diftti aurem prxbere puellas. 

Qtfin etiam hanc uolui(fcelus)olim linquere demens * A 

V erum eadem in fomnti pueri redeuntis imago ~ f 

V ifa mihi, uulmquejhab itusque fimiHimus illi, 

I pfa fibi modo quem memorabat Jfonfa loquutum. 3 

N udus'erat rofeos humeros .tantum aurea Uuo r 

P endebat demijfa chlamys quam fibula fubter, 

I lia tergemino mordebat raftlis auro , 

R ubraque compagis pendebant cingula bullis, - 

Molles a tergo trathm fuccrefcere pium t, 

y 





f 




I 


i 


C R R I S T; : J 


'A < fenflm gemitus humeris affurgerc in alat, <\ v A. ' 
T um furas gemmis incluflt 3 catera nudus ♦ i:" o ?, 

0 rii multus honos, gratique in corpore motus T 

H aud noflri puerum generis te fantur aiejfe , . . r \ 

S ei coeli fobolem^tque aula faUantis alumnum* 

N ec minus ipfa etiam mira fpeftabilis arte ;V 

V e fas erat bacis fuperat lUufa per oras. . \ 

T cxtile M aandro duplici infra circuit aurum ^ s 0 
A imitabile opus, tres hic impune per ignes cvn C: 

L uti ibant pueri int exti,pariterquc canebant *v A 

Caelicolum regi conucrfi ai fidera laudes, a; i I 

. C cr/trrc <*rdt medijs acres fornacibus ignes 
P arcere corporibus Jongcquc abfl{tere flammat, T C • 

Vtirabartacitus 3 cum fle pulcherrimus ore j 

A ffufar trepidum iuuenfs.fate fanguine regum 
Quod tantnmirrepfit menti fcelusf omnia non te .i 

S igna mouent haud hac peri fine numine certo t 
N e dubitabam uera canit fanttifiima uirgo. 

1 am nunc congrefliu nunquam perpejfa uirileS > 

C oncepit,grau(s atherea diuinitus aura, / 

N am pater omnipotens coelefa afflau it ab arce , 

A tque uterum impleuit dilapfum numen ab aflris , > 

C ajta fides nobis colitur, deflfleuereri, . . ' 

H ac uates olim ueflri cecinere futura, 

C unda fedobfcura implicuere ambage tegentes» 

N anque hac iUa quidem coeli in penetralibus altis 
P orta ingens claufa <etcrnum 3 nec peruidgr effit 

V Ui hominum, tantum omnipotens Deus ipfe per illam 
1 tque 3 reditque uiam t ncc clauftra immota refignat, 

H anc tibi commendat fummi regnator olympi . 


! 


L H. II *I4 

C oniugio adiungens flabili 3 fed coniugis ufum f 

E ffuge.ficurum tecum fionfa exigat <euum, ; > 

Quanuis tuta Deoiam nunc fit prafiieuirgo» - . •( 
S icfattu fubito in tenues euanuit auras 
P ernici liquida arua fuga per nubila carpens, 

E t /?m«/ incufiit mihi blandum in pedus amorem» ' 

V tque rigor ferri rutilo lente fcit in igne, > 

S ic mihi cor rapido fenfi mollefcere motu* 

C onfurgo , e r ueniam conucrfus ad icthera pofio * £ 

JM e ipfum incufo amens , cr lux reddita menti , 

I nque dies magis ,atque magis coeli alta patefiunt i 

C onfilia, antiquis qu<e uatibus omnia quoniam 

0 bfiuris uerainuoluens Deus odeniebat . 

H <tc uirgo eft rubus ide, procul quem in monte uidebat 
A r dentem uates igni crepitante cremari 
C orniger,attaftu cum nudo innoxia flamma 
"L amberet, er frondes iUafie in ftirpe uirerent • 

H <ec eadem niue * quondam impenetrabile lane i 

K imbis uettut er at, cum late eunda maderent i < 

1 mbribus ejfufis circum, tedusque nataret 

H umida, ni ueterum uana efi prudentia uatum . 

H <ec me cum, C r toto penitus nox pedore abada efl» 


H aui morayprodigijs tantis facit ipfa fidem res * 

1 amdiffufa canit GaliUa per oppida fama > 

I nucntam(portentumingens)in montibus altis > 

N uper anum>qu£ fuprema iam affeda fineda 
P lena uiro attulerit fobolis )f>em, cum tamen ad 4 
I nfoecundaidi fuerit, fierilisqueiuuenta» > 

T um mihi Jfionfa.puer coeli demiffus ab oris 
Hoc^inquit^nuhiprtdixit^am eunda recordor» ; 


i •. » C H R I sm J 

H te anus t&Jbtc H elifabe mihi fanguine iunfta, > 

C ui fex tum lunagrauid* Um circmt orbem ♦ , 

N ec plura<extcmplo placet irr,cr ftrrpc propinquam 

V i/rrr anum t graiimurque ambo fuper alta locorum,. 

T eftaque Zacchari* petimus procul ardua uatis • 

V ix primum attigeram limen (mirabile diftu) . 'i 

O ccurrit tremebunda anus t intr antique pueli* n V 

0 ptatos dedit amplexus. Deus amplexantem z 

1 nuaftty fubitutque fub offa repente cucurrit 

1 ma calor y talesque dedit uenerata loquelas* *:• M 

L 0 /^f wnu dofr t« fortunata parentes ! i 

T uque t ut erique tui uirgo fanftifiima pondus » " t 

V nic repente mihi tanta indulgentia caelit - *\ b 

V.ndchatcaffulfit fer* tam clara feneftt v. H 

T empejlasf faecee Dei uidiffe par entem, 

E t coram affari leftam de millibus unam s 

D ignantem has fedes y meaque ultro in tcftaprofe&anu 
N am mihi(uix primum attigeras hac Umina)pcftus 
E micuit Jaliensque utero fignum edidit infans ♦ 

F c/ix <fuw p^rc/Ji fuperum gratijiima regi , i 

S ynccraft>ettata fide t qu£ credere ueris, * 

Dum tua nondum animo pr<c fagis gaudia,diftis 
H aud uerita es.promijfa manent pueri alitis ecce • ’ 

C erta tibi.iam nunc ades^orbisque a [pice cafus 
O' coeli regina ,hominum miferata labores . f 

D ixerat } at teneri qualis rofa plena pudoris , ' ‘ 'A 

H aud animis elata tumentibus aurea uirgo V I 

Coelicolum regi laudes Utata canebat. * '**- l 

Quod fetam prope fldereo afpcxiffct olympo * J 

1 niignam bonus ^at que humiUm 3 nil tale merentem. 


V. 


I/ I"B « r -l I fi* t s 5 

E xultansque fuos fibi uaticinatur honoret 
P romiflos at aui s 3 pr i fcisque parentibus olint * 

E xtUo quanta immenfum portenta per orbent 
T er ruerint hominum mentes ^prefagaque flgna, 

L imina dum uitce omnipotens attingeret infans % 

1* onga renarrare cft mora.im tunc Cafflia regna 
R efponfls uatum horrebant y iam Nilus,cr omnis 
A egyptus trepidare ,omn es orientis cr urbes. 

V edri audierant (fi uera eftfama)per orM 
A fi/otthtt /dm i4m uenturum lucis ad auras 
I nuidym regem 3 cuipafiim cederet orbis 
R egnandus 3 qui fe patria uirtutcpotentcm 
S eque , fuumque genus fublimi inferret olympo* 

H is tandem certus fignis ego numinis inftar 
P lenam utero fupplex fponfam uenerabar ,cr ultro 
P arebam. uidumgrauid*,cr diuina ferebat 
P ocula de coelo uolucer puer, illum ego fepe 
1 ntrantem thalamum manifefto in lumine uidu 
I amque optanti animo diuini tempora partus 
E xpedabam ardens Jed fpem mora iniqua trahebat p 
B t fepe hccc cupido repetebam pedore mecum. 

S i modo 3 (l mihi cocledis fe oftendere coram 
N on fugiat puer ante obitus } quando omnia de fe 
R ettulit ipfa mihi uirgo pulcherrima uera. 

P urpureos flores metite candentia plena 
L ilia ferte manu y uenienti ad limina lucis * 

D ona parate Deo,puerumque inuiflte regem. 

O’ mihi fi quoque tam longe fuprema fened<e 
P ars maneat 3 quantum ualeam tua cernere fa&4 
$ and e pucr } cum [ablata formidine mundum 

V iit 


•6 I S T> 

P dcabif a patrioque Deus regnabis olympo* 

Tum pax alma colet t errat, piet atque fides que, 
Quxque labat nunc reUigio } atque refurgere ubique 
I uftitiam in melius uerfus mirabitur orbis, 

T um ferus in falces curuas conflabitur enfir, 

A ureaque incipient mundo fuccedere fecla, 

S ic ego fxpe morus mecum lenire folebam , 

E t magis ufque animo mihi fpes accenfa uigebat • r - 

F orte recognofcens populos numerare iubebat 
A uguftut C* far, rerum cui fumma potejlas. -- 

1 Pf e i&itur ueteris repetebam mania BethleS ; 


V nde genus duco t quo me quoque ciuibus urbis v ‘ 
I nfererem^nomenque mcumynomenque meorum * 

S ponfafequebatur N azarx ab fedeprofefta, 

V ix patri x intraram muros, C r rara domorum 

T cftajoporiferis cum nox calum abftulit umbris « 

E ft [edes de fert a humilem ingredicntibus urbem 
H orrenti culmoque>cr carice tettapaluftri 
Agricolis olim (latio grati fima fiquos 
R Ure procul patrio nox deprendijjet in urbe » 5 

N anque alijs procul d tcttis fummota recedit , 

H uc igitur f e fii pariter fuccedimus ambo 
5 eu cafu, feufic re ftorfortitus olympi, 

V t potius reor,CT potius fas credere duco • 

N atum etenim non folum extrema per omnia uitam 
D ucere y cr in terris indignos uoluerecafus , 

V erum etiam tetto uoluit fub paupere eundem 


N afcijmmilique domo mi fer abii em } cr omniu egenum* 
P rincipio in fiabulis pandum ad prxfepia flfto 
Q£ddrupciem t auxiUumque ui * , onerumque levamen. 


I I B» IU? f $6 

Qucmiuxta. in ftipulisfefe locat inclyta uirgo. 7 

Quippe alia interior domus uUa haud parte uacabat. 

B os erat a Uua tepidum flans ore uaporem , , x 

Quem pauper campis luce exercebat arator > 

P auca [oli curuofu/pendens iugera aratro , 7 

N ec [era niji node domum repetebat ab agro -i 

Condudo y uitam ut poflet tolerare labore . 7 

I pfefuo y atque [amem paruis auertere natis, ; £ 

"Etiam nox medium jpatium con[ecerat horis , 

C um mihi^quifaxo h arebam iam lumina uiftus , 

S omnus abit^necp enim mer[um tunc me altus habebat^ 

E cce oculos fulgore nouo lux occupat ingens » 

D iffulgent intus late magalia t quxque 

$ tramtna tetra modo horrebant ,nunc aurea cernM. 

E xurgo.ajficio iuxtaprxfepia nudum 

I nfantem radijs iUuflrem y ac luce corufcum, r 

Quem uirgo tenerum in duris modo pauper aucnit 

E diierat nullo nixu 3 nuUo xgra dolore . 

A flabant taciti bos hincjhinc tardus afeUut, 

P abulaque obliti pariter capita alta tenebant* 

I pfa etiam radijs fulgebat mater utroque : 

P oplite fubJidens,oculos dcmijfa nitentis, , 

A h nudum lachrymisparuum /pedabat oborti t 9 

T endebatque manus fuffufo lumine iundas. r 

A ftrorum qualis facies rorantibus umbris 

P oft imbrem, ficcis B oreas ubi frigidus alis' 

1 ngruit t ac coelum populans caua nubila differt t 

T alis uirgineofpccies accejferat ori. 

QUid facerem f partem fubieci ambobus amidus 

I pfe mei 3 atque oliix fubflraui terga bidentis 

_ _ • • • • 

V tttt 


• xi c h r i s r; 

? ro pifturdtU curtis, pro murice , cr rfuro. 

C <frr4 paupcrieSyttoxque intcmpcftd vetabant, 

N ec dum clara dies merfo diluxerat orbi , 

I am conferto aderant paflores agmine, C r 4«tri 
F loribus t ac uarijs auxerunt limina fertis 
R udica multifori fundentes fibila canna . 

V t /Mttk ingrefii t ad prtfepid lumina uertunt 

S ummi fi i,terramqite petunt, CT numen adorant^ : - 

Mirabar mecum tacitus , fama unde per agros 
H ac fubito exijfet y deque ipfis quarere coepi. 

V tm quar entem fic efl affarier orfus. 

P adores fumus Jn uicinis faltibus omnes 

P afeimus. infomnem ut nobis mos ducere nodis 
H aud partem exiguam, atque gregem feruare coadutTt, 
N ode fere media uigildntibus aduit ingens 
L ux eundis fupra caput .attonitisque pauore ■ * 

I ngenti talis uox ejt audita per auras. > 

N e trepiiate } uiri uobis noua gaudia porto. 

I Uepijs toties promi ffus uatibus olim 
F inibus his hodie natus Dew.eximet ille 
B' tenebris hominum genus 3 atque in pridina reddet» 

I Uum uicinafas uobis cernere in urbe 
B j fultum ftipula 3 atque humile ad prxfepe iacentem . . 

H is moniti uicinam oculos torquemus ad urbem» 

Bcce autem uolucerpidis exercitus alis 
C celedes fupra pueri toto £there uifi 
N ubibus impofiti liquidas equitare per oras, 

E t mirum in morem celeri proludere coetu . 

A tque ubi ter coelum ternis toto agmine uerfi . » 
L ujlrauere chorisfier lujlrauere choreis. 


t!7 


t i B, 1 1 r; 

Concentu petiere polum. longe ardua olymp 
R eJponfant.Utk dijjultat plaufibus anher. 

T alia narrabant, nec fe fe explere corufci 
1 nf antis facie poterant , fixtque manebant 
H «er entes oculis, bxr entes pe d ore toto*- 'x 

F ulgebat puer ore ,oculis,ac corpore ab omni * 
D iuino longe circum loca lumine complens t 
Qualis puniceo f e pandens ore , rofarum 
C um primum dias flos uifit luminis oras, - * j> 

A ut ubi f ole nouo rofeis orientis in oris 
E nituit uerni fpecies patefada diei . 


N os uero interea,quanquam indubitabile numen 
£1 ouimus, atque Deum nec opis, nec Udis egentem 9 
P aruum alimus tamen, ut mortali femine cretum , 

H ubera pccantem matris, tener umqu e fouemus, 

1 nualidumque artus, mortalem quippe creatus 
Nortali matris traxit de corpore partem . 

A tque ideo, ut ueterum mos eft antiquus auorum 9 i 
I mprimimus generis fignum, Samiaque putamus 
E xiguam tefta pellem genitalia circum, 

A ddimus et nomen,memoresque uocamtu I E S V M, 
Vt quondam admonuit puer adus ab «ether e pr«epes • 

1 dem etiam quod fit regum de ftirpe faccrdos, 

G entibus ed graio diftus de nomine C H R 1 S T V S.' 
Quin etiam,quanuis nullo intemerata remanfit 
C oncubitu mater, tamen intra teda morata esi, 

V [que quater denos dum Solts cerneret ortus. 

T um demum facram Solymorum aduenimus urbem 
C um puero, quo fe lujlraret regia uirgo , 

T orquat asque are attulimus de more columbas . 


CH.-R.IfT; 

f tabatfacra ferens altaria ai ip fa ftcerdot 
S uccinftus lino albenti,capulsque bicorni 
T cgminc peruigilem aiferuans penetralibus ignem* 

H unc circum ante aram natorum intonfa corona 
F undebant pateris uitulijut tunc fortc,cruorem 9 
Quem pater, ut fontis populi commijja piaret, 

Maftarat fuperum r egi, ueniamqu e precatus v >. 

S uppliciter folitos aris adolebat honores . r > 

C ircunfufl aderant primores gentis, cr omnes j 

T empora tangebant dextris uittata tuuenci. , 

I amque leui fufum delibans iUe eruor em 
T erque, quaterque fueram digito irrorauerat aram , 

A ra-que impofitam flimam,& feptem ordine lychnos a 
L inteaque ampla,quibus facrorum arcana teguntur V 
E t iam finis erat [acris, fcjfusquc ftcerdot 
C um gnatis dapibus fefe accingebat opimis* i 

T unc humili greffu uirgo procedit ai aram * . 

I nfantem Uuageflans, dextraque uolucret • .< 

Qnii memorem, qua figna polo pater edidit alto \ 

T effatus ueram fobolem f quantum ipfe ftcerdot 
H orruerit pueri afpettutquam mira repente 
I gnibus infolitis lux circunfulferit aramt 
T er thura accenfos uenerans coniecit in ignes, \ 

T er fubiefta tholo fubito ingens flamma reluxit » , 

I Ue tamen coUo patrio de more uolucres 9 

I mmolat intorto,aique effundens rite cruorcm, 

P orricit cr plumas , C r aperti gutturis exta / 

S olis ab occafu nitidos conuerfus ad ortus, .. / 

D iffringitque alas, tum facros fuggerit ignes 1 

V ifcertbus, grato uapor it fuper ctberafumo 9 


Dtgl 


L 1 B. I I T£> **§ 

A raque pancbteos flagrans exhalat odoret . 

E cce hominum fubito turbantur pedor a cafu » 

N omen aui Simeon referens erat obfitus annis , 

Quo nemo tota urbe fuit feruantior xqui. 

Huic,ut erat longe uenturi pr a fcius,olim > 

A ethere£ uis omnipotens promi fer at aure 
V ifurum fe fe ante Deum,audoremque falutls u 

E xpedatum orbi,quam lucis linqueret auras » 

I amque erat hunc uite pert£fum,egerc^ fencfl* 

0 ptabat duros leto finire labores ♦ 

5 ei Jfies illa animo cupiio ufque infixa manebat « 

E rgo ubi aieffe Deum prefenfit numine plenus* 

Qyalts ubigrejfum per agros comitatus herilem 
F orte canis leporem ui longe fenfit odora, 

C ontinuo intchiitque aures, atque aera captat 
N aribus, C r coeptum rumpens iter auius errat , 

A tque oculis incerta fer£ uejtigia ludrans 
N unc bos,nunc illos curfus fert, atque recurfut 

1 ncertus. longe latratibus arua rcfultant . 

T alis erat fenis in templo exaltantis imago . 

T um puerum tremulis correptum ampleditur ulnis 9 
A tque arde premit, hinc lachrymis ita fatur obortis* 
Made infans uirtutc,Dei indubitata propago , 

M undi opifer ,qui noflra uenis,ueterumq • parentum 
S ponte admijfa tui largo lauere amne cruoris, 

E t liquidas aperire uias ad fldera coeli, 
fi xoptatus ades, nec me tua maxima fallunt 
S umme pater promi ffa.mori me denique fas eft. 

N unc 6 me nunc ad requiem, finemcfc laborum 
C orporis exutum uinclis dimittis, ut olim 




«riB^smp. * s 9 

H is uis ajlrorum,ac ratio uoluentis olympi ' ■ ' 
JAonflrarat regem noftris in finibus ortum , 

Quoi cccli,terr*que paterent debita fceptra. • ’ 
S anfti igitur partus /ludio huc uenere uidendi. 

S tella facem ducens uenientibus ufqtie corufcam • 

D ux er at, atque uiam ftgnabat lumine largo , '* 

C eu quondam patribus de ferta per auia nojltis 
I n patriam tandem Pharia redeuntibus ora . k 1 
P recurrens monttrabat iter node ignea lampas 
D efuper, er mirum J fargebat lucida lumen. 

I amque urbem ingrefii fedes adiere tyranni 
H erodis, cauf amque uia docuere sati olli 
H anc fobolem,quoi erat rex his in finibus, ortam» 

0 bftupuit fimufatque animo perterritus ille ejl . 

N ec mora,permetuens fibi ne fuccederet h teres 
Quejltus puer in regnis externus auitis , 

1 ndigenas uates iubet intra moenia cogi 

R egia, fcitarique omnes tempusque, locumque 
N afeentis pueri t patriamque, domumque requirit » 

I III autem Bethlenuetcrummonimenta minari 
C unda docent, dux unde ortus fe toUeret olim - 
F ama ingens, claris ingens fuper athera faftis. - 

T um magis, atque magis curarum fiuttuat <eftu, 

S oUicitamque gerit caffa formidine mentem» > 

T andem his affatus reges dimittit H eoos. Z 

Qgtuoscaufauiri noftris nunc applicat oris, 

H tc eadem longe [pe nos fufpendit auentes ' * 

C er ner e promiffos pueri tot uatibus ortus. ' 

H aud procul hinc faxo E ethle fundata uetufio 
V rbs colitur noftris* natum illuc qutrite regem. -* 


,C H*R I J n 

| Hox i ubeojnuentum nobis qui nuntietjnde t v H 1 

jAittite,noJiro etiam puer accumuletur honore, 

S ic ait,CT falfo fmulat noua gaudia uultu. • » 

V erum longe aliud male amico pedore agebat* u z 

r emens, qui coeli regem, cui fidera par ent, v.-i v-’ 

C r ederet in terris mortalia regna morari. 

E rgo iter injlaurant confoedo fidere leti. / 

I amque propinquabant magna ftipantecateruj B i" 

C «m fubito fupra tedum ingens [ubditit aflrum 

I rradians,largo(fc mapalia lumine complens. j, . 

Qgales cum belli motus,aut funera regum i j 

P ortendunt, crinem irato {farfere minacem > i-r j 

A ethere,ni diri rubeant lugubre Comet*. . r 

T rif dtfeo angujti fubterfajligia tedi • -n> • «i* } & 

P 4 #per <go excepi r<g« in rebus egenis . . ■< 

V idi i Hos auro iUuftres,o&roq; decoros > , .*» i\ > 2' 

A nte pedes pueri fefe demittere pronos v r 

S uppliciter, genibus# pi* procumbere matris* * , 

D umfua quifque facit fortiti ex ordine dona. t 

Barbarici ante fores expedabant comitatus j : 

I nterea,tyrio^ inflratus murice terga . 

S fcw* fonipes teres exercebat dentibus aurum. i j.q; 

H ii dehinc per f edis abeunt, Utic^ fequuntur , 

Quod longo irradians aperitur tramite fidus. % Z 

S ed non inde uia moniti referuntur eadem . / 

R egi a linquentes a laua moenia longe, 

R urfus idumeci fedem ne regis adirent. ^ , 

I Ue autem,ut fefe delufum denique fenfit, - ^ -5 j 1 

Accenfusfurijsfufpedammifitadurbem 

UltUe uir os ferro infrrudos,qui mania furto . / >. 

•4 


V 


P er nodem ingrefii teneros, quicunque reperti, 

1 nfantes matrum iugularenthubere raptos, 

Qwo numero in tanto caderet quoque regius here * * 

I pfe fed infomnis uifus fum uoce moneri 
P rxcipitem celerare fugam, loca linquere nota . 

S urge age jumpe moras ,pueru tecu arripe,matrem&, 

E r feptengemini curfu pete flumina N ili, 

H inc terram cole, qua procul his haud di fidet oris, 

N ec ref erindepeiemfitiji te prius ipfe uocaro, 

R ex etenim letum infanti molitur acerbum . * 

C onfurgo , er plenus monitis matri omnia pando* 

V idifles uifu exanguem ^exanimemque puellam 
H uc illuc trepidare fuga, er uix fidere nodi . 

I am tum ittipeftus gladius traiecit acutus 
A h mi fer £, ingenti labefada $ corda dolore . 

C edimus taciti male fidam linquimus urbem 
P er nodem,ac propero petimus nemora ama grclfit* 

E t iam palmo fa f altus ,atque ardua Idumes 
P rxterueftus eram, ueteris iam moenia E lufle, ' ' ' 

Quaque Aflam libycis difiungit finibus omnem 
Vkapfa ferax olea, ingredior pluuia infeia regna 
R egna Phari, quibus cft coeli uis cognita primum 
A &raque,Lunaique globus t Solisque meatus • 

I gnotospafiimmontis,ignotafaluto 
P lumina,turrigerasqi legens prateruehor urbes* 

1 amque papyri feri ripis Anthedonis ibam. 

A urx omnes terrent pauidos, capitii timentes 
T am caro, at puero blandiri murmure fllux 
"L auricoma , c r ramis capita accuruare reflexis "* • 

A ur arumque Uucs anima indulgere fufurro. 1 "• 


M < 


ir. u 


C H R i s r. 

I p/Jf etiam nobis cautes, ipflque uiicntur 
erticibus leuiter motis alludere montes, 
ignaque latitix dare flagna loquacia circum* 
udires blandum feffas erroribus undas 
erflrepere, CT molli lapfuper faxa fanare 
H umida faxa fuper nitido uiridantia mufco* 
p rxcipue ripis uolucres,CT fluminis alueo 
A ffuftx liquidis mulcebantuocibus auras , 

E t i adit alarum refonabant corpora plaufa. 

S efe etiam omnifero gremio uenientibus offert 
L < eta Dei afpedu tellus, flant gramina odorent 
C undafuum, cr mollem prxtexit amaracus umbranti 
N ec uero incerta latebrofus origine Nilus 
N on manifefta dedit falienti flumine figna 
A duentante D eojxtisfefuflulit undis 
S tagna arcana ciens, fundoque apparuit imo . 

A d biuias nobis fauces, flexusque uiarum 
1 I ncrepitans clypeojulgentique enfeper awrM 

0 cius usque aderat coelo pulcherrimus ales, 

E t monflrabat iter flbi per diuortia nota , 

N e reda regione uix deprenderet hoftis ♦ 

C ceruleis huic terga notis fuffufa rubebant , 

Uiultum iUi aflimilis,qui me connubia quondam 

S oluentem increpuit Jencbruque & mente fugauit. 
S upra nos alij pendentes aere pennis 

1 bant, c r nodis refupini infantis ab ore 

H umorem arcebant lentum } plumaque tegebant 
I amque ego perplexum per iter prope fida tenebam 
A rua legens flflris bacchata fanantibus,^ iam 
T utus erat longe noftris a finibus infans. 

Attamen 


»' t 

■\- Y -0 

1 

v.fq 
irvt 2 
** 

t vi 

>0 


t-r 


'tifai 

:% sn 

U» O 

** a 


& 




£ib* n; «4 9 

0 tti ferua,domus Cui cura ianua herilis , 

1 d quod erat ratajtu ne etiam fugis, inquit, CT idi 
I untliis eras fcelerum coti for sjdeoque per umbras 
E xplorator ades quando omnia node quiefcuntS 

33 iriguit Petrus ai uocem formidine turpi, > 

0 blitusque fui ed(quauita tanta cupido .<*) . 

N ec iam fcit fubita turbatus imagine rerum 

Qg idfaciat,quo fe uertat^quas aduocet artis , i 

Qualis ubi dulci uirgo decepta fopore f. 

P aruuld,quam mater campis ignara reliquit X 

1 n folis abeunte die fubtedareuertens, 

C Onfedim rupto circuntulit bumida fomno 

E uminajiec comites ,nec matrem confpicit ufquam, 

S ed loca fola metu uidet exanimata, uiarumque 
I mmemor,atque horrere nigra circum omnia node* 


Talis erat mi fer iUe animo confufus ; er barens ♦ 

A t cari nomen tandem abiurauit amici , 

P ro quo fronte neci modo fe deuouerat ardens • ' 

Quin etiam,quo fe tegeret, fuccedere tedo 
H ofiili tulit, CT famulis fe immifcuit amens » ‘ 

N ec latuit tamen . illum omnes inimica tueri 
S ufredum, er latebras uerbis urgere fouentem. 


T erque adeo obiedum nomen,patriamque magidri 
A uiierat , fido ter di fi imulauerat ore, 

C um matutino media iam nodis abadtc 
E debant Car, tu cridata figna uolucres 
A uroram in tedis folita acri uoce uocarei 
T um monitus uerborum , heros qua extrema canebit f 
1 ngetnuit, rupit que imo fufriria corde, 

E t penitus duris trifii dolor ofiibus arjit • 

T 


C H' R I S T ♦ 


T um fefe mi fer incufansjurpcmquc timorem, * 

E rfpjif furtim foribus fohuque per urbem r 

T otem iflrfm ingemuit [omni fine munere nodem i 

Menti canicicm demiffam in peftora ueUens ♦ L 

Qttifl ifl«m hanc perbibent mox femper flcjfefub horjltt 
A dmifii memorem y dum uixit.eum athera pandens 
S cepe oriens } felis fepe ater uejfer in antri* 

I nucnitluftu indulgentem, cadcmquequerentem , 

D um nuda admittit mocfto folatia amori. $ 

D eferti fubcunt monita ufque nouifiima regis, 

Ac fi perculfum muliebri uoce recurfat. > 

E t iam tempus er at, cum nondum Aurora relatu 

0 rta die albentes cceli diferiminat oras * 5 

1 amque Deum uindis manibus poft terga trahebant 

P r* fidis ad fedem,quo crimina qutcreret ipfe, ■ 

Quem penes arbitrium, C r morti damnaret acerbe- > 

t do ludeam frenabat tempore mijjut k 

C efaris imperio Tiberi Pilatus opimam 

P ontius infigni Romanus origine gentis, j| 

Quem furibunda manus trepido ejl aggreffa tumultu 
V oci fer ans. hunc dede neci.trabe fige merentem 
X n/ami au ft orem fcelerum , fraudumque potentem . 

H cre6r4 ingeminant, denjique ai limen inundant * - 

I flr luuenis procero in corpore fixos 
I ntentusque oculosfintcntusque ora tenebat ♦ > 

(Nondum idi dulcis flos prorfum cuanuit *ui) 

1 nfolitam fipeciemfinfolitos miratur honores 
O ri/, CT fxp/eri nequit. hunc c flirpe fatetur 
A ut diuum,aut [altem magnorum e [anguine regum, 

E t fecum fortem capti miferatur iniquam. 


W 55 WB 


I 


* 

L I B, II.) 

I dmquefauet,taeitusque agitat, fiqua potis iHuw 
I mpune eripere, & ruptis exoluere uinclis. 

Quem fle alloquitur. qua te commi ffa fatiganti 
f are age, qui cafus tunde h<ec effufa repente 
T empeflas tibitnum tantis [celera impia merfum r.i 
I mplicuere malis f an diuum triftior irat ,, 

V nde domofquo te memoras e [anguine cretumi 
A ut quibus affitas fceptrlstqu* debita regnat 
C briftus ad hac paucis. non huc ego criminis ergo 
p rotrahor.baud turpi mihi mens obnoxia fafto* 

S ed patris, immenfi coeli cui regia paret , 

I ujja [equor,nec regna moror mortalia,quanute 
aud equidem clara me regum eflirpe negarim ♦ 
ac tantum, ille autem admirans decus oris honefli 
unc hoc, nunc illo [crmone affatur, er omnem 
xplorat.fed rejponfo non amplius heros 
D ignatur feuo curarum exercitus aflu. 

T undem iUum dux, ut turbam compefcat acerbam, 

S eruari iubet, atque domo interiore recondit » 

T ii 


n 

l3>. 


51 


• ■ ' i . V 

. . . 

■y- : v v .> y;, •• I& 

- * vs»--. ; V 

• ; ■ 4 

, V.vS' ii: si 


'"-•'Vi-- V.‘M' 


* ..... % . . 


- 


< . ' r s 

. . .i 


\ 


t t 


T 1 

1 

i * 1 

(V 


A’ 

m 


«♦ H ! E R O M. V!fi 1 

CHRISTIADOS 
■ LIRER ilK 

Ama uolant iam finitima impleuerat 
urbes 

f Exceptum infiiijs heroa, dolisque fuo 
rum t 

Obfcum tamen , atque incerto auttor* 
uagari 

R umor adhuc t nec dum matris penetrarat ai auret 0 
C unfta Licet rtunquam illa animo fecura timeret 
P r <t fago, nempe audierat t uatumque tremenda 
T errebant monita 3 pro libertate piorum 
N atumjpontefua fubiturum funus acerbum „ 

A fi ubi Lofephut fenior pr*[enfit(ci olim 
A Imaparens fuerat fuperum concredita iufiis) 

N azaren linquens Solymorum fe intulit urbi . l * 

V ix introgreffks uiiet omnia f eruere multo 
C oncurfu populi fubluftr i noheper umbras , ’ 

Moeniaque ingenti mifceri tota tumultu. * 

E cce autem elapfus manibusjelisquc cohortiC 
F idusloannes pallenti trifiior ore 
O ccurrit.fed uix amens agnouit amicum, 

D um trepidat } cafusque animo ducis baret acerbat « 

C ui fenior. hem fifte gralum.quo te rapis f inquit, 

Qyo res nofira loco f fine te nunc uestcr ubi dux 
P at re Deo fatu* faut firepim quis tantus in urbet 
H ci mihi non fallunt pauiiam prafagk matrem * 


!A1QS> CJ 


hn 


' ! 


>- 


L I B, III, 


1 47 




4*4 


$ ic ait.iUum autem iuuenK complexui . CT &xrcflX •. 
T fundebat lachrymasgemitusquc ciebat. 

T andem pauca refert+no&ra heu ffes occidit omnif 9 
A tque abfumpta falus. dux foede carcere captus 
C lauditur.inuidia primores urbis in iUum 
C onfpirant^oen asque graues cum f anguine pofcunt, 
F idi omnes petiere fugam terrore fubdfti* 

JAater ubi eftfmijer e ne adeo iam nuntius aures 
P erculitfhic utinam tecum nunc afforet ipfa . 

P ontiui afficiens lachry mas, gemitusque parentis 
F orjltan indigni cafus miferefceret ultro ♦ 

I re umenlibet,ac pacem jucniamque precari, 

E t populi inuidiam } atquc odium crudele profari * 

S ic memorans greffum Syrie reftoris ad edes 
T endit.ei fenior comitem fe iungit,GT ambo 
1 ncedunt pariter triftes^ ceu forte boues cum 
A gricola amifit pauper, quos hoftis abegit 
S epopulatus agros , quejitum protinus illos 
'L ongum iter ingreditur. natorum maximus oUi 
I t comes Jnc illic fepe ambo ignota per arua, 

S iquos forte fuis fimiles uidere uagari, 

S ubflftunt fientes,atque auia quejltbus implent . 

H aud tUi fecus,GT tam uentum ad limina tefti, 

Qgod regum quondam fuit antiquifiima fedes, 

C um res incolumi regno I udea maneret , 

S ed tum Romulides ore moderator habebat . 

F eruere eunda uident ftrepitu, patresque fub ipfo 
V cftibulo ante foret dijjenfu tendere magno » 

I amque facerdotes paulatim cedere ab aula 
R mano uelutinfenfos } ac dira minantes » 

, T It i 


rf 




0 

£ 

'i 

1 
•> 
i 
Y 
i 
U 


i\ I 

' T* 

t 


a Vi 


T 


J 

Z 


(?H R I S T» 

- • * . « *• 

tf fi animum arredi paulum lenire dolorem 

I ncipiuntyTebmque aliquam ftcrare falutem , 

A tquc ita ! oannes.mihi fe nonnulla aperit fj>er 
S olue metum, atque uirum pro nato affar e,T)eiqu§ 

© ifiimula fobolem,cr caufss innede precandi* 

H is didit pariter fucceduut adibut ambo , 

Atque ducem fenior,qui re fujpenfus eadem 
H is fuper in medio procerum confulta rogabat , 

A Uoquitur genua amplexans, fupptexque precatur* 
Optime Romulidum,quem clari redor olympi 
1 uflitia uoluit Syriam frenare fuperbam, 

P arcepijs,feuumque hominum compefcc furorem* 

H inc ratio penitus fublata eji.ui geritur res* 

1 Ui ego fum genitor ,quem primi gentis in unum * 

C oniurant omnes, cr fido crimine terrent * 

I amquc ttbi,ut [celere ante omnes immanior unus, 

T radituSyimmeritas quo pendat fanguine poenas . 

1 Uum autem uirtus tantum, er bene fada per orbem 
H is merfcre malis fua,dumgcns effera laudi 
I nuidet eximia, nec fert furgentis honorem* * 

T alibus orabat. Urgo fimul imbre rigabant 
O ra fenis lachryma, placido quem Pontius ore ■ !l * 

A ccipit, atque ambos uerbis folatur amicis t 
D epofitumque [enem molli locat ipfef editi. 

A tque hac deinde refert, ut uos hic tempore adedit 
O ptatitnec enim forfan Ueniffe pigebit. 

T u modo uera mihi j citanti edijfere pauca 
N unc pater haud ueritus. fidei te credere fas efb ' l 

O mne mea. coelum C r coeli uaga fidera tcflor, 

S oUictio mihi cura tui cd nunc maxima nati. 


3 

1 


hn. H 


A 






L I B» II IV »48 

Qncm tibi tnentc agito incolumem ferum, furor em 
E t rabiem, ut potui, cotppreft i gentis inique* 

F are age, (nan% mihi haud nunc primu uenit ai aurei ) 
Que fortuna uiro,unde domo,quo fanguine cretus . 

E de tuum, matrisque genus, non ille creatus 
S tirpe humili, mihi fi uerum mens augurat. ut [e 
1 nceffu gerit f ut uultuque,cr corpore toto e& 

H umana maior fpeciesf ut lumina bonorum i 

P lena f ut regifici motus fuerba inde notaui , 

N il mortale fonat.fenfi iUo in pedore numen,. 

A utxerte D eusiUe,aut non mortalibus ortus* 

V icite uos,nam me [citantem auertitur ipfe, 

E t uix refponfo tacitus dignatur amicum , 

C ont emptorque 1U1 eft animus lucisque, meique* 

H is didis, fenior paulifper fubjlitit anceps , 

S e ne ultra tegeret quarenti,an proderet tUi 
E t Diui genus ,cr uerum fine fraude parentem, 

C um breuiter comes admotus ftc fatur ad aurem • 

E egia progenies, Nympha dignate fuperbo 
C oniugio quid adhuc haresfabftfte uereri* 

0 mnia fublatis aperi iam nubibus ultro, 

P one metus, C rumpe moras.uideo omnia tuta . 

D igerat. iUe igitur miffa formidine coepit* 

D icam equidem.nec dux tibi magna arcana fllebo. 

S ed, quando genus infedit cognofeere noflrum, 

1 d primum,neque te fufpenfum ambage tenebo, 
Quanuis res inopes opera ad fabrilia uerfum 
"Exercent, tamen eft mihi regum a Stirpe propago , 

A dmotumque genus fuperis,clarique parentes. 

P rincipto innumera pater Abras gentis, er auftor 

T iiii 


'n 

i 

Mf 

f 

& 


r. 


c H R I $ T. 

J/taximus Me tuas non, ut reor, effugit mei, \ * O 

Quigenen legesque tulit , moremque ftcrorum* ?{ 

1 facon hic dedit, \faciies \acobw ab Hio , i 

B isfenos qui mox proceres genuit ,qutbus omnis 
N ojtra domos in bis f enas gens fefta,tribusque eft+ 

H os inter pietate olim quam maior ludas, 

T am fefe fobole egregia fuper extulit omnes, :$t i 

1 udaamquefuo dixit de nomine terram. i; 

H inc (licet in medio feries longijtima patrum) * , ->• if. 
15 auides ortus, regum pater, unde meorum 
P er bis feptem exit genus aftum ab origine reget » 

% V erum longe aliud tuueni genus ,ille parentes 
Quanuis mortales mortalibus editus oris U 

15 ignatur,tamen cfb Diuo calejtis origo , V 

E ftque Deo genitore fatus,gaudetque parente , 

C ui mare ueliuolum,cui tellus paret,cr aether. *> 2 

I Uum autem aereas in luminis edidit auras - 3 
N unquam mixta uiro mulier , f oct aque remanfit ,i j 

V irginitas,olim ut uates cecinere futurum. , >i 

N am pater omnipotens facunda defuper aura 
A J flatam impleuit. tumuit diuinitus aluu f+ • ^ o 

Quod uero genitor uulgofum creditus ipfc, 

H aui ita res,mihique alma parens accredita tantltm, . 
Qui cum animi pojjet curas ,durumque laborem 
p artiri, mox me famx,niueoque pudori 
P er metuens, eadem dignata ejl nomine ueri . r 

C oniugis immeritum,nec tali munere dignum* 

H ac erat (ut reuocans rem eunda ab origine pandam) 

I udxas inter uirgo pulcherrima Nymphas 
C entum optat a procis (Marium dixere) parentum i 


V mea progenies urbe edita Nazarea. 
m tfa autem ffnopreuirginitatttaaore 
O dent er thalamo,, er ( e fuerunt ari,. " 

£ nna tamengrandauaparen, , Mud ne f cUu<am 

Qs< populo, magno, magna ditione tenent. ■ 

1 i cxlofixumejJe,pio, ii prodere tutet. 

, pe,IU "l"'f< ,m ’ l ismonuituoxniifaper aurae 

1 TIo™ C0 " n “ l ’‘° n ‘ ,t ‘‘ m ,gonerosque uocare. 

I amque erat apta utro,iam nubilU.baaenu, autem 

Cumnt T rUpermm r i ‘ i ’ P " m l ,mnt ^ 

Cum meiueecetterumfublimetltueper aurU 
v ox audi tau, ro properate 6 ingere natam 

«gassassai : * 

I=sss~ ■ - 

A ccefaquanuts <eui maturus, ut ipfi 

/l CGUjCUfi flsitjd* nk v/ 1 ' 


v^j januis £ui maturus, ut ipfi 
s »T*r " aU amico. 

f loTrnles .‘fum cui munera tanta pararet 
' «certer fortem fibi qui tqu e optabat aZam. 

fu^petambtguaJumturlatgnarafuZ 

t "IZT^Ti omncs ' u4ms ’ 

T eOaubt ‘oacbtdesnumenpUarefolebat 
Vtrgat, ore pater, fuit ara ueterrima nolir* 
^iW&entu primi pofuer e,metuque faeratam 


wf*i 

M 

'* 4 l 
/ 

1 ^,“ 

-r”. 


‘ri* 


C M R I S T* 7 

T er centum totos ataui coluere per annos» 

H ane humiles circumder projiratifunlimur omnes 

0 r antes paccmfuper os 3 fuperumq; parentem, 

D et Agnum coelo placidus quem pofcat ab alto . 

1 n medio aftabat lachrymans pulcherrima uirgo 
F lauentii effufa comae Jemiffaque largo 
R orantes oculos ftetu.pudor oraper errans 
C ana rofis u eluti mifcebat lilia rubris. 

Qualis t uirgineos ubi lauit in dequore uultus , 

L una recens 3 fteUis late comitantibus 3 orta 
I ngr editur gracili coeli per caerula cornu , 

T alis erat uirgo iuuenum Jtipata corona 

M ulta Deum uerbis teftata , Deique miniftroi 
A ligeros non fronte fua hac ad munera fictiL 
H ortaturpauidam pater 3 C r lachrymantia tergit 
1* umina iujja docens fuperum , flmul ofcula libat . 

E cce autem 3 utpr<efens aderat quoque pronuba^octu 
I n medio Anna parens fubito correpta furore, 

P lena Deo tota(mfu uenerabile)in <eie 
B acchatur 3 toUitque ingentem coelo ululatum 
V num in me conuerfa oculos t me fertur in unum 
N il minus hoc ducentem animo } nil tale uerentem $ 

C orripiensque manu , folus tu pofcerisfinquit» 

A nnuit hoc uni fuperum tibi connubium rex. 

0 bftupuerc omnes. nec tunc ex agmine tanto 
E xortem quifquam feniori inuidit honorem * 

1 pfe £ui quod eram feris minus integer annk 9 
M ulta recufabam } multa huc uenijfe pigebat » 

A equales aderant fidi , fimul er renuentem 
H ortari 3 atque animum mihi blandis addere ditiis. 


r v : t 

vt 

m 

m 

lu 

' V *:C J 

J15 

y 

* vO» 

r% 


M 


4 




A, 


\.r 




d. 


l j b. nr« iso 

C edo igitur uiftus, tandcmq; uxorius illam 
A ccedoj et lachrymans Ucbry mantem ai limia* duco 0 
Et iam nox aderat ftellls fulgentibus apta 
£ uffuniens umbrat mundo nigrantibus alis ♦ 

S teretis thalamis pariter fuccedintus ambo. 

F lebat fponfa. fotum lachrymis iuxta omne madebat , 

A e ueluti,cum uerefubejt huberrimus humor 
A rboribus Jenta uitis fi forte cacumen 
F alce putans fiirpem feriat male prouidus unca 
A gricolajmmcritam C r uiolarit uulnere matrem » 

I pfe ader amj? didis folabar mitibus agram 

V irginis haud cupidus primum decerpere florent, 

C um fle longa trahens fufpiria pedore ab imo ei ' 
Orflt loqui.non relligio mihi uana fuafit 
E t thalamos odiffe y cr uirginitatis amorem 
A eternum coler e. intus agit uis atheris intus, 
Ecngeuam re fponfa licet contraria matrem - ' 

S oUicitent^atumque mina, funt c r mea contra 

V atum iufjx mihi, nudi fuccumber elabi, 

N ullis uirgineam teiis fummittere mentem . 

A nte retro primos properet reuolutus ad ortui 
I cr danes, fiflantque fuos uagafldera curfus. 

H ac aitjnque genas Mantes undique bonefls 
E x oculis ftmul incipiunt turgefeere gemma. > 

N ec mora t deinde mihi infmuans quatit ima repente 

O ffa timor, genua agra labant, nox plurima oborta 
A nte oculos. ter fum conatus pauca profari 9 
T er fru&rata fono lingua efl,nec uerbafequuteu 

T um quoque uoxaudita>torojhalamisque paratis ' . 

F arcc.tamen conceffa tibi connubiaferua» 




I 


»*H A. 

m 

i vjr 
*VTo z 


* 


„ CHRI5T. 

8 xurgo,atque oculos iam dudum in uirginc fixus . > 
U orrcnda,tali fum tandem uoce loquutus. 

Quis mihi te uirgo inuito coniunxit olympot 
Quis tantis ( non bos equidem <ju aflui hymenaos) 

1 mmeritum implicuit monftrisf haud talia quondam 
P radixit puero genitor ludibria uates 
I am (emor uates idem t templique facerdos . 

I Ue quidem aut nullos thalamos, mihi nulla manere 
C onnubij,aut certe clarum fore me inde canebat , 

V erum age qua menti furgat fententia pandam * 
Quandoquidem fuperi mihi te iunxere , [ei idem 
A bfl errent monflrisJicet,cr mox ufque licebit 

V irgineum [erues intaflo corpore florem , 

H and tamen ip(e auflm iniujfln dijjbluerefacri 
C onnubij uincla ifta.domo degemus eadem, 

1 pfe tibi ut genitor ,mihi tu ceu filia femper, 

T eque adeo ca(uf iam nunc comple flor in omnef. 

H oc tuq reUigio uelitfioc mea ferior alas , 

Annuit his ,aliaque domus in par te puella 
S ecubuit. mitto totam qua monflra per iUam 

S um pajfus,quam mira horrens in(omnia no flem • 

J amque dies puljls tenebris inuefla rubebat , \ { 

Et face Sol ro(ea nigras diflecerat umbras. 

C orripio e flratis artus ,(ponfarhquc reuifo ♦ 

Vix thalami impuleram bipatentis cardine portai* t 

C um lux ecce oculis ingens offufa repente, 

C oUucentfummi radijs laquearia tefli, 
CoUucentquetrabeSyUifumqueardere cubile, ■ 

1 pfaautem thalami in medio (edet aurea uirgo 
A ttonita flmilfSjttcc enim me multa rogantem 


* «O 


c 


T 

n. 


i t ®* i r r. 


«SI 


X> ignitur. nihil iUt meo fermone monetur . 

7 unium fixa, oculos coelo, palmasque tenebit 

* % ' r . Punice* aurora, 

O ille 4 jolitu quintum mutata figura e 

Qgi««f honos oculis quantus decor idditut ori t 

H aud <l<ter,quimcumfimulicrumcxcid.ticernu» 

A rtificts manus ejiluis in [ede locandum 
S acrata.quodplebs dehinc fupplex omnis adoret, 

1 effigiem poliens trunco extudit arte. 

f xtremumfuper impofico decus induat auro. 

I miotam penitus circundat lucida nubes 
S ol,s inardefeens radijsjellaque uidentur 
L, Ucentes cabiti circum r . 


r ucentes capiti circum aurea tmporapafci \ 

' 4 ' dc* lumen dare candida Luna. 

IhihpfsiArj* itM 


S ub pedibueque . candida Luna. 
Vert,mui.& mraflupefaClm imagine rerum 
T aha uoce dabam.pater bisonte exue monilris 

Omipotens.nonhaicfuperilinenumineueliro. 

Vcltrahecportenta.agnofamanifeftaqucjigoa. 

A fptrate animo placidi, dubiumque monete 

aut quxnam uobis fententia conflet 
T antm effatus eram, tandem pulcherrima uirgo' 
A dfefe redityibrupto uelut excita fomno * 

S ujpiransjacbrymisquefinus humedat obortis 
A ccedo.atque rogo nouaper connubia fupplex, ' 
,A t que illum ater na per uirginitatis amorem 
V num quem mueo colit intemerata pudore * 

A dimtut foetum curarum, a- magna recludat 

f T2F C T‘ mh ' lm ' tU ' nS ’ m,hl * om «ia"edit. 
I Uafolouuhum.atque oculos deieiia nitentis 

K rc uelut dcmijja caput rofa matutino, ■ ■ 


CHUST/ 

tundatur Jemum incipiens fic ora refoluit. 

15 icam equidem pater .haud patiar te nofira Uteri 
G audia.fed qua nunc ,a ut unde exordia fumant? 

N am quis narranti rerum miracula credat 
T antarum? per ego has lachrymas t quM excutit ingetU 
L <etitia,obteftor : qua fabor , pedore coniae „ 

M e prius incipiant in uanum ferpere uulgus, 
duam Deus tpfealijs uulgauerit omnia / Ignis . 

I am monitrix operum ftellai aurora fugant , 

E t Sol pallentes lujlrabat lampade terras. 

I pfa reuotuebam uatum monimenta priorum 
35 ida animo recolens . fed pra tunc omnibus unum 
r orte mihi ante oculos (neque enim fine numine certa 

0 hiatum reorjimmotum, fixumue manebat. 

Quod eundi pariter fuper omnia pr edixere 
A ffore concubitu nullo cum regia uirgo 

1 mpatiens^xorsque uiri(mirabile didu) 

C oelicotum regem fub luminis ederet auras t 

Cuius in aduentu letentur eunda per orbem ' ' 

Protinus,*? toto furgat gens aurea mundo. 

1 ttam felicem tacite mecum ipfa uocabam, 

Qt$m pater omnipotens tanto cumularet honore » 

1 amque Dei matrem uenerabar mente futuram, 

I nf antique Deo , fi forte his ille diebus , 

H is fi forte oris nafcatur, dona parabam. 

T alia dum mecum euentus ignara uoluto , 

£ cce mihi noua lux oculis oblata repente # 

£ uJpicioMquidas fine nube remetior auraf * 
i Mira loquar) tiideo medium difeeiere cedunt t 
V ennatasque acies populos felicis olympi 




I 


tJ, 

? 17 n e * em fo , ' m <tbo ignee «tti 

T um nubi fe puer eme ° ! *losjlUpfusalymt>o 
O re Deo propior redientibus obTJlit elit ^ 
“ndentielilie dextre 

^l ica lf-« r ‘J*tesqueexpronieTeuoees. 

O wu ««, elue dio eeeeptifiinu, mtr .. 

N «IT f* “hprtfenti renetor olympi 
H ttmilu f' l,x m «« omnibus une, 

c aehtuum reg,,feeiet quemproUperentem 
p umconc V>e‘ puerum greuis.itte erit ingens 
P sogentemque petris fummiftcle omnia difmt* 

B t quoniem multi, clim fere, ipfefelutem 
S ernehnquepios,petrio iit nomini IES VM 
S eddm, mfernttum nunc lechrymMe nomen" 
upre homines, fupre efpicicsfe tollere C r ipfos 

^temcri’ ! tt fl&ncm, ecprefl entibus eufls. 

N em peter omnipotens eteuornm in fceptr, r enotui 

* r ifo"? r 'gnentcmlete,regumquefedcbit ** 

I nfoho, neque enim mete,, neque tempore regni 
A ecipiet.toto eternum dominabitur orbe 

TZ7:ft m,m(, ‘ uUtim ‘ bcun <^ i «^ 

S ubjao.fed que utro retione.quod inqui, 

Confieri poterit i nem mens mihi denique fixe. 


l i b; r i* : 157 

N afcentem gemino Iordanem fonte falutit. 

C mnis ijt GaltUa. omnis Samarea penates - ry 

T> eferuit studio gens tantum accita uiiendu ■ x-. t 

S xpe hac rege fatus fuperum tellure moratus ,3 
S ponte Deum fe detexit, miracula rerum v vs 

«A. jjedd rianc etwm meminit t meminere Caperno, , { 

E t #eftf f amifit qu<e nomen Graia Sebajle. r 

I t Bethole,eduftaque ad fidcra Bcjfais arce % q 

Ut quos pifcofts Gennefara proluit undis, 
t, euigent uero [aerum genus omnibus ibant 
I mmixt^neque enim propriabis regio uttacQlcnfa 
S orte dataefl, fed diuerfas dux legifer olim 
H uc illuc, oras « eque eji partitus in omnes , ./> 

P refecit que facros aris 3 proquehubereglcbe , z 

E Singulare dedit pecude s, atque exta cremare . a 

At non contentus regnisjceptrisfy lAanajfeus m Ht 
S ortitusque trans fluuium flbi iunxerat ampla, 


P rotulitimperium,qua Ncphcca,Berfaquefurgunt 

V enatrixypecorum^ altrix,CT Dora ferarum. i 

0 Ui etiam pqrent Tenachos,nemorofacy I ebla, v 

E t M ageios nulli populis, opibus % fecunda * 

Quasque rigat Taphua claris argenteus undis, q 

V er ubi perpetuum Jcatcbrisq* recentia prata » 8 

S uccedunt qui trans Iordanis flumen opima 

A rua feriant, tribus ipfo etiam dcduftx Manaffea . 

N ecnon Gaie fati 3 necnon Rubenc creati ' 

B elligero, fratrum eundorum maximus xuo ■ : 

Q &i fuit, una omnes urbem ingrediuntur,ut olim - I 

V »4 etiam fedem optarunt trans flumen candent, D 

1 ndigenisqupniamregnatagigantibus arua * i 


Tyiva c h;r i t? Tw 3 

A rgobtoquirura colunt ^afanidaq; oranty 
QuifaltusGaladinatuos t Ogiquefubadas >o» icpi fl» 

S cxagintd urbetyGalaticafe oppidd, labiti, 'ti-WQ >. 
B t Sebant Jm > BAmenq; t Ramotha 3 Golanq^ 3 Saben^ t >. 
EirenfyySelcdfncj^cr SemirutdmCdriathcn. '»\Ji Ai 
H *<* tunc nomindynunc alio funt nomine terr £• » ■- 

T «m qui Cedri fer* t pdfcunt affcrrima Arimnes V 1 < A 

0 mnes fronde caput tedi,omnes terga uentilw&l -'VCl 

Q»« Boforim^dbdtbencfc tenct y qui Gaulida 3 etomncUt 
f ortibus exercent taur Is Bathaltidos oram, \ ' ■'\wO. 

Et quos hume tt at praeceps de montibus A rnos snv- i 
N ec uos trdnfierim qui prata feracis AbiUo, -A» -< t ?. 
Qnique Eleale uiri metitis 3 uir idcmcfr Aferota, ' :l 
S coniamque tfebon [axis horrentia regna, -l 

D efertasjj Cades 3 quas P hafga habet arduus,®* qtMi I 
Htnc at que hinc Hermus proruptas fuflinet urbes, i 

Quas AbarPs 3 cumnimbofo e uertice quondam Z 

P aflores admirati uidere morantem i 

1 ordanem ingenti fubfidere mole coada V 

V ndarum 9 (T cur fu cedentia flumina retro , . u 4 A 

Duro rfomw* I facidnm promiffa capefferet artta • ii 

P oflremi fubeunt aduefti efede propinqua ■■■ ■ 

B eniamiiOydatd forte quibus lotiflima tellus, . ; V 

l^axima ubi C r Solyme totius regia gentis, • • : Jtr- t 

A Itaque 1 arepbile,Luzoquc binominis drcef, <v .4.* 
Quoque modo quarta regem iam luce fepultum '• ' r £ 

B ettarce obftupuitreuocari ad munera uito, v •*> v 
E t TareUyCT Samare 3 er lentiscifero Gabaoths 9 
G ens infefla feris, ideo exuuiasq ; luporum v - 1 Vvq 
1 nduti incedunt menes^anibusque fatigant 


^ 


FI * ^ 158 

QUisfcpir e plagis iuuatufque 3 Zr frangerefilu-OS» & 

A tque adeo afiiduo uenatu mane recentes . j 

C onuedant humeri* pradas t quas uejper olympum . £ 
C laudit ubi^gaudent partiri.epuUsq; f ruuntur , . 4 

A tque inter fefe per agros conuiuu curant» - < , & 

H iV adfunt 3 qui*Naspha domus 3 quibus arduus H emeti A 
Difficiles cokes,acfcabra crepidine terga, «u «t« & 

Qui fiquercRecen 3 celf asque Bcrotbidos arces, 

A tque Syitfm quondam gaudentem paupere templo , ;> 
Q»i longumq ; H flephon, Auin^Amofam^Selam^, 
A tque ululata Rhamapafiim.RacbeUidos arua» 

Qui Gabeone domo t quiquc Hierichunteprofedi. r 


1 ndigenas ejl fama ui<e 3 afiiduiquc meatui . i f. 

0 blitum uiiiffe diu confidere Solem 

1 mperio ducis t atque diem decedere ferum, 'M S 

H os inter facie egregia puer altior ibat , ; .1 

Qai prifeo genus 4 Saulo,nomenque trahebat . . z\ . 

I am tum iUumuates uno omnes ore canebant a 

P rxftanti clarum eloquio 3 fadisque futurum» 

Quantis iUe tamen mentem caligine prejfus * 

I nnojirosoiijs primum, furijsque feretur i . ■ 

O mnipotens aderit pater ,CT fe pedore toto >■■ 4 

A Ifiusin fundet iuucni,cxcutietque furorem, v,. * 

P rotinus afflatus diuinitus xtheris aura . . .. i { 


I mplebit terras monitis ylatumque per orbem 
Mortales meliora docens ad [aera uocabit, „ : 

N ec letum horrefeet pro reUigione cruentum ♦ 

I am duodpia tribus magnae fuccejferat urbi» XI 
I pfe etiam templo ut folitos inferret honores . 

Munere nec tali tam feta luet careret, i 

S "* • 

11 


< 


T * CH:RIST*c 

A rgobi* quitura colunt t Bafanida<$ oram, <1*V & 

Qui faltut Galadina tuos,Ogique fubatt* iis m; . n > i 

S exaginta urber t Galdticaq; oppida y Ubin, " 

E t Sebamdm^atmenq^Kamotha^olancp^aben^ >. 
EdrenfySelcdmfyiCr Semirutam Cariathen. > -ap» U 
H re tute nomina, nunc alio funt nomine terrWtfb.* \ A 
T um qui Cedrifcr<e pafcunt affrerrima Arimnes >• AU' A 

0 mnes fronde caput tetti^mnes terga uerutii s r v i 
Qui Boforhn t Rabatben c£ tenet, qui Gaulida,etomncM. 

F orrifca* exercent tauris B atbaltidos oram,* • ^ u?. D. 

E t quos bumeftat praeceps de montibus A rnos • Uav» i 
N ec uos tranfierim qui prata feracis A btiU, ; ' 
Qnique Eleate utri metitis, uiridemcf; A [erota, :l 

S coniamque hfebonfaxis horrentia regna, 'f 

D efertasq- Caies,quas Vhafga habet arduus, CT qut I ii 
H inc atque hinc Hermus proruptas fuflinet urbes, i 

Quas Abaris % cuius nimbofo e uertice quondam % 

P afbores admirati uidere morantem • ii 

1 ordanem ingenti fubfiderc mole coattd V 

V ndarum, cr c«r/« cedentia flumina retro 3 3 

T)um domus ifacidum promiffacapeffer et arua» H 

P ojlremi fubeunt aduefti e feie propinqua . . O* 

B eniamidtejata forte quibut Utifiima tellus, * V 
l/laxima ubi cr So/yme totius regia gentis, ; • S 
A Itaque larephile, Luzr que binominis arces, n .4.’ 

Quaque modo quarta regem iam luce fepultunt *' v&< 

B ethanc obftupuit reuocari ad munera uiU, ■?* vf: 

E t Tarda, cr Samare, cr lentiscifer * Gabaoth * , £> 

G c«j infejla feris. ideo exuuiasq; luporum . Vf .. 

1 nduti incedunt iuuenes^anibusque fatigant - ; M'i 


L . T I # " I 53 

Quafepir e plagis iuuatufque y cr frangere filuas» A 

A tque adeo afiiduo uenatu mane recentes 
C onucdant humer ii prodas y quas uejfer olympum ■ X 
C laudit ubi gaudent par tir ^epulis fruuntur, 4 
A tque inter fefe per agros conuiuu curant . 

H ic adfunt y quis Maspba domus y quibws arduus H entett $ 
D iffcilcs colles y ac fcabra crepidine terga, y» ff 
Clui fiquereKecen^el fasque B erotbidos arces, 

A tque Syltwi quondam gaudentempauper e templo , 

Qm longum $ Hflepbon , Auin^Amofam^Selatn^t 
A tque ululata Rhamapafiim.RacheUidos arua. 

Qui Gabeone domo,quique H tericbunte profedu 


1 ndigenas ejlfama uie y afiiduique meatui & 

0 blitum uidijfe diu confidere Solem T 

1 mperio ducis >atque diem decedere ferum, . :>< 

H 05 inter facie egregia puer altior ibat , : . I 

Qui prifco genus a Saulo .nomenque trahebat» 

I am tum iUumuates uno omnes ore canebant 
P rf Stanti clarum eloquio Jadisque futurum. 

Quantis iUe tamen mentem caligine preffus • \ * - i 


1 n noflrosodijs primum, furijsque feretur i . 

0 mnipotens aderit pater, & fe pedore toto 
A Ifiut infundet iuueni,excutietque furorem. 

P rotinus afflatus diuinitus etheris aura , ;j . u 

1 mplebit terras momtiSylatumque per orbem 
Mortales meliora docens ad facrauocabit, 

N ec letum horrefeet pro relligione cruentum . 

I am duodena tribus magne fuccefferat urbi» :: %*<! 

I pfe etiam templo ut folitos inferret honores» ■■ ' f 

Munere nec tali tam leta luce careret, .... i 


< 


*‘V 


C H R IS r » 

A fatur focios CHRISTVS. lux facra propinquat* 

0 mnis fe dapibus fejia domus apparat urbe. < v v 

E equis erit ueftrum, primus qui ad moenia tendat 3 ^ 

S iquis forte opibus fejjosinuitet abundans s 

N os quoque ut ante meos obitus % ac funus acerbum 
S olennes epulas celebremus , cr annua fuerat »• ■ 

N ec longe qu terendus, er it puer obuius ultro - - vv - £ 

V rnam bumerojymphasq; ferens de fonte recentes ♦ 

Q«o tendat greffus^aut quo fefe Me receptet , * x 

Q bferuatejocumcfc acie capite usque fequendo ♦ * « 

L imina «05 o accipiant Jcftumq; fubite. ' - • . v ^ 
T um dominum affati coram t bofpitiumife rogantes 
E xiguam f acris fedem nojlrum edite nomen. - * x 

T r#wn auratum jngcnSjpiftisq; infigne tapetis 
P rotinus o&cndet.&ruftas ibi ponite menjaSi vh 

1 pfe adero t atque eadem focios ad limina ducam* > - - 

D ixit. loannes mandata t Petrus $ faceffunt, , ^ 'a ; 

Btmoefii magne fucccdunt moenibus urbit. r 

1 tant incerti t atque oculis procul omnia obibant, 

C um puer urnam humero ge&ansjympkamq; recetitm I 

V icjoo ueniens de fonte occurrit. eum ufque 

S eruantesgrejfum ferret quacunque fequuntur i 
Quasque fubit } fubeunt ipfi quoque protinus aiett 
H uc atauis clarus Sinton,cr prole beatus - 
S eptena fefe femper referebat ab agris * . ’ T l* r 

S iquando caris cum gnatis ui feret urbem. 

H anque illum potius campis juri# iuuabat v \ 

t) egere .cimlesq; procul contemnere honores. 

V mbr<e iUi nemorum cordfriuiq; fecantes 
P rxiia } qua centum imes uertebat aratris* 




I 


t I B* IT* ( t 9 

I amgrduis argutasq- fides y CX carmina amabat \ a 

F luminis in ripis,aut fontem propter amoenum. ’ • ♦ • v; 

N orat enim coeli numeror 3 menfusq; a uiAS(fc» ? 

S ape Deo plenus porro uentura canebat 
AgricoUs,quid Sol 3 quid menfhrua Luna pararet» '9 K 
S uditj; 3 pluuifcr; docent pronuntia figna, 

T um [acris intentam igitur concefferat turbent, b 
Vtde more dicsfcftos celebraret auito» • * ^ \ 

D umque alia famuli menfat, er dona pararent ■ 

P arte domuSyUeterumfadaipfe canebat auorum 
N unc cithara leuibus digitis, nunc peftinc eburno * >f 
P ercurrens molli attaftu uocalia fila. a\% s 

P racipue a prima reuocabat origioerfuaoam ,v» * r> 

Has ex more epulas ,atquc hac folenniaprifc* -vu r 
R elligio intulerit gentuuerum ecce canenti - \ 

1 mprouifus adejl Petrus y cr facra carmina rumpit , ' '♦ 

R ex ait eJtnobfs,quo nusquam iufiior alter , ’ A 

A «t p/efcrte prior t Chriflum omnes nomine dicunt * ‘ 

I s tua nos ultro fupplexdd limina mittit» » 

E xiguam facris fedem^enfisq ; rogamus » i tv ‘ ,,Uit Y - 

H is iUe auditis gauifus nomine tanto *!»««>*% 

1 mpenrt haud harens animo teftum omne recludi* , t 
H inc hilares totis adolere penatibus ignes ; 

E t pingui fufjtre Arabum iubet atria filua, * A 
I nteriusque uiros media in penetralia ducit» 1 
I nrfe locum oflendit mira teftudinc pittis 
A ulais circunuelatum 3 oJlroque rubenti . 

L uxuriantfola {trata>nitcnt argentea eburnis 
F ulcratorisq; 3 Scyphique,auroc^efiinpliceldnceS t \ 

E t pdfiim domus % 4rgent6que t auroc^ renidet . 

S ili 

jjir 


* CHR IST* 

*i 

A tque b<ee deinde refert.non boc mibi nomen ai aurei 
N unc primum uenitjHius fed ccgnita fuma n \ 

I ampridem uirtus t neque enim mibi cernere cor an l 
F m fuitjdut uocem iiuinam haufijfe loquentia» K 

A dueuia t. placidus teftis affuefcat amicis . 

V os bic expettdte.uiros } qui exarta reportent ■, 

0 mnia t dimittdm, meaque iUum ai limma ducant • 

A tque utinam libeat longum bis in fedibus olli £ 

D egere , CT hojpitij dignetur nomine tettum , ^ 

Quod nofiros iuuet interdum memorare nepote /, v i f t 
H ojpitibusque locum felicem oftcndere feris. h 

1 nterea aduentu uedtro intermijfa fcqtiumur 

C armina>cr antiquos patrum repetamus honoret, <■' * 

D «m roriferis nox terras obruat umbris . v 
S ic ait t ac neruis faciant concordibus ora 

0 blpquitur num eris, qua concinit^ordine pifta t .< ■ 

C unftaputes,aut textilibus fimulata figuris. f 

JJ empe Par etonijs cantu deductt ab oris > \ 

1 f acidum genus,arrepta maris aquora uirga y 

V t profugum dux findat } aquasque impune per altat 

V t fine nauigifs ierint^pelagique profunda . 

S icco calcar int pede, nanque induruit humor - j 

A ridus a cr liquidas late eji uia fefla per undas* -V 
A % tergo tota ex Aegypto curribus boftes $ 

Quadriugis uetti inflabant fulgentibus armis. * 

I amque pios canit emenfo pelago alta tenere '?&- t 

: Littorajittoreisque metu fe condere filuis. * 

N uUa mora edi. iterum telo tellure recujfa 
D iuino redeunt in fe maria ecce refufa, - . . \ r 

Qu<e media ingenti dirimebat femita trattu* .<■ 


U B s* I !♦ t> «40 

K ride hpfies ruere, cr faljis in fufiibus arma \ 

A rmaque } quadrupcdcsquc,et corpora mcrfa 'iiroruitU 
A ff iceres magis 3 atque magis fubfidere in undis 
S cmper 3 Cr abfumptosuelut euanefcere currus, , 
Qui medij.extabant^medios falis haufcrat ajlus. 

A dditjUt omnipotens rerum fator cethere ab ipfo 
P aucrit in uaftagcntem regione locorum 
E rrantem dape coelejli miferatus egenos » ;> 

C crnereibique putes epulas niuis itiftar ab athrct 3 

D eftuere ad terram fubitcu,coetusque paratis * «f> 
A ccinftos dapibus latis epularier aruis. - i % 
P roinde etiam duras cautes pulfabat eadem • > : & 

Dux coelum afreftans uirga 3 cum protinus amnis w«r Z 
P roftlit,cr dulcem faxa erupere liquorem, 

A tque hau fer e nouis populi de fontibus undam 9 
Quos fitis ex longo coUefta urebat hiantes ♦ 5 - 

T um canip 9 ut primus Solymorum conditor arcis 
D ona laborat ce frugis que>recensque reperti >■ 

P ocula plena meri obtulerit campestribus aris . 

C ejpite quas uiridi y fettaque extruxerat orno • i 

A tque ea dum intentis hauribant auribus omnes 9 > 

'H aud rerum ignarus Chrijtus de montibus altis 
C efferat Jnfenfeque iterum [uccejferdturbu r 

E t iam declini cum Sol properaret olympo , s 

H ojpitis intrauit focijs comitantibus cedes , <p 

R egijico injiruttdS luxu Japibusque paratis 
D ifcubuere omnes .una inter dirus ludas \ 

D ifiimulans (edet , cr uultu mentitur amorem . \ 

I amque heros puras fruges t properataque liba 
A ccipiensjrangensqtte manu partitur in omnes • , 

S MU 


>«•' CHRIff. r 

I nde mero impteuit pateram Jymphacf;reeenti 9 
E t laticis mixti dium facrauit honorem, 

S pumantemq; dedit focijs,mox talia fatur. 

C orporis hac noftri,hac uera eruor is imago , "■ * i i 

V nuspro eundis quem fundam facrapatenti i taw > 

H odia, ut antique noxa contagia tollam, t ;i 

V os ideo^uoties pojitas accedere menfu ■ «a* nu A 

C ontigerit ; facr asque dapes libamina iuffa. a* - v'J 
F uneris his nodri mceftum referetis honorem^ ')^ '. Z> 
E t nunquam idius abedefeet gloria fadi. • ^ * fi 
N ecplura.exiUo mox fetuauere minores -tcv v-^ 

H unc femper ritum memores ,ar i sq ; facramut .. t 2 
S ynceram ccrerem, & dulcem de uite liquorem H 

P ro ueterum tauris t pecudum pro pinguibus extis. i 

1 pfe facer dotum uerbis eduftus ab aftris \ 

F rugibus infmuat fefe regnator olympi , . . > 

L ibaturque Dei' facrum cum fanguine corpus. o« 7«* 

1 n fummos hac relligio fuccefiit honores. \ * •« V* 
Ergo ubipulft fames focifs, fefe ocius heros ^ 

E xuit injignem tunicam, cr mantilibus albis - ' 

S uccindus pofeit flammis undantia ahena, ■■■■■•» 

T um gelidam irrorans dextra Jauaq; fonorts * >,v 

P ertentans labris feruentem temperat undam. * 

H inc genibus pofttis Petro, reliquis q; fuorum, 

P («rima quanquam iUe attonitus nouitate recufet l 
D at pedibus lymphas, cr moUificcat amidu ~ 

A ccuruus, focijs linquens imitabile fadum. " ■ -i 
Mox gemitus imo ducens de pedore fatur. 

E n mihi fumma dies focij quamque ipfepropinquanp 3 

f radixi toties ^nox iUa aduenit acerba, - - . - . & 


.£ I B* I U * 4* 

V OS linqu<tm 9 & moriens genitoris iujfa capeffam» 

V nus erit uckrnm(uix o uix credere tantam 
F as fccl*s)infidijs prodet qui me bojlibus ultro. 

H aui me animi fallit, furiat iam perfidus iUe . - ^ ;• 

C oncipitjnfldiasfy animo meditatur auaro. , . «j. 

I d piet at mea magna ,mei meruere labores. i • * „ $4 

N on tanfeti ipfe diu pulchro Utabere fado, v . v 

Quisquis cris.fatiusji nunquam lucis amorem 
G uftajfes,dulcis nec uiu limen inijfes. 

A t uot ejle pijjnque uuem(qu<e exempla reliqui) 

I nter uos alijs.aUj parete uolentes , . - rx 

S ummifiisque animis fitftus abolete fuperbos . .»? a 

N on Erebi in tanto ceffabunt cardine dire • .* - 

V cftra poteflates prxuertere corda timore . 

P eruigilcs quefo iam cuftoditerfroculque -AMp i 

C onfulite.hic animos f atque idos promite fcnfus,: %i v 
Quos toties mihi poUiciti,ne cedite pcfti. . > t 

V os ferunt e utri noftem non amplius unam, x ^ « * 

E x templo turbati omnes , gemitum q- dedere , * i ctr? 

S uffrenfl quem ctccum adeo Jurijsqifubaftum v 

O re premetis fignet uenturi pr e fetus heros. 

Quem fenior tali aggreditur fernone precando. 

D coeli decus in quenquam tam immane putandum efi 
P offefcelus caderet quisnam foedi fi imus idef 
F axo hodie nunquam nobis illudat inultis. 

N on adeo effugit cum fanguine uiuida uirtus 
P ulfa annis t ne$dextra mihi tam frigida languet. 

S ic ait , C r pariter uagina liberat enfem. 
p ux autem fignis manifefiis prodidit bofiem, \ 

S ei cunilis mentem eri£uit,uoluit$ latere, tx 'l 


‘4*‘ s3 


C H R i s r» 


D onec res perfefta.dcbinc hac edidit ore • ■?. 

I mmo omni ex numero mihi nemo hac nofie fupremj 
V efiruot non infidus erit, f olusque relinquar. i 

T u quoque, magnanimo cui nunc ea copia fandi . >t, 

S ub tetto,atque dmplis tendis fuper £theradifti$ * j 

0 mm * irritans uentos,om nisque proceUas t | 

H /nc atque hinc circunfufos ubi uideris bofiei u M , . v c 
JMe capto,quxres latebra* jaciesque falutem 
Mendaci in lingua,pedibusque fugacibus acer a ? 

A tque ubi curriculo mediam nox bumida metam 
A ttigerityter me tibi notum ille ipfe negabit ^ \ | 

F utilis fincutiet que metus tibi foemina inermis» ... r\ 

I) ixerat. iUe animi robur magis ufq;,magis<p v ; ^ 
S pondebat, turpique metu impenetrabile pe ftuf, . r 

F ori* alios feruet fuga, nec tu me ante timoris * j 

A rgue,quam terga urgenti dare uideris hofti * j 

Q«o te cunque f eres, adero.fequar ultima tecum* > 

N wfl<i tuis poterit me uis abiungere rebus * 

His Deus exaftis rncnfas, urbemque reliquit^ ' . „ { 
Etfe cumfocijs pura fub nofte uirentes .■ 5 

T ranflulit in colles olea,cr loca fola petiuit , , ,, i 

A tque omnes fecum iufiit uigilaye , /ei j&i . 

A fkduis nottisque,dieque laboribus haufti . > 
H dni poterant inuiftum oculis defendere fomnum t *- 
E t gelidi in fummo recubantes aquor e (axi $ 

1 nfufum toto proflabant ore foporem . 

1 ntere4 curis confeftus trijlibus herot 
C celejti uelu t oblitus fe femine cretum 
I ndignos animo euentus, indigna labanti 
S upplicia^atque genus leti uerfabat acerbum, . . «... 4. 


Vi bQ 


i. t 1 b/ rn 

H orrebatquf, id enim matris de corpore traxit, ' -» 

V t quacunque hominum mortalia pedor a terrent 9 •; 

I pfe etiam hac eaiem mortali corde paueret * 

I/lens immota tamen } uirtusque inutda manebat. 

E rgo4terum y atq; iterum genitorem affatus t cr ambat 
A d coelum tendens palmas hac uoce rogabat * . • ;> ; 

0 mnipotens talin pater 6 me funere obire f * v ' 

Me ne aliena malis tantis commi (fa piare f >. •. ^ 

E ripe me informi leto, CT tua flede feuera ‘ i 

C on filia in melius, durosque auerte dolores. > f o 

S i tamen jd fixum fedet a ati £ hxc certa tibi mens 9 
K ec generi humano gnati nifi morte fequeflr 4 - 
P lacaris t nonfas orbis me deeffe faluti. 

1 bo ultro . crimen generis commune refellam. 

D ixerat i atque graues curas fub corde premebat 
Multa agitans, totoflmul ibat corpore fudor 
P roruptus, fmul cr f 'anguis ,uelf anguini s inflor» 

autem effulgens fubito dilapfus ab axe 
S telligero eidis luxta puer adittt diis 
D id a ferens patris ,in tanto f blatiar erum A . 

T urbinejnukebatcii £grum y curasque leuabat 
Abdergens tote fluidum de corpore rorem. ■ * 

H ortatoti uero, fcelerisque inuentor ludas * 

C ompdfito interea uocat bofles uertice ab alto , 

S eq; ultro comitem,atq ; ducem uenientibus offert. 

E rgo adfunt improuij i illum in uincla petentes* 

E ongius tera micant tremulai lumine Iunx . * 

I atn clypei refonantflam ferri dridit acumen , 

P inguiaque exuperant nod em fundita longo 
O rdine t mulufidceque faces } quas unguine fupr 4 




C H R I ! T* 










0 Maxif tnanOs,tT ferro infpicauit acuto* 

F it ft repit uuuafto circum mons undique pul fu 
A rmorumfonat,atque uirum clamor ibus omt tfr, 

Qg os his nil trepidus compellans uocibus heros , 

H eus inquit t iam itate uiri,quem qu teritis ,adfum< 

Quo ferrum, flamme^f palam confrettus in urbe 
C onuentu cecini magno prxeepta parentis, 

C ur non una omnes uos tunc tenuiftis inermemt 

1 fta fub obfcurum nodis cur dgmina cernof t * 

Quod fl me tamen ad mortem depofeitis armis 
1 n fontem, er uobis adeo obit at gloria noftra, *«- 
H os finite illa fos. nihil hi meruerejiec auft * 

T antum diledi comitis mandata faceffunt. 

Vnus ego ueftras explebo deditus iras. 

H ac aitjZT bis fe qu<erentibus obtulit ultro • 

1 Di autem ad uocem toties (mirabile uifu) 

P rocubueTe,foloq; ingentem fufa dedere 
A rma fonum,at ( $ oculis fubito nox plurima oborta 
C onfurgunt tandem fomno,uinoq;grauatis 

A fiimiles,h<trentq; obliti ,doncc ludas, t 

Qttt' nufquam fomno nodu fe drauerat illa, 7 

S igna dedit manifeftajiojiique obiecit amicum* ^ V 
N anque pij fcelus id praetexens nomine amoris ' Jt&F 

C ompofuit fefe, CT jiko dedit ofcula uultu. 

I Uc dolum prafen fit, cr btcprejjb edidit ore» 


iv¥ 

‘i*## 

t 

.ViNij e? 


■ ‘tr* 

4SX& 


H <£c uero meruit comitum fidi fime nofter 
O [cula amorftanton fcelere uUa ad pramia tendis f 
H aud equidem hac tecum pepigi commercia quoniam* i 
V ix ea fatus er at, cum circuHfuft iuuentus 
C aca ruit,dcnfit££ omnes indagine cingunt* 


145 


t i &. t t* 

JN on aliter, quam conicdum cum in retia rara 
C cruum,aUt fulmineis metuendum dentibus aprum, 

P adorum circum f*uit manus Micet badas 
C omminus agglomerant certatim.ad fidera uoceS 

V ndique eunt. reboant montes clamore propinqui* 

S ic iuuenem obfeffum longe fulgentibus armis 

5 euxcobors premere, atque omnes incumbere inermi* 
H i pr en fare manu y hi flupea uincula collo 

I ttijcere % & nunc huc t nunc illuc ducere captum * 

P er fur it ante alios fefe turbidus infert t\ 
Malchus I dum# is mijfus captiuus ab oris . ' > 

N uUi ferre manum.nuUi contendere fuetns. 

N on ea uis iUi,non tanta in pedore uirtus. 

V erum y ut fe Caipbee prajtantem ojtendat in armis , 

C ui datus hxrebat famulus, nam tuta uidebat 
O mnia,cr audenti nullum hic obdar e periclum, 

A udet,cedentemque ultro petit improbus boflevn 

V entofam nequicquam acuens in iurgia linguam, 

E t uix iUe fuas tumefadus corie capit /pes. 

N on tulit hoc prtceps animi Petrus, arripit enfem $ 

E t fuper incumbens inhonejio uulnere tempus 
O ccupat,ac patulam dido ocius amputat aurem . 

Ouod Deus afficiens fubito dextram'^ tetendit , 

D ecifamquc ab humo madido cum puluer e partem 
'S udulit 3 applicuitcj; manu medica,unde refeda cfo 
A fjixitque loco.nuUo htfit fixa dolore, 

V Ud nec apparent ueftigia uulneris ufquam . 

iliox focium increpitans uim dextra arcere Uolentem 
C ondere tela iubet,uetito neque fidere ferro * 

6 i faciat, fenior nequicquam magna locuto 


* > * ni r rs t; 

S triflum ardens iUi per collas exigat enfetm ' ■ « * 

K or\iftis opibus, non iftis nitimur inquit ^ 

V iribus, e fl genitor ,qui me fi funere acerba f 

E ripere, c r fufo nati fine fanguine uellet HVci 

J>hcari generi bumano,centum agmina pojjet ^ 

C ccUcolum,mthi centum acies fummittere ab arce $ 

S : rdereajnfenfum qui ccetum hunc enfe trucident*, nj\ 

W iltti am ne adeo fuperum, pugnata q; bella , ' ' i 

A tque pptcjlates uarias, cr nomina nefeis 6-V \ mtt I 
14 unc fine meimperijs magni par ere parenti s, v->. *S 
Quxmefola premunt*hominum nil demoror armo* jvT* 
T alibus auditis fenier uix definit irx , -3 
1 nuitus,ucluti afpexit fi forte magiftri t 

A jfuetum imperijs ceruum media urbe Moloffus 0 vJf 

S iluejlrem ratus infequitur.uix uoce coercet »J 
Venator rabido inflantem ceruicibus ore. \> 

E rgo fponte fua ui fluminee uiribus ufum x ' V 

C orripiuntcundiCbeu fpecies indigna)trohuntque . f 
1 nualidum,cr didis lapfantcm immitibus urgent* »3 
H jwf er omnipotens fuperum regnator olymp & \ » i 
T /eoi#* cernis, nec coelo tartara mifces f . ^ I f 

E equandoherri ficum dextra iaculabcre fulmett t ; } 


S i nunc immoto facies innubila mundo eflf Q 

t otiere iam rupto rerum confufa laborent, . ■:£, 

A tque repente elementa ruant jruat arduus xthef. % 

C ur tua dextra uacattcur non face terra trifulca t, 
I am fumat i quos flamma uorax feruatur in ufusi 7 
Xt on genus humanum, non tanti regia caeli l 

A litibus fupplenda choris ,non aurea gens ,qus > 

Mox hinc fe tollet pietate wfignis ad oflra* .. i 


r, 


* 


U *♦ I > 144 

V e notori failto te cura incendat amore, 1 ' 

I ut tali patiaris turbine natum 

\ nigenamyiefertumjnopemyatque extrema ferentenu 
3D iffugerc metu comites : filuisque teguntur , 

S pumiferi utfuis aduehtu, ftuique leonis 
S emianimes.paftm infequitur ferus hoflis euntes. 

A fpicerefbunciam captum Jam uefte rclifta'^*'*^ 1 $ 
E lapfum manibus rapido petere ardua cur fu, 

1 Uum fpeluncas f cr ficubi } operta fubire 
P er fluam loca, faxorumque in fornice condi; •- >n ® .*f 
N tc mora, nec requies, cur fu nemora auia f eruent , 

E t uafto intonji colles clamore refultant . v • wWb» 1 

X amque fdcerdotis [ummitcfta ampla fubibant* " iUr mJ * 
P rotinus huc tota pafitm concurritur urbe. ^ 

P rimares adfunt procerum,pcenasque repofcunt 

V ni infcnfl omnes, atque iUum torua tuentes 
P erterrcnt,uinftumque minis crudelibus urgent* 

T um gentis primus Caiphas ita denique fatur. 

R es hodie benegejta uiri.non artibus uUis 
I nfandum cuafit caput.iUi nulla fuperfunt 
E ffugia.in&aurandi animi, cr quod reflat, agendum. 

N unc eft iUa dies } qu a gloria maxima fefe 
C flendi t nobis. fed opus properantibus adu. * 

A ccipite,cr linguis omnes } animisque fauete. 

N uUifas notorum quenquam demittere morti. 

R omani ducis arbitrio flat quisque, caiituc* 
Quaramus leti caufat, cr crimina primum, 
l nde ducem inflrufti ucrbis adeamus, ut ipfe 
A udiat,cr morti indefenfum dcjlinct hoflem . 

S icaUMc captum alloquitur, tu ne ille fupremi 


% 

•I 

4 "' 

C 

i 




tn 


CHRI* T.J 

V era 13« fobokSiUerus D cus,ttbere ab altd "oni VL 
Qgcw uates or iturum orbi cecinere priores f t it. 'fa I 

P tr patris obteflor numen t qui fldera fulcit, 

F are age, ne te difiimula quarcntibus ultra, r rfti a 

D ifcufiisque palam qui fis nunc nubibus ede, 

JNete diuino ignari fraudemus honore . , , v;n t 

D ixerat.ide autem in medio defejjusjnermit ^ A 
C onffittu paulum fuit olle ns lumina fat ur, >-■ y 

$ um quod ais. quid mefiudio tentatis inani 1 

H«fc eadem toties fcitati f parcite teftis, ~ . ? 

I nfidijSyUiftique dolis defiftite tandem* ottiiftHt 
I pfe palam fateor. nec iam mora longior obfiat * 3 

C um mihi fublimis cedet plaga lucida olympi . . X 
B. egnania*£thcrea iam iam cernetis in aula 
A mplexum dextram patris omnipotentis,®* inde 
j Aox iterum terras petere afficietis eundem 
F ulgentem clara in nebula } quem mille fequuti > <1 

Coelicola auratis impellent ethera pennis» ,/ T 

V ix ea difta, humeris fibi cum de more facerios 
A bfeindens tunicam inquit, eget quid lucis adhuc rei 
I ndicijs tot claraf palam fcelus ipfc fatetur. 

N onne D eo quicunque audet fe fingere natum, 

F as,®* iura iubent muUlari funere acerbo f V> 

T oUite, ferte moras. Romani ad prajldis ades \ 

A bripite hunc iubeo,mcritascfc repofeite poenas • 

I ntercacafu Petrus perculfus iniquo i 

P rofequitur mocrcnsjongeq; obferuat amicunk > 
1 amque fub ingentis deuenerat atria templi 
T efla facerdotis magni, folusqutfedebat 
T rifiisfinops animi anteferes notturnus operiat* 


« tQ « 


L I B» I* * 

ii ecnqtt ccclicolum propius tum maxima pandi, 

V ifa domus yccclique ingens apparuit aula ♦ 

T um genitor nubis fulgens candentis amiftu 
O fcula libauit nata a CT uox lapfa per auras. 

H ic meaprogenies.bic eft mea magna uoluptaK 

V ni huic mortales omnes parete uolentes ♦ 

N ec plura his. toto ajfonuit chorus omnis olympo 
C celejtum cantu uario a plaufumque dedere . 

T um demum in faciem confuetam redditus heros 
jA ttonitos [ocios mon(trisque a metuquefepultos 
Jb xcitat,atque hominis mortali apparuit ore. 


R 


'-C-' 


i i : 4 tr 




(, .. 


• *I» 

' ■ ■ -• ' ' . 

. • 
mai %m*#b** nzfrfi -V <?+ *'• •• . - 
jittiiwfcja i? T 


MU HIERO N. VIDAE 
CHRISTIADOS 


LIBER I I» 

T Solymi trepidi rerum , CT formidine 
cdci 

a Nodent illam patrum primi , templique 

miniftri 

I nfomnem duxere • animis adeo additu 
cura 

I ncubat,ac nuUam attonitis dat dira quietem . 

0 mnibus ante oculos urbem ingredientis imago 
L <eta D eijeflique manus impubis honores , 

1 Uiusque uidcnt late increbrefcere nomen. 

F ama uolat,pafiimquc canit miracula rerum * 

Quid faciant i magi s, atque magis iam uera patefiunt, 

Q ut quondam prifii uates cecinere futura, 

T erras coclefli regem de (tirpe manere, 

C uius in a duentu templum,ludaaque tandem 
R egna ruant,Solymeque euerfisdefinataris 
A ntiquo de more [aeros imponere honores ♦ 

E rgo infradi animis omnes, terrore fubadi, 

T edis Quisque fuo,fepti,clauflque manebant * 

Quales qua folita florentia rura uolantes 
C arpere apes,ubi ftuit hyems, coelumque profufos 
S oluit ur in nimbos ,CT aquofus regnat O rien, 

O cia lenta terunt,clau(isque aluearibus agra 
C undantur, circumque fores, ac limina muffant ♦ 

T empus erat per membra quies cum grata [oporetu 


« $0 


L I B. I I» 

X rrigdt y ac pofltto affert obliuia curto» 

E t iam noflipotens manwi imo emijfa barathro, 

H orribiles uifu form£ furialibus omnem 
C artibus oh f edere urbem, pars turribus inflant» 

P ars apicem templi, cr fafligia fumma coronant *. 

C £tera perque uias legio^perque alta domorum 
T efla uolant,traflimque hxrentper culmina tignto» 

H and fecus Italiam repetunt ubi uere tepenti 
C cerula aues longo fejfa [uper aquor a cur fu. 

Qua prior occurrit teUus,hanc agmine denfo 
C ertatim arripiunt y procuruaque littora complent » 

P rincipio flargunt occultum in peflora uirus, 

V ipereamque uirto animam t c acumque furorem 
I nfpirantyOdiumque animis , cr crimina linquunt . 

Multi etiam in facies hominum uertuntur y cr omnetii 
P rotinus incendunt uarifs rumoribus urbem. 

I rrepunt teflto alij,fomnoque folutis 1 

S omnia dira ferunt uariafub imagine rerum, 

A tque hominum falfis flmulacrto pe flora ludunt ♦ 

I amque huius fubeuntjamque iUius alta potenturtt 
E imina y cr attonitos diflto hortantur in hoflem , 

T errificantque animos fafla,atquc infefla canentes 9 
C hriflum inferre faces, artoque inflare bipenni 
A rmatum arat a, at que adytis extrema minari, , 

E t iam femuflo in templo dominarter ignem ♦ 

Quin ipfos templi mentiti uefle miniflros 
S ingula tefld adeunt ypatrcsque ad limina facra, 

C onciliumque uocant. nigri dux agminis ipfe 
I mpulit arifono flridentes cardine portas. 

H inc atque hinc delubra petunt. concurritur ultro ~ 

R ii 

r jr 


CHRIST» 

V ndique*ncc tenebris nox obftat euntibus diri* . . j 
„ n oi» alifer capiam fi rumor nuntiet urbem 

N ode dolis intempeda,atque latentibus armis 
U oflem inferre acics,cr iam fumma arce receptuiU * 

C ulminibusq ; immijja uoretfax atra penates , 
jp lenis eunda uijs fer uentytrcpidoq; tumultu . 

uc atque huc iturjiec fat rationis eundi eft* vf 

j> recedunt dira facies, facibus q; nefandis 
S ufficiunt lucem ^ fummo dant uerti^e lumen > 

r errificas capitum quatient es undique flammas • - y 
N ec miferi tamen agnofeunt. furor omnibus intui ± 

E ripuit mentem JLapfumcfc in uifcera uirus . 

N ec minus interea bis feni ex agmine mifli 
B is fenos Cbrijti ad focios,euertere flquem . . « 

P offent,*? furijs deceptum incendere iniquis » , •.* 

I Ui autem pleni monitis ducis (ante futura 
P refeius ifla fuis pr edixerat omnia) feruant , i 

I nwffo; animos y inapertaq; pedora fraudi, ' ?, 
Qganquam hodis fpecies fefe transformet in dmnei 
N cquicquam expertus fnentesque indagine captet* 

V nus non ualuit fefe his fubducere uinclis 
I fcariuspefti infande deuotus ludas. 

L edorum procerum labes ; CT peftis ludat ♦ 

H /c fe olim addiderat focium uefligia Diui 
I ngreffa t patrid,atque opibus,carisque relidit 
I exiliajncertas quacunque paratus , 

I y e uiaSytalique necem pro rege pacifci. z 

A t mox coeptorum piguit ydurify labottt , lw > 

P aulatimpertefum.animo tum uoluere fecum I 

odes atque dies tacitus, fiqua potis ardis 


L I 6« II. 


t J I 


%, egibus exolui,cr prifct fe reddere uiU 
) ndignans longum incaffum cecidtffe laborem • 

H os abitus,iamque hos abitui, cr furta parabat 
I mpatiens operum, rebui non Utus egenis . 

T alibui undantem curis, animocfc labantem 
I ampridem,nigr£ reperit dux ipfe cohortis 
H aud minui exuit ans animis, quam monte fub alto 
C um procul affexit tendentem inpafcua ceruunf 
G tctulus leo, quem ficcis exercet hiantem 
F aucibui ex longo cotleda infania edendi, 

A c prius iit faciem Galilaei uerfui lor<e,i 
1 pfi qui fuerat coniundus f anguine \udae, 

I n foinnem aggreditur uerbis. tu node filenti 
Viontibui in folis erras infane,potesque 

V Itro fena pati fub nudo frigora cocio , 

A tque tibi alterius fub nutu degitur <etds, 

D um fequeris(quis te tantus furor incitat i)\ftuvn 
E latumque animis, euer foremque facrorum , 

Quem tantum iUuuies adeunt teterrima gentis 
F ceminei coctus , cr femiuiri comitatust 
P rimi omnes infenfx odijs concordibus ardent, 

S acrilegoque necem intentant.iamque illefurorettt 

V eftnum expendet, cedet fiducia tanta* 

N on illi auxilio magnarum gloriar erum. 

Quas mentitur, erit. nil contra obtendere denfet 
N ubila,nil folitas accingi proderit artis ♦ 

R umpe moras. eia indanti te furripe cladi . 

S ic ait 3 ar dentemque odijs indigat acerbis, 

T um mutata acri per cu fit pedor a thyrfo ? 

£ t fubito nodi ablatus [e immifeuit atras, 

R 


0 

r I 

1 c J 


a f) 


kJ 




> • • 

tll 




CH Rl ST. T 

H ine mi ferum ntuadens pracordia ad intima feft ' * 

1 ngerit y atque imis dirum implicat ofiibut ignem, 

0 liminum in mentem ueniunt t qu * cunque fub iUu 

1 ujfus dura tulit, quacunque exbauda pericla , 

B t piget ydtque nefas polluto uoluit amore, 

I mmeritumque animo fedet bofli prodere rcgenu 
A b tm[cr,ah malefane t D eum non pettore fenttst . . 

N on oculis numen prafens } non auribus hauris » * 

Quis te mutauit tantus fur ori affice quo nunc 
C ulmine pracipitM,qua nam trabis arce ruinam, 

N ec qualis fentis tibi menti inftderit error » 
Qgidftruisfaut quo te raptat tam dira cupido % 

Q u£ nunc te male habet, mentis que, CT lucis egentem t 
Quam nunc amittis fortem irreparabile donum t 
O ptabunt feri pofi fecula mille nepotes. 

A tque adeo qua uotafoucsfluam mente feCM freni 
L atitia elatos animos inflatus inani , 

0 mnia difcerpent,rapientque per atra uenti, / 

E xcute dum licetjnfandam depedore peflem , j 

Q gaque imis te nunc efl addita cura medullis . 

1 amquefacerdoteSytotaque ex urbe [enatus ,, 

S emetam in templi fedem concefferat omnis , r? ' 

I pfe facer dotum primus ycui tempora facra 

I nfula cingebat f C atpbas in fede [edebat 
C elfior dur.dta.inde alij longo ordine ciues. 

Quos omnis circunflltunt,acuuntque furorem 
T artare a haud ulli uifa fine corpore pejtes, 

N ec mora t nec requies, fublapf a in pedor a eundis 
E ripiunt mentem ,atque animis incendia miJcenU 
Multa iUi inter fe uano fermone ferebant 


I/ I B ♦ II# t i x 

S oUicituuaftoftrepit ingens murmure templum» r / 

S unt qui ipfum iubeant utcunque ab fumer e Cbriftuvt 
S eu uijflue dolo,iuucnemqucinuadere ferro, 

Q 3* rurfum in lucem nuper rcuocatus ab umbris J 

V eneratyCT totam montiro concufferat urbem , 

A jl alij plebem metuunt ,uulgique furorem, 

N anque [ibi ingentis populos deuinxerat heros, 

H os meritis jllos diurno affabilis ore. x T 

H ic N icodems erat pejli impenetrabilis unus 
P rimoref inter gentis non ultimus ipfos, ' ^ 

C ui longe menti melior fententiajed non . i 

A udebat dictis contra omnes tendere folus* ^ 

I Ue Deo quondam fefe infaus intulit hoflent, ' 

A tque dolis frujlra contra ftetit.inde ubi numen 
Admonitus fenfit,ueluti de notie profunda , t , 

1 n lucem reuocatus,eifeiunxit amore, 

C lam tamen,infenfe uitans odia affero. gentis* 

T um uero illius de uita , cr f anguine cerni 

V t uiditjctumque infonti tritie parari, 

N on tulit ulterius latebrasjjecque edidit ore 
1 n medio.non obfcuram,non lucis egentem 
R em ferimus, neque enim uereor iam uera profari 
P ropatria,quanuis mihi Jint extrema ferenda* 

C emitis hunc omnes manifesto numine ferri, 

Maioremque homine , Cr ,nofmet nifi fallimus ipji, 

V era Dei patuit foboles,uerus Deus,iUe 
O lim quem toties afjldti numine uates 

V enturum cecinere, nefas quo trifte piaret 
C ommendans genus «et emo mortale parenti . 

H oc liquet, hoc ultra non in diferimen agendum . 

R i i ii 


i 


C H R I S T. 

«ii# ope innumeri ,quos nox obfcura premeb 4$ • 1 ? 
uminibwt captos Jucunda luce fruuntur • 

Multi etiam uoces obflrudis auribus orti 
A eripiunt 3 reddunt que. *gr is quot reddita uenit 
I nfperata falus^ui lenta aut membra trahebant 

. •/« f < r I * . .<.4> _ V AmLm P ■ v*A 

••ii* 

Lil tfr 




V iAf /tttoo correpti corpora morbo f 

T r* etiam(noftis)obita iam a morte reduxit « 

E Ut os idem in lucem.moio Lazarus omnem 
P erculit,CT monttro ingenti permifeuit urbem, 

P ro hominum mentis 3 propedora caca. 

H on haeptonijs fuccis,non artifr ullis 
C onfieripojfunt^maior Deus intus agit rem, w 

Maius numen ineft. quoties diuina loquentem • 

1 ncajfum contra fletimusuerbisq^dolisq ; 

1 njlrudif quoties auft uim tendere inermi ' ^ - 'V 

A ut ferro,aut duris nequicquam perdere faxkf * - 

N K&e C 4«4 er/puif caput, ex oculisque recedens 
A ligerum fe coclefti fubito agmmefepfit. - « ■ 

E t qui/quam illius certum non numen adoret f ■ ' 
Quid molimur adhuc f quid nobis deinde relidumf 
Quin potius 3 quando nobis demijjus olympo 
A uxilio uenit 3 una omnes adeamus, ab ipfo ’ ~ 

S uppliciter pacem oremus commijjafat entcS * 

T aliaperflabatrepetens.uiolentia eundis 
G lifdt,cr accenfusfemperper uifcerafenfus 
C onflatur magis, zr fauos furor aggerat aflus, 

P aulatimque animi turgefeunt triftibus iris. 
p X4r/ere omnes.pejtis latet intus, cr omnem 
p ripuit miferis lucem 3 uidisque ueneno 
P fjtifero nebulas offudit mentibus atrast 


i 01 * >. 

VnifcWL’ 

■ ■ 'f” 
•#$• 

V. . -i/ 


tJN 


* i s 


P ! B, II. 

TtW demum erumpit,qu<e eundos incoquebat* *: 

I nfremuere omnes contragemitumquc dedere* 

Qualiter <ere exuo dumfulfurapafcitur atra ;-v. 
1 nelufus magis t atque magis furit acrior ignis, 

Moliturque fugam 3 nec fe capit intus anhelans, . 

N ulla fei angueis foribus uia,nec potis extra 
R umpere 3 materiam donec comprenderit omnent * 

T um piceo difclufx uolat glans ferrea fumo* 

F it crepitus, credas rupto ruere <etber e coelum, 

1 amqtse illa , cr turres procul eccejlrauit,CT arcet * 

C orpora, cr wcenf , kfe er uiafadaper bodet*. 

H i Hi fecus accenfl meliora monentem 

E xcludunt adytis, atque extra moenia trudunt * 

T um uero Caiphas, ubi fida flentia linguis , 

S ic orfufjftbi qu<e fedeatfententia 9 pandit. 

H aud equidem moror 6 ciues,quod uerfus ad hojles 
1 Ite etiam infando captus perfugerit ajlu , 

Qui toties fumma pro re,pro legibus olim ■ - 

p biecit patrijs caput ultro Jpfumque premebat ■ _ I 

P bnitens contra nuper fermonibus kofiem* 

T anta eft artificis pellacia, uis ea fandi, 

V t quofeunque uelit uertat y fuperetque ueneitit V 
S ci/icet hunc credam coelo diuinitus adum 
N ofcw ueniffe auxilio,qui fe impius ortum • . 

P <<tre Deo canit ,ac leges abolere parentum 'H ? 

A ntiquas cupit y atque nouos inducere ritus * j .i' * ; 

S e^«e w/tro excidio templi ueniffe fatetur , v ? ' 

Quod noflri monitis olim coeleftibus adi - 

I mpertfis tantorum operum druxer e parentet* 
Qu£nouuas f autrcUigio,qui denique moresf < 


C tt R I S T. 

I Ue etiam a uequii [celeris flbi reflet inaufunt, 

S acnlegm fontes , C r quorum crimina nota 9 
P rofequitur uenia baui ueritus [celerata fubire 
E imina 9 nec feflis parcit de more diebus. 

E rgo agite y atque illi in fldias, letumque merenti 
Maturate uiri.crefcentem extinguite flammam, 

N e mox fubflliat uiftrix ad tetta domorum , 

D eguftetquc trabefjerque ardua culmina regnet* 
S ubuertet [olitis aliter totam artibus urbem 
S editione potens,populos captabit 9 cr omnem 
S ubijeiet fibi prodigijs faUdcibus oram . 

H inc quot tot nobis annos tam pr offer a ceflit 
R eUigio 9 euerfis aftutum definet aris. 

T um metuo fie Romulida non talia pafli 9 
Quicquid adhuc iuris fuperefl 9 a gente repofcanl t 
E t profugos patria iubeant decedere terra. 

V num pro multis detur caput 9 unius omnes 
E xpiet y ac tutos mors tanto in turbine prxftet. 

H oc habet. hac melior fuperet [ententia ciues. 

H ac iUi ob numen donajhunc reddamus honorent* 
T alia fatus erat.furijs flimulantibus intus 
E xperti,paflique [enes eadem ore fremebant. 

0 mnibus idem animus. [ei qua ratione 9 quibusue 

1 d fleri occulte queat artibus 9 exquirebant . 

C um fubito ecce fuis clam fe furatus I udas 

I mprouifus adeft eundis mirantibus 9 iUum 
E xctpiunt trepidi fpir autem immane flocantque 
S ede inter primos, f arique hortantur ,er ardent. 
Quii ueniatjubijs animis audire Jilentque. 

I Ue autem torquens huc flammea lumina , cr illuc 


«M- 


L T 15. I fi 

S ic fatur.fcio nos Gablxi farta furentis 
F ormidare patres, patrue qui legibus affert 
E xitium. moliri ideo uos plurima cerno . 

S i mibi,que pofco^promiuitis^omnia (olus. 

Qua nunc uos frurtra exercent ,iifflendia tollant . 

I Ue manus faciam in ueftr as hodie incidat ultro. 

D ixer at. argenti Uti pepigere talenta 
T er 4ena,egregij pretium memorabile farti, 

ID imittuntque alacres, atque extra limina ducunt. 

1 Ue petit montes iter umjfociosquereuifit. 

F orte propinquabat gena folennis t cr or<e 
F fjk die s,uet erum cum relligione parentum 
I mmunes operum ducunt feptem ocia foles , 

P erque domos ouium foetus epulantur, V acri 
F ermentoparcunt iufli } properataque liba 
E xpeiiunt,menfasque onerant agreflibus herbis 
L at i tie; ueteris memores.hac luce ferebant \ 

A egyptum prifcos olim coele flibus artos 
Psodigijs magna cum praeda exiffie parentes 
1 ngrejjos pede iter falfas impune per undas. 

E rgo ingens tum fceptriferam concurjus ad urbem 

V ndique erat,popuhque omnes ad facra fluebant * 

N on effufa tamen turba huc fine more ruebat* 

V erum quifque ducemque fuum 3 gentemque,tribumqut 

V na ibant comitati . etenim licet omnibus tdem 
S anguis,cognataque orti flntftirpe nepotes 
O nutes Vf acide Jpanbus fub legibus omnes, 

S cindit fe tamen in bis [enas una tribus gens, 

A tque Paleeftinam late ert diiurta per omnem, 

Liberagens olim multa munita mrumui, V 

‘ jr 


CHRHT f 

F lorentesque urbes populis, opibusque urgeHttf 9 
T unc autem patrijs de finibus exturbati 
P en e omnes aberant 3 cr Cajfiiafaxa colebant • 

V ix de bis fenis tribus una intafta manebat , 

A Iteraque , cr patria fefe tellure tenebant , X 

S eniamidum gens , 4 que ipfo domus inclyta \uia, 

A mb t tunc etiam popuhs t opibusque utgentes . 

T antum autem imperio adiedam,ccu cetera pafiinf 
C ontuderat bello, er uibricibus hau ferat armis , 

H and quoque feruitio partem Roma alta premebat* 

S ceptra urbi t antum, fublataq; ademerat arma 
L inquens facra uiris,ac leges uiftor auitas . 

N unc tellus ieferta iacet.tot clara fuere 
Moenia ,tot populis pariter cum fortibus urbef, ' J 

H <£ beUoJjje ualidis quajJaU uiribus <eui. 

V fqueadeo fauas fuperum pater arflt in iras 

N imbipotens,natiq * necem non pajjus inultam cjl 9 
N on tamen indecorem tanufolatia cladis 
I pfefinam antiquam(fuperent modo carmina ) terranf 4 
N e penitus feclis obliuifcentibus retas 

V eleat extinttam pariter cum nomine gentem*. 

B. egem iUis fuperum profit regionibus ortum 

V agijje, CT coelo primum reptajfe fub iUo * 

V os ideo aligeri coetus gens atheris alti , 

Qui leuibus magnum pedibus pulfatis olympum f 
N am uos fepe polo mi fii peragrabis cr oram, ■ 

E t gentis crebri hoffiitio indui fibis amica, 

Efte duces mihi 3 ium tota regione uagantem 
R aptat amor. longum uos mecum ferre per auuni 
N omina,qu a ceciderejiuuet,deleta^ gentis 


* 

* 

i 


flf 


j ‘ti iC. 


t I B. II* tf S 

6 ppida 3 & antiquas antiqui nominis arces . 

P ofl autem uefira fublatus ad athera penna 
C amitte mortales oras, uifusque relinquam . 

V os mefublimi fi lietis tramite ueftum . 

A uia per fuperum loca, me iuuet alite curru 

A urea nubifugo mulcent em /tdera cantu ■ t 

i ntaftas primum ire utas mortalibus agris, . > 
E t petere infolttam coeli alta e rupe coronam • 

H acolim^udentem ni deferat atheris aura . 

K unc mecum populos percurrite templa petent et» 

N on alias i Huc aditum eft maioribus unquam 
E t numero.cr dudijs.nec tantum facra petebant, 
Quantum auidos Cbrifti uifendi traxerat ardor , 

D rti autem d magno primi ingrediuntur luda 
P er multos duftum reges genus. hac tribus ufquc 
E t numero 3 er uir tute caput fuper extulit omnes 
*T itntum alias fuper ans quantum leo eunda ferarum 
S emina inexhauftis animis ; er uiribus anteit • 

L ittorea innumeri Gaza uenere t Sabeque . 

E ngada defer uer e ,racemif er osque recejfus , 

V rbis Adulat fedcsjiumilemque Kapbean» 

H ic Lyde t atque Sclis^cntofaquc Iamnia,& tt ippa, 
A fcala,Azotiquc arces t Acharonque y Socbonque 9 
'Quaque fluenti fonis lope perfunditur undis , 

P roiefta rupes, pontoque minantia faxa. ✓ , 

P arte alia antiquam emes liquere Damafcum , 

P rimus ubi(ut perhibent)limo felice creatus ? 

N atus homo eft } coelique notias erupit in auras» 
t) eferiturque E maut, N epfrque exbaufla filefeit, < 

Qt^afmtquejuos Aegypti proxima regnis 


• 1 * 

,’x.i 

b 

V 


CHUST, 

'A ntheJon,rtatique Dei cunabula Betbfc. * ' 

T urn deferta filent cr G a\gala,E e ff araque omnis , 

A ruaque t qua Maretbon , qua proxima nubibus Ertnr 9 
Qua Sigoris mirata nurum Jum incendia uerfa 
R ejpicitjrumanos feruajfe in marmore uultus 9 
C oncretique falis fubitum traxijfe rigorem , 

Qua calet Asphaltis flammis infamibus unda, 

] ngentesque palus ai coelum exafluat aftus 
A era contriflans graueolenti fui furis aura ♦ 

Qgondam hic Uta feges jiguuque rofaria campis , 

N unc flat ager dumis ,obdubaque fentibus arua , 

C rimen amor malefuaie tuum 3 uim tendere adorti 
1 n fandam indigem pueris coelebibus olim 
D iuina capti facie, cr florentibus annis , 

F eciffcntqucjuga nifi fe tUi ad fldera lapfl 
R mugio nixo* rapuiflent prapetis ala. 

N on tulit altitonans pater t atque ultricibus omnem 
1 nuoluit flammis trabum, immerfitque profundo* 

S qualet adhuc cinere , C 7 putri late orafauiUa* 

1 nfaecunda ideo terra , cr fine frugibus agri, 

D ijflcilesque aditus , cr inaccefii fecejfus . 

I Utc,utfama eb,nitidum florem educat arbos 9 
Quem cupiunt iuuenes^cupiunt decerpfc puella. 

A t flmul atque graui perflante euanuit auftro 9 
$ uccedunt poma hirfutis afperrima barbis. 

Qua nulli menes,nulla cupiere puella. 

H ac tamen afpeftu folida t & fynceraputareS 9 
F ccda fed iduuies intus, fubitoque fatifcunt 
A d tabum cincfabajhomnum nihil ufibus apta , 

P aUida item flms cum uixfegcs albet anilis. 


n 

A 

r; 


f 

! 


IIB» II; 1*6 

® rra immaturas mejjes interficit aura, 

P rotinus bine fubeunt populi Symeone creati, 
QuiSarcen, M olodamque uiri,Sicelechidaque oram 
¥ elicem frug u m } letosqu e uligine campos , 

Qtti Sipabota colunt , A fanesque biuerticis arces , 
Quique Atharin quondam gener ofos palmite colles , 
Pemmona qui 3 cultisque eremam in collibus Aii», 

E t quos thunlege pafcunt centum oppida ldumet 9 
R uraque odoriferas Arabum uergentia ai oras* 

E cce autem \facbari magno clamore nepotes 
I ngrefii delubra petunt 3 aramque falutant ♦ 

G ens uidu facilis yContentaque finibus ardis, 

H ic adfunt,quos H ermonius fub uerticepafcit , 

H er monius generator apumgenerator equorum • 
Qgi Tabur i capita alta tenent 3 quibus ardua rupes 
C ar meli domus ,k<ec rapido gens turbine quondam 
S ublatum uatem coeli per aperta repente 

V idit flammifero ferri fuper «etbera curru, 

S en fena quos mifit 3 quos Hennada,quos alit Afra 
N obilisfin fummis fitientes rupibus urbes , 

Qui Senum R eboten liquere 3 Kemetiaque aruct 

V itibus, er uarijs interfit a lit tora pomis, 

A t taciti incedunt gens Dani e ( anguine creti 
D eicftiquc oculos, deiediqu e ora per urbem 
T empla petunt^ualis^um frigora prima laceffunt 
A utumnum,nec dum ramis decufiit honorem 
B ruma fuum, coluber latebras meditatur Jterque 
¥ ert tacitum lapfu repens per faxa quieto, 

S ibilaque or a premit ,neque caudee fwrrigit orbes, 

1 amque uiros trifies credas t qucd fangmne ab illo 


CHRISTi 

P radixere ducem fore pleni numine uateS, • - r. 

Qui genus humanum Cbrifti fub imagine falfd 
T etreat, atque hominum uitas.CT crimina quaratj 
D eterior f as ,atque ne fu ubi uer terit at as, \ 

E t rebus feret exitium mortalibus ignis . 

P totinus at multis aderit cum miUibus ultor ’ '-v b 

V era Dei fobolcs uerus datus arbiter orbi . 

1 Uumnequicquam pugnant em,cr uanamouenteni 
T urbine corripiens terra ima in uifcera trudet » 
i nfequitur iuuenum nimbus genus A fere duftuni, 

$ picea quis capita obnubit de more corona > 

0 mnibus , e r nexa ludunt per tempori arida. f. 

H i Betagumque,Uormamque ferunt. his Aphega fedef. 

1 Uos Ama dedit.illos mifere Robaa. 

& 6n numero A rftipus L abanajon A ziba cefiit. 

H osiuxta fer ani iri nodem foliti urere myrtos 
t ittoreas ponti gens accola Z abitiones 
D onaferunt.pars leptaphiles ab fedeprofefti. ' 

P ars leiaba uenere. Canam hi liquere modo atri .? 
Miratam puras in uina rubefeere lymphas. 

H os Nazara tulit .tulit illos ardua Sembros, : f> 
Quaque modo aerias iterum ueniffe fub auras 

V idit fhorle obit a pueru m Galileia N ais, * 

Millia multa tulit .totidemque huberrima Dothd, & 
A quefais Nalole,Cathetiaque alta reltfta eft . 

A tquis Nephtk.iliium numerauerit oppida, & arcet 
I nnumer aspuas CT Cedar .quas & facer altis 
P ert humeris Libanus caeli confinibus aqutis. 

Qtfi celfam Nafona habitant, qui N ephthalis urbem 
G ens oriSjfandique pot ensjcecundaqu e ueri .2 

Nafcentent 


ii 6, I. 

0 mnibus,atque locum fpondet fibi quifque prior evu 
H os inter longo detentus brachia morbo 

B rachiaque,cr plantas ,omnes er inutilis artus 

1 etrus er at, cui quondam cr opes , er auita fuere 
p rtfiw opima JedyUt iuuenili e corpore morbum 
P ederet yheu nimium mendaci credidit arti 3 

D umque uias omnis, medicaque explorat opis uittl 9 
p auperiem morbo adiecit miferandus iniquam , 
Ofiibus ad uiuum qui iam perfederat imis . 

I amque fere denum in ludu quater egerat annum 
I nnumeris circunuentuSymorbisqucJaineque , 
Quempoflquam afpexit propius JleUantis olympi 
R ege fatus, fic efi ultro placido ore loquutus . 

I nf elix, qua te fegnis mora detinet unum 
S eruant em basfrujlra ripas, er trijlibus undam 
P rufent em morbis, alij cum fcilicet omnes 
P rotinus hinc abeant UtiyOblitique laborum 
A ccipiant folitas reparato in corpore uiresi 
1 We fub h ac, largoque genas fimul imbre rigabat : 

N on hoc crimen aqua.non uis mihi fontis iniqua eft* 

V erum ego dum motum opperior falientis aquai , 

P racipites dant faltu alij fe injlagna priores 

A d fonitumjnualidis nequeo ipfe infifier e plantis, 
N ec me tunc opis externa dignatur egentem 
I n jlagno quifquam ante alios merfare falubri - 
T alia narrantem placido Deus ore tuetur, 

A tque aitjpfe tuis pedibus fub(ijle } ualensque 
C arpe uiam,nec eunda undis debere necejje ejl» 

V ix cajum fubito cernentibus omnibus ecct 
£ rigiturJlratHmfy humeris,mirabile uifu ? 


C H R ! s r. 

I pfefuk referens pedes omnes pdfiibut *quqt 9 
A tqucfuofolidx re/fondent robore uires, - 
S icat ubi in flluis dam ramos colligit ,anguem 
F rigore fopitumpaflor t brumaq; rigentem 
F rondibus implicuit ^dmouitq; infeius igni , 

N ulla mora eft t propius flammas uix pcrtulit,Cr iartt 
A ttoUitquc caput jmque ignea lumina torquet , 

P erque domum ferpens micat arduus ore trilingui * 

P arte alia ante fores templi t mediaque minittri 
I tigcntiftrepituteftudincdonafedentes 

V endebant t qu* plebs arata imponeret are % 

L anigeras pecudef,tauros$.paresq; columbas , 

V oti ut quisque reus t rerumq; ut copia cuique . 
Quosflmul atque heros ingreffus uidit ,CT omnem 
D ifcurflty er clamore locum refonare profano , 

H aud tulit, cr uerbisgrauiter commotus acerbis 
R eppulit intortum uibrans per terga flagellum , 

V erberaq- in/onuttjacroj; a limine abegit. 

Qualis ubi Ardois E oreas erupit ab antris 9 
A ercos rdpido peruerrens turbine campos , 

I t caelo ferus , CT piceas toto aethere nubes 
I nfequitur.dant uifta locum , cr caua nubila cedunt v 
S aera Deo domus hxcjnquitjjac numinis *des 9 

V os autem uerfam indignos fcelerafiis in ufus. 

S anguine rejperfum ejt aras^animaque litatum 
H aft enus antiquis concejjo more facrorum • 

- I ndultum fatis t atqucouiumiam cadis abunde efl. 

N unc pater omnipotens pecudum ,uolucrumq- cruori 
P arcere uospoflhaciubet 3 ac fumantibus extis. 

V os diucrfstmcnt mutis orgia [acris > 


11 s 


LIB, I. 

D ifcite iuftitiam tantum 3 puraquelitate 
Mente 3 Deumcfc pijs precibus placate uolenteni» 

H i Me/Jr/ ritus 3 ea deinde piacula funto ♦ 

S ic ait, CT fupplex demijfo poplite ad aram 
C ernuus arcana prece patris numen adorat * 

I amque facer dotum primis exar fer at mgens 
T rifti in corde dolor, flamm£C[;,ir*q; coquebant 
H ec nouus bic primum furor ,h<ec odia afyerafurgunU 
A ntiqu t irarum caufe 3 antiquicp dolores 
H auiquaquam exciderant animis 3 fixi(fc manebant * 

N on tamen hic aufi funt illum furgere contra , 

S ed ueriti ultricem plebem, turbarncfcfequcntum 

E xceffere adytis nequicquam indigna minati . ■; 
Quales Me lupi fiabulis cum forte reclufls v/ 
A ppetieregregem 3 uerum cuRodid pernox •- 

O bftitit, er canibus uocalibus inde reuulfit* 

O U i ( dira fames Jtimulis agit intus)abadi 
C edunt,er montes nequicquam ululatibus implent * • 
13 uni uero affatur genitorem Diuus ad aram 9 
Mirantes focij templum per fingula luftrant, * 
S uffiedu molem uafto 3 artificumque laborem, 

C aut ibus exci fas centum 3 centum &re columnas 
O mnes c folido } omnes altis montibus aquas , 

T ignaque,er aterna ex cedro laquearia^abenoquc * 
A er at as porro Jbridentes cardine portas, 

S cflilibustp minutatimfola lenia ftxis. 

T um puro ex auropoft es, menf asque metallo ' 

E' flmli,er fixos alta ad donaria currus 
D iftindos ebeno ,CT candenti elephanto . f 

Qa< eunda legunt } perfedis ordine uotis 

0 - »» 


, CHR-IST. 

I mprouifus adefi,tacitusque fuperuenit heros, : 

A tque.ait.hac moles, adeo h*c immania templa, : 
P rotinus ut uento radicitus eruta pinus , 

V erfa repente dabunt labem, ingentemque ruinam, 

E t tibi digna tuis Solyma inflant pramiafaft ii JSK; V 
Qfi<* uates ad te inijjos diuinitus aufa es 
T ot ferro petere, aut duris detrudere faxls- 
X pfe tuos quotieSjprafens ut uera monere r* r 

T entaui ciues incajfum cogere in unum , 

C eu criftatafuos dijperfa examina foetus 
S ingultu uolucris uocat , C r plaudentibus alist 
F erro excifa cades. iam iam labentia regna 
P rotinus arma ruent tua,uindexq^ hauriet ignit, 

E t pafiim hac largo fudabit fanguine tellus «, 

N onneuidesjam ut nunc res procubet inclinatat 
E t tibi iam uotis non profit neftcre uotaf 

V onge alias pater omnipotens facra tranjlulit orat» 
l*jnge alia uult ipfe coli , er placarier urbe . 

A tque adeo hic alte depaftus terminus ejlo . 

S ic fatus monflrat miras in marmor e formas, 

A rgumcntum ingens, fenum monimenta dierum , 
Ulagna quibus magni compafta e fl machina mundig > 

E t ueterum euentus , er prifca ex ordine auortw 
F (ttta,haud humanis opus enarrabile uerbis. 

N on illic hominum ejfigiesfmulacraue diuum , 

A r canis fedcunfta notis, fignisque notauit 
O bfcuris manus artificis, non h attenus ulli 
C ognita,non potuere ipfi deprcndere uates . 

H icfuperum fator informem jpeculatus aceruum. 
Asternam nQftcnyfcjndigefiumque profundum J 


•+ o 


E I B. T. 


itt 


p rima uidebatur moliri exordia rerum 
I pfe micans radijs^ac multa luce corufcM. 

I amque uidebatur fulua de nube creare , 

S telligeri conuexa poli ,t erra q;, fretum#, 

E t lucem fimul undiuagam t mox unde micantei 
E t Solis radios ,cr coeli accenderet ignes * 

I pfl iam denfo crepitare examine circum 
A udoremq^ducemq ; fuum , plaufu # fonaro 
A ligeri fratres fupera arce uolatile uulgus , 

E ucis opus prinie. nec dum tamen atheraab htlH 
F lammi ferum terris terras difcreuerat undis • 

S ed tantum confufa iacebant femina rerum . 

N ecmora uix coeli extuderat feptcmplids orbent, 

Ordine cui uario rutilos affigeret ignes, 

E t iam eunda nouam incipiebant fumer e formam 
P aulatim f ccelumque fua compage teneru 
C emere erat flcca in medio iam mole rekfta 
E ittoribus curuis circum maria humida fundi, t \ 
I Uifosque uadis fpumare ad fldera fluftus. 

N ondumpontiuag t curuabant ampla carint , 

C arbafa„nec liquido lentari in marmore remi , , 

E ata fed innocui uerrebant tequora Cauri . 

E cce autem iam fagi feri capita ardua montes 
A ttoUuntjnfra # iacent humiles conuaUeS. 

C otitinuo tellus fummittens Dtdalagermctt 
F lore renide fcit ,CT frondis explicat arbos. 

I am uideas uiridi uefiiri gramine campos , 

I am colles denfis frondere cacumina fi luis, 

I licibusque ,oleisque, CT coniferis cyparifiis. 

E ec mora coeruleo flammis duo lumina coelo 

Q, ii i 


r#T 


ut* 7 

• 1 

• 


vir Z 

. t\e . 

%•'*, ' •* 
’**Ry E 

: i 


V 




>n -i 


C H R rs t . 

I ndpmfil teneris primum lucefcere rebito , ' 

E t flbi,ceu munit uigiles flatione uiciflim * < i 
S ucceduntjCertoq- fuum dant foedere tumen. 

N am lucis fons dimenfum Sol ambit olympunt 
I pfe die t terrasque nouojplendorc colorat » ^ •.* 
N ofte fuas uultu pallenti [eruat in umbris m 
L una uices [un iens auratis cornibus ignem , 
b ucidaque exornant nofturnis ather a gemmis 
S idera perpetuo circunlabentia motu . 

T um bifidis pafiim uerrebant marmora caudis 
S quamigerum mutx pecudes ,pelagoque natabant » 
A t piftje uolucres librare per aera pennis *:« r 
C orpora, C r inter /e c«r«ii decernere roftris. 

N ec procul bine errant latos armenta per agros , 
l' dnigeri % greges pcrfultant pabula Uta. 

1 am latebras uideas meditari dira [erarum 
S emina Jam longos per humum reptare chelydros » 
D cfuper hortari clara de nubeputares 
C cclicolum regem,Utasque expromere uoces » 

C refcite } propagategenus mea femina ueflrum , 

S eclaque perpetuis generatim iungite feclis, 

T andem nudus homo emicuit teUure creatus , 

Quem fuperum fator aff arique, cr dicere leges 

0 re uidebatur coram, ac proponere regnis 9 
Qt ii terras immortalis ditione teneret. 

Manfijfet diftisjeruaffct foedera patta. 

A t campum arboribus iuxta,ac uiridantibus herbis 
b ucentem aJfiicias,fteUantia floribus arua, 

P orna ubi coeruleo multum uigilata draconi * 

1 n medio fons perjflicuis argenteus undis 


t ] 1 ♦ ; ' + **4 

tdnaluor aduerfis uoluens regionibus amnes, 

Q»i terra gremio infufi late drua rigarent . 

A tque hic cernere erat malefuadi fraude draconis 
JD eceptum iuuenem uetitos ex drbore foetus 
G ujiare edidi immemoremjegisque feuer*. 

E t iam(uix pomum infelix admoucrat ori) , j 
P cenituijfe putes fe frondibus inuoluentei », 
fi ec iam exituum regis grauid ora ferentem*, 

IJ anque uidebatur fulua inter ueUera nubis 
H orribili fuper impendens mortalibus ore 
X) ura redarguere. Q r ftuas indicere poenas 
P ro mentis ,qu as lUe olim,qttas omnis ab iHo 

V regemes lueret lucis uentura fub auras ♦ 

1 nterea coniux,qu£ capta libidine dira 

I ura prior , legesque datasse foedera foluit, 

1 nfelix fruticum frudra per denfa latebat. 

A t uittorjaftusque potens iam fr audis ,ahena 
E jfulget squanidyteretique uolumine ferpens 
T er fuper ans ftirpemjpirisque ingentibus ambit 
T ortilis. er motis infuit at de fuper alis 1 

V irgineo irridens deceptos improbus ore. 

N ec procul hinc t deo uideas late infera circum 
R egna/ubobfcuras fedes, lucemque malignam 
S olis, ubi cadi manes, animaque piorum 

S edibuf exclufe quondam debentis olympi v 

V nius ob fcelus cxpeftabant ordine longo . 

S tabdf[thic cani procer es ,uitt at aque uatum 
A gminajeniebantque manus ad fiderapajfas, 
Qgos omnes humeris pater alte extantibus AbrOS 
A mphficam pandens cblamydcm,protenta(fc late 

Q_ tiii 


ijtt» 




<r 

•» 

iJx 

& 


J 


ir 


i 


C H R I $ T ’• 

B rachta [ubnl xu t, dcx tr a Jxuaque tegebat- 

0 r antes illos credas, fuperumque parentem ,) i.irCJ 

S upplicibus didis affari, parceret ire, 

P arceret unius noxa omnes periere gentes, r i - 

S ubftitit hic imo fufpirans pedore diuus, v y» -w v.w <3* 
A tque ait, en noftrum depofeunt ifta laborem £ 

1 n me nulla mora efl.ego tanta debitus ira •>•<- C' 

W orte mea eripid hos tenebris , C r clauftra refringant* 
Qgin ea,qur fubito paucis ieprenfa fequuntur, \l \ . . f 
S ublegite infandum mihi portendentia letum, ' 

Omnibus hic pauci extindis mortalibus ibant tu.S l 

I nclufi ligno fummas impune per undas, 1 - q 1 3, 
I ngens latiuago fluitabat machina ponto, "a 

E t uix extabant immani corpore montes, ^ass~i 
Qt^os procul abruptus coUifis nubibus ignis r ; j * i 
1 ngeminans creber coelo rutilante petebat, • # 
Hic natum fenior nudo f facon enfe petebat \ 

I nfelix pater,exequitur dum triflia iuffa, * 3 

A fficeres illum toto iam corpore niti 

D extram attollentem, nondum reffexerat, C T iam 
N untius ecce aderat coeli demijfus ab arce • r 

1 ujfa ferens primis contraria . uidima iuxta -2 

P afeebat pueri ignari pro cade parata \i 

Candidus, or u illis aries argenteus albis, t 

H inc fratrem inuifum narrata ob fomnia fratres 

V endebant,mifero mentiti diraparenti 

F unera,difcerptumque feris, pater ipfe cruentam 

V er/dkrt gfldfi tunicam Jacbrymisque rigabat » 

H ic etiam,Pharijs dum ciues ducit ab oris » 

P oft longa exilia in patriam, promijfaque regna 


IX f 


'LIBf I* 

L egi fer auxilijs fretui coelefiibus heros, 

0 rta lues populum errantem miferania repente 
S erpentum afflatu leto dabat,atque tacebant 

C orpora tabifico pafiim morientia morfu . - 

D ux uero in medio campi fufpendit dhenum 

1 ngenti c malo colubrum, firatosquciubcbat 1 

D irigere huc aciem intentos Jigmimcfue tueri, 

Qttx miferis erat haud dubie uiafola f alutis. 
p arte alia roftro terebrans fibi uifcera acuto 
F exta auis implumes pafcebat uulnere natos . J ' 

S tant oUi circum materno fanguine Uti, 

E t pcftus certatim omnes rimantur apertum «, 

H is animaduerfls portis bipatentibus ibat 

Multa putans , nec dum gradibus defeenderat hetot - 

0 mnibus,cr magno iam longe urgente tumultu 
E cce trahebatur pafiis per terga capillis 

P allida longceui coniux Sufanna Manajfei , ' 

Quoi pater egregiam form^CT florentibus annis 
H aud placitis tadis inuitam,*gramque iugarat. 

N anque fidem ob thalami foedatam ai iufta uocahant 
S upplicia ingenti iuuenum fcftantc caterua» ' v '■■■ 

Et iam faxa manu pueri ,uulgusque tenebant, 

1 pfe fed anteuolans prohibebat tela fac er dos, 

D onec porticibus cbri&um conffexit in amplis , 

A d. quem ubi concefiitjniferamque ai limina traxit, 

I ngrejfus uerfare dolos t h£c prodidit, inquit, 

C oniugium } thalamique fidem deprenfa fefellit * 

S ontem iura neci tali pro crimine dedi 
N ojlra iubent duris (fed qu<e inclementia f ) faxii» 

T eque ideo natum interpres mitifiims adimus. 


9 


CHR IST. 


. v tf JE 

. t vx.. I 

& 


E f f /14 qusnam Jit fententia quarimits omneU 
D ixerat,atque animo iam fpespafcebat inanes 
H is captum jmplicitumque putans fermonibus hoftent, 
P rtclufos abitus ^non effugia ntta rehfta, 

| Uam quippe neci fi folueret interceptam 
Miti animo mifcratus t eum turba omnis in ipfum 
S axaque } CT ultrices raptim conucrteret iras. 

Quod fanftas gentis leges euerteret iUex ♦ 

S i uero ad poenam iujjet pro crimine duci, 

S efe odijs uulgi obijeeret crudelis acerbis • 

H ete agitans iam uiftorem fe mente ferebat 
P edor a U titia multum tumefattus inani . 

A c ueluti in fomnis olnn Jibi uifus arator , 

D um terra attrito fufpendit uomere terga , 

A uri ingens ponius campo effodijfe fubafto, 

C audia uanafouet* cernet fomno ille reliftus 
P auperiem 3 duros CT adhuc fibi adeffe laboret, 

S omniajortunamque animo exeeratus inanem . 

1 pfeuiam Deus inuenit (fallacia numen 
N uUa humana ualet contra)qua legibus iUi 
P arceret illa fis. nempe>ut defixa tenebat 
O ra folojtaniem attoUensjurbamq . ; paratam 
A fpcftans ait. haud dubium,quin crimine letum 
S it meritaM prifei quondam fanxere parentes* 

E rgo agite 6 uefirum quicunque eft criminis expers, 

S kxa manu primus rapiat Jeriatq; merentem* 

E equis erit tanto e numero ,qui uulnera prima 
D irigat, er fceler is purum fe proferat ultro t 
S ic memorans omnis feruabat lumine pronus 
O bliquojjorrendumque tucnsjUumquc paratus 


> 4 ' 

Q| 

df 


A. 

y 


A. 

VjEjr 

Pi 


Mf, f< 

t nfcripftjje folo } cui mens interrita nullum t 

Bffet db admijfum f<xde } fecuraque culpe» 

S tabat confpettu in medio tremebunda pueUa 
1 /ttfjw/i oculos mortis nigrore propinque, 

£ t pofitis terram genibus fubmijja petebat, 

JSJ o» mm«« exanimata metu fluam in retia cerua 
Atta canum latratu, c r longo exercita cur fu, 

C um iam confumpta uires,cum fe undique cinttam 
H ojie uiiet, mortemque initantem certa moratur v 
H is autem auditis refponfls, omnibus ingens 
C onfeftim cecidit furor , cr uis fratta quieuit ♦ 
Quisque jvam tacito uerfant in pettore uitam, 

1 nque uicem fpettant fefe } atque aduerfa tuentur, 

N ec quifquam turba in tanta fe prodidit ultro . 

5 4x4 C4i«nf manibus furtim labent ia,CT omnes , 
Quisque fui memores abeunt ytemplumque relinquunt » 
V t uero Deus afpexit uacua atria circum , 

3 L in e a detraxit pauitanti uinclapueUe, 

A tque iUam uerbis monitam dimittit anticis * 

I melior, ucterum famam iam extingue malorum» 

T alia dein focios fatur conuerfus ad ipjos . 

H eu durum genus. haud pojfunt defijlere uitti» 

Xsf il linquunt intentatum y nilprorfus inaufum. 

N empe ego nunc fejlis fas contra , er iura diebus 
A ffero opem inualidis ,<egros$ inprittina reddo, 

N unc fontes, er fponte fua commijfa fatentes 
A ccipio,noxaq ; animos, GT crimine foluo. 

M unc focij fruges tradant, cr uina priufquam 
D ent manibus lymphas, cum uittu corpora curant , 

N ec dapibus par eunt, V que in nos plurima lattant. 


C H * I ST. 

Q*f« etiam me fraude petunt furta irrita adorti, 

V cl cum Romanis aftu me opponere tentant' 

I ncaul um,qujeruntque dolo, an Fas pendere regi 
P er capita argentum,ediflo quod quifque iubetur , 
N ec cxcos meafafta mouent ingentia, que non 
H umanis fierent opibus,non artibus ullis . 

N ec qua ui bec agitem ffoliati lumine cernunt M 
C onfilijsque audent fupremi obftare parentis ♦ 

N ec prifcos toUo ritus, legesue refigo. 

Quippe alia arcanis longe fent entia diftis 
1 ndeprenfa latet, longe altera facta teguntur 
N ube fub obfcura uerborum.ut cetera mittam # 
Qtfid fuis horretis uetitis imponere menfls 

V ifcera f non animis labem fublimibus affert 
A ut his, aut illis ieiunia [oluere rebus . 

V obis intus obejl mens ipfa, CT dira cupido * 

S ed quoniam gaudet cocno,immundaque palude 
S etigerum genus, & pecori huic innata libido efl t 
I n fue adumbrantur Veneris mala gaudia foede, 
Quin etiam,ut iufiis animos coeleftibus auttor 
P aulatim affuefcens poffet mollire colendo , 

N ec nulla inciperet fub relligione tenere , 

I ndociles primum populos, obtufaque gentis 
P cftoraiufiit oues iugulare,cr fanguine terram 
I mbuerefimmeritosque aris maftare iuuencos, 
QU£ tamen omnia erant , ficui mens alta uigcbat 9 

V enturx fpeculum mox relligionis,er umbra . 

H is aftis,iam deuexum cum uefper olympum 
C lauderet,egrediens malefida cefiit ab urbe . 

T um genitorem obitus affarier ante propinquot 


E xoptans, coramque areatus promere uoces t 
I gnaros [ocios T aburi ima in uatle reliquit . 

I pfe autem afcenfu fuperans capita ardua monti» 

C onditit, aere* feriunt ubi fidera cedri. 

A ddiderant comites fe tantum ex omnibus itli ' s ; ' 

F idus loannes cum fratre ,Petruscp uocati. 

S tabant orantes taciti ,parite r que [apinas d 

T eniebant fine uoce manus , ac lumina coelo. 

I pfe autem bis magnogenitorem affatur amore* 

O' pat er, en in fons nunc dira ad funera pergo ' 

P rogenies tua, nec tot ferre indigna recufo. 

Quando certa tibi mens t at que htee fixa uoluntaf 9 
E t tanti mortale genus, nil demoror, adfum. 

H osfaltem t qui m e patria^ fuiscp relidis 
P er uarios cafus ledijUma corda fequuntur, 

A ffice, er immeritos ctcis auerte periclis * 

H aud uereor,quod fe his homines gens impia pafiim 
Opponunt. nil fada hominum mortalia terrent . 

I pfl etiam (nihil hoc moueor)moriantur ai unum 9 
A ut potius [euo, fi uis, tu fulmine perde 
C orreptos igni , er penitus res attere fradas 
T u genitor, tanto finem q ; impone labori, 

S i tant£ ed genus humanum coelo addere molis 
S eclaque mutatis in pridina reddere rebus. 

T antum oro(fcelus)inferno fummijfa barathro 
G ens pedem meditata uiris nil improba furtis 

0 jjiciat,non infdndo prxuertat amore 

1 nfldijs captos,nec corda improuida fallat, 

D um [celera hortatur, nodrique obliuia fuadet. 

I m istn aderunt infandi hodes 9 amata dolis gent 9 - 






'•itVl t 
r>i»r! t i 
T\Vf J » # 
rl.^O 
U ‘HrT 
jv 2 


■« -* CHR IS T, 

N ondum animor fatiatagraues nondum ulta dolarer* j 
H fraudes Jam que has fraudes, artesque mouebut V£- 
Qum non mentiti fimulato corpore formas , 

V t capiant genus innocuum,ucrtant $ uenenit 
p efitferis ftu frange dolos, fer que irrita in auras 
C unda pater. tandem uittis edice quiefcant. 

S int,qui per terras gentes pofi funera nojtra 
1 uftitiam erudiant , cr relligionis amorem i. 

H 4 nc ueniam concede.id gnati cedat amori . 

F ilius hac, genitor contra cui talia reddit. ' 

N dtr patris uirtus,nofiriq; fimiUima imago 
N «Ik tuis fraus (folue metum)nuUaue nocebunt 
I nfi dia, quas nunc regni molitur operti 
A rbiter.inceptifruftra irritus omnia tentat » 

I nduat in facies centum, centum ille figuras. - : 

I pfe aiero,retegam^dolos,facunda^ fraudis y - ■ 

A gmina disifciam,cr magna uirtute refi&am* 

V nus erit tantum,cui mentem infama uertet, 

I nfeiix,iam nunc deuoto pedore uerfat 

I nfandum fc eius, atque tui iampccnitet <egruns 9 
S ecum mdignantem y tua quod praceptafequutuf 
E xn erit blandum uit<e mortalis amorem , 
Malueritquegraues fub te tolerare laboret, A ‘ *■ 

O mnia qut mecum mundi ante exordia noftu > - 
H unc tamen indignum numero,ccetu $ piorum 
A ddidimus memores uatum,qui talia quondam * i 
P r£dixere,tuis exemplum infigne futurum. '■ 'V * • 
E uadent alij injldias meliora fequati. - ’ ' V' 

O mnes te propter contempto lucis amore ' 

H 4ud mortem borrefcentrfergent^ infuneraUtl, l ' 


% t, 


L IB» T + it| 

I nnumermcf; fuo parient tibi fxnguinc gentem 
P roieflu uitx y er mortis amore fuperbi, 

E ffictam calo dignos poft afpera tandem 
F unera,deferti magnum xtheris incrementum. 

Quos tu olim afpicies hac reUigione nepotes 
S urgere nate t ibi f quam pecora certa uidebist 
T u modo tu perge ; CT captum decurre laborem, 

H i quos cernis enim uix nunc tua iufja fequutos 
1 ndocHes, fandi ignaros ; ( mora non erit) altos 
P e ftore concipient [en[us y do3oqi uerendas 
O re canent leges afflati numine noflro y 
E t uastum }n melius referent hortatibus orbem, 

S uccedent aliis aliijacrique nepotes 
V iftores tua figna ferent trans ultima claujlr4 

0 ceani latas undis cohibentia terras • 

C larefcetq ; tuum pafiim per fecula nomen, 

S pont e fua inuifti reges tibi fceptrajibi arma 
S ubijcieat fua per ter ros, arati j facrabunt. 

A tque adeograuida imperijs Roma illa fuperba , 

A penniniuagi qux propter Tybridis undam 

1 ngentes populos frenat pulcherrima rerum , 

S ummittetfafces^ t quas r egit y orbis habenas* 

I Uic reUigio 3 centum illic maxima templa » 

C entum arx tibi fumantes ,centumque minifiri. 
Quique uiris late.atque ipfis det iura facerdos 
R egibfis, CT fummo te in terris reddat honore. 

S iqua tamen paulatim annis tabentibus xtas 
D ecolor inficiet mores y uerfisque nepotes 
D egeneres furgent ftudijs y pcr durajaboresque 
E xcr( m lapfrn rcuocabo in pri&ina gentem. i i' 


C H RHT* 

I Ua malis femper melior fe tollet ad aflta* . - 1 

S £pe folo uelut euerfu m ,exci[amque utdebis, 

Quxm modo prodixi, populorum incurfibus urbem* 
V erunt quo nugis illa malis exercita , femper 
A Itius hoc furgens celfum caput inferet astris* 
ftloeniaq; in melius femper recidiua reponet » 

U ec mfl fubiefto pafiim fibi definetorbe, X ~A 

S icplacitum.nojlri fedes ea numinis cfto. 

H <cc ait,CT natum dextra complexus inhsjit» 

E cce autem fubito rubra uibratus ab stbra 
C umfonitu fulgor micat , er polus intonat ingens» 
ani pater omnipotens mani f edus ab slhere nubem 
© {tendit radijs iUuftrem lucis, cr igni. 

0 mnU collucent lateloca*turbine Chrifius 
C arripitur rapido t mediaq; in nube reful/it, 

V em C r ajpeftu patuit Deus,atqueper auras 
D iuinum toto fpirauit uertice odorem 
E uminis <et herei fpecwien, genitoris imago* 

N ec fecus emicuit rofeo pulcherrimus ore 

1 nfolita circum perfundens omnia luce , 

Quam cum mane recens lucis fons aureus ingens 
E wnine Sol coelum exoriens rigat omneprofufo 9 

0 ceani infpeculo longe refplendet imago , 

E t croceae effulgent aurata cacumina filus» 

T dlemfefocijs mirantibus obtulit heros 

A mborum in medio udtum.quorum alter adiuit 
F lammifero quondam inuettus coeli ardua curru* 

E t tranauit equis infultans aeris duras» 

1 facidum P harijs genus alter duxit ab oris 

E> uxprofugumjegescfr dedit ,morem$ fdcrorum, 

Necnon 


/ 


I « * 

M* HIER* VIDAE CREMONEN# 
* i; CHRISTI ADOS 
LIBER PRIMVS 

\\ .*r i ' y . * 

Vi mare , ferrtf , qui catum numine 
comples 

q Spiritus alme , tuo liceat mihi munere 
regem 

Bis genitum canere , c /«peri qui [ede 
parentis 

V irginis intadagrauidam defceniit in aluum, 
Mortalesque auras haufit puer t ut genus ultus 
H umanum eriperet tenebris ,CT carcere iniquo 
Morte fuajmanesque pios inferret Olympo, 

I Ilum fponte hominum morientem oh crimina tcttus 
A egra tulit,puduitque poli de uertice Solem 
A ff icere , CT tenebris infuetis terruit orbem • 

F as mihi te duce mortali immortalia digno 

0 re loqui t interdumque oculos attollere calo, 

E t lucem accipere atheream, fummique parentis 
C onfilia, atque necis tam dira euoluere caufas, 

1 am prope mortis erant met a y finisque laborum 

C hrifio aderat ,Solymumq- ideo haud ignarus ad urbem 
P hanicum extremis remeans de finibus ibat . 

I Uum ingens comitum numerus iuucnefque, fenefque 
S ponte fequebantur y rerum quos fama trahebat 

V ndique c olle dos, nam magnas flue per urbes 
F erret iter y feu defertis in montibus iret , 

O Hi fe innumeri iungebant ufque parati . \ 

P 

x 


C H R I S T. 

I »J fa fequi t ueUet quafcunque abducere in oras, 

A tque nouos erat hic femperfxs cernere catus» 

P inifero ueluti Vefuli de uertice primum 
I t Padus exiguo fulcans fata pinguia riuo, 

H inc magis y atquc magis labendo uinbus auftut 
5 urgitjatifluoque fonans fe gurgite pandit 

V iftor.opes amnes uarij auxiliaribus undis 

V ine addunt y at que inde , fuo nec fe capit alueo 

T urbidus 3 baud uno dum rumpat in aquor a cornu* 
T um uero numero focios feiunxit ab omni 
B iflcnoSyfibi quos olim delegit ^ut ejjent 
T antarum memores operumjcjlesquc laborum ♦ 

A tque ubi fecretos nemora in feclufa uocauit 
P rocera innitens cedro mocjlifiimus ore 9 
E que imo rumpens fufpiria pedore fatur . 

V entum ad fupremum focij . data tempora uitd 
E xegi in terris, lux nunc infanda propinquat, . 
JAeque pij manes expeftant. illius ergo 

E n ultro infenfam Solymorum afeendimus urbem* 
I Hic informis leti mihi dira parantur 
S upplicia.immeritum me nunc coniurat in unum 
S ana facerdotum manus 9 ut non infeius ipfe 
P radixi toties ,ac uobis eunda retexi. 

1 bo. morte mea ueterum fcelus omne piabo. 

V is me prime malis oneras pater. ipfe tulijli 
D ulcia poma.mihi fed nunc tua furta luendum • 

C um tamen expulerit tenebras lux tertia rebus, 

A er eas cade abluta reuocabor in auras. 

V os etiam ,quos non pertafum denique noftri, 

P uner a acerba manent. miste ^ lucis amori 


L I B ♦ 1. *M* 

I fous /ternum uiU immortalis honorem 

Necum omnes proferte, domus non hac data y non na 
S unt uobis propria [edes, uos atherisalti 
1, ucida templa uocant , follis florentia regna , ■ 

Pax ubi flccura,ac requies optata laborum. 

H tc domus, hic patria»huc omnes contendite Uti 
Anguflum per iter.ueflras hic figite f edes . 

V ixerat. atfocif defixi lumina moeflis 

H arebant animis, ac trifoa multa putabant . J 
f umfenior Petrus haud lingua>uoci ue pepercit , 

E r tali D iuum affatus fermone precatur. 

N ate Deo,qu<e tanta Deam te denique coeli 

V ii agit, ut libeat letum crudele pacifci 

V ro quoquam y aut certis ultro te offerre periclis f 
Qgin age te incolumi potius (potes omnia quando , 

N ec tibi nequicquam pater e)i, qui fldera torquet) 
P erficias, quodcunque tibi nunc inflat agendum, 

N on adeo exofus lucem, ingrat usque fdutis. 

H 05 animos ,banc confeflim precor exue mentem • 

1 pfe tui miflerercjuum miferere,nec ultro 
P rovjce nos, qui te,tendis quocunque, fequemur • * 
S ic ille, increpuit didis quem talibus heros . 

N on pudet 6 nunquam flapiens mortalia flemper 

V oluere nube oculos preJJum,coele(lium inanemt 
N ec potis es uanis unquam deflue fler e curis i 

H ac ne tibi conflulta mei fuaflere labores t 
N on hoc confilijtynon hoc au floribus i/lis 
T empus eget , genitor iuflis haud mollibus urget* 

A t uos 6, rebus flrctk mortalibus omnes 

F erte uirio" duros alunto tolerate labores, - L 

P ii 


4 f ChRIST, 

0 blitique hominem corio altas toUite mentes, f 
E t cum mortales linguas in iurgia foluent 

V os contra, falfis onerantes nomina uedra 
C rimintbus pudete, ac firmo pedore fert e t 

1 ndignamque ignominiam contemnite Uti, ' 

H inc fortunatos uos dicit e,prxmia quando 

C erta manent, oritur que ingens hinc gloria uedra* 

H xc fatua jnontes aditum fert iridis in altos. 

1 ncedunt una focij cum rege parati 
C unda pati,cr iuuenis fortem indignantur iniquam. 

E t iam palmofc fubit Hiericbuntis ai urbem • 

Z acchxi excipitur tedo t mcnfisque paratis, 

C ui quondam componere opes per fasqucjxefdxqut 
1 mmenfas amor acer erat, fed luce recepta 
H ojfitis aiuentu coepit male parta luendo 
^eddere y cuiquefuum t partiri extera egenis, 

T ot fadijnf edique auri congefla talenta, 

H ic fubito non Uta ferens grauis impulit aurei 
N untius, atque animum rumore momordit amaro » 

L azariu haud procul hinc B ethanes regna tenebat 
D tues opum t clarus genus alto a [anguine regum* 

N am pater ingentes Syrix frenauerat oras, 

V ique fibi captas quondam fubiecerat urbis. 

N orno iUobofpitibus facilis magis, omnibus itU 
14 odes atque dies domus ultro oblata patebat * 

H uc etiam perfxpe ipfum fuccedcre Chrijium 
H aud piguitjcrebcrque domus indulflt amicte 
H ojpitio, atque Deumpofita fe nube retexit. 

H unc igitur pofiquam morientem accepit, cr acri 

V ixjnorbo correptum, auras haurire fupremas, 

U * * V I 


lib, r" 

B t qua/i iam leti portas lu (tari er ante. 



t> emiflt lachrymasjocijsque hac edidit ore . . * 

C edamutjeto attutum reuocandut amicus * 

1 n lucem,modo me fummus pater audiat ipfe , ? 

A tque fu as uelit hic, ut fape,ofieniere u ires . ' * , jr 

H ac ait,CT grejfum B ethana tendit ad urbem. 

P rofequitur comitum manu* ingens, atque uidcndi 
I nnumeri i ludio focios fe protinus addunt . 

I nterea longe mundi regnator opaci, ^ 

I nfelix monti&um, penitus non infcius iUam [ ^ 

I am prope adejje diem, fuperi qua maximus ultor \ 

I mperio patris infernis fuccederet oris >„' 0 

Manibus auxilio,ac [edes uaftaret opertas, 

S oUicitus partis animum uerfabat in 
S iqua forte potis regno hanc auertere cladem, 
Molirique Deo letum meditatur, ea una 
D enique cura animo [edet ,h ac [ape una refurgit. ~ r * 
D emens } qui id propter tantum non uiderat ipfum 
D emiffum coelo iuuencm,quo [ponte piaret 
Morte obit a ueterum culpam, er [celus omne parentum* 
p rotinus acciri diros ad regia fratres -.V 

I, imiita, concilium horrendum , CTgetfas omnefuorunt 
1 mpcrat.eccc igitur dedit ingens buccinafgnum . 

Quo [ubito intonuit cacis domus alta cauernis 
V ndique opaca,ingens. antra intonuere profunda, 

A tque procul grauido trentefafta ejt corpore teUuS. 

C ontinuo ruit ad portas gens omnis. CT adfunt 
1 « ucifugi coetus uaria,atque bicorpora monflra, 
p ube tenus hominum facies , uerum hifpida in anguetlf 


D efinit ingenti fwuat a uolumine cauda . 


** • • • 

P 111 




XX t 


i. CHRIST, 

G orgondS hi, Sphingas que obfcaeno corpore reddunt, 

C entaurosque, Hy irasque iUi , igniuomasq; ChimtraS, 
C entum alij Scyilas,ac foediflcas H arpyias, 

E t que multa homines fimulacra horrentia fingunt . 

A t centumgeminus flammanti ucrtice fupra e{t 
A rbiteripfe Erebi centenaque brachia iaftat 
C entimanusjotidemque eruftat faucibus eftus. 

O ntnes lufti ficum fumumque, atrosque procaci 
O re,oculisque ignes , CT uaflli naribus efflant • 

0 mnibus intorti pendent pro crinibus angues 
N cxantes nodis fefe, ac per colla plicantes. 

1 n manibus rutiltque faces, uncique tridentes. 

Quis fontes animas fubigunt, atque ignibus urgent • 

N ec minus iUi etiam diuerfls partibus orbis 
C onueniunt properi, qui terris omnibus errant 
H ortantesfcelera, ac uarijs mortalia ludunt 
P ettora imaginibus, r edique obliuia fuadent* 

N ecnon uentorum , tempe/latumque potentes , r 
N ubiuagum genus, haud certa regione locati, 

N imborum in media confueti no(te uagari . 

E rgo animis prompti, atque opibus coiere parati 
V na omnes, fremitu uario fonat intus opaca 
B. egia,rex donec nigram igne tricufpiie dextram 
A r matus coetu in medio ficfarier orfus. 

T artor ei procer es, coelo gens orta fer eno, 

Qtios olim huc fupcri mecum inclementia regis 
A ethere dcicftos flagranti fulmine adegit , 

D um regno cauet,ac fceptris multa inuiiusiUe 
P crmetuit,refugitque parem, qua prxlia toto 
B gerimus ccclofiuibus olim denique utrinque 






1*2 


«C 

«wK 

Wk 


V 

fc’ 4 

■» 

t 

& 


W 2 


L I B. Ii 

S it certatam odijs^otum^ meminiffe neceffceb. f 
I Ue a&ris potitur, parte CT plus occupat aqua 
A ctheriSydc poenas inimica egente recepit • 

C rudeles.pro fideribus y pro luce ferena * 

N obis fenta fitu loca , fole carentia teba t 

R eddidit,ac tenebris iu fiit torquere fub imis 
I mmitesauimashominum,iUatabile regnum. 

H aud fupera dfpirare poli datur amplius aula ♦ 

I ngens ingenti claudit nos obijee tellus, [ 

I n partemque homini noflri data regia caliejl. j 

ec fatis.arma iterum molitur, C r altera nobis r 

ella cict>regnisque etiam nos pellit ab imis ♦ j 

] d propter iuuenem atherea demifit ab arce qf 

S eu natum, (iue alitibus de fratribus unum . 

I amque aderit, fretutque armis calejiibus iUe 
S edibus exitium uehet fci'f,CT regna recludet 
I nfcrdyconcejjasquc animas nojiro eximet orbe * 

F ors quoque nos, ni fi non fegnesoccurr imus, ipfot 
A rfta in uincla dabit uinftosquc inducet olympo 
V ibor,ouans.fuperi illudent toto athere captis * 

1 fle autem quamuis mortalia membra caducus 
I ndueritytamen efl nojlris imperditus armis» y. 
N empe ego fape adij } cor amque interritus urgens 
T entaui infidijs nequicquam ( non ea me res 
F alfum habuit, neque enim nunc primum talia cerno > 
Quas non m facies, qua non mutatus in ora 
A ccejti incaffum f femper me reppulit ipfe 
N on armis uUis fretus,non uiribus ufus* 

S ei tantum ueterum repetito carmine uatunt 
I rrita tcntamenta,dolos 3 ej uim exijt omnem* 

9 iiif 



N 


V 

•» M 

Sar 

: -r 




C H R I S T. 

E rgo que mihi nunc furgit fententia pandam.' ' 1 - $ 

I Ue iter antiquas Solymorum infaurat ai arceS 9 • ;V 

S it licet inuifus magna primoribus urbis» vGl 

Qgippc facerdotes odijs ingentibus iUi I: 

I nfcnfi infidi <ts,ut cuique eft copia,tendunt «^•fcSV 

S ciliati ueterum pro rclligione parentum, 

V t ferro incautum fuperent, C r funere muldenU • f i 
Quandoquidem lUe nouos ritus, nouaf aera per urbci 
1 njlituit L prifcasq- audet refcindere leges «. 

H ic opifoii uejlris opus. en nunc confieri rem 
T rmpu* adcfl.in eum eundi maioribus iUos 
1 n flammate oiijs er «er*,cr prdtw canentes , ' - 
P edi ferumque animis furtim inffirate uenenum. 

N e uiftiyOblitique iras coria aff> era ponant % 

S ei fucui magis, at que magis , &imullsq f fubafti 
A crifca abfi&ant nunquam, nift acie peralta. 

S i uero, jlquis focijs exipAus unum 
B fr fenis capere t atque dolis peruerterepofit, 

R e* confeftd t meiu* penitus fublatus C r omnis * 

P r<ecipitate moras, fuxis fuccurrite rebus » 

N ««c feftt* opw inAdijs,nunc uiribus ufus » 

V »x ea fatus, ubique ruentes iuffa faceffunt 
A ultores fc clerum t portisque ex omnibus alte 
D iuerA rumpunt.tremit abdita murmure tellus . 

I ncubuere auris. crinitas anguibus alas 
O bfcurum per inane mouent, terrasque capeffunU 
N on tam olim denfa fublimes nube per auras 
f lorilegt glomerantur apes afate fer ena 
N ubifugo Borea , cr madidis ceffantibus Audris t 
5 iquando exorta eft inter difeordia reges , 


'4* 

* 


r 

: 

ubtt r- 

ladfc 


ao 


« «7 


L I B* I. 

S audque coUatis inuadunt praliapgnis. | 1 MW .i U .i^ 

V eh,quibus injtiterint terris, quibus orbis in ork 
D ira cohors, quantas populis feret iUa ruinas f 

I amque cmenfus iter multis comitantibus heros 

V era Dei foboles B etbancs moenibus inflat. . , 

C ernit ibi moejlas crinem laniare forores 

Munera fraterno tumulo fuprema ferentes 
E xpertem thalami Marthan, atque urbis auiU 
jM agdali didam de nomine Mdgdalenam. 

P rogreditur,buJlumquepctit.mceJiifiima Martba 

Hunc flmul ac uidit,copites, fratrisque fepulcruitt / 

D eferitydc multo uenienti occurrit honore. . 

I nfequitur foror inde,oculos amba imbre madent es 0 
F cemineis amba plangoribus indulgentes. 

te poft car i germani funera tandem y 

A ccipimus uenientem f ut te ftpe iUe uocabat 
JM agne hojfes gelidi per fufus frigore letif 

A tque equidem credo,tunc fors te JfquadcdiJJct 

N obis, nunc etiam uitales duceret auras. 

U unc quoque(nil quando clari tibi redor Olympi 
A bnuit)baud penitus nobis fies omnis adempta ejt+ . ; 

T alibus orabant. comit es fimul omnia ludu 
IA ifcebant. mceflis refonabant eunda querelis ♦ 

A d heros trijles didis folatus amicis 
S pondet opem, fuperas rediturum ad luminis auras 
A dutum fratrem incolumem,quem faucibus baujlum 

Telluris quarto iam Sol non uiderat ortu. 

D idjtur hac totam confedim fama per urbem M ; v i>v > 

Que eundis incredibilis <£,cr mira uiderw 
V icinis populi pafiim de montibus omnes . _■ \, 


HP»S' 


v it 


C H R I S T\ 

C oncurrunt &u&io uifendi,atque omnia complent 

V entum erat ad tumulum, {tat circunfufa iuuentUS * 

I pfe autem in medio duplices ad fidera palmas 
I andudum tendens ,oculosque immobilis heros 
O rabat ,tacitusque parent em in uota uocabat . 

0 rantem obferuant tacitijntcntiquc tuentur , 

Qtfid iubeat 3 (fu<e fignafcrat,quo deinde cadat reS+ " 

B is toto color ore abijt.bis pedore anhelo 

1 n fremuit ,nutuque caput concufiit honedum . 

E cce autem tumuli tremere hoflia uifa repente. 

0 mnibus extemplo [ubita formidine fanguis 
D iriguit,penitusque inuaftt pedor a frigus , 

C um tandem Deus has effudit ad athera uoceS . 

S umme parens quamuis precibus nil abnuis unquant 

1 pfe meis, quacunque petam y tamen hoc tibi grates r 

Munere femper agam, tua quanta potentia,uidit 

C ircunfufa manus , populi uidere frequentes . * * ' 

V os autem famuliproperatcjrecludite marmor , 

S axum ingens auferte,uiroque exoluite uittas . 

N ec mora praceptis, patuerunt clauflra fepulcru 
C oncurfu accedunt magno,attonitique pauore 
I nfpedantque,uidentque intus deforme cadauer, 

V ixque fibi credunt,nullo cogente moueri. 

N ec mora t clamantis ter uoce uocatus amici 
E rigttur,loquiturque,cr coeli uefcitur auris, 

O bftupuere omnes, nec fat uidiffe loquentem, 

A ut audijfe femel,dum eunda ex ordine narrat 
C onuentu in medio ,qu<ef uner e paffus in ipfo eft t 
Quanto anima indantis ui leti exclufa dolore , 

T errenosque diu eludat a reliquerit artus, * 


-- -• 

T^ljbiS 

’.4 ' * ym 

->S W 

•Vr>;; 




/ 


y« 'H- ■< >: t* 


L I B. !• tu 

Qu* facies moriens,quam ob fecem afpexerit ora 
T errentum iuxtafuriarumfirasque^minasque, 

V t uix fidere* uolucres mifii arce minijtri 
A uxiho pojjent anxias inhibere rapinis . 

H is addit fcelerum poenae, ac Ut a piorum 

P ramia,quaue animas miferas fubifjje necejje e$b 
A rbitrid,aternosque nigris fornacibus ignes » 

H is adis, Deus orantis uicina Simonis 
T eda fubit t quem tota olim lacerum hulcert membra 
E ripuit morbo , atque in pridina reddidit ipfe. 

I> um nero menfas grati dignatus amici 
A ccubat in medio procerum urbis, protinus eece 
1 ngreiitur forma infignis,cultuque puella 
P i fta peregrinas tunicasque, finusque crepanti 
A rgento faturos, atque auro intertexto, 

C m caput implicitumgemmis.it flexile collo 
A urum ingens mixtis onero fa monilia bacis, & 

P ropexique nitent eleftro molle capilli , 

N exilibus quos in nodos collegerat hamis , 

A wreaque ex humero demiffam fibula ueflem ' 
E ois opibus grauidam,CT Gangetide gaza 
S ubnedit. media micat ardens fronte pyropus, 

C rebraque confertis pendent redimicula gemmis» 
Qualis lata flnus cum tellus ueris honorem 
P andit, opesque fuas gremio explicat alma uirenti • 
H ac olim amifiis utrisque parentibus orba 
R eftitit,cr proles in opes fucceflit duitas 

V nica,quas pater immenfacpradiues habebat » 

D umque atae rudis, una illi fuper omnia cordi 
K clligiofuit,cr feruanii cur a pudor is» 


*tp T 

mX r 

x<* \ 
j-fc W 

rv# 

V,V<pi 

i^TJl 


C H R I s r* 

M ox autem paulatim annis f eruente iuuenU 
S enjlbus ilUpfa eft Veneris malefuada cupido, s . 

Qutc mentem immutans furijs fubiecit iniquis 
A h miferam, abieflo non obftat cura pudori , 

U on ffecies, non fama mouet,ceflit timor omnis 
R elligioque oblita.domo iam nubilis exit . ^ . ,, 

1 am conuiuiajam ffeflacula Uta frequentat, 

V inclaque contemptis rc floribus omnia rumpit • 

A c ueluti ratis Aegxo fine remige in alto , , , r 
S ublatos pmul ac fluflus infiauent aura, ^ 

N unc huc incerto, deinde iUuc flu fluat aftu , (J .<• 

Quo ucntique,und<cque urgent fpoliata magiflro* . ( . 
E t iam freta opibus prxdulces ambit amores , , t ^ 
F lorentum iuuenum , fiquis fpe flabilis ore , 

E gregio, formaque alios fuper eminet omnes* . . ■, 
E rgo Uta uirum pre flanti corpore poflquant 
A ccepif ueniJ[e,Dcum quem fama ferebat, , 

N mQ^w pajfa moram Audio correpta uidendi , . . v , 

V enerat.ajl ubi confpicuos deperdita uultus , v * 

H aufit,zr egregie diuinum frontis honor em $ , wa 

D iuinosque oculos ardentis pabula amoris, ^ ? 
D iriguit,penitusque animo fententia Uerfa ejl, . « 

A fflMe (t/iif longe concepit peflore flammas • ;r . 

E cce rfttfem uift fpir antis ab ore % * 

S eptem adeo circum offufa caligine, CT atra ^ 
N «te ex/re faces, ueluti cum torris obufli 

Vltima furfum flamma fugit, fumumque relinquit* 

H *c Dejw h£c, inquit, capitum foediflima feptem 
C orreptam mifer x mentem uexabat E rinnys* i 

T um Maria (hoc iUi nomen)mutata,nec illa, 


L I B. I. ii 9 

A rgento qua ittufa Jinus modo uenerat aureos, 

I am capiti crinxle aurum t coUoqitt monile 
D etrahit, er tunicat fqualentes exuit auro » 

. 1 amque fui piget , er curis mordetur honedis» 

I nde Deum orabat ueniam , genibusque uolutans , 

Vt canis ai menfam procumbere fuetut herilem, 

L ambebatque pedes nudos Jachrymisque rigabat 
V ejle fouenSydlios tulerat quam nuper in ufus . 

Tum de mdrmorcis uarios deprompftt odores 
T h ej 'auris, caftas, er nardi mollis aridas, 

A ut thuris lachry mammat $ auram fragrantis amomi. 
Pronaque permulflt nudas liquido unguine plantas» 

S uauis in aereas diffugit [piritus auras , 

C unda Deus placida qu£ mente accepit^ iUam 
D ignatws uenia monitis impleuit amicis , 
f nterea circumpofitis ex urbibus agrum 
C emere uulgut erat conuentu accedere magno » 

Multi ibant oculis claufis, multi auribus orti 
1 niociles, fandi ignari, quique £gra trahebant 
Membra, ferebanturfluos ue exagitabat Erinnys 
C aptos mente, fui immemor es y Deus ipfeiuuabat 
A uxilioyualidique omnesjatique redibant » 

T andem hinc digrediens Solymorum tendit ad arces . 
H ancfundaffe Semes foboles tua dicitur urbem 

V itifator pater >exadis fimul imbribus ingens 
C ejfauit uadis jlagnare paludibus orbis, 

P lurimaque immenfi compreffa licentia ponti» 

T um uenere, fuo bellis qui gente fubada 

V rbem appellarunt de nomine lebufai. 

F rotinus hinc reges^prifco [anguis Iuda, 

•i 


CHRHT* 



Hucmenfas, arasque facrds.CT ahenea labra 
T Tjnjtuht.cr ueteris ueftes.ac munera templi. 


Huc men 


0 ftro perfufas uejles.auroque rigentes , 

T umlychnos,lancesque,cauasqueinuexitacerraf, 

C ymbiaque.CT tripodas Juluoque ex xrelcbctas, 

1 nclufasque facro leges, ac foedera ligno 

Qut gemina in filice omnipotens pater tpfe notarat. 
H ic gentis rex.atque omni cum gente facerdos 
S aera ferens pecudum fundebat rite cruorem* 

V iftima non alias maculabat fitnguinc fedes. 

V ndique mos erat huc populos ter adire quotannis t 
Et proprios genus ifacidum infiaurabat honores, 

I pfe etiam huc heros crebro [e ferre [olebat. 

I amque uij splenis multis cum millibus ibat, * . t 

V nde urbis poterant turres .atque alta uideri ( 

C ulmina.Uti omnes ramos uindantis oliue. 
Quasque manu gcftent .palmas afiirpe refringunt * 

•P racedit peditum late manus omnis,it ingens 

P one equitum globus, in medio pulcherrimus heroi ■ 
H aui acri proueftus equo, phalerisque fuperbo 
E minet, at fibi pauperiem ut placui fe beatam ... 

A dmoneat [ocios. rex quadrupedantis afcUt 
T erga premit, uates quoniam ut cecinere futurum. 
N udus erat uertex.bumeris demiffa fluebat 

Ai talos uefiis. quam fefiinauer at olim . 


1 pft parcns.pueroque dedit gefiare^nec m e]l 


ISO 


L IB. I» 

V Uo attrita ufu,nuUa confmpta fenefta. 

T aurea nudatis circundat tegmina plantis. 

T alis iter tendit,recipitque ad moenia grcjfum , 

A nte urbem pueri occurrunt jnixUquepueH* 

F loribus,ac uarijs ornata tempora fertis , 

0 in manibus palma t omnes carmina Uti 
L tta canunt t tonfls C T inumbrant ora coronis , 

C ertatimque Dei gaudent placida ora tueri, 

T um demum portis urbem ingrediuntur apertis, 

E t propius regem y feruatoremquefalUtant 9 
P rtteniuntque manu thy rfos y olcMquc corufcant 
F rondentis. fuperas ingens it clamor ad auras , 

S pargitur hic rumor fubito t ac tota urbe uagatur , 
C onfurgunt gentis primi. procul ecce per auras 
P ulueream cernunt tolli fuper athera nubem 

1 gnari penitus rerum,caufnuque requirunt 

T amfubiti motus y <juem nam tam multa fequantur 
Millia duftor em t quis tantus clamor ouantum , 

A ft itli,quibus eft D iui haud incognita fama, 

0 ccurrunt alacres regi,plaufumque fequentes 

1 ngeminant. quaque ingreditur y pafiim ecce rubenti 
X nfternunt oftro folajbarbaxicisque tapetis , 

I ntcnduntque uiat fertis ,cr floribus augent, 

V ix ingrejfus eroticum denfam refpicit ecce 

I n biuio turbam,clamoremque auribus haurit 
I ngentem,cr fecum admirans uefligiapreflit , 

V aliis erat circum frondofls undique fepta 

C oUibus.in medio riuis, atque imbribus humor 
C otteftus femper sbabatjaticesque perennes, 
Qtpfolit* innupti priiimtis urbis aquari, 


i 


f C H R I s T • 

B t potum pariter pecudes compellere prifci 

P aJlores t lymphaque gregem curare falubrt, 

V «de lacum fama eft olim dixijfc minores • 

H uc concurfus erat certis de more diebus, 

T ur&^ue udiktf inops uarijs exercita morbis. 

N annue uidebatur magno quandoque mouert 
C umfonitu, medio unda lacu , CT perc«Ip repente 
S «Wito rfd ccefum fpumabant coerula fluctu . 

S ed uulgo [ubitiqu* motus caufa latebat . 

I mpubes pueri tantumflnnuptaquepueUx 

S igna prius manifefla dabant , fe/e<jue C4«e&4«fc 
C emere pennatum puerum fulgere per auras 

V «d4«ti chlamyde t atque auro radiantibus altf, 

D clapfumquepolo tranquilla impellere utraque 
S tagna manu , lateque uiamflgnare cadentem . 
Qyalis ibella t pater fuperum quam miflt Olympo 
A «t nautis flgnum t aut populis in caflra coaftis 9 
P racipitat flammis longe Jateque corufcis 

S cintiUans. corda ignaris mortalibus horrent*. 

. E den/b mi/eri 4gmi«e circum 

E 4 cado flgnum intcntijaticesque quietos 
S eruabant oculis,atque omnes auribus auras, 

A udi tum ad flgnum fubito ut fe primus in uniat 
Quifque daretjflagnoque fonanti immergeret artuta 
Quippe erat inde falus femper ,non pluribus ,uni. 
Qui fubito impulfum prior exilijjfet in aquor. 

S tcut ubi uacui tendunt medio aquore campi 

V iribus , CT rapido iuuenes decernere cur fu, 

A rrtxer e animos cunfti,flgnumque parati 
hxpeftant.pulfatpauor intus pe ftora anhelus : ' 

Omnibus , 


* C $ 

DIVAE PELAGIAE VIRGINI 

* . < 

V quoque carminibus Pelage memora* 
bere noflris , 

t Parua meis cui flore halat penetralibus 

ara, 

D iua.olim Armenias inter celeberrima 
nymphas , 

F ax iuuenum, neque enim melior fuit altera forma, 

O rnatuque prior. grejfum quacunque ferebas 
A ntiochi mediam pube ftipanteper urbem 
G emmiferum caput attoUens y auroque relucens , 

O re jocuUfque faces iattabasjtnde iuuentus 
P eftem animis male cauta y acremque bibebat amorem , 

E t tibi ludus erat cupidos fufpendere amantes, 

A c torquere diujoribus tibi pendula ferta 
S emper erant } querulumque iterabat ianua carmen , 

N ec tud erant jtratis fine limina amantibus unquam , 

Qtt£ miferis durum prxbebant node cubile ♦ 

H £ tibi erant artes, prima hac commercia uita* 

A fl ubi uerus amor coelo te cepit ab alto , 

C orque tibi omnipotens diuinitus attigit aura '* 

A d miras uatis uoces y €T uerba loquentis , 

Continuo totis tota es refoluta medullis , 

E t tibi delicuit , glacies ceu y mobilepedus. 

A tque ubi fublata ed oculis y qua plurima nubes 
T e circum caligab atque y aciemqae premebat, 

N e coeli quires iucundum cernere lumen, 

Qua facies rerum horribilis y qua nodis imago ejl 
V ijk tibif quantus tibi pedus perculit horror f 

O 

• ■ % 


H Y M N* ' 

V idifii fueris quam tctro obnoxia monfiro. ; r-» 

V idifii quibus in tenebris, quantisque pericUt 
E xpofitam certe morti te (ponte ferebas, 

A b nimium fecur a mali, fecur a pericli, 

N * tibi dexter opem fupera Deus arce tuliffet • 

A c u eluti pelagi in medio pugnantibus auflris 
S i quis forte , graui qui uinflus membra fopore . 

N il fenjlt,dum fauit hyems,mox fluftibus aftus 
1 n flcctim, fomno excitus quanto equora motu , A - 
T urbentur uideat, quantas euaferit undas , 4 > . 

S yrtcsqueJcopulosque,vr nauifiragos Euripos, 

H orreat, CT tutum uixfe fe in littore credat » 

S ictu Nympha mali admonita, inStantisquc pericli 
Qnos pelagi fiudus, quantos enaueris eeftus. 
Horrebas uite ftudia illaudata pcrafte 
I ncufansytendensque ambas ad fidera palmas 
F lebas, purpureasque genas largo imbre rigabat - 
P acem orans Jmoque trahens fufpiria corde» 

I amque animos penitus, fenfusque oblita priorei 
R eijcis ornatus uet er es, corpusque fuperbum 
F rigore uix prohibens hir juto inuoluis amiftu, 

F ortunasque omnis, quarum tibi copia larga, 

V enturi fecura,inopum partiris in ufus. 

I am tibi lucentes gemmee, iam purpura ,CT aurum, 
T eftaque marmoreis fordent fubnixa columnis • 

I amf lecics uilis,iam uilia munera formae, 

E t f ditum tibi dulce nihil . mortalia temnis 

0 wnti , fublimique animum defigis olympo . 

1 fle fibi aterno te captam iunxit amore, 

Qtfi nos morte [ua tenebris eduxit ab atrk t 


I 


D. PEL AG» VIR <3. «o 6 

C riminaque effit fo deleuit nofira cruore • 

H uic uni te Nympha colis 3 huic pederis unu 
H os unos tacito fu fp iras pedore amores . 

A tque ideo uitas hominum uedigia, cr urbem 
E ffugis incomitata,petis loca fola,nec horres 
P r<£ fide freta D eo fceuarum lujlra ferarum» 
fi on tamen omne folum cordi tibi.fed placet unus 
Vlontis oliuiferi a Solymorum qui imminet urbi , 

A Itus apex t quem fepe tuos audimus amores 
C um focijs lujlrajfe Deum fub mole latentem 
C orporeajejfumque oleis iacuiffe fub altis . 

Quoue pudicitia incolumi uis omnis abejfet, 

V efte genus mentita t uirumque imitata latebat* 

F ortunata t amplis opibus jebusque relidis 

S ede fub angndajugurique in pauperis antro 
P auper agis duram non paupere pedore uitatt * 

V incis opes animo t nuper quibus ampla fluebas, 

N ec quicquam tibi defit fbabes quando omnia in uno, 
Quo [rueris t quo eunda refer s,iUe omnia folus 
E (t tibi.nil lUumprater tibi 3 quem cupis unum 
, S aucia, fufpirasquejmisque e fenfibus ardes 
N odes atque dies animohxc una addita cura* 

S ape ideo terris fubueda mente relidis 
T oderis alta petens fiiquidumque per aera ueda 
C arpis irer , fuperas nubes 3 atque athera tranas , 

S anderumque acies uolucrum ter terna pererras 
C oncilia haejfrac ueftigans lumine pafiim 
Quem fine fine ardes t quem cor tibi deperit unum ; 
D onec eum teneas tandem complexa repertum 
I Um animo, tota iHm hauris Ut i fima mente 

O ii 



1 


V .*• HYilNV 

T otum obiens acie(neque enim dimittis) acuti* 

N cc tibi diuina labefiunt lumina luce , 

Qua frueris,miraque animum dulcedine pafcis. 

I nterea exanimum leti ceu frigore corpus 
"L abitur , er dulci torpent tibi membra fopore • 

E t pigeat caflaspoft uincula facra puellas 
S pernere mortales ignem unum propter amores t 
N on tamen inuidia uolucer tibi defuit hojlis 
N odipotens rulcbris femper contrarius crfis. 

1 llc tibi memorabat cpes t memorabat amor es % 

Quos fuger es y prifc£ C r reuocabat ad ocia uite 
MoUia t defiiiasque t animumconueUere nixus» 1. 

T u faxo ueluti turris fundata uetufto ^ 

S tas contra , er f radas obiedu rei) cis unias, 

1 Uius obiedu y cui toto pedore flagras * 

T e quoties petijtytoties certamine uidus . - 

. C cfiityCr exutus } fidit quibus,arma reliquit, 

V Vf<\*e adeo^t pugnee fugeret fe credere inique, 

E t tremeret nigris manus importuna fub oris* 

A t non nulla etiam durefolatia uite 
H ic tibi erant aliunde ycohors neque deerat amantunt » 
N am uulgo tuguri ante fores examina fera 
S epe audita ferunt fuperum fub node uolucrum 
L uderCyZr in numerum liquidos tibi fundere cantus , 

T unc etiam quandoque y antro cum exire iuuabat, 
l.bxSyGT loca plena Deo, fola fanda legebas , 

E t fortunatas luflrabas lumine fedes , 

Vndefalus hominum infanda trabe nexa pependit * ^ 

O' iUis mihi fi quoque detur degere in oris , 

Quodfupered huius moribundo in corporo uite* 


2 


«07 


aBMaHMMMii 

D. PELAG, VI R G ♦ 

D ulce foret facra ueftigia ponere terra , * 

A tque uias legere interdum } quas iffe per olim 
S ctpiuf audirem regem omnipotentis olympi , 

Quan do (humiles nam me retrahunt onera inuida c«r<> 
P r. ejf/w /;«mz ne^Heo fublimem tollere mentem 
A d cce/z iubar,cr fuperas percurrere [edes* 

S ic animum faltem dulci folarer amore 
I nfpiciens tantorum operum monimentapcr agros , 

F elices agros nimium , felicia mra, 

F r lices montes t pedibus quos prejferit ille, ■ . 

F e/zcei fonte sequis labra admouerit ille. 

N uUum mane mihi pullus mihi uefper abiret , 

Qijm tKmw/o accumbens uetierarer nobile buftum 
S axa lauans lachrymls, fortunatumque fepulcrunt 7 

A mplettens 3 cui diuinos tegere obtigit artus, 

D onec ad ecthercas rediuiuus [urgeret auras* < 

T um fiquis mihi demon flr et ,quo puluerefufus 
D iuinus eruor ,orc legam t tcrraque beata 
S apius accuruus nunquam fatis ofcula figam* 

O' faltem fircum mihi uenerit ultimus <eui ■■■.* v* 

F misjbifcffx uitai clauflra relinquens 
S enfibus extremas auras fugientibus hauriam, ’ 

Quas moriens heros poflto capite expirauit, 

T um mihi felici quam molliter offa quiefeanti 
H ac tibi femper erant .nec te ulla au er ter e Nympha 
T empeftas potuit tam turbida , quin loca adires 
A rdua quottidtejachrymarumque imbre rigares, 
Donec languentes te mors fera.exuit.artu*, 

E t fuperas anima petijfti prapete [edes, V V 

I s ubi in amplexus nunquam fallentis amantis &$£ 

o iit 


S F aX 


HYMM, 

$ £piu4,< T faki firueris per fecula amore, 

I Ue tibi foretis progemmis t murice f O" auro 
1 nduta coeli aeterna iat luce nitere. 
p ro iuuenum ccetufacr pro nuruum famulatu 
A ligeris immixta choris Jmmixta puellis 
C celiuagis plaudis choreas ,cr carmina promit* 

I pfa tibi confors patria non immemor olim 

V fque comes graditur pulcherrima M argarite, 

N ec fine te iuuat ater na iniulgere chorea . 

S alue D iua erebi terror, decus addita coelo. 

A ccipe,nunc tibi quos utcunque nouamus honoret * 
p romeritx tibi templa damus, tibi ponimus aras* 

A tque tuo frumentiferos de nomine campos 

D iximus.ipfi etiam norunt tua f 'aera coloni* 

S erta tibi e primis fufpendunt jpicea artitis* 

P omaque } mellaque,purpureosque c uite racemos * 
P rafentemque uocant agris,pecorique , fatisque, 
A rboribusque.rogant ne culmos afpera adurat 
R ubigo, grandoque leues terat horrida ariftas, 

N eue nemus latum uites coquat alba pruina* 

D ecutiatque nouos exufla ex arbore flores* 

N eupyrus arefcatjolijsue uberrima morus* 

N eue apibus noceant longa mala frigora bruma » 

P lurima pracipue uolitans latentibus ab fit 
jHefiibus t heu t noftris nunc primum cognita terris, 

P rataquene nigro uiridantia demetat ore , 

S it latum pecus omne, lupus procul ab fit acernis 
A* ftabuliSy ualeantque canes. fu ruftica proles 

V uida.ne pubes fit turpi obnoxia morbo, 

N ec fleat informi lapjos de uertice crines 4 




108 


D. PELAG. VIRG, 

os utrojiumani generis quos inuidut hoflis 
nfidijs petit ,CT reflo deducere tendit , 
effice Diua.uides quibus undique pectora captet 
oftra dolis 3 quot fe in facies ,quot uertat in ora 
A dditus,incautosque occulta indagine cingat, 

N unc Venerii curis paulatim innedit amaris , 

I ttccebr asque animis,atque ocia inertia fuadet , 

A dque epulas uocat,cr nodum* pocula menfe. 

N unc petit iniedo uentofe laudis amore . 

S * pe ojlendit opes, inter dum oftendit honores • i, 

I nuidiaquejodijsque animos inflammat acerbis » 

Quot [celer um facies JUi tot retia, quis nos 
l mplicet,zr uaria deludat imagine captos. i 

E ripe nos, precibusque tuis euadere caffes 
D etur,cr occulta « hofiis deprehendere fraudes* 
Quandoquidem ted is potuit te fallere nunquam , . 

I rritus iUe dolis Jemperque irrifus abiuit. 

H os tu non ignara modos nos inftrue,cr artis , j 

E t tibi fit pietas noftra t o pulcherrima, cordi, 

T e quamuisparuo colimus Pelagia Sacello . 

O iiii 



nwi v.u. v. v • 

,0|i. 


■ 


tf. 

‘viikte 

fsj* 1» 


k twisgai *: 

TC • 







!. 'V: Vi, yW- 


. ■ ■ x< 

^ - s trH: C; 


fla*- 


• 'A'*,'. 



v. ■. *. 

.. 1 

i. 

4 



l 


• .*• 


HYflH* 



Tam multis rear aditare feclis f .1 

Vos mi dicite , nos ne fempitertkt ' 


I unant otia, cr Feriatis > * 

C ordi eft perpetua frui quiete, . < v 

D um uejlros animos alit uoluptas ^ $ $ * 

1 Ua illa iUtus effluens ab ore, . 

A ffledu omnia qui beat uel uno f '-*• «i >*tj\ * 

A n uos 6 potius iuuat choreis . 7 ' 

1 ndulgere, choros q; duftitarc • s 

A d coeli numerum ufque concinentis t * £ » #'4' S ^ 


Quam uqs quam iuuat in/equi ufque amantem ; 

F ormofum placita arbitrum choree * 

Quam uos carmina dicere ufque amanti >, «* 

D udori placite iuuat chorea y 
Qyi quocunque oculos ,er ora uertit, * v 

H audis omnia amant repente flammis f x -• > *■ 

Quam uos quam iuuat undique expetitae 
H uic nefciffe uirumjhuic necem fubijfe, 

P ro uobis quoque qui integer peremptust 
H unc ut fenflbus intimis amatis , 

T oto ut pedore deperitis unum, 

Et ueflro eft in amore nil amarum, 

H xc mi dicite uirgines, Sei unum eft 


Vos 6 uos uiieor uidere molli 
S tellatis pede lufitare in hortis 
Molles, ladeoldSyUcnu&ulasQ, 



’W 


C OELITI B ♦ VIR (?• 


to? 


Qnointmcuos aliud uelim rogatas . 

J d mi dicite puriter roganti, 

H ac inter quid agunt mei ambo ocelli 
M argarita roft prior recenti , 

£ t forma Pelage haud minus uenufta , 

Quas nos plus oculis amamus ipfls 
D e nobis meritas bene, atque amantes f 
E equa illis alia uenujliores 
I n uejira chorea uacant ccronaf 

V t b ut mihi nunc uide.ntur amba 
P ojl coeli dominam a Dei parentem 
P ralucere,aliasqj praterire 
S ubfultim celeris duces chorea» 

E n blando ut pede y blanduloque motu, . 

C ajlo ut corpore, cafiulifque ocellis* . > ; ^ •.» 

H ac ut purpureo rubens in oflro, 

1 Ua ut candidulo albicans ligustro, 

1 , ata uirgineis utraque palmis . , - 
S aluete 6 flmul atherls puella 
O mnes aureola, integella CT omneS ♦ 

N os interdum opibus iuuate ueftris. 

Q«i mortalibus ignibus calemus, 

V citra nos facis uftulate flamma, 

■ 4/ v * ‘ ■ tet 


vh sJfrw S£ 
i *-• ' j. 

'Vfvfcu **. !».% 




i» 


H Y M N. 

DE DIVIS C OE LITI M 

» * < • ! ji«‘, ,»V ><*■) iit i ' t JV I 7 

Defle mccum uirgines,cr integri 
a Pueri, C r pwefl*, er omnis aetas maxime 

Catii, CT pudica coniuges adhuc utris 
luntix,aut folutae uinculis jugalibus, : 

N eque non uocamus,quos iuuent x nequiter 
V igct perati* aimiffapocnitcntia • «F 

E x corde, ct 6 wio dt luent es petiore » ^ » ■» V V.V . tj 

' '' 4 §ftfr 3 k. 


A dcflc.mecum laudibus fttfloUiU, 

Quos praeterluimus } beatos aetheris 
S ublimioris,generis omnis, incolas» 

N o/i mhhj omnes pro fequi ego uerfu queam, 

F auete linguis. faltem eos filentio 
T acitiflmul ueneremur innumerabiles» 
Miremur omnium perennes laureas , 

C laros triumphos jnclytasque glorias. 

Dos cr omnis aduocemusfedulo, 

N obis ut alto opem ferant ab aethere 
P ericulis in omnibus,neque nos finant , 

Qgoad ualebunt, cedere obrutos malis» 

N on quod fuapte ui 3 fua aut potentia 
Queant iuuare hominem, cr opem impartirier» 
D iui neque bonajtequc uda dant cuiquam mala» 
Efl unus omnium bonorum publicus 
D ijfeminatorJUe coeli praepotens 
R egnator,orbis conditor Jhominum fator 9 
C ui omnia famulantur, omnia fubiaccnt 
O bnoxia,unws omnibus ubique imperat 
V quos uult fligit, quos ope met 


Ai 






'*..Y -L” 


ii;- 










<H'{ 


'0 


i-uivJE 




V ' 

TK.. 




JVC T* %,$*?, 


! *|J*<*J 


«j 


DE D, C0U1T I B. Ii* 

K uUitts ipfe extern* opis porro indigus, 
datos ucro habet neglcftuijn praceps finit 
R uere mi fellosae malis prerfum omnibus 
C ircumuenit dans cuique pro merito,ut lubet, 

V Itor feuerus criminum ,mor talibus 
P erterrefaciens confcia intus peftora , 

C oriam trifulcis cum ccrufcat ignibus , 

T orutruq; tempia concutit coclejtia, 

U obifeum enim per fiepe agatur fauiter, 

H obis nifi eius prafio ubique filius 
A defjet aiuocatus,CT fe opponeret 
C aro parenti Js dum parat nos funditus 

V ertcre,malvscfc,qu£ meremur, perdere, 

Ctii detegit, qu* pafjus eft olim uolens 

V ulnera peremptus pro folate publica . 

H unc fupplices homines in omnibus adeunt 
D iferimimbus , er aiuocatum unum admoverit* 

V erum quia plerunque fuppudet reos 
A dire retta regium gnatum unicum , 

H unc deprecatorem utfibi tUico parent , 

N eue alloquantur eum fine internuntio, 

P rius adhibent de ciuium numero aliquos, 

E t,aduocatum quiprecentur,aduocant , 

S eu fint adhuc nos inter hic (uperilites, 

S iue in fupernam iam aduolarint curiam , 

E ft tutius uero aduocare quos fcias 
I ntra receptos iam atheris domicilia, «- 

V eque ejl uerendum ne aduocati exaudiant, 

Q uoi oppido remoti ab ijs habitent plagis, 

H umwi$ ab afirk abfict quam plurimum* 




a 


a 


r. V.» 


1 

p* 

.» Q 


.Sfl 


.f '4 

Sii 


\rC : 


- 


•i 

- J&. 

2 . j 


* H Y M N. 

V ident prorutu animt^ac uolucres jfiiritus ;-f • 

S cmprr beati humana fati a, er audiunt , > 

S ed non fuapteacie t fuoue lumine. ?\ . >r 

H if omnia reprafentat ante oculos fua ■ n • v . > 
l n luce foboles eunda cernentis Dei v>G. • 

Rerum fideles fuggerens imagines. .... 

H «ne intuentes intuentur omnia , -.rr-Zi 

Quacunque opusjicl qu£ haud pater eis abnuit, . q> 

1 tidem audiunt omnUuocat i caelites, ... . r,^ 

E t obfecrati pro obfecrantibui obfecrant ♦ 

E d ille fieculum,efi unus iie m Echo omnibus » ' 

Oh id tamen mortalium ipfi mentibus 
H inferuntur » /o/m* iUapfu Deus 

A ded, CT animis influit praefentia, 

S propitio foutt nos numine *■ 

N uUi creato efi numen,aut diuinitas. 

V ult ipfe poji fe nos tamen uenerarier 
H onore proximo Quirites aetheris. 

Et fupplicabundos fepulcrauifere, 

E t quicquid eorum adhuc apud nos reUiquum efi, 

N ec thura eis negare,nec crocum t aut rofam - 
Quare agite mecum adede eundi ,& aetheris 

0 nerateuotis uniuerfam curiam, 

N obis beneuolum ut aduocatum fedulo 
R eddant , fuaque caelites nos euehant , 

Qua plurima pollent apud eum gratia* 

1 s dehinc parentem propitium nobis dabit, / 

A' quo perenni utfonte t cunda fluunt bona ♦ 4 -» 


* s K ,;5 


'-'TZ 


. >: 
.a r 

•i V* 


D. COELITIB* 

A defle fandi caelites 
Ciues fupernae curi*. 

Veftra leuantesnos ope 
D eo propinquos iungite ♦ 

T u diua uirgo uirginum 
Princeps, D ei puerpera , 

! Regina coeli da tuum 
Adejfe nobis filium* • 

V os dehinc beati praepetes 
Dei fideles nuntij 
Simul creati cum noua 
Nafcentis orbis machina , 

Qy,os contumax contra Deum 
Non extulit fuperbia. 
Sedperftitiftisinfide 
Viti rebelles praelio. 

T um uos caduci corporis , 

Ce# nos,onufti pondere 
Qttondam y mares y aut uirgines 
N#nc Di} beati coelites 9 

Quos ueflra uirtus aetheris 
Euexit adfajligium. 

Ploretis iUic maxima 
lamconfecuti praemia. 

Vosinuocamus fupplices. 

Nobis famem defendite. 

Sint bella longe y fit lues. 

Sit nojtra cocio arrctta mens* 


HYMN* -»;:s 

yt moxteuatiuinculis, f 

Grauify mole corporis y » « 1 - -- * ‘ 

MtgremiM ad uos lUico 
Vejtros adoptati in choro f» 

P ofiimut hic ut affequi 

Vobis rogandus maximus . ' - 

Ter unus tUe qui bona 
Potens opwn dat omnia • 


43t»r.r 

■ * - 1 




W *T 

“A 




• >4 . v/ 


•> ■ 5r, 


FINIS - >V-^v.': 4 Hn^ * r - 

t u- 

* *'■-**»■ ytfjj 

. - , . ‘ fi v *.♦-*•* i *•*,. 


« ,■'•„■ - v '• 

^>.4* siV.v.vaav w^y jfcCl 

• v •*,4 - *fcV 1 

__ 

® , , V ^ 

.j: . . v v - •' ~ V • 

^sir^4ap?^ ’* 

. w i < - — «J -i ' ^ ‘ 

' r /?* ,' * ‘ \ / 

. 

...t -r' '. : -y-. •. •• 4 »ci 


U»*v< % ♦- 


ir.03 isiul 


-. »•• t. -- lyast* * “> * ? 


.-<» >< 


ysy^SS 

*£s& :V* rt 32* 

«E ::'w •; 


' 

9 »*«»■ '•• ^ 


Iit 


OMNES rogatos Vidauuti quam maxime. 

Qui legerint uerfus fuos , fi offenderint 
Quippiam y quod alienum a facrk myftertjs 
V ideatur y ante ne improbent fluam inteUigant, 
N am retia fentit cum optimis s cr afferit 
Qua firma patrum comprobat confenfio , 

O mniafyquc fcripfit,bona fcrippt pie* 

N ecfatiiofum ferre genus hominum potest, 
Qui y ut ejfe uideantur aliquid,uetera eleuant, 
N ouMcfr femper efferunt ineptias 
D e indujiria retia deerrantes uia . 

S iquid per imprudentiam dixit tamen, * 
Qt$oi parte ab ulla claudicare cenfeant, 
y ult ejfe non ditium,abolitum $ funditus * 

E t ipfe iam nunc abrogat ditio fidem • 


* 

i *K. fl**» “ 

• }ir, o 


M 4 




... 




.V^v 


w»1«vj\ fcU-i". i' 
; $$$!& ittwfc 


MARCI HIERONYMI VIDAB 

t * " V ' 

CREMONENSIS 

■ 

aibae episcopi 

CHRISTIADOS LIBRI 

# * ' ' J * ** * * *" 

SEX ' r : '’v' *v 


«r 








'»■ . % 


kV** 


• # 1 


4 


♦ 


MA li vn d. 


>7 


A riud terrarum nos linquere mente iubebas, 

0 dendens# breues quam fu mortalis ad ufut 
C onditio,quam nos fluxos natura crearit 9 

S uadebas contra uulgi communia uota 
Mortalef contemnere opes, contemnere honoref 9 
E t ft diues opum flueret tibi copia femper , 

D iues opumjibi parcus eras, fei largus egento* v 

H inc etiam, qua tantum alios quxjita fatigat , 

S ape oblata,alta (freta ed tibi purpura mente. 

E onge alios flagrans inhiabas corde rubores, 

S i tibi fors unquam , fl tempora forte dedijfent 
P ro templis, aris# tuum effudijfe eruor em 9 > 

A tque ita purpurea caput inflgnire corona , 

N ullum ideo horrebas diferimen jfontefubire 

1 am duris animum ajfuetus quacunque ferendo • 

E t flquando ( etenim uirtus obnoxia femper 

I dibus,infejti# pios odere profani) 

H orrida tempedas te contra forte coorta ed 9 
1 nconcuffo animo te fluftibus opponebas 

0 mnibus,<y fradas temnebas arduus undas, 

N ec tamen audores noxarum perdere pojfes 

1 pfe tuis opibus , feuibas ultus in ipfos , 

S ed ueluti meritos bene,amica mente fouebas, 

E t caros inter nullo diferimine habebas , 

T antum iUis meliorem animum, mentem# precatus. 
Qgt nos erudiens propiora exempla docebas 
V Itro ignominiam ferre CT conuitia inultos 
Aequo animo,cr mala (fonte pati, mentem# benignam 
C oncipere in meritos male, nec fuapramia cuique 
R edierepro metittojed amando uno ordine baber •> 

N 







p K Y M M. 

A eque omnes, fluiia illius praclara fecutor* • * \ 
Qui moriens ncflro pro crimine ucrfus ad aftrs '*■ ? 


O rabat ucniam letum intentantibus ipfls. , J 
A tque ideo tibi uitafuit difcrimen ubique , ' - 

E t lqbor 3 bumanis dum te pro uiribus effers , i 

T errenisq; animo quantum potes eximis oris * 
A f iduum ducens contempto foedere bellum • i 

C um fcelerum inuiflis au floribus, undique duris i 

H oflibus obieflus,quos in te armabat erynnis 2 

A ddita , C r infernis tibi erat certamen ab oris , l 

C orporcisfy animo oblu flatus pellibus acri 
G audebas uarios nunquam tibi deeflc labores f i 

E t tibi ludus erant certamina,cun fla ferendo . 

N unc tibi parta quies ,tibi pax fecura laborum • l 

Btquanuis nos imbelles ,orbiq ; relifli t 

T riftemur,quanuisfufis Verona capillis 1 

S *uiat,CT moeftis ululatibus impleat aurdt, i 
T u tamen 6 Pelagi tantis de fun fle periclis t 

T ot maria emenfus t tot tempe flatibus aflus i 

O ptato frueris portu , cr tuta arce receptus > 

D efpicis errantum cafus,miferatus ab alto, 

E t noflros ope fanfle lenas propiore labores • i 


Quandpquidem fuperum domus iUa imperuia uiuis i 
N unc tibi aperta patet, patet alti ianua coeli .1 
1* ucis inacceffe diffufo lumine fulges 
A ureus,zr quo cunfla beantur >Sole reluces , > 

Quasque preces longe fundebas nuper ad auras, 

N unc patris ad Solium omnipotentis faris ad aures » • 
E t quanuis coeli nond um dignentur honore > 

, Mortales noflis icnfa caligine prejVi, , A 


IO ,iMAT7 (J1 B ♦ 

T u tamen teter num titulis florentibus <euum • • ‘ * 

I mmixtus fuperis agis altis aetheris oris . 

T ot diuos terra genitos uencramur ai aras vr 

P roi e d Equorum tantum benefada minores 
C redimus, er tenuem uix fant£ accepimus auram . f 
V erum oculis tua nos bis haufimtts aurea fada , 

I rreprenfajacro diuum dignifiima honore . 

S cilicet adueniet,nec fera morabitur aetas, 

C um te mortales uulgoper templa,per aras 

0 re fonentjrumilesq; uocent in uotajuiquc t 

N ominis obiedu fupremi numinis iras 

P lacabunt,ftatuentque tuo de nomine templa , :j 

S pero equidem pater omnipotens tua nomina ab alto 
A udiet ai tumulum orantes ,tu uota fecundans M 
QU£ non humanis opibus ,non artibus uUis .i 

C onfleripojjunt eundis mirantibus edes , 

E t tabulas templo tedantes omnia figent. 

1 amque huius mibinefeio quid rumoris ad aurei 
R epit, er hanc in fpem uicinas erigit urbes. 

l. Uum carminibus me in fecula mille iuuabit 
A eternis aperire diem , facrisque dicare 
A nnua qu<e feri celebrent toto orbe nepotes . t 

I nterea mihi fandus eris ,mihi fideris inftar 
A etherei 3 unie me* ueniat lux plurima nodi. 

1 amque adeo magnis magnum decus addite diuiSf 
I amuotis hominum ajfuefcens Giberte uocari 
I n melius fledi coeptis ne defice rebus, & 

E t quanquam nos arma premant 3 hoftiscp fuperbus 
V idor ouans fatuo nodros terat undique beUo , 

E tpuUhrx Itali* immineat, facris^ Quiritant 

N ii 


»4 tV 


. HYMH, 


JXcenibu*,dtque orbis raptis afpiret habenis r rV T 
H ani tamen ipfe uelim fuper bis te multa moueri 
N unc primum, primas q ; preces confumpfe precando • 

S unt alij quibus hax cur t, toto xthere diui. 

1 pfa Dei genitri x, coeli regina periclo 
H uic aderit y natiq; pedes complexa tonantis : - V 
N os tutos dabit y cr fi prx&et, ad ocia reddet + * l 

N ec finet euerti fua tot delubra Jtot aras. > - 

T e uero t qu<e cura fuit, dum uita manebat , > s i • 

I n terris t eadem coeli fuper abra fequatur. - '> 

A fpice nos propius ,qutque intus bella fatigant >' 

C onuulfos animos, propior a auerte pericla , 

S 'cis quid opus t nofiris quid tantum mentibus ob&et 9 
S cispater>cr coram flens mecum es fxpe locutus ♦ 

TU uce noua adueniens iHuftres peftora nojira , 

V t nofiri ah nimium , c r noftrorum femper amorem 
E xnti 9 ae uiU c«r<ts mortalis inanes 

0 bliti uacuas tollamus ai xthera mentes, 

A tque ibi regnemus fecuri,ibi nojira locemus 
S ceptra hominum uarios nunquam metuentia cajus 9 
Quouegraues pater omnipotens attemperet iras, 

N ec nouet excidijs res uerfas funditus omneis M 

1 pfi nos uerfis renouemus mentibus ultro . 

Mutemus morcs,ueterum<j} infignia nobis 

A ptemus j ludia , er nojtros antiqua labores i* 

R efpiciens pietas fubeat noua corda, nouentur 

S cculasortHerfo redeat gens aurea mundo. 


Jl 


99 


DIVO HOMO BONO ? 
CR EMONE N* 

Eate pauperum puter * $ $ 

b Decui Cremona H omobone ^ i* 

luua tuos ciues tuis M 

C an tu uac antes laudibus. 

N ilpofi DeumjDeich pojh “ ' 

Magnam parent em uirginem a** 

N ofter chorus te fandius « ' °^ : 

C olit facra tibi die. •» ■ * 

S en fere noftrifiepius 

T »4W patres pr a fentiam, 5 fc „ 

Dumfupplicum nidus prece 
N oftris ades periculis. 


* « 

■•r. ■ 'vjc-.w 




d 




*;’• S 

j u \ 

'J»'4 X 


'l' 


r»?t ! 


T u fepc nobis percitum 
1 ra tonantem mitigas 3 
N e c in merentes nos finis 
S auire poenis debitis. 

N on templa frudra ponimus, 
A rasae didas de tuo 

V etufia rite nomine 
D icauit olim duitas. 

H £c confecuti nobiles 
T ui labores pramia, 

D um more diuum degeret 

V i Um caduco corpore f 


\ r> • 

. ... ,, )?> 

Won <iroiw liiiJiifil 
’ init v t» <2 

. .a i,\ .4 -i j 4« V 
«Wuaoi a:*or, m;i CX 


»rM> 


N i ii 




'■ •* H Y M M. 

i • tt * ' 

'tumtntcccclumcogitans O ? 4 < ^ 


Dearagere&tff*flor<r, ) 


Tt i 

* 

o , » , •» j J 

Qwem deperibas unice • i&Ujic.* UUM 

R eram tuarum n\l memor . ..... 1^4 -v, irA »Vt « 3 

T u largus indigentibus $3 nittp 

E ros profundens omnibus , .j -viMMttt' uv.d 

P *r««m f«o quod pradiftm ; «J xti utwji *>£ 

V ix fuppetebat uiftui. < inab&&eftta uS5 

_ . . . . ■ ^rar .tWfiW- 'i 

Q«o<i erogaboijargiut 

Supplebat tUtco Deu f, :&prut H 1 

Zttoftalibacrefcere 
S unt /ponte uifa in arcula 

Qgidfobuio cum pauperum . ® 

N o« abnuifti coetui , ‘ * ' h T 

Qgoi afferebas uinear v ' 

F ojforibus padum merum, - 

C ados inanes prodigus \ivwliHwi vr r 

Lympha replejli fluminis ,i 

Q»<e uifa mox bibentibus r i * 

Merum colonis nobile» V •„ 

P «r/e tibi templi fores . .<$ 3r •' i 

V /fro patebant ui fua, s b teftib A. 

Dum node concinentium ■ -yvrrify:.* / 

C horos adires flaminum . . ^ : : 

A feriptus inde coelitum 
C horis beatis Jndicas 
ApuiDeumquapoiea* .. f 

R erumfateremgUM. m , 


-S 


•SitvWwww: V; T:f 


ivwb5w''*s? 




i < 


D. HOMOB ♦ 

t uttutuenitur ad tuum* 

C aci uident. claudi meant, 

. Muti loquuntur. audiunt 
S urdi.leuanturlanguidu 

Quin er fepulcrum fub tuum 
D ucunt furore percitos 
N unc ufque cedit protinut - 
Vis infer* potentia* 

fi egi tamen jit gloria 
H orum datori munerum. 

Qui trinus unus omnia 
R egnat Deus per fecula » 


' ^ T •** 

;\rh i 


fOO 

' I 




nt- *•.*?*. :-‘<T 




X ,vJ ’> 


* I 

. ..,♦} «*. t« rt-* s*;*» 5 . 1 T 

-* , iV£ .•••..;? Stx-.v « L 

. «tt tiwr Kur£ wj •>.. 

• -«vt 

■.r V-Wit sji$ i- 


I 

* .;\M 


N ilii 


. # 


! wVict 

': 5 >*{ J ■. .. • i 


SSW-l , 


, ..1«. -X .. *yV\ j. irt';>X i 

. . 


* v’ - « ■ v. * 0 ' rJ-ipCK •» * \ ! m4 *£ %* ^ 

C . * 1 w 4 * 

viri - ' ■ -li 

t w v* v 4 1 * .iJv^ «5i 'li *‘ * **• 

. t, w V ’ kQl£..* * 

•K ji i: • ■ - 'i • : -i.2: v , ; ; • «i t • v 


:♦ „ ,.e 


• * W »-•** 

^ . . 

^Kt» «•, \ •>» « v «t < > 

ir v ^- V- IX 
iiu.:. . ri*'-; . VsVv f , V ' & 

V 

' 


\ 


DIVO THOMAB AQ.VIN ATI , s» 

A E ta dies nobis redijt uoluentibus aflrk , 

I Qgx Volfci Thomos decusset lux unica A q/ft 

Dtgrejfus terris coeli aurea templa petiuit, 

F erte rofas. date thura.pio date carmina uatu i 
I fle Deo ante diem plenus^puerilibus annit 
Mortales contempfit opes ,'contempfithonoref 0 ' :5 ** 
Quicquid opis potuit mi fer is partitus egenis, • t: . 

Quos exercebant morbi^,algorq;,famesc^y n p 
N obilium longe fugit teda ampla parentum, 

F ortunamque domus, inopem traducere uitant ,y 

Maluit, atque humiles coetu cum paupere fedeS . T 

A ntetulit babitare,ruii male tedus amiftu. 

F ortunate puer. non htc fine numine uenit 
Mens tibi , fed teneris iam tum Deus affuit annis 0 
F ortunos fragiles, periturae^ gaudia uulgi 
D efpiciens fequeris longe meliora, fupernifque 
A [piros opibus diuumjegnifque beatis , 

N uUa tibi qu£ uis unquam, nulla auferat <etas * 

S i non regifico hic tibi diues regia cultu 
l uxuriat, fi non oftro fulgens comitatus. 

At fecura quies, CT raris nota uoluptos, 

A t tibi tranquillam permulcent otia mentettt 
O tiaUta,quibus mortales pedore curas 
E xutus uacuo egregios amplederis artis, 

A tque choris prope par degis coelefiibus £uum 
R egum fceptra animo fuperans,tpftque beatus 
P auperie, duris dum pares legibus ultro . 

F ortunate animi.egregios dwnitus artes 




10C 


©. THO, AQ.V"* 

H ic hautifqncyColifqucMhfe retia loquendi 
O /tendit ratio in dubijs ueri omnibus index , 

N e quis fallaci tenebras offunderet adu 
y erborum,cr nigram lucis fub imagine nofterrt* 

H ic etiam peitituS fe fe omni ex parte uidendatn 

0 /tendit natura parens tibi dadala rerum , 

E t caitfas penitus dedit alte accejfe rcpo ftar. 

1 nfuper C 7 6ocUnumeros 9 menfufque t uiafque, 

E t fuperos apetis motus ratione t nec uUa e$fc 
A rs ufquam,do(to quam non uulgaueris ore , 

P ettore nil intentatum ,nil linquis inaufum. 

Qgii redi mox per populos prxcepta canentem, 

V nigcnaqu e Dei,ueterumque oracula uatum 
P andentemreferamf mortaliapedoraueri 

I mpleiti accendens lucis coele fis amorem » 

T u quoque diuina pro re,pro reUigione _v 

P lignati io } in populis ubi plurima fepe coorta ejt 

S editio,auerfa*reuocafti in priftina mentes, 

A udorefque mali multa ratione fubados 

V rges uoce y adigifque inuitos uera fateri. - 

A urea adhuc monimenta manent diuina reperta 9 
T hefauris fenfa orando e coclejhbus baufta, 

P ro quibus optabat (tibi ueri tanta cupido , 

T antus amor cceli)mortalem effundere uitam 
P ortiter, atque tuo tejiari uera eruere, 

E t petere infignem palma e uidrice coronam » 

A tque ideo in terris tibi fepe affulfit ab alto 
C celicolum pater ,ac pleno fe numine fudit , 
Quopr<efente datum tibi fepe micantia diuum 
Templa animo per agrare, polique arem referrt 


* <1 
: -0 «6 

?a 

•t i 

rs T 

I' 

rjr 

ii a. 

4 i 

# i 

« jf 

‘v« •'i 

-K V 

\<\ I 
V>T 


v 

,Ttkl 


i H 
^.n I 


& « C > 


h r m ju ? m a 

S dpchominum tacitu jlmulato in pedore turdi 
35 etexti, f*pc initantes morbos famemcfc, 

P rxliaq^clalesq^cr funera prtdixifli . 

T e nulla inferni potuit uis uertere monflri. 

IUI animi nocuere truces fine corpore uulgus 
N ubiuagum,aercM quos clam uolitareper aurdt B 
A tque hominum perhibent mentes abducere redoa 
P eftibus his magna inuidus uirtute refijlis 9 
E t puram puro fer uafti corpore mentem 
I nteger.intattum flexit te nuUa cupido, 

N uUa uenus t nuUifubierunt pedus amor et* 

Vnus amor coeli fupero tibi uenit ab axe. 

I pfe fator rerum rex omnipotentis olympi 

V fque amor,ufque tibi dignis fuit ignibus ardor * 

H unc unum captus fequeris,hunc faucius unum 
Nodes, atque dies flagranti pedore uerfas. 

H oc flne:dulce nihil tibi erat, nec amabile quicquam * 
Quicquid agis,quicquid moliris, ad ather a uerfus 

V fque aieohunc fupplex ante omnia confulis unuttt . 

I pfe tibi afflatam manifeflo numine mentem 

F irmabatjuotisq : tuis nihil abnuit unquam. 

T e uario hinc iUinc poftti in difcrimine adibant 
S uppliciter. tu dexter opem, prafenscfc ferebas 

0 mnibus, atque tuo feruati munere abibant. 

T e quoque fama refert , prece dum uim tendis olympo 
F unereiam elatos reuocaffe ad munera uit<e. ‘ * 
H £c adeo cetherei tibi erant commercia coeli 

1 n terris. quoties focij te node plenti 

35 cprehendere,tuos dum in templo affaris amorest 
A ra uepus flabat. flabat uencrabile faxum 


i*f 

s* 


.• 

i % sfc 

• i * 

VS-A' 


CJ 






1 os 


D* THO, 

S ttpra aram nofir£ feruans flmulacr a f alutis , t 

P endentem coeli ferali e flipite regem. w^.y 

H ic tibijconfuleres tacitus dum numen amicun l ^ . , »• 

Multa fuper Chrifli latitanti corpore in almis • - 1 

F rugibus arcana ui,qu<e libamus ad aras 
P ro ueterum tauris, pro [anguine quadrupedantum, \ 

R eddita ttox ccclojcmplumcfr audita per omne ed. 

Made animo injlgni,mortali corpore T homo. j; 

S eptus adhuc habili hau fifli myjleria mente, . ; 

Qg-e uix coelejles animi cocleflibus oris 
S ecuri norunt.fed quct fatis ampla tuarum > - 

P r* mia erunt laudum? qu* merces grata laborum ? 

T u mihi folus^is^agna, atque uberrima merces 
T u mihi [olus eris .nihil 6 nihil apprecor ultra * .t i 

H ac uicefermonum oblitum mortalia eunda i i 
T e perhibent 3 coelique oculis adijjfe profunda» . . . i L 
N anque ab humo te fublatum(mirabile uifu) x 

C erncbant,ca dum fierent, pendere per auras, { 

L ibratumq • folo nil iam debere relido . 

Qualis auisjliquido dum captat flumine pifcem 9 
S tat fuper leuibus uix aera conciet alis. 

Qualis item uolucrum reginajiquentibus auris 
S umma tenet, radijs oculos dum explorat acutis , 

Quanta tuam hic porro mule ebant gaudia mentemi 
Quantus amor ? te 6 felicem. quanta uoluptas? • 

T unc tibi UtitwUquefada in pedore corda 
C r ediderim, & membris penitus diUafle folutis 9 
Molleque prtedulci flagraffe cupidine pedus. 

Quas ego opes regum his ? quos uido ex hofle triuphot 
C outulerimfquos non mortales [anus honores 


HYH W. ♦ <* 

P ofi hahedm f tahtum ifiius me tenuis amork 2 

C orripiat fcintida,tuo de fomite lapfa, r i 

E t rapido algentes mihi torreat igne meduttdf* H 
T u pater h*c tu nos diuin t incendia fiammc 
E rudi as bonus. has felices fuggere tedas, 'i 

V t uerfi in melius renouatis moribus ultro t *i 

P lacemus fuperum regem ,quem crimine nofiro 5 >£ 

L <e fimus, er crefcr/ irritauimus iras. M 

S anfteueniiprecibufquetudsmitifiimencftris \y l 

I ungepreces,nobisque tuo placabile numen £> 

C oncilu aduenttijnofirifque occurre periclis » > 2 

Aefpice nos duris attritos undique bellis. '■ 

H inc, atque hinc hoftes fefiis crudele minantur T 

E xitiumjam capta R Wo*. iam Pannonia omnis • t 
D e&e&tfo iugum fubijt. Quin nuper ab Afris H 

I nfeltis uis uentorum pia reppulit arma. ‘T 

P ro trucibus mare pugnauit praedonibus in nos K 

1 fatumjalumque piam intrati dbile caufam O 

D amnauit nofira hofiilespro clajfe per undas ’ VnI 

D ifiefla.eua fit raro cum milite Cee far, 

A h dolor , er /*cer<« m/x legimus <cquore puppes » 

T ende pijs redeat uigor in pr<tcordia prifeus, O 

E t notiris rurfum ajjuefcat uitioria dextris . - 

N «nc 6 fi uefiro fitfjuifquam e fanguine dutior, * > 

Qwi decus antiquum , laude fque imitatus auorutn - 

Obuius amplexis magno fubCa fare rebus 

S uccurr at,patrij)que auertat fedibus htiftem. : 

S it uejlr <e tibi cura domus, fit cura tuorum 
O' A ualce gentis decus, utque ex orbe tenebras ' 

V nus tufola quondam ratione fugafti, > •' 


***. * 


D. THO. AQ. V* »o; j 

G ctttibus CT clarum potuifii oflendere lumen , * 

S ic eadem quoque nunc aliquis de Stirpe nepotum 
T errorum bas tenebras ultricibus auferat armis • 

A tque adeo hunc iuuenem pietate ,CT fortibus aujlS 
vi njignemjnoio qui generi fuperauer at unus, 

0 mnipotens pater bis uelit affiirare trophtis «. 

N on ille ignarus decorum y non ille triumphis 

1 nfuetus ,ueterumfed famam egreffus auorum 
T anto operi fat erit, nec onus detreftat iniquum* 

H uncolim \tali<e portus Utantis,cr urbes 

E xcipiant redeuntem, armis felicibus ultum 
A rgolicas arces t Solymamque,cr nobile buftum . 

V ix prtdam ingentem capiant,' Ture afque frementis 
R egia Parthenope, Procbyteque latrantibus undis 
? C infta,Pytbecufieque,cr ueftri moenia Aquini , 

Qyoi fi perflat adhuc coeli tamen ira,mali]que 
N onium finis ade&,etiamque admiffa luendum , 

N ec male amica uiro hanc permittut tempora laudem 9 
H uiepeperit fobolem egregiam pulcherrima coniux. 
Qui pueri f quantum oftentant uirtutis amorem i 
N ec iam ullum occafum metuit domus alta,nec udum 
P rogenies finem . fpes fulfit tanta nepotum. 

H £c [altem de tot natis crefcentibus uni 
D ebita fufpenfis maneat uiftoria bellis, 

S i tibi nunc intra Sirenum moenia templa 
A Ifonfus dicat, cr propriam pater erigit aram * 

I ttefuis laudem eximiam concejferit ultro , 

H ec pulchris genitor natorum inuiderit aujls. 

T olle tuum calo genus ,cr res afcice nottras. 


X 


^HTHHr 7 

DIVAE MARGARITAE VIRGIN* 

Vnc te Diua canam , quando tua templa fi 
t! n cerdos 

Ingredior ,cuftosquc tus nouus addicar 
ara, ■} 

nympha decus cali,quam late fama fequuta ejl 2 

Vergentes feuum non expauiffe Draconem I 

S quamigeru, ingentem,?? criflis capita alta ferentem* 
N on te uefani ualuit uis uUa tyranni l 

V ertere y non diraue mina flexere, precesue, i 

n on ingens auri pondus, non munera opima* fi 
1 Ue tuo ardebat nimium crudeliter igni, H 

O ptabatq; tuos thalamos accenfus amore, t 

Quandoquidem Armenias par forma inuentaper urbet 
N uUa, tamen multa Armenias uiguereper urbes* 
Mortales fed enim tu non dignata Hymenaos . I 

f‘C oelefli face flagrabas er regis amore :i 

C ocltcolum,cui formam uni,mentcm $ facraras, i 

P ro quo etiam tantos uoluifti ferre labores, ' > 
'flnnc unum fuf})irabas,huncfcilicet unum r 

N odes, atque dies infixum corde gerebas, ‘ ! 

Quin etiam uer a pro reUigione,pudor eque vw £ 

V Itro Uta dares gladio cum colla fecanda, > : 

H unc unum exiliens caput a ceruice uacabat, : 
l Ue igitur tibi, conditio ut mortalis adempta eflr, . 

P ro uita moribunda ,cr pro ffretis Hymenais 

C ontinuo dedit athereas regnare per oras , i 

V elicet populi degunt ubi morte carentes 
A etemm f pa[cuntque optato lumina unitu 


©» MAfcG. Vt RG. 104 

N ttmink immenft , fuperum qua immenfa uoluptas ^" 4 
U ic tibi celfa domus, molem e r corporis artus 
H ic habitas exuta ti&r' mortalia regna i 

S ub pedibus ,tu coeliuagis immixta puellis 
A etfrer 4 per, fuperiq . • incedis fidera olympi. 

N empe choros cum [ape uocat , feflasq^ choreai 
S iderei regina poli y ueniuntque uocata : 

MiUenurus,cindaq ; olea felice puella, t 

S ecreti qua lata migis plaga lucida coeli, \ •; -i 

I pfauenis forma ante alias Jf effabilis omnes \v 

N ympha decus coeli 6 pulcherrima Margarita » 

0 mnis te fequitur chorus. omnes lilia matres ^ 

C awa tiW demunt Jibi narcijjoscfc rubentes 

S ub pedibus, capitiq; addunt redolentia ferta. * 

1 pfa fuas tibi partitur fanftifiima curas 

A eterm regi* genitrix domina atheris altu S 
Cum mortale genus coeli miferatur ab arce, 

A tque iras nati meditatur fleftcre iudas , 

0* amta afpicitis fimufar cetis cp periclis, 

N ec te compellat nequicquam nomine quifquam * 

Tf matre* /aci/em parfw /am menfibus adis 
I mplorant t mediacfc uocant in morte iacentes, * 

I pfa faues Lucina, tuo fe munere lata 
I ncolumes tejlantur. adit tua protinus omnis 
H inc delubra chorus matrum , cr tibi /aera quotannis 
D ona ferunt, gnatas q; docent connubia nondum 
E xpertasjrimis tua templa inuifere ab annis , 

Et «oti* uenerari,cr facr as dicere laudes. 

S alue ccelicolum uirgo decus innuptarum» 5 

H «c quanuif alibi moribus aris 

%*• i* * - ‘ 

- 




rr 


T f mpfi tibi fumant ^oclocj; minantia tcfta, t 

U ec rume/i ex /ongo aidiftam tibi fperne Cremonam* 

S ed quoties hanc thura tibi incendemus ad aram * 
i <etd ueni,CT facilis nojlris diut annue uotis ♦ 

A fpice ut Italia felicem hanc diuitis oram 
S eruit io ufque premant externi,ut finibus hofot 
N unc hi,nunc iUt in nojlris <e ter na fatigent 
B eUa,nec Italia pojfunt decedere uifta. 

N os fefii rerum interea uiftoris iniqui 
P nedafumus.coram a fpicimus populatibus <trU4 
N ojlra rapiyno&ros maculari cade penates* 

P inguia iamfquallent abduftis arua iuuencis > 

V ndique,pr<ecipitesq • fugam petiere coloni » > 

Ciuibus 6 tandem lucem da cernere nojlris, 5 
E t populis redeat uetus in pracoriia uirtus » . / 

I nterfepojitis ultro ciuilibus armis . 

P acetn agitent,unaq; uelint occurrere pefti j 
C ommuni y atque ferum diueUere finibus hojleni w 

DIVAE MARGARITAE VIRGINI 

Argarita tuam , fenium quam euerterat,adem 
I» Vicfa tibi e patrio marmore reftituit. 

P ro qua fi pietate uUa edi ei gratia apud tc 
Parta, facerdotem refpice diua tuum + 

N on aurum,non,quos uulgus fu fpir at, honores 
N on, longa in terris fit fibi uita, petit. 

V erum illum fibi concilies t cui fanguinefufo , 

C ui flmul £terna uirginitate places * 

N umettytt illius in morte experiatur amicum, • '| 

I tliusinquepijs fit pius Mfque choris. 

DIVAE 


I 


m* 


B. DALMAT» MART* 99 

I, uftdntem,cr [aperis prope fundum liquerat auris • 
A ddimus innumeros, quos nofte dieque labores 
P rofuperum decore ,cr «eru pietete tulifli. 

Quot cafus, quot per mortes t per quanta pericla 
I iteris ,aut diros quoties euaferis enfes ♦ 

I p/e sierat p<rter omnipotens, teque ocius ufqttc 
C eu f ulnarum auium fubueftum inflgnibus alis 
O mttibus eripiens feruabat caflbus ultro • 

H uius ope inflantem fugeres cum protinus ho flent , ; 

T icinum,pleno tibi qui fe obiecerat dlueo, 

T ranafli fuffenfus, iterque impune tulifli 
A era perjutfusfcfupra fine ponte, fine ullis 
N auigijs rapida correptus turbine nubis 
O cior aut Euri pennis, aut fulminis igni, 

N ec te oculis potuere fequi trans flumina t donec 
C onjpexerc amnis ripa ulteriore canentem 
C c elicotum tanto grates pro munere regi . 

T aliafruflrati uiderunt multa,nec unquam 
' G ens infefla tuum potuit contingere corpus, 

D onec purpurea emeritum inflgnire corona 

0 mnipotens flatuit pater , e tenebris q; uocare 

1 ucundam ad lucem femper florentis olympu 
T um demum ipflus Ticini in littore captum 

S ponte ferunt gladio coUa obieciffe fecanda, 

E t nil mutato latum ifle ad funera uultu * 
ec commune tamen fuit, aut fine numine letum • 

N ani caput exeftum penitus ceruice cadendo 
B landum nomen adhuc feruantis euntia fonabat, 

E t longo tretiut tenuit fe tempore truncus, 

V iuus adhuc ueluti uigpr,cr uls priflina adeffet . 

M 


/ 


«■ ,7r r ' H Y M Tfr r r 

Qnomonflro attoniti crudeli ctde madent fS -p.-i * 

A gnouerc Dcum t ueniam(fc immanibus aufis : so ^ 

O r antes uerum tenebris haufere fugatis . - Vi 

0 mnia ({ut in numerum memores altaria circum / \ • 

D icimus.hic nullus qui non mihi fuccinat ordo ed, , 

N uUa tuis qut non titulis indulgeat ttas. 

N empe tibi primos pueriymixttquepuellx , > 

S emper ucre legunt flores , er cerea cantu ■ % 

D onaferunt,uarijsq; onerant altaria frugum - $ 

P rimitijs de more uir^matrefque fuorunt 

1 pft etiam tibi dant operum tedantia frudum ~ S 

Viuner ajbomby cum folles Jlinify maniplos 

E noiis y albumque oculo nigrante fafeUum- . * . _ 

T u populi prtfens uota audis rite uocatus , 

A uettisq; tuis precibus mala plurima genti : 

C oncilians nobis auerfum crimine noflro i 

Cccleflum regem tCrquodcuncfr piacula pubis 
I nfeccre juo tu diluis ipfefauore, 

E t tua qua multumpoUes nos gratia feruat, 

N unc uero fi nodrt unquam fuit uUa f alutis 
C ura tibi, aut noflri fi te mouere labores , 

N unc 6. nunc pater auxilio y nunc munere nobis % 

E d opus alme tuo,t antis occurre periclis, 

Qut noflri s,nifi pulfd uetes s ceruicibus inflant» . ' 

1 nterfe reges aduerfi bella laceffunt 
iMlitis ipfi inopes nos [emper prttereuntis 
P rtdafumus.no foros manus ejl externa laboret i 
Afpice nos,cr tanta tuis difpendiapeUe * 

Vitam inopem noflro liceat tolerare labore, 

5 oltfr i $ famem parttos j educere natos* ... / 


D. CASSIANO MARr; 9® 
S i quid praeterea in noftris fraudisue^doliuteti, 

C orrige tu t cr meliorem animum prece [ufficc genti ♦ 
N os furto nihil inter nos carpamus auari 
D tues quifque fuo. pateant noticsq;,<iics<£ 

P r£dia nojlra . domus nuUo cuftode reliti* 

N ullos notiurno metuant neque tempore furet* 
t pfi iam culmis (int tuti arentibus agri , 

P ratacfc, fllux^cr pitiis uineta racemis » 

S urripiant nec iujia auidi plus parte coloni . 

A ffuefcantque fatis dominorum inhibere iuueneoi , 

S ponte fua patios nec agro fubducere fulcos. 

DIVO CASSIANO MARTYRI 

4 ' > • w.v • • *I » V-* < 

Ommendo tibi Cafianenojlros 
Hic quofcunq; uides uirere ageUot» 

€ Non frufbra hoc pia tiruxerit uetuftat 
Ditium nomine de tuofaccllum . 

Q uo matres pueros grauedinofot > 

A Ibcnfes querulis ferunt grabatis, 

£ t plerique tua leuantur aura , 

Morbus quos diuturnior peredit». 

I ccirco id uetus,erutum $ bellis 
N uper Vida tibi tuus refetium 
F orma reddidit elegantiore. 

H incnosafpice,plurimum $ notirot 
C ommendo tibi Cafiane agellos « 

M II 


H Y M N. 

. DIVO CHRISTOPHORO '» 1 

•9% fcf- * 

MARTYRI 

<. . ; "u ' ' :.KVr r . <X 

H riftophore , infixum quod eum ufque in 

0 . corie gerebas, 

Tiftores Cbrijlum dant tibi ferre htt* 
meris • 

{tyemgebant quoniam multa es pcrpeflusamarOt a c. 

Te pedibus faciunt ire per alta mari. A 

1 i quia non poter as, nifi uafti corporis uftt, 

Dant membra,immanis quanta gigantis erant * 

V t te non capiant ,quamuis ingentia,templa, Q- 

C egeris c** rigidas fub \oue ferre hyemes • 

O fflflM ^«o4 uiftor fuperafti dura,uirentem 
Dant manibus palmam,qua regis altus iter. 

Quod potis, ars tibi dat, nequeat cum fingere uetau 
A ccipe eunda bono tu bonus ijia animo * 


'i ««i? h V; • A. 

0 + . | J* ■ ^ 

* ,i ''-It--*! -i-»» ^ 




■iii» 


t •> ^ 


h ' * /<4.^ <'l i 

: •/? td) 

& ^ t 4 * i>.v i _ _ 

U‘ : \\ • . 


; • 




•*: • t /* • • 

■< 




9 * 

DI VO S II VESTRO 
PONT. M A X. * 

Rbisfaccrdos maxime Romule , 

u Siluefter olim cum fugeres opes 

Cdufitm malorum uiftitabas 

Vrbe procul latitans [upcrbjf 
' $ ordftis antro flue fub horrido, 

SeuTufculance rupis in angulo, 

Vbi tuohoc extat dicatum \ } 'z 

Homine nunc etiam faceUum . . .. t 

V bi morari me quoque nunc iuuat. o 

Regis canentem coclituum afper4 ’ 

Maiore pledro per fonanda . k ;V 

¥unera,carminibus Latinis. 

H ic tu beata pauperie potens , - . ; j 

P^rwo^ caelitibus parem ' \ \ 

Vitam aditabas, non tibi aurum,aitt . c 

Vurpura,non triplices corotit . r_ 

Gemmis nitentes multicoloribus. 

Tanti ut decebat pontificis caput , l 

Praflans fed alta mente regum »\»T 

Altior omnium eras coronis. ■ Al- 

opes perofum te tamen occupant 
Opes, cr ufque ijs iuntta potentis* 

R epcnf e diues fis, potenfque : , vi 

Vrbis ad imperium uocatus. : 

C oelifecutus prodigia optimus ^ *:*. 

Cafarrelidafede Qgjaritim 
Tellure decepit latina 

* mm • • i 

H ill 


HYMN« 

Sedem attjs pojitum oris 
V rbem potentem Komuhdum tibi, 
Lateque regnandum Latium ferox 
Concefiit ultro } poflerifquc 
Perpetua ferie infecutis . 

K on tantum ut ejfct reUigio fuis 
VaUata muris Jutaque utribus ; 
Vique abjiinerent, atque ctde 
H ac ratione truces tyranni» 

5 cd Rex id egit maximus ciberis 
PericlitatuSydiues an is fores 
Qgi pauper olim y nec tibi equus 
Diuitijs animus labaret , 
y tque eniteret confficuo tua 
Virtus theatro maxima,pojteri 
Quam deinde pojfent emulari 
Haud tibi degeneres futuri» 

N on borruifli mtinera Cx faris. 

Non btret ipfis diuitijs malum , 

N obis fed ipfis. dantur eque 
Nempe bonifque,malifque habende . 
T u Jicut ipfa pauperie prius 
Diues fui&i, diuitijs item 
Pauper fuijii mox adeptis r 

Plurima egentibus erogando, 

N on cruda duri robora militis. 
Decebat ut tantum imperij caput , 
Non arma formidanda terra , 

Non tibi erant metuenda ponto. 

N on proferendi cura erat imperi, . 


34 


D. SILVBST, f * 

Vrbtsuc captas adijcere urbibus, ' y i 

Te [ceptra regunt nil moucbant, 

Kii periturum animo extruebas, 

9/iens fixa caelo fed penitus tua, i' 

Regnabat alto exercita in atherc* 

- Jbi locabas regna,cr urbes 
Qyofquc ageres alacer triumphos* 
l ti beatus nunc ideo uiges. 

Curas inanes, cr fiudia irrita 
Mortalium [pedas ab alto 
Continuos mtferans labores , 

T uls adefio. ne officiant opes , 

Qgtf per te adepti funt humiles, face, 

Tuamcfc mentem iUis precare , 

Sint# tuis ftudijs potentes, 

Mens prifea nojlris 3 er pietas tamen 
Refurgat ante in regibus , ij [aera, 

Olim ut [olebant 3 ab[que fraude 
Mente pij tueantur ipfi* 

M lill 


r:m*“ 


±. 

r 


] £ rvj* tsy V..t *»:? ; * •>* '»^ Ai y v > v ^ 

v v f >• v * • T ... 

i:- V(*h - V t&i ^ i J 

; f - 

( . t 

V-s55i> >' 1- JpfCI 






& • • li- -t *. , . * ’ ^ “A 

t. - «v • - . « « 


DIVO AVRELIO AVGVSTINO 

HIPPONIS EPISCOPO 

T te diuepotens Libya nuncpedo ■ 
re toto 

u Accipio, patiorque libens , me lumine 
quando 

Lujtrafti uates olim , diuumque ft* 
cerdos f 

N unc ipfos inter diuos dedant fs olympi 
T empla tenens. audi y atque tuas ne defpice laudeS M 
D um nos mortali fada immortalia uoce 
1 ibamus , facrofque aris adolemus honores • 

H uc omnis chorus fhuc pariter iuuenesq fenesq; 

T ertepedemjatoq- fauentes agmine adeftc* 

H ac ejl illa dies,pcnitut caligine merfls ? 

Qua claram rebus lucem attulit y atque nigrantem * 
Eloquio nodem infignifenebrasq \ refoluit • 

N am cui non notum quanta perculfa iacerent 

0 lim corda patrum formidine 9 quis pia cordi 
R elligiotquem non Tyria telluris alumnus 
T erruerat lingua confifus fallere dodal 

C ui non audacis 3 cui non audita fur entis 

1 n fuperos , fupcrumcfc ipfum conuicia regemt 
N on tulit omnipotens genitor miferatus ab alto 9 
E t iuueni immijlt mentem fe pedore toto 

D iffundens.fubito ed oculis denftfiima nubet 
Difcujfa ,CT ratio manifejla in luce refulfit . 

Qi$os ah tumgemitus t qua tum fufpiria ab imo 
P edorc iam culpam faflus dedit fbaud mora uidut 


‘ yAV i uT r vT»» "u ■ 

E xuit hoftilesq; animos, mentem# benignam 
Accipit in ueros diuos,diuumque parentem 
I am melior jam noder, amans quos oderat ante* 

P rotinus iUa animi uis uiuida,& aurealingua, 
q ut modo coelicolas toties exercita contra ejt, 

I nuigilat ueterum pro reUigione parentum. 

I Ue quidem in medijs hominum conuentibus ore- 
I ncipit effari immortalis gaudia uita 

O pendens, altique acie penetralia coeli 

Mentis adit.fed qua nunc prima exordia fuma m? 

N am modo nafcentis canit incunabula mundi, 

Quis rerum fator, immenfum per inane quis auftot > 

T erratum ualidis uinclis librauerit orbem. 
tJ unc docet obliquos Solis, Lunaque meatus, 

A ftrorumque uices,pafcentiaque athera dium 
S idera inexhaustis flammis latice fquccoaftos 
A jlra[uper,qu£ dehinc liquidi ignis femina, qua UlS 
T or queat immenjl irrequieta uolumina mundi. 

A ddit coelicolum fedefque,domofque quietas 

Agminaque alituum fuperum ter terna recenfet. 

Quin etiam ulterius folertis lumina mentis 
S uftcllit,figitque oculos in lucefuprema . 

Qua ratione anima nafcentibus injinuentur, 

Qnaue animis natur a, quis er uigor omnia didis 
I Uujlrans.tum nefeio qua dulcedine mentem 
C aptus, uitam aliam pod fecula fera futuram, ^ 

A t # alios populos, noua regna, noua, arua,nouu aquor 9 
A eraque, Jlellas# alias, renouanda# Luna 
JL umina,nec motu uoluendos atheris orbes 
p erpetuo canit, at tempus km iam ajfore,cum So | . 


i 


A ureus a atque fuos dedifcent fideret curfuS. t 

T um canit yUt multum miferans incommoda noflrS 

V era Dei f 'obolet coelo diuinitus olim • 

Z> cmiffus Deus intemerata uirginis aluunt 

I mplerit claufus*mox ut mortalis in auras • v ' 
P roiier it puer, ut que patres eduxerit antris t 

Morte obita infernis t magna cr ui ftrauerit bofiem 
R egnatorem Erebiffpolijscfc animo fus opimis 

V itlor ouans rurfum ajlra petiuerit, addit cr olim 
A ffore cum terras iterum idem uifet ab aula 

S iderea,ut uitas hominumque, cr crimina difeat \ 
Qn<efitor 3 damnet Er ebo(jniferabile) fontes M 
A t que pios coeli uocet alta ad fidera manes . 

N empe iterum uit a fundis ^ac lumine cafiis i 

P riftina deberi fua corpora cuique ferebat. 

A tque ideo contemnere opes , cr gaudia uita ; 

Mortalis lapfu fubito peritura monebat , 

1 uftitiam(fc i animiscfcDeum a O’ uir tutis amorem 

I nfundens ueris purgabat pedor a ditiis. 

C ontinuo in melius mores formauit, cr artes 
H umanasjegesq; dedit quas miUe fequuntur » 

N unc etiam gentes t ob fer uabuntq; minores, : 

D um circum aftriferi uoluetur machina mundU > 
Qjtid mirum,illiusfi Sol quacunque recurrens 
A ff icit extremum Oceanum cita didita porro % 
E xijt immenfum terrarum fama per orbem t 
Quis nefeit quantos etiam mox tUe labores 
P ertuleritfacrapro re } pro regis amore 
C oelicolum obijeiens certis fefe ufque periclis t i 

V t formidatos toties fuperauerithoftes ... „ ... 


D* AVRi 

p ope f ut duerfumtfc D eum mortalibus agris 

A fiidua fupplex prece conciliaueritf utque 
E xcidium patria beUi flagrantibus armis , 

I nconcuffo animo tulerit yplebem^, patres^ 

S oldtus. neque enim quifqaam certauer it unquam 
X, auiibus Avgujtine tuis.tu maximus iUe es t 
N obislabentem qui uerbisreflitmrem. 

T empla tibijibi relligio non perdita debet» 

T e nunquam ullius fando uiolcntia uiciU 

T e nulla incautum ueri fub imagine fugit 
P ellacis boftis fallacia . [oluere nodos 
T u bonus, atque dolos uerborum aperire latente f» 

S e tibife ratio oflendit. tibi fepe futura 
N offe ddtum,CT uera populis pr aditet c uocc, 

T u mulcer e potens bominum fera pe flora diftis 
E xacuens,animofque rudes formare colendo . 

N unc merito caelum mortali corpore funftus . 

I ncolis, A etbcreaque plaga iugalata.tibi omnu 
A ftrorum cborus ajfurgit.tibi lucidus athra 

S idetea applaudit polus.altum nubila longe 

T e nigra,te fugiunt, nimbique, Auflrique madente t t 
T errOrefquc,metufquey CT inexorabile letum 
S ub pedibus iacet. aereis tibi carmina campis, 

P erpetuasque canunt laudes uatum chorus omnis 
C oelejlum uatum chorus omnis } amoena per arua 
Qui te incedentem medium comitantur ouantes f 
S ublimemque humeris attollunt, atque beatos 
P er coeli populos alacres arcana canentem 
Magna ferunt , fiftuntquefupremi ante oraparentit # 
S alue inter fummos lumen uenerabile diuos 


Magne pater. facilis precibus nunc annue Hoftris, 
D um tibi folennem de more nouamus honorem , 

Et c£tu m cel ebramus.adi hac tibi facra fecundo 
T etnpld pedr,cr proprias tibi quas ereximus areis , 

S eu Libyam patriec captui telluris amore 
N unc colis, atque H ippona tuam . feu propter amoeni 
T icini ripas Infubrum refpicis urbes , 

0 jja ubi marmoreo tua funt tumulata fepulcro. 

D a deinde auxilium pater.cn nunc affice quantis 
D egitur hoc <eui in tenebris t uit*que periclis, 

V t cura noflra afiiduapracordia carpant, 

V tque auri malefuada fames , er dirus habendi 
D ucat amor captos, ueree er rationis egentes • 

E ripe nos his fande malis, fit nefeia uita 

C ulpaque, fraudifque, cr prorfits criminis expers *, 
S uffice dehinc animis uifum. da tollere mentes 
A d coclede iubar, fontemi £ ad lucis, ut artus 
E xuerimus ubi moribundos ,tar tara fontes 

1 mpia non fubeamus y zr illatabile regnum. 

H oc precibus pater hoc prohiberer fiqua parentis 
E ottgaua cft pietas, qua te terraque,marique 
S ola anus aufa fequi per miUe pericula quondam 
P inibus excefiit Libycis, patriaque rdida 
t ittoris Aufonij ignotas penetrauit ad oras, 

N oftraq; nunc etiam tellus compleditur offit 
I Uius } cr proprias Diu* facrauimus aras ♦ 


•> 


J 


*• 




«3 




‘H»;. 


v> 

/t 

vr 










/ 


IO, MATTHAEO GIBERTO 


VERONAE EPISCOPO 


NON IN APOOEAZIN RELATO 


Vi poterat fluxis unus fuccurrert 
rebus, 

. Atque hominum lapfos r euoe are in 
priftina morer , 

Caleftum aquiparans mortali corpo* 


re ditant, 

© ccidit ante diem,& fpes nofbras morte fefellit. 

5 cilicet emnipetens genitor mortalia nondum 

6 efpicii, humanis fed adhuc irafeitur aujis . 

S pes mihi pacis er at, res citra poffc ruinam 

I n melius ucrti,dum fe CT fua quifque retrahat 
H oc duce,cr egregias prifeorum accingimur artis » 

H uius enim fimulatquc At heftm lux propter amoenum 
D iffuljit, fqualens ad tantum protinus omnis 
O bdukos oculos pafiim iubar extulit orbis . 

F ortunataAthefis ripa, coUefque beati, 

T am prope, tam clarum quibus unis cernere lumen 
C ontigit,CT primos tam fandi fideris ortus . 

T uque adeo Verona poli accepti fiima regi , 

Qg i talem Siculis partum ufque acciuit ab oris, 

S acrorum ut tibi proficeret, morum^ magiftrum 
E ffe daret, nec fe penitus mortalibus agris 
S ubducens pietas, terrenas linqueret oras. •: '» ' * 

S cd didis itte,Gr rebus,rediquc,pijque c c. 




, HYMNi 

t ordibus in nottris prifcum renouarct amorentJ ; - %\ 

I Ilum ideo a teneris regum in penetralibus altis 
E duci uoiuit,fummis(fc ajfuefcere rebus , 

Mollis adhuc tenero cum uix pube/ ceret <euo , 

1 am tum Romulei accitu patris,atq; fenatus ‘ - H ^ 

I Uum Roma orbi mirata efl iura ferentem , 

Mirati q; duces pacis praferipta notantem . 

H inc acris uis iUa animi decora alta fuperbi, 

S empercelfa petens ,ZT nil mortale agitans meltf* 

P rodiga triens uit*,nec habendi obnoxia amori, 

N ulle non animis cur a caelebibus aqua 
I Uum habuere . procul fuit omnis uana cupido , 

E t qua multa hominum exercent praecor dia peftet ♦ ~ 
Vnus amor refti t fantti<£arrefta cupido ; 

V na eratyZT totum capiebat pedore caelum» *?- 

I Ue uiam ingrediensjenge nos ante uolabat, 1 z $ 

A ttoUensq; facem dextra uibr ante carufcam - i. 

1 n tenebris nobras lubrabat lampade mentes * r l 

E t rediyiubiq- uias dabat ejfc patentes» 

I Uius imprefiis ponens uebigia fignis , ^ 'i 

Qui Deus humanos,morti obuius, induit artus* ■> 

V tque Dei iUe animo obferuabat faba fequaci k 

A emulus , humanis quantum fas turibus uUi , ' V 

S ic nobis Quibus eb is honos, par cfc infula cingit 9 

i Atque utinam quoq j par uirtus,uifque amula mentis) 
I Uius ad fpeculum nojtros componere fenfus 
C ura erat, cr uitas hominum formare colendo « 

1 Ue quidem metuens ,ne fe fe gloria inanes . $ 

T oUcret muentoSyfcmperbenefafta tegebat, *, 
D ifiimulansfc premebat humi f e fponte iacentem, » 


I 


10» MAT; G!B» fg 

'A ttamenufque fuo Mucens igne micabdt^ 

P roditus y cr quo fepremeret magis Jioc magis altum 
O re fonans eundas tollebat fama per urbes . ' ~ y 

Multi illum populi 3 multacp per oppidagenteS oI ^ 

O ptauere ducem fibi<$ afliiuere magiftrum. ' ' ‘ ^ Jj 
Mortales q; adeo quam denfa in node iaccrctffl n,tt . \ 

0 pprefli,admonitos uit£ taderc prioris 

C oeptum erat. hic iUic flentes admiflaper urbes m ? 
L onge alio uerfl incipiebant uiuere fcnfu ♦ ' '3**5 * 

1 am facris cedebat ubiq; coercita frenis 

F ratldumq;, fcelerumq ; licentiajam noua rebito 
Mutatis facies mortalibus apparere. 

I amq; ftcerdotes caflijam pedor a uirtito 
N unc meliora hominum,redi modo inhofpita habebat , 
I am templis antiquus honosflam debitus aris 
C ultus eratfundiq • fuos defuefeere mores " 

S ponte fua>prifcumq; atas meditarier aurum 4 

D ecaJor y cr uerfis hoc fole nitefeere rebus , 

0 mnia Ut arides heu fed pafcere inanes * 

C unda E uri uolucres jfrar ferunt uota per aurat* 9 

N anque ecce in medio cum uere tepentibus auris > 

I, am uiret omnis ager,cum mille coloribus arus 
P jda nitent y t ener asty omnis fefe induit arbos 

1 n frondeis JoUuntq; caput fata,er omnia rident, 

T um tacitis jf es agricolis accenditur ingens , 

E t cupidas penitus [abeunt noua gaudia mentes 
A h nimium ignaris flbi cocio quanta paretur 
T empeflas,nanque ecce ruens uenit horrida grande, 

S pemefc anni una dies aufert, tot acerba labores * 
Hfc V crena tuumpopulata efi horrida agellum 


3 


<1 


,BYMK. . 

T emp'$M>qui cultus erat, qui floribus MltieM 
A filabat late circum bcnc olentibus oram» 
Gibertomoriente perit labor irritus omnis. 

V rs fide quo tollens caput aurea ftiera adibat, 

V t prifeos iam non malles Zenonas apifc u 

occidis onoflridccm.crluxmcufecb 

0 c eidis rurfum nos alta in node relinquis. 

T e moriente , fimul toto detradus olympo 

S ol penitus sebus# uidetur lumen ademptum. 

1 n peius iam cernere erit ruere omnia rurjun t, 

B t bene coepta iterum retro prolapfa “t*™* 

V t pro te cundantem adimam prior ipfe deiijjent^ 

T er centum^ aliquorum minus utilis stas, 

B t uir tus, longo tu uita dignior suo» 

I p [e mihi in cunis uideor ceu molltbus tnf ans 
D c fertus, media quemfomnus node reliquit, 

C umflbi nutricis fentit folatia blanda 

33 eeffe locum querulis omnem uagitibus implet» 

C uius ego admonitus poflbac componere uitam, 

C uius ego impreflis niti ueftigiafignts, 

QUO duce tendere iter potero per deuia 
C ircum errant umbrs,tenebrifquc muoluor obortis. 

X amque magiflerif a quodcunqueefl,pa:nttet buius. 

Qui potero dux ejfe alijs errantibus ipfe 
O bfltus,cr nigrs nodis caligine preffust • 

T u mihi lumen er as, tu fax,tu prsuius ignis » 

T e flne nil dubijs mihi mens confidere rebus» ; 
Omnis noftra perit penitus fiducia tecum. 

T u cceleflum agitans mortali corpore uitam, 

O blitusque hominem , cr coeli om nubila tranant. 


I 


D. LAVR. MART. <?t 

V tflauum ad Tiberim y magnamq- inueftus ai urbem 
A eneadumjundas quo fe fuper extulit urbes , 

, H teferis A dooXyjtOfCui tempora fulgens 
1 nfula tergemina redimibut facra corona ♦ 

V t dehinc ille tua uirtute indudus ,cr acri 

P edorediuum aditis pod fe pro fecerit unum. 

Qui fecum fando libares frugis honorem 
S emper , er in templis populos peragenda moneret » 

V t demum ide neci pro redigione parentum 
D trwci* inuiiiajurijfque tyranni 
MiUe tibi initantes prodixerit ore labores 

V eriiico t ai mortem fenior lotifiimus ibat 
E nfibus in medijs. moritur i pone magidri 
A dus amore pio fequeris ueftigia t nec te 
A bderrere queunt edida immitia regis ♦ 

S ed te luce palam medijs in miUibus offers , 

Me me etiam. quo tradus abis f quo proripis inquis 
S and e audi, cafus quoque me tecum arripe in omnet • 

E d hoc ed etiam profens in corpore uirtus ♦ 

E d animus lucis contemptorjucis amore 
A lterius y toto quo dudumpettore tendo ♦ 

Me fine nuda tuis accedat gloria rebus . 

O mnia conftitui.quo me ad maiora referuM* 

T ecum tode y tuifque uolentem aiiunge periclis. 

T alia uociferans.quo uero deinde fequuntur 
Mens refugit luftu y atque animus meminijfe perhorrens 
D ejicit ,er uifti torpent ad carmina fcnfus. 

Q&o, pro fanda fides 3 qu<efo y fuperumcp, hominumcp 9 
Quo quadrupes facris uiua unquam eft tradita jiammis 
y idimfquis memoret Uckrymis fine talia facrat 

L 


H YMH» 

S umma tamen fatur, er rerum fadigia tangam^ 
Mox te digna canam, pofitis fi tempora bellis 
Mitefcent t reddent(fc meat mibi denique fedes, 

T cmplacfc , qux furgunt tibi coeli edufta fub auras* ; 
V rbis R ornant imperio , fceptrifque potitus 
A udierat Decius Xyftipoft funera I herum 
D iuitias templi iuuenem occuluijfe repoflas o 
I ngens argentum 3 prifeorum munera regum , 

C raterat magnos 'lancefque,urnafque y fcyphofque, 

C ymbtaq ; ,ct lychnos, uedefque t crucefque,lebetefqu 
E t tripodas jnenfafque, er cladem thuris acerras, 

E ffigiefquc f aeras, fimulacraque grandia diuum , 

H tc fuper cr uejles oftroque, auroque nitentis , 

1 nclufafque auro gemmas y aurique talenta 
P lurima,qu£ eunda, btfque etiam maiora tyrannus 
p edor e dudum inhians fibi iam frondebat auaro. 

C ontinuo tota id propter Laurentius urbe 
Queritur, ille die rerum haud ignarus agebat 
6 ccultus uitam in latebris, fed node per umbras 
I bat,cr huc HUc inopum caua leda fubibat , 

Quos omnis larga miferans ope fuflentabat , 

D onec,quicquid opum fuit, hos abfumpfit in ufus 0 
H inc tunica ad talos demijfa inducitur aurea, 

S ericaque ex humero dependet tanta lauo, 

F ibula quam lateri dextro f ubneftit eburna , 
Muneris ante aras commifii infignia nota* 

A tque ita confricuus ,facraq; in uefic corufcus 
E micat, er redo ad regem fe tramite confert > 

D initii iaculis haud mollibus idus amoris ♦ 
i bat oms, cupidus ceu padx it comgif olin f / 


D» L AVRi M ART* #* 

I tt thalamos iuuenis prima ai noua gaudia ttoftU ♦ , 
S i quando tamen in ripa fubfiftit amoeni 
T ybridis y afreflans aur as, ccc lique profunda , 

S olis ai occafum uerfus.non te amplius, inquit, 

A friciam diues regnis H ifrania opimis , 'f. 

N ec uos o patria fluuij,carique parentes, , , r ; •, w 

Qai frem forte mei reditus agitatis inanem» . . . r/ 

T Hflwe 6 T?fcri uale.cotles faluete Latini, • 

Qnoy colui yberoum tumuli, j aerata q; bufla, * 

N ec me /<«&* «r&ii de/u&r<* uidebitis ultra 
Me fems meliora uocant nunc templa reliflis» 

H <e c ait, unigenamque flagranti pe flore C briflunt 
V er/dM memor fownc ^mor ingerit oflibus ignem » 

C «i rex.tH ne facrum furatus comprimis aurum, 

C ontemnifque Deos omniSynouaque orgia templis 
I nducis uana fub reUigione dicatis t 
A ut aurum huc deprome , Deumque bic numen adora, 
A ut X>fto inferia s merita te morte remittam » 

I Ue autem intrepide uultu immutabilis infit, 

I rritatque uirum diflis,CT uocelaceflit» * 

Quid X>fto me prarepto fauiflime terre f, 

A urea quem iam nunc flellantis regia coeli 
A capit , c r diuum mtmerum non ultimus auget f 
P onc auri, quam dudum animo fpem pafeis inanem • 
Quicquid erat y quod quiris , inops, miferandacfr turba 
A bflulityZ? coeli penetralibus abdidit imis» 

N ec tua frigida faxa colo flmulacra Deorum» 

E jt unus mundi omnipotens fabricator, CT au flor, • 
Qui mare, qui terras,qui coelum numine complet» .♦ 

H unc coi unus, huc fas eft omnia noflra referri. ; 


H Y M N. 

HrV rex auditis, cur arum carpitur <eftu. 

] rarum aecos tamen abdit peftorefluftus. * 

S tat eundis prius artibus omnia pertentare, 

S iue tUm abftrufi tenet auri extrema cupido , 

S eu fpeciem egreglj iuucnis mi feratur, cr annos , 
Qyippe erat ante altos forma fpeftabilis omnes 

V ix prima ora puer fignans mtonfa iuucnta, 

A tquc illum hic uultu gratum mage fecerat ignis, 
Qttcm fparfus rubor accenfo fubiecerat ori. 

K unc bos^atque illos alitus, blandis q; retentat 

V ocibus oppugnans ,nunc fxua territat ira 

1 nfrendens,uarijscfc incaffum affultibus urget » 

A t iuuenis magno coeli perculfus amore 
O bflat inacceJfus t penitM(fc immobilis harct J 
C ontemptu uit<e , cr mortis amore fuperbus ♦ 

H ic rexje nihil ut uidit multa irritus arte 
P refeciffe, omnes irarum effudit habenas * 

C ontinuo loris corpus iuuenile,flagrisque 
H orrificis plumbo infuto, atque h arentibus hamk 
S ubiecitjpulchrofque iubet fcedarier artus . 

S ic cordi affixum fperans diucllere Chriflum. 

O mnia quee fuperans dnimojngratuscfc [alutis 
P erpeffugrauiayCT fenfu ajpera pertulit heros. 
Quem demum fefi is lacerum tortoribus imas 
T rudunt in latebras tetro canere claudunt . 

P ojlera uix aderat lux, er iam nuntius ardens 
E uolat ad regem jnonflrisque ingentibus implet, 

N il agimus rex. moliris frustra omnia porro • 

C arceris ut limen fubijt Laurentius, ecce 
T crnficafubito uifa omnia luce srcm^rL 


i 


D. LAVR. MART» 8$ 

R efpicimus. lacero puer udus ab athereprapeS 
P ulcher adefi. miroque abjlerfit rore eruor em 
I mmundum, C r prifeum membris ajfiauit honorenu 
H ic lucem iucundam oculis LuciUius kaufit , 

Qtt em penitus cxcum iandudum lumine adempto 

V idimus,Hippolytusquc 3 cmnis cui credita cura 

V indor um, foede mutato pedore uerfus 

D etreddt tua iujfa, fidem# obii tus, cr omnia 

V incula longe alio iadat fe numine haberi, 

V ana fuperftitio focios qua ferpit in omnes. 

Quos fimul allata lauit Laurentius unda 

R elligione noua,CT magicis ligat artibus omnes • 
Talibus accenfoghfcit uiolentia regu 
A eduat,cr dimulis furiarum haud mollibus adtif* 
M agna par at 3 m edic# foro iubet ilice feda 
I ngentem j Iruxijfepyramjuuencm# fuperbum , 

N i cedat flammis uiuum torrere minatur . 

P rotinus undanti coeli alta ad culmina fumo 
I ngens erigitur, dum robora pafeitur ignis . 

O' qui res hominum, mortalia# omnia fummis 
I mperijs regis ,atque tuo fub numine torques • 

H ac ne uidcs,paterifqucfadeon* te deficit ignis 9 
p cjf aque dextra tua efttcur coeli innubila cerno , 

A tria,CT aereos piceo fine turbine campos f 
C ur tonitru ingenti ceffas coelum omne cieret 
D isijee crudeles coelefiibus ignibus ignes . 

H ic nihil ide fuos mfi nomina uana tyrannus 
S entiat effe deos, tremat unum eunda uidentem, 

C unda gubernantem#, CT nutu eunda monentem* 

V osque adeo maria alta uoco,peUgi # profunda $ 

L i ii 


• U' I 
n- I 

uVjj ^ 

7 f 


H Y M N 4 

Qh* fictam dfliduis tellurem tunditis unii f, 

F pfitej$, fluuijq^lacuscy buc ite liquentes , 

E t plenis diras nuis retiinguite flammas. 

A ut uos 6 grauid* pluuia fuccurrite nubes , 

E t fando infamem iuueni defendite peflem. 

1 am fuperans alte congeflam exhau ferat ignis 
Materiem ,er multa flabant folaferuida pruna» 

H uc datuum fulcrum infandum,exitiale cubile 

V edtbus intextum ferreis ,at que are rigenti ; 

C o mpaft* in morem cratis ,cui plurimus ater 

S ubijcitur fumus, femuflaque robora fubdunt» 

E cce autem egregius iuuenis,miferabile ui(u f 
H aud dubiam ad morte rapitur. hinc cominus,at<fc hinc 
S pedantes animis eundi miferantur euntem . 

A diuuat inflgnem formam pudor. haud metus otii 
D eiecit unitus pallentes morte propinqua. 

N on alias grato magis unquam apparuit ore» 

I Ilum fuprema Deus ille ajflauerat hora , 

Quem propter tantos libuit perferre labor ef 9 
I mpreflit q ; genis diuini flgna decoris, 

E t totum multo corpus perfudit honore . 

V t paflim circunflantum rorantia uidit 

0 rapuer lacbrymis t has fudit ad £thera uoces » 

N on mihi ob admiffum foede tam dira parantur 
S upplicia.hac coelo iampridem me facra debent» 

H ic mihi erit requies ,cundorum hic meta laborum M 
Quique ferus uitam mortalem auferre tyrannus 
N unc tendit, melior em affert mihi fine carentem* 

1 Qe prius, cui fponte mea nunc immolor igni, 

P ro nobis granior a tulit ♦ nos crimine nojlro 


v. i 

kLfr 


VI f 


B&* t 






E. LAVR; MART* 


B4- 

A eterni iutias patris irrit auimus iras, 

I Ue luit diras infonti fanguine poenas. 

I pfe mihi bos ignes infufo protinus imbri 

D efuper^aut folo pojjct refltnguere nutu , 

C uius ad imperium pueris in fontibus olim 

A bftinuit uapor in medijs fornacibus ardens ♦ 

I pfe egomet precibus flexi illum , ne mihi mortem hanc 

D emeret haud quaquam indecorem t auxilioq ; leuaret. 

Neque ideo indefenfum 3 inopem,atq; reliquit inermem. 

T otus adeft animo t amender mentem erigit altam . 

O lim tempus erit 3 cum corda ferocia ponent 

Romulida 3 cr magna Chriftus dominabitur urbi . 

T um neque pergentes erit hoc fine nomine letum . 

H ac memorans medios per coetus flebilis ibat. 

V t uero infandos peruentum ejl denique ad ignes , 

B. urfus ait coelum affetians^olemque cadentem. 

A rdua coeli equitans Sol 3 fplendorque alme diei, 

Quandoquidem properas te gurgite tingere ibero, 

F uner a uterqueparens mea per tejiunc nefeiat ignem , 

Quos nunc longinquis Hijpania diuidit oris. 

F ama incerta malum prius illis mitiget fe 

S pemq^metumcp inter dubio folentur amore , 

A tque ita quicquid id ejl affuefeant ferre timendo. 

H ac fatus facros humeris reiecit amiti us. 

D iffulfit rafeos lumen iuuenileper artus , 

E t dulcem toto iaculatus corpore amorem 

S petiantum molli labefecit corda dolore . 

P orretium duro tandem extendere cubili , 

Quod dudujn impofitum fubietio incanduit igni. 

A uertere oculos ipfi,uifucu minifiri 

" • • • • • 

L l f < l 


HYMN, 

A bflinuere, feri execrantes iujfa tyranni» ~ 

H orruit afpeftu ccelum.perterrita toto i , . ‘f 

S idera clara polo faciem abduxere fer enan i, . .j t 

L unaj; fubluflri latuit circundata nimbo , 

Atque adeo fortunatum ,nimiumque beatum 
Mundi oculum illujirem Solem,cui talia [aera 
C ontigit haud uidtjfe, infra dum circuit orbem, 

I amque uapor ferpens per uifcera uiua,per artUS 
S trinxerat exprejfo pingui fu dantia membra. 

A ji heros fuperans animis, paticnfquc dolorum 
S u&ulit y ut potuit jurgentia lumina fumo, 

A etheraque afpeftans tanti uelut immemor ignis, 

0 blttufque fui coeleftum gaudia uerfat , 

Quo properat leti fec urus ,peft ore toto i 1 

V tuus ineft amor, unum animo uoluitfatenetq; 

H £rentem,quantos obita morte iUe dolores 
Pertulerit Deus,atq; Dei indubitata propago, 
Qtioclaufum generi humano referaret olympum, 

1 Uiufque graues dum uerfat peftore poenas, \ X 

I pfefuas contemnit ^obuft i fque artubus ardens 'j 

I ucundo fruitur fcnfu, Utu fque dolorum 

I pfe per <e jiat em gelida flbi uaUe uidetur •':? 

P ropter aqua: riuum,uel fontem propter amoenum. 

A ut flores uarios legere, aut uiridantibus herbis J 

Mollibus in pratis praedulces carpere fomnos. 

I am magis,ac magis ambufto de corpore fenfus 

V ndique diffugiens , CT uit£ lumina linquens 

C efferat , C r totos prope mors immijfa per artus 

V a fer at. irridens boftem tamen^cius, inquit, 

V ijcera tofta uiri epulanda apponite regi. 



D* lAVH* HART. *t 

H ec dicens uitx morientia clauflra reliquit. 

P roijciunt corpus y campi que in puluere linquunt 
D eferto. admotus medium perstrinxerat ignis , 

S eruat adhuc medium prifee uejhgia for me, 
Quale rubens rofco malum plerunque colore , 

C um cadit ante dicm,matcrnaque brachia linquit, 

S ole fub ardenti coquitur qua parte per ccflum 
T abcfccns, pulchrum cutis alnue amifit honorent . 


C atera pars ueteri manet infpoliata nitore . ; 

I mpic, mentis inops furijs, fceuifiime regum, ; ,, 

Qui potes infantes, C7 corpora uiua cremare , 

N on fcelus hoc T ybrispon tota plurimus unia . I 

P roluet E ridanus.nil 6 nilprojicis.olim ? 

A duenict luflris mundo labentibus cetos, 

C um domus A eneepreltans Rxmtana propago 
I nfontiiuueni flammis extrema fequuto . ..j 


C entum aras, centum magnis penetralia templis 
E riget ,er tumulo diuinum imponet honorem , 

T u uero venerande puer faoftifiima cedo 
D igna anima informi quafltos morte triumphos 
JL cetus adis. potuit mortalia membra tyrannus , 

E t corpus fenis tibi uiuum exurere flammis, 

N on ualuitte fldereis auertere regnis , 

E fl ubi uera quies,nunquamperitura uoluptas , 

I Ue auido infontem dum fert te perdere corie, 

S er uauit,cupidufque nocendi profuit igni, 

N am tibi fine carens parta eft in funere uita, * 

P artus honos ignominii,atque in cceie triumphus* 

S ic flammis ultro fenium exuit unicus ales, t 

Furiuscr multo fle aurum redditur igni. 

V * zxzz ^ • • * ’ ; j 

s V. _ 




• H Y M N. 

N uftc tibi adepte quies caeli in penetralibiit altif H 
P urpureos inter procer es ,qui (anguine fu fo 
P er uaria <eternam meruerunt funera palmant , 

A tque humiles celfo mutarunt <ethere f edes . 

R effice nos inde t CT noftri miferere laboris . 
Quandoquidem regnant quot noftro in peftore CUT£> 

V ndique quas nobis acuit non una libido , 

N oflratot incendunt intus pr acor dia flammee. 

Que nos fepe ipfls nobis f urant ur,aguntcj} 

P rtcipitesjioflri oblitos Rationis inanes. 

A uri bine facra fames ,cr amor fceleratus habendi, 

H inc laudum t hincplaufus y et honorum immenfa cuptdo 9 
E t Veneris cure,cr caca mala gaudia mentis , 

I r£queJnuidia i atqueodium i (ludiumq i nocendi , 

V ude tot c r cedes jraudesqiyW plunma,que nos 
C rimina foeda premut } cceli(fr a fedibus arcent 

I ndignis nimium fuccenfos pettora flammis» 

T u nobis miferatus opem flagrantibus affer . ,/,3 

N il tibi (credo equidem ) merito negat optimus iUe, 

C uius amor feuas fuaflt tibi temnere flammas . 

1 Ue faces diras facito 3 hos nos exuat eflus , 

A tque tuum noflris bonus implicet afltbus ignevu 
Wf uero iam nullus opum , iam nullus honorum 
T entet amor y nec tantum alijs ambit a fatiget . . , 

P arpura, fed placida contentus pace quie)cam % i, 
Hecmihicommifiisufquam regionibus abflm, . 6 

D um fedet hic multos opibus ponitis ty iuuare. ■ ■ * H 

T antum compofitis rebus fera bella quiefeant, 

N ec ferus in noflris dominetur finibus hoflis. 

S in nos noftra premunt commij]a,fuosqi relinquens - 


0 


D. LAVR. MART, e* 

D amnauit Deus, er uiftor ruet omnia Ture*, 

Me nemo indecorem uittori tendere inermes 
A friciat palmas, [aeratae^ [oluere iura , 

E t numen uiolare noua [ub reUigione , 

S it mihi dulce aras dextrajegesq; tuendo 

0 ppctere 3 Cr calidus mihi linea texta per artus 

1 nficiat eruor . tac CdptfrV fit purpura noftri, 

H oc pcer incedam [aero cotifreftus in o&ro , 

P utpureos^ petam tuaper ueftigia honores. 

DIVO LAVRBNTIO MARTYRI 


Vc ades clarum iubar irtter omnes 
b Coclites, partam nece qui coronam 

I nduunt,pifiasq; [uo colorant 
Sanguine palmas, 

H Uc ades dum te canimus frequenti 
A ede Laurenti, tua dum quotannis \ ' 

Dicimus Uti redeunte certa 

Lucetrophxa. • ^ 

S euTagus te nunc,patri<eq; fines . T 

D etinent dulcis, [aera [eu Qjnritum a 
Qua tuos olim miftrota uidit z ? 

Terra labores, 

N os quoque alternos adeas uocatus 
R ite [olenni prece, ne uocantem 
T emne non qui[uis minus addicatam 
Vrbibus Albam . 

P oft Deum qua te uenerans fecundum 
S pes [uas in te locat aduocato. 




X 


> 

H 


■; s' 

1 «. 


rV 


H¥MN, 


E t tuo b*c regi fuperum dicauit 
Nomine templa. 

T u potes notoris mala molientem 
Vlulta peccatis prece fletoere ipfum 
maximum c ali Jup erumque regem 
Numine Ufo, 

A [peras pro quo puer horruifli 
N ec minas regis nimis efferati 
P rodigus uiUynec acerba [pretii 
Funera flammis. 

T u leuas omnifera infla contra, 

P auperum coctus ope detoitutos, . 

Quis [aerum templi bonus erogafli 
Diuitis aurum. 

T u rofas inter uelut in uiretis, 

V flus in prunis medijs triumphas V 
35 efpicis flammas meliore toftus 
Intus ab igni. 

N uncpijfruftu f ‘rueris laboris 
C alitum gaudens uagus in rofetis » 

H ic tuis fpirant Zephyri perennem 
Ignibus auram. 

C iuium hinc dexter uarios tuorum 
A [picis ca[usf? in omne tutos 
P rotegis tempus tibi nil negante 
Numine fretus. 

H uius in primis tibi cura traflus 
A dfit, cr noftros tuear e fines • 

S int famcs,peflifque procul } quiefeant 
Afperabetla. 


D. LAVR. MART. 87 
9 int nurus Ca&e.ualeat iuucntus 
O ptimas artis {ludio anulata, 

E t fenum coetus potiora callent 

Confutat urbu • v 

V tqucnil obiit, face quos libido 
S uggerit menti excutiamus ignes, 

E t tuas noftris animis falubres ' 3 ' 

I nijce flammas . 

V t D eo regi fuperum canamus * 'i ' 

G ratiasfa quo bona eunda, qui ter 

O ptimus ter maximus omne ubique 
Regnat in aruum, > 

DIVO LAVRENTIO MARTYRI 

V«e Vida cecinit , ediditque cur* 
mina 

" q Commi ffa chartis laudibus CbriJH 

optimi, 

E t maximi indulgens , caduca fora 
ratus, 

S ibiq; difjifus tua has in ade tibias 
S yringa multi fonoram, er omnifariam 
F aflam organis e mupeis uerfuum loco 
E rexit commendathas quam maxime 
E cate Laurenti tibi, qui prx fides 
A Ibxaiuocatus plurimum Ligu&idi. 

En ut corufc£,ut templum ubique illuminent • 

A rgenteas dicas, uel argento pares» 

1 VifcrmnaU auro ut nitent interlito. 


hthm» 

TxpreJfMubih* de follibus tumentibus ' * 

A uram hauriunt jrtdulcibusfonant modis, ' 

N eque fimul omnes, [ei uocat* fcilicet, 

I ujfoqifolum.cttertintcrim filent» 

H ic muficorum omne audias prorfum genus* w > 

S eu tibias ueras uelisjeu barbiton, 

S eufiftulamjeu tympanum, feu cornua , 

T ubamtie bellicam, lyram quoque, ej lituum , 

Quse euntia Syrinx t aliaq; refert plurima ’• ^ 

Nodo hoc .modo illud mufici ad libidinem. ■ ■ 

H is Viia [altem concinet Cbriflum modis , $>>•’ 

C barttfCT caduca fi peribunt carmina »■ 

DIVO DALMATIO MARTYRI 

Ec te nos tacitum, indiftumuc relin* 

quere fas cft, 

n Nec finere ire tuos fine carmine DdJ 
mati honores, 

quos tibi rite die memores redeunto 

nouamus, 

H uc ades o quoniam clarum iubar addite Coelo 

P oft tantas uitit erumnas t poft mille labores. 

Et quos infigni es perpejfus morte dolores - * 

P ro Chrijli decore,CT uer£ pietatis amore» 

H uc ades f cr fefias quas Uti ereximus aras 
I nter C 7 Eridani ripas, er fluminis O Uij 
D e xter adi, populiq ; tua prece uota fecunda, ' 

S eu Rhodani te gens balantibus inuocat aris ■ 

A ccola,quam quondam in tenebris , er notie iacentem 


88 


D* DALMAT» MART, 

E rcxti } uerumq; dedifli cernere lumen 

0 mnein luce noua , raiijfque recentibus oram 
P erfundentydittiscj; hominum fera peflor a luflrant, 

S eu Ligurum extremis tenet inclyta finibus Alba . » 
Quandoquidem haud procul inde ferunt te lucis intjfe 
L imina , er in Tanari ripa uagijje fonantis . 

Mox caram implefii meritis ingentibus urbem 
Cclfa docens reflas ad {idera tollere mentis ; 

N ec potius te T ictui liquidi fimus amnis ;■> 

D et i neat, feiesue iuuet cognominis urbis 9 
Quxm pater imperij s [acris placidif imus olim 
R exijligentis cuflos t tempiiq; facerdos ♦ , 

1 Uic,credo equidem , fumant maioribus aris 

T empla tibi, qua quondam ataui eduxere fub afira » 

I ndigena tua mirati immortalia fafla, 

I Ui iure quidem hac memores ,uijuc£ coafli , 

N of uero,quos longe alia regione remotos 

V ix tantorum operum tenuis fama attigit aura, 

A d nomen tibi pracipuos largimur honores ♦ 

S ponte <*titeni.oon diues opum,non aris abundans 
S tat pagus, fed enim pietate in tecfcfidecfc 
N uda fafedifero certauerit ora Paderno. 

N uda tuas tendat melius gens dicere laudes, 

N am ftmulac latum in coctum conuenimus omnes 9 
F ccmina,uirq; choros agimus, tuaq; inclytx fafla 
A equamus coelo.reftonfant denfafalifla 

V ndique , er aerea recinit de turre Cremona 
A rmipotenSygaudetqi procul pietate fuorum< 

P rimus ego ante aras uates y uiciq ; facerdos 

C arrnina mUe eano^totiiem plebs confona reddit, , 

. H i « .... | 


hymn» 

p rimumipfam ut meritis prefens deuinxeris Alton, 
B xpulerisq; adytis mentitos numina dtuos 

I ndigetes,uerum^ Deum detexeris urbi 

I mplentem maria t ac terraSjCoelumq; profundum 
C oncinimus.tum ut tota tuis ultroq;,citroq; 

G aUia praebuerit faciles hortatibus aures 
ji dmirata hominem fupra te plurima ubique 
p offe Deoplenum,uandtcfc reliquerit aras, 

B t ftmulacra^Deum falfos reddentia uultufy 
S par feris ut ueri diuinos numinis hauflus 
V er populos incorda,animosq; in nube iac entis 
O bfcura itlujlrans monitis erexeris aureis 
A d fandum iubarjmmenfi $ ad luminis ignef, 

0 mnia per terras que late fama canebat . 

H oc te Ticini gens accola nomine tanto 

P refecit diuumq; dytisjnorwn'% magistrum 
H aui urbi indecorem fummo infigniuit honor e 9 
Multa ubi mira olimfuperum regnator ab alto 
T e pofcente hominum folitas fuperantia uireS 
E didit . obfiupuit regio ad miracula rerum ♦ 

T u uarijs ope diuina de caftbus egros 
Vior tales nulla cripuifii pr editus arte, 

T u uocem furdis , tu lucem lumine cafiis 
r eddis,cr in media pofitos iam morte , reliftofque 
E rigis 4 elatos tu prifee ad munera uite 
R eftituis y animafque in frigida membra reponis * 

T u duftori ltalo y cum te mifer imploratum 
F inibus equoree ueniffet ab ufque Raucnne, 

1 ncolumem ac ualidum predixti uiuere natum. 
Quem modo difc edens <tgrum } mortique propinqui 

L udantem 


7i 


D. PAV* APOST* 

F ingit corda premens, uiuaq; loquentis ab ort 

V ift exire faces, labnfque erumpere flamma, 

E t uibrans rupiuuelut cethere lingua tonare » 

I amque PaUflinam monitis impleuerat oram 9 
A tque omnes, genus ifacidum quas incolit urbet 
C ornigeri degens fub uatis legibus auum, 

C um pater omnipotens templi in penetralibus altis 
A flitit oranti, atque alias quoque luce carentes 
I ufiit adire plagas t aliafque capeffere gentes , 

B arbaricaSyGraiasquejltaloque a [anguine cretas. 
Quas coleret, lucisque noua ([leniore rigaret 
N il ueritus, fidens nilfe prxfente timeret * 

E rgo animi intrepidus nil ille horrebat acerbi , 

0 mnis per mortes mente imperterritus ibat 

S ponte fua,quas erumnas,quos mente laboret 

1 nui da tulit,huc i'luc, terraque, marique, « 

1 adatusfnon ille dapis,non ille quietis 

A ut ( omni memor indabatyplacitoque labori 
1 niulgere odijs primorum obiedus iniquis * 

I , Ue etiam infidias muro demiflus ab alto 
P er funem euaftt } nodt C r fe credidit atrae . 

I Ue etiam [axis quoties iadante petitus 
P lebe tulit diros lapidum fub grandine iadusf 
T erque magidratus uirgis per compita fedus 
C ontempfltque minas, ignominitq; pudenda 

V erber a,diuini facibus fuccenfus amoris » 

1 amq; iUi carcer requies erat,ufque adeo omnes 
P ertulerat leti fecurus uincla per urbes . 

Quid referam quoties ueluti contagia fecum 
33 irafcrensfuertt muris exclufus, cr atra 

K 


fi Y M N* 


K odegraurS tulerit coeli intradabilis iras 
I nter fax a iacens pernox , fociufque ferarum 
Montibut aut gelidis, aut horriferi* freluncis? 

F lumina tion illum ab ftuiio torrentibus undis 9 
A ut obieda feri tardarunt tquora ponti, 

T erque mari in medio frada rate nauit ,CT baudut 
K odem omnem, totumque diem fub gurgitis imo 
D eerrauit leti paruo difcrimine fundo , 

V t flleam infidi atque hominum, incurfusque ferarum, 
E t qut miUc die non parua pericula adiuit, 

H ic iUic quo mortales in node iacentes 

0 bfcura erigeret bonus, in lucemque uocaret, 

P Mntefquc,proculque errantes tramite redo 

1 nueheret coelo fibi per diuortia nota. 

C ernere erat late bic illic per regna, per urbes 
A tque bos y atque illos ad uerte furgere lucis 
L umiiUjludr arique uniis,*? credere didis . 

F elices gaulum magno quibus ore tonantem 
Mulcentemque iraSyinuiftaquc corda prementem 
C oram audijfe datum efl quantus fcclcr a impia fando 
I nuedus quateret, quantis ajjurgcrct undis , 

V el cum rege fatum fuperum omnipotente referret 
lAortc fua noflris ultro cauijje pcriclis y 
Quanta animos mocjli afficeret dulcedine amorit 
'Egregius lingut , foc eundo pedore ueri , 

Qnantoue ipfe Icquens intus flagraret amore* 

F rujba eadem feri optabunt uiiiffe nepotes, 

E t notis hoc in fummis numerabitur unum. 

I amque ca Graiugetium regnabat lingua per urbet 
A Ititonan^mdrixque animos ducebat hiantes. 




D. P A V* APOST. 74 

I amque Acuis A fiam faris pernumerat omnem, 

R cfque illi externis melius fuccefltt in oris , 

V erus ubi penitus Deus omnipotentis olympi 
R ex ignotus eratjed dijs fimulata colebant 

S axa t bominum multo manuum fabricata labore, 

I amque opibus quoniam R ome fufpefta Cborinthttt 
p ene omnis nutare , fuje er difflfa Diana: 

A Ita Ephefus celebri paulatim abp flere templo , 

J Mirat xq; uirum ioda narrantur A thenx 
O rantem,igrtotiq ; Dei nouafacra canentem. 
Carmine quo capti e primoribus A fixorum 
N onnulli ad uerum properarunt furgere lumen 
S ignorum memores, qut quondam maxima Soli 

V iderunt nulla caeli ratione fubafio , 

C er nere dum piget a terni fera funera regis . 

H is afiis uemt in mentem Solyma alta redire, 
QUamuis multa palam uatum reffonfa minentur • 

V inculaq ; ipfe fibi uulgo canat inde Juturum^ 

E xitiumjua nec Graijs ultra ora uidenda» 

H ic circunfufi nequicquam plurima amici 

0 rabant, fletuq; amplexi genua tenebant, 
p arceret jnfenfg ne fe committeret urbi 

R urfa 3 ubi nuper perpejfu haud mollia paffuf. 

1 Ue autem precibus nequicquam flefiitur uUis . 

C aptum tendit iter. nec qua tulit ajpera quondam^ 
N ut\c fubeuntjed quograuiora inflare pericla 
S entit,eo maior femper furit ardor eundi. 

Qualis nofiurni pingues ad luminis ignes 
P lurimusMefius uolitansfert tangere flammam 
l ucuniammfapropius^ acccicrc lucem, ^ 


H Y M H. 

V fquefbi dimotum licet experiatur iniquam, 

V rat c r extremas in amatis ignibus alas, 

N oii temen abfldit ludo.fed lumina circum 

I tque y reiitque y uagoque ajfultat plurimagyro. 
Dum cadat , cr moriens crepitanti pendeat igne v 
T dwor lucis } flamme tam dira cupido , 

T <*/** u&ire fuga Pdulc imperterritus ardef ♦ 

N mQj quies animo, non mentem horrentia uatunf 
D ida mouentjcoeliq; mine quaque ipfe uidebat 
p refcius tfacidum tibi tendi uincula in oris 
p rimorum (celere Jinuidia flagrantis Idumes , 

D eniquc Romulea portendi funera in urbe » 

N odes atque dies optanti pedore uerfas , 

I nitent quanta tibi capto difcrimina terra. 

Quanta mari t Aufonias ibis cum uindus ai urbes, 
L i ttora Graiorum fubeunt relegenda } tot ore, 

T ot i \aria,atque urbes ,pelagoque tot infule in alto 
B eUaque uentorumjempeftatcfque future } 

1 tali e tandem portus y Lauiniaque arua, 

E t pulcher T ybris.tibi enim fuper omnia in ipfls 
R orna oculiSydirutq; N ero e&,cr Romulus cnfis. 
F elix Roma ducum non tantum elata tropheis 
Quantum morte tua y felici f r inclyta bufto . 

S cilicet huic uni coelum concefferat urbi 
V t Cilicas inter natus Perfeide Tbarfo , 

Qgam udftum procul a noftris mare diuidit oris, 

H ic ffolijs moriens peteres fuper a alta relidis, 

I Ha tuos obitus uidit miferata cadentem, 

E xplentem regis crudeles fanguine poenas, 

R egis inhumani materna ceic madentis » . .. 


D. PAV. A POST* 7f 

I tU tuum uidit caput a ceruicc recifum , 

D um caderet,refilire i fla ter pondere terra , ) 

A folum undanti toties flgnajfc cruore , * >' 

A d ftgnum fubitos laticum erupijje liquores , 

T rifque adeo, ut fama eftjccretos margine fontis 
Difiiluiffe,nouacr maduijfe affergine terram, 

N unc etiam fan flas uenerati ut fimus undas , 

T eque iUi focium donis,cr honoribus addunt / 

V fque parem, cui R ex caeli mortalia linquens J 

Credidit arbitrium,ac rerum commifit habenas. . % 

V tque tibi confors fuit hic necis, atque laborum , 

S ic ara, fle facrorum tibi iunflus honore eft, 

0 jfaque uejtra tegit pariter commune fepulcrunU . ‘j 
Vos ambos pariter iuuat alta moenia R oma 

T ut ari, atque Italas [tudijs con fortibus urbes . . 4 

T u regis fuperum interpres leflifiimus unus / 

A nte alios, uatumcjp potens, orbis q; magifter < 

T errarum , edofla tibi debent undique gentes, _> 

A cceptamcfc ferunt ueram tibi fecula lucem - r 

1 pft bijfeni, rerum quis credita cura, 

Mirati proceres te mira arcana canentem, 

L inquentem terras, atq; athera uoce fequentem 9 
1 nter quos ipfum,qui fe fe primus agebat, 

C um ueri jfecie deceptus tramite reflo 
D igrediens dubia inciperet regione uagari, 

C orripere,in melius % attfus reuocare magiftrum et . 

T u falfo Argolica delufum numine pe flus 

V irginis,atq ; iUam rabido aflam fepe furore 
S cdafli,ueroq ; implejli numine uerfam. 

T ufalfum magicis uatem artibus illudentem. 




* HY M N ♦ * .fY 

E t tibi nequicquam uerbis certare parantem I 

O btutu [olo t erres ,Gr lumen obortis 

V ido adimis tenebris t cecumq ; in node relinquit, 
Offerentem tenues manibus prcnfantilus auras. 

Quo nitens trepida regeret uejiigia dextra . 

V nus amor tibi fixus erat 3 cura una fepultas 
N ode animas reuocare noue ad noua lumina luefo 

V tque nonam femper traheres ad retia prodam, 

0 mnibus omnia ens, tu ciuis ciuibus ipfis , 

1 nt er externos externi uerbafonabdf» ^ 

B. omanis Romanus eras t Argiuus Achiuis , V 

0 mnes obfequio, fimulatis moribus omnes : 2 

C onciiians.Jic credentem circunucnit auceps , , * > 

E t uolucrem fide deludit imagine uocis . io V 

emo adeo uacuis Gallorum infaltibusolim V .W. r 

V en<rt » afiiduo indulgens tot retibus apros f 

1 mplicat 3 aut canibus tot agit de uertice capros , 

Qttof tu hominum tibi corda die deuinda trahebat» 

T # lupus ille dieprimo nafcentis in ortu 
C ede madens toto multum crajjatus ouili, 

V efoere dein predam focios partitus in omnet, 

B tjjenum ut procerum mor iens pater ipfe minori 
P r edixit nato,w\ie tibi defeendit origo* 

I am tunc ille tuos foe percipiebat honoret, . ti " 

Qn* fecum tulit a i manes folatia leti* ci 

Quos uero femel illedos fub figna uocaras > 

H arebant udidis tibi iundi nexibus ufque 
C erti animo te arieiite fequi, quocunque iuberet» - 

I Ut etiam, quo liberius coelejlia obirent 
Mente t alacr es rebus foretis mortalibus agros •«* 


D. PAV. APOST. 7$ 

V endebant,pretiumqf tuos £s grande ferebant 
A nt e pedes tecum Uti omnes rebus egenis, 

T u nero placita tibi paupertate fluebas 
T ecum diues opum,rexum licet omnium egenus , 

A tque inopum potius uertebas omnia in ufus, 

E t tibi dulce famem manuum tolerare labore • 

P er populos Heogreffum quocunque ferebas, 

C eu lux gratus eras,cr magni numinis initor , r 
D igredientem £gre femper dimittere ciues 
C um gnatis (fcydomocfc ad littoro curua fequuti, 
Mutuaq; amplexi, r.odem^diemq; morati 
H £rebant,totoi £ erat ingens littorc fletus, 

R etm uagameji ratemtfuo fludibus ufque dabatur, 

S pedabant, donec pelago euanefeeret alto* 

V ixque inde auetti poterant bona uerbaprecatu 
R ex etenim omnipotens t quo fe noua tolleret aflrlt 
T e duce reUigio , fenfus $ ut fledere quires 

S peftantum huc iUuc y decus ori f oculisq; decoram 
A ddiderat jfleciemjiumq; afflar at honorem 
T ecum habitans, intus difjufus pedore toto ♦ 

A Itior hinc t maiorqi homine haud mortale fonabdf* 
K am tibifuffleere :Ue animo prxfentia femper 

V erba niuis ritu,toto cum ex athere ningit , 

I fle tibi occultam quoque uim infl>irare y nec ufquam 
D eferere,ut tanto pojjcs fuperare labori, 

C laracfc flgna dabat coelo mortalibus, CT te 
C afibus eripere interdum ,uarijsq ; periclis 
I Uxfum } ut quondam,cum carceris ima teneret 
N il opis expedans humant, protinus ecce 

moueri 
K i i ii 


S ub pedibus tota coepto omnia in urbe 


I ngetiti terra motu, quo euntia foluta 

V incula parietibus patefaftis e Arceris ultro, 

0 lim etiam egreffum naui te uipera ab igni 
E xperretta petens morfu nihil obfuit acri. 

V ipereum hinc p Arer e tibi genus omne, tuos t £ 

A t tredar e ferunt dirus impune colubras . 

1 Ue tuis etiam precibus t quacunq; petebas, 

A nnuere t humanis cr nunquam uiribus auft 
P offe tibi dabat f at(fc tuo indulgebat honori. 

H inc quibus impofitis umbrabas tempora palmis, . *' 
P rotinus afflati coeli diuinitus aura 
T oQebant aftas ab humo fuper tethera mentis , 

T eque etiam orabant omnes,quibus <egra iacebatlt 
C orpora,tu miferatus ope,auxilio <£ leuabas. 

E t quoniam haud omnis poteras accitus adire, 

S tepe tuis ipfos operibant uejlibus agros. 

A d tadum pulfi linquebant corpora morbi » 

T u longo iam depofitum languore parentent 
P r * fidis Aufonii morbo de corpore abatto 
S eruafti reuocans ad pnfete munera uitte « 

T u mi ferum incuruis plantis genua *gra trahenteti I 
S tore i ubes, pedibus q ; fuis confifiere nixum • 

C ontinuo ad uocem erigitur, mirabile uifu t 
1 ncejfu properata ferens uedigia redo. 

T u puerum in fomnis deieftum pariete ab alto, 
Quajfatumqs artus ,crepitantiaq; offa refradum 
Hiorte obita luci reddis, flentiq ; parenti 
I ncolumem,utque prius, ualidofe robore agentem» 
T u tempeftatem coelo multo ante fereno 
P rtedixti focijs nil tale timentibus augur 9 


t 


£ 


i 

\f 


'L 


V -4 


©. P A v; APOST. 77 

S el tamen e numero fra&a rate de fore nullum, 

H ac propter tibi diuinos manus omnis honores 
C umf errent flruerentfy aras,& thura pararent, 

T u fugis jnfpcfto ueluti qui forte colubro 
H orruit,inque D eum oblatos traducis honores, 

Qui mare, qui terras, coelum t ather a, cunft a creauit » 
N os animas uiles, mortalia corpora fdjfus, 

V ulueris exiguam partem,nil tale merentes . 

C unda accepta refers Miscui gratia, C r omnis 
D ebetur cui laus,cr honos, cr gloria foli, 

Quem propter tantos gaudebas ferre labores f 
P raque uno,unius tantum inflammatus amore 

0 mniafofiidis, cupis hunc,nil catera curas , 

H unc unum tibi cor, tibi mens hunc deperit unum 9 
Qucmfcmel expertus haufift i pedore toto , 

T oto animo, tota feclufus corpore mente . 

P ortunate animi, quod paucis contigit ohm, 

H aujifti mortalis adhuc mortalibus oris 
h ucis inaccefja iubar,immemorabile lumen » 

1 Ua tibi uiuofublata nube tueri 

O ra datum ed, quorum affeftu iUujlrata beantut 
O mnia,qua fupera uix peffunt cernere mentes 
A lituum coele fium acies, gens incola coeli » 
f ortunate animi,quam dulci peftus amore 
T unc tibi flagrabatfquanta dulcedine f quali 
N eftare per fu fu s pr acor dia diJUllabas* 

O* ego cur iUo infelix, fi fontibus ifla 
P ramia erant ipfis,non fum quoque tempore natus 
S eruatus der ile, extremumque reliftus in auumi 
S cita tamen coeli alta latent, penitus ^ repofta 


HYMNi 

A t&itria di nofiros non peruenientia fcnfut, 

0 mnia que te tunc oculis uidijfe putarim . ? ' 

H ac aieo funt ida,nefas qua ferre fub aurdt « , -:*t 

W ortali aiebat , fei reUigione premenda» 

Hinc largum epotus mortali pedore flumen 
H dufifti,quo corda rigas ,quo plenus inundas « 

>1 inc largam effulgens mortali lumine lucem - 

H aufifli t qua corda reples ,qua nubila differs » 

Et licet omne ipfumuulgo diffundere flumen, 

A rcanamq; tibiuetitum fit prodere lucent, 

A ttamen ipfie adeo torrens fluis undique, ut ad nos 
S tidantes ueniant transfufim in pe dor a gutta, 

E que tuo erupti radij de Sole redundent «. > 

T imotheus bibit inde, bibit Titus, inde Philemon , 

E t Solymi in primis hau fere, humili fque colojfe, 

C umque F.phefo,folqpunc nomine clara Cborinthusa 
Et Galatha,cr Maenium popul^^flathijq; Philippi, 
A tquepotens Latiu.^acri^^p/ucherrima-Roma. 

F elices, quis parta t mei gloria didis» 

N unc etiam monimenta manent , femperque manebunt * 
S alue hominum interpres, lux gentibus addite ubique* 
K unc aieSfObtentas hominum de cordibus umbras , 
L umine pede, tua luflrati luce f ruamur, 

N ec tua quofdam adeo dubios oracula reddant 9 

1 n partifque animos uarias obnubila raptent, 

Re rem difeerpens late difeordia turbet. x 

A fpice ut hinc idinc Rudia in contraria pafitm .. j 
O ppefita inter fe placitis difc ordibus urbes 
C on fligant, fua dum Rudijs inuenta tueri 
A duerfis tendunt certi non cedere utrique, s 


79 


D. P A Vi APOST*. 

I nque fuas certent hoftes deducere parti* 

C onuerfos,pro quanta animis difcordia gliflit t 
Quam tenui,quam raptim ingens exorta fauilla 

V ndique feditio coelo caput extulit altum 
T rotinuSjC? terras regnat bacchata per omnes t 
I Hinc nos contra totis Germania cajtris 

I nuehitur t uetcrumque audet patrum aurea [cita 

0 blinere, er fandas didis euertere logos, 

S tue errore nouo capti,tenebrifque fepulti, 

$ eu potius fcelus eft,animifque uolentibus errant • 
N os contra hinc tegimus prifcorum iurajuifque 
R efponfis freti leges tutamur auitas ; 

F ruftramurque feros, uanofque eludimus idut- 

1 Uis affer opem juaque alta edijjere fenfa. 

I pfe ades ,at que animis te protinus infere captis , 

V t tandem nebula lucem mirentur abada. 

A t nobis ,ncdrisji^uicquam moribus obflat, 

S i nofhis quicqttamiufynceri mentibus hceflt, 

S it fas diluere y cr precibus nos effice ,CT illos 

V num omnes ,ftmul in fufa quo luce [ruamur 

V nanimes poji tis odijs^ademquefcuentes 
L ucis inextindee iubar.inuiolabile lumen 
Qjstramus,uitamque inhiemus fine carentem . 

1 nterea pietas ea nosjs mutuus ardor 

T antus edat,quanto teolim flagrare canebat, 

V t cuperes alijsprce Icetis omnibus unus 

A cternum mi fer ipfe amplexu ,atque ore carere, 

I Uius ore(ah ne jit fas mihi credere tantum ) 

C uius ab afpedu fluit illa immenfa uoluptas , 

Qua fatur ati animi codeflum in fecula gaudent- 


H Y M N# 

H unc tu oro hunc nobis innetie algentibus ignetit I» 

H < flamma notirouiut ufque in pedore alantur, 

D um tua fixi animis depafcimur aurea ditia. 

T ende preces ideo,notirifque occurre periclis • / 

I Ue tibi orandus pro nobis, qui tibi [e fc 

0 ftendit coram, tenebrifque euoluit ab atris, 

V t, quoniam quos uult liber damnatue , probatue 
H os acuens, lUospermijf a nube retundens, 

V t libet, ipfe operum dominufque,potenfque fuorum $ 

N obis corda flnens non afperet ipfc,fed ultro 

B1 olliat, atque fua prafens nos fubuehat aura . 

DIVO PAVLO APOSTOLO 

Oc Paule Cbrifti ad optimi diuinitus 
h Conuerfe partes Vida tibi fanum addicat 

H aud pajjus obfoleta in ade tuu amplius 
SolarioUi nomen implorariet 
P laces Ut iram fape Ufl numinis. 

1 d quicquid ejl tu muneris lubens cape , 

Tuo cr datorem fub patrocinio tege, 

T uofque ab alto fpiritus ei fufflce. 

F idei ut fua: docere queat accreditos, P 

B onumque cum illis nojfe uerum , er ajfequi 
Q % dotior orbis, inftitutor gentium. ■ - ’’ 


79 

divis infanti b, bethl* 

IN NOCENTIS* 

V# •« V — . 

Eat e animule paruuli integeUuli, 
b Quos hauflt immanifiimi regis furor 

Ab ubere abreptos parentium ab pnu , 
Dum perdere jlmul autumat regno cauci 
I ncognitum fibi aureum pueUulum, 

Quem nuntiabat fiderumpr e [entia 
K egem uniuerfis nuper ortum gentibus, 

V os uere ueluti gemmule quas primulo 
A dufiit albicans pruina primulas , 

A etatuleipfo concidi ft is flofculo* 

P ro iUo ante uobis contigit pulchre mori 
Qui pro omnium uita immolandus ucnerat, 

B eate animule flofculi coelejlium * 

DIVO STEPHANO PROTOMARTVRI 

Iw alif laudes alijs,cr carmina dicant, 
d Te te ego Sanftepuer y qui poft fera funera 

regis^ | 

Ccelicolu infignc merui&i morte coronant 
Trimus ,CT effufotinxijlifaxacruore, 

D um iuuenem immerita teftaris cede peremptum . 

Te Stephane ipfe canam.tu y dum mihi uita manebit. 
Muneribus, femperque meo celebrabere honore «. 

N on tua nequicquam Leo mi delubra tuenda 
C r ediderit pater 3 atque tue pre fecerit are*, 

H uc ades d,feu felicis te regia coeli 


HYMN, 

N une habet ,er fuperum regis iuuatora tueri* 

S eu iuuat interdum mortalia uifere templa, 

E t patrias Solymorum arces lujirarcyubi quondam 
T e perhibent fe fe indigena u idifle per altas 
I ordanis ripas prima jub luce [edentem t 
3} um liquido f 'olus [aerum lauis amne cruorem, 
uc ades indigna linquens loca confeia cadis . 

H ic t ibi digna domus jnelior (ne de[pice ) [edef* ' 

H anc patrio antiqui Ligures in littore molem > 
1 ngentcmpo[uere,tibiq; hac templa [acrarunU .wl 
H ic tibi thure calent } aterni[que ignibus ara . 

H ic patrio de more canunt tua maxima [a ft a, 

A Iterniq; tuas iattant ad jidera laudes A 

I p[e audis Jacitusq; lates t nec cerneris ulli, ■ 'l 

E t tibi tranquillam demulcent gaudia mentem „ . >- 

H uc olim quicunque tuam mi[er imploratum *T 
V enit opem[upplex,uoti reus ufquc recefiit, 

D onaq; [eruati tibi [oluunt debita nauta . i 

S aluefanftepuer coeli decus 3 haud tibi qui[quant « 

C ce licolas inter diuos certarit honore. 

T u proceres longe ante omnes } qui [inguine fu[o 
' Ante diem uerapro reUigionis amore 
* P roiecere animas meriti pojl [unera coelum, 

I ncedis Tyrio chlamydem ftettabilis ojlro, . t 

P urpureamque aciem ducis per lucida olympi l 
A tria, duftorem te cunfti [ponte [equuntur, 

E t tibi pracipuum non inuidet alter honorem . 

N am quis non magno te afflatum numme quondam 
P rotinus objlupuit mra t atque infueta loquentem, * 

D um patrum intrepidus femper mandat afacejfo, . * 


3 by Gcx 


D* STEPII. PROTOMAR* 50 

Q#o y olittt cmitefque uLe t fociofque laborutl | 

U ijfenos numero ipfe omni delegerat heros t 
I Ili etiam tua fepe adeo tua maxima [ad a 
Mirati Jiupuere , facro dum numine plenus 
I Ux audefque y potefque puer f qut fcilicet <eque 
P aucis poffe datum efl caelo diuinitus ante.. 

N on ullus potuit tua contra tendere difta , 

D um canis inuittumque ducem fine crimine morti 
D emifjiim t regemque ipfum teftaris olympi* 

F ortunate puer ,tibi fefe regia coeli 

0 mnis,eoehco!umque domus patefattx recluflt* 
Mortali tibi fax fuperumuidtjje parentem 

1 mmenfum f ingentem, qualis dijs cernitur unk, 

E t quxntus,ruti!ans flammis ,r ad ijfque corufcus* 

E cce autem inuidir Hirnulis exercita iniquis 

E ffera te infurgit fubito Solyma omnis in unum. 

S axa fremi tque y rapitque fimul commota iuuentus, 

P rtccipitemque agitant ,atque extra moenia pellunt 
I nfontem,cr meritknonpremia digna ferentem* 

H ihc atque inde fonat circum caua faxeus imber 
T empora,cr infcnbut facramfera marmora frontem* 
I pfe te rupes Jpfa er te flumina moefla 
E abentem uidere t anim*que extrema trahentem * 

T unc er te Libani flerunt palmeta propinqui, 

E que facro aerea Uchrymrunt uertice cedri* 

T u tamen attollens paffat ad fldera palmas , 

I mmotofque oculos jmedia ipfa in morte rogabat 
C alicolum regem t crudeli parceret hofli , 

C um ferus interea non iUe abflflcrct iftu, 

S ei magis 4t$ magis Hirnulis agitatus iniquis 


HYMN, 


T 


S deuiretjonec lapidum fub grandine dira 
E fflajti felicem animam, coelumque petifii, 

V nde hominum curas rides miferatus inanes , 

8 upplicibufque faues 3 tua qui prece nomina pofcunt* 
Me nunc } qui nouus ingredior tua templa fucer dos , 

E t tibi facra fero puero puer ,afpiceprafens. 

D a fraudis, fcelerumque exortem ducere uitam , 
T>a concemnereopeSfCT uulgi gaudia honores, 

E t cajloufque tuis operari pedore [acris. 


DIVO LAVRENTIO MARTYRI 



Anta ne te iuuenum quoniam pulcher» 
rime uirtus 

t I mpulit , ut facibus flagrans meliori» 
' bus intus 

I n medijs diros tuleris fornacibut 
aflus 

I mpauidus, regemque ferum irritaueris ultro 
I nfiaurantem ignes 3 incendiaque igne nouantem f 
Me fi bella mea paterentur uiuere fede, 

P ulcher ubi Tanam rigat arua L iguflidis Alb<e, 

S aera tibi facer hac hodie rite annua ferrem 
L onge omnes fupra in medijs penetralibus adans, 

S olennemque tibi 3 ut mihi mos, profarer honorem 
T edum auro caput effulgens ,cr uedibus aureus 9 
P rofequererque tuas haud fido carmine laudes, 

V t genere haud humili terra prognatus lbera 
P aruulus c r dulcem patriam ,c aro fque parentes 
• Liqueris UalU captus florentis amore, u 

V t fiauum