i v l LJ i ;* i ' : l r°jonto, On»5 ^.•m, Wmi«^«.^ CAMPBELL COLLECTION Digitized by the Internet Archive in 2011 with funding from University of Ottawa http://www.archive.org/details/eddasnorrasturluOOedda EDDA SNORM STURLUSONAR FINNUR JONSSON BJO TIL PRENTUNAR REYKJAVIK KOSTNADARMADUR: SlGURDUR KrISTJÅNSSON 1907. Bok pessi heitir edda; hana hefir sanian setta Snorri Sturlu sonr eptir peim hætti sem hér er skipat; er fyrst fra åsum ok Ymi; par næst Skåldskaparmål ok heiti margra hluta; sidast Håttatal, er Snorri hefir ort um Hakon konung ok Skula hertuga. Uppsalabok (npph.). Hér er lykt peim hint bokar, er Olåfr Pord- arson hefir samansett, ok upp hefr Skåldskap- armål ok kenningar eptir pvi sem fyri fundit var i kvædum hofndskålda ok Snorri hefir sid- an samanfæra låtit. Hdr. 748. Formdli. Annad adalrit Snorra Stnrlusonar (1178 — 124-1 1 auk Heimskringlu er Edda eda kenslub ok hans i skdldskap. Rit petta mun vera samid d undan Heimskringlu og liklega lokid um 1220; ad minsta kosti md telja vist, ad Hdttatal, sidasii hlutur pess, sje ort 1222 — 23 eda ekki sidar, og virdist mega telja rjett ad hinir tveir hlutirnir sjeu pvi eldri. Bokin er, eins og Snorri segir berum ordum og hun sijnir sjdlf Ijoslega, samin i pvi sky ni ad vera leidbeining fy rir ung skdld eda kenslubok i skdldskap, einkum ad pvi er snertir hid sjerstaka mal hans, p. e. kenningar og heiti eda pad ordskrud, er sjerstaklega tilheyrdi skdld- skapnum. Mjog mikid eda ef til vill mestur hlut- ur pessa mdls (kenningar og heiti] d rot sina i godsognum og par næst i sogum um fornhetjur; an pekkingar d peim var mdlid torskilid og ekki vel hægt ad setja kenningarnar rjett saman. Fy rir pvi dleit Snorri, og pad med rjettu, pad hagan- legt eda naudsynlegt, ad hefja bok sina med yfir- liti yfir hina heidnu godafrædi; pad er Gylfa- ginning. Hann samdi yfirlit sitt eftir bestu heim- ildum, jornum eddukvædum (Voluspd, Grimnis- IV mdlnm, Vafpriidnismålnm einkum), og svo nokk- ud eftir miummæhim liklega; en po voru pau vist atkvædalilil. Petta yfirlit er samid af snild, peg ar tillit er tekid til pess, hve afarordugt slikt var vidfångs og hlant ad vera rumum 200 driun eftir dauda heidninnar. I formdlaniim, sem å ådal- lega vid Gylfaginningn sjdlfa, skyrir Snorri sinar hnginyndir nm gudina, æsi, med Odni i broddi; ha fa pær haft dhrif d framsetningn hans, sem vor n ekki til batnadar; kenning hans nm »Alfodnr« trnflar stundum; hann hefnr par aud- sjdanlega oft i hug gud krislinna manna. Alt nm pad er godafrædi Snorra virdingarvert visinda- legt verk fra peim tima, og ekki er til neittsams- konar ril hjd nokkurri annari nordurdlfupjod fra middldunum. Audvilad verdur ad nota verk Snorra med varkdrni og domgreind — en pad må segja um alt. I Gylfag. er oft bent obeinlinis til pess tilgangs, sem Snorri hafdi med henni,pess ad veraundirslada næsla adalkaflans. Skåldskaparmål er yfirlit y/ir »kenning ar« og »heiti« og heitin eru aflur tvenskonar, hin eiginlegu heiti {ord sem ein- gongu eru hofd i kvedskap] og »fornofn«. Skip- un efnisins er dg æt, og adferd Snorra hin eina rjetta, ad sauna sinar kenningar med dæmum hofudskdlda, p. e. hinna helstu skdlda fra eldri iimiim, fyrir 1100; eftir pann tima tekur Snorri dæmi helst fra Einari presli Skiilasyni, en hann var einmitt adalskdld 12. aldar; synir Snorri med pvi — eins og i Heimskringlu — hina dgætu vis- inda-adferd sina. Inn i penna kafla fljettar hann ymsar sagnir, sem hann gat ekki komid fyrir i godafrædinni. Ad lyktum er Hdttatal eda kvædi Snorra um Håkon og Skala, og er eins og hann vilji par med syna, hvemig reglnr hans eigi ad koma fram i uerkinn. Edda Snorra er eitthvert einkennilegasta ritid fra 13. did, enskiljanlegtvel hjd annari eins skåldpjod sem Islendingar vom. Han var mjog mikid notnd d lk. og 15. did af skåldum, svo sem rimnaskåldunum, og sidan alt fram ad vorum dogum. A fråsagnakoflunum og Gylfaginning er sama målsnildin sem i Heims- kringlu. Pvi midur er Edda ekki til alveg eins og Snorri skildi vid hana. Hån er til i 3 eda 4 ad- alhandritum, og eru pau allolik ad morgu. Fyrst og fremst er hin svokallada Konångsbok (2367 i 4 bl. br. i Gamla safni i bokhlodu konungs, komin frå Brynfolfi biskupi; pvi hdr. er hér ad- allega fylgt. Nåskylt pvi er uppskrift af lyndri skinnbok, er nå er i Utrecht å Hollandi, ritnd sidast å 16. did, en vantar endann. Svo er Wormsbok i Årnasafni, 242 i 2 bl.br., (komin til Ola Worms frå Arngrimi lær da), og er pad vel skrifud bok. På er enn hdr. i håskolabokhlod- unni i Uppsolum (hana åtti Brynjolfur biskup og gaf hana Stephaniusi sagnaritara Dana; enekkj- an seldi handritasafn Stephaniuss til Svipjodarj. Tvo fyrstu handritin eru nær eins ad efni og ordfæri; og vafalaust ko mast pau næst frumriti Snorra, en po hefur ymsu verid sidar skotid inn; svo er t. d. fyrsti kapituli Gylfag. sidara innskot (vantar i Upps.bok); yms kvædi i Skåldsk. er vid- bot, og svo eru nafnapulurnar efalaust innskot (hvorki i Wormsbok né Upps.b.J; pær hefur Snorri ekki pekt sjålfur; pær koma stundum i motsogn VI vid framsetning hans. Wormsbok er svo ad segja alveg samhljoda vid Konungsbok af tur ad heit- unum (okendu heitunum) i Skdldsk. (53. kap.), en på slept stoku koflum. Heita-kaflanum hefur par ver id alveg breytt, svo ad segja saminn upp (d 14. did), og er iir pessnm nijja tilbuningi ekki til nu nema 2 blod, og er ekki tekid tillit til peirra i pessari utgdfu. Af Hdttatali finst par ad eins litill hluti, hilt longu tynt. Formdlinn er par allur, en mjog aukinn med midaldalærdomi, og er pvi ollu slept hjer sem hefur ekki stadid i neinu hinna handritanna; Konungsb. bijrjar nu sidast i 3. kap. (bis. 6), vantar fyrsta bladid; Utrecht-hdr. (Trektarbok) byrjar nu d 3. bis. 10. linu; upp- hafid er ur Wormsb. 1 Wormsbok eru hinar svo nefndu staffræd- isritgjordir (fjorår), en pær eiga ekkert skylt vid Snorra. Hvad Uppsalabok sner tir — er sumir halda ad komist næst frumritinu — er ordfærid vida odruvisi og styttra, en einkum er efninu vida odruvisi skipad og einkar ruglingslega, svo ad telja må vist, ad pad sje sok uppritara. Ann- ars get jeg visad um all petta mål peim er girn- ast ad få frekari ski) ring ar d pvi til ritgjordar minnar um Snorra-Eddu, er prentud er i Ar- bokum Fornfrædafjelagsins 1898. Enn eru til handritabrol med Eddu d; einna merkast er 748 II {lefi] i Årnasafni, partur af Skdldskaparmdlum og all-skylt Konungsbok. Svo er 148 I og 757 i Årnasafni, og eru p au ndskyld; pau eru upprit eftir handriti, er d hefur verid adeins 2. hofudkafli Eddu, Skdldskaparmdl fra H. kap. (i 751 hefur po meira verid tekid upp'; VII å undan for målskrudsfrædi Olafs hvitaskdlds m. m. Nafnapulurnar eru i pessum handritum mjog auknar, en par hefar aldrei stadid Gylfaginning nje HåttataL Textinn er godur og dgætt ad hafa pessi hdr. til samanburdar pad sem pau nå. Ad endingu skal pess getid, ad mest af pvi, sem stundum er kailad »ef tir malk, er ad eins i Wormsb., og af sama tagi sem innskotin i for- målanum, og er pvi slept hjer. Pessi texti, sem hjer birtist, er så sami sem i utgåfu minni, er Gad boksali i Khofn gaf ilt (hann hefur godfuslega leyft ad nota hann), en på er rodin hjer å efninu su sama sem i Kon- ungsbok og ekkert flutt til, eda kipt ur, eins og i peirri utg. er gert. Jeg hef lesid eina profork af textanum og vona, ad prentvillur sje ekki miklar, en finna må pvi midur osamkvæmni i ijmsu småvægis, og kemur pad af pvi, ad jeg hef ekki getad lesid allar profarkir vegna fjarlægdar. Khofn i oktobermån. 1906. Finnur Jonsson. LEIDRJETTINGAR. S. 150, 87 v. - 153, 93 v. - 157, - 206, 205 v. - 208, 217 v. - 229, 298 v. - 231, 304 v. - 241, 344 v. - 314, 23 v. - - 320, 36 v. . mygdu . glammi . balti (f. halti) . verka . hlyn . . . brynja . of (f.afi3.vo.) . Håkonar . glammi . at (i 7. vo.) . egg (svigalaust). PROLOGUS 1. Almåttigr gu3 skapaQi i upphafi himin ok jor3 ok alla J)å hluti, er J)eim fylgja, ok siQarst menn två, er ættir eru fra komnar, Adam ok Évu, ok fj olgadisk J)eira kynsl63 ok dreifQisk um heim allan. En er fram li3u stundir, J)å éjafnadisk mannfolkit; våru sumir g68ir ok rétt- triia9ir, en miklu fleiri snerusk |)å eptir girndum heimsins ok 6ræk9u gu3s bo5- or3; ok fyrir J)vi drekQi gu3 heiminum i sjåvargangi ok 611 um kykvendum heimsins, nema |)eim, er i orkinni våru me8 Noa. Eptir NoafloQ lif8u VIII menn, J)eir er heiminn bygg3u, ok komu fra {)eim ættir; ok var5 enn sem fyrr, at |)å er fjolmentisk ok byggSisk veroldin, f)å var J)at allr fjolQi mannfolksins, er elska5i 1 PROLOGUS. ågirni fjår ok metna3ar, en afræk3usk gu3s htyQni, ok svå mikit gerdisk at pvi, at peir vildu eigi nefna gu3. En hverr myndi på frå segja sonum peira fra gu3s stormerkjum? Svå kom, at peir tyndu gu3s nafni, ok vi3ast um veroldina fansk eigi så ma3r, er deili kynni å skapara sinum. En eigi at si3r veitti gu3 peim jar31igar gi p tir, fé ok sælu, er peir skyld u vi3 vera i heiminum; mi31a3i hann ok spek3ina, svå at peir skil3u alla jardliga hluti ok allar greinir, pær er sjå måtti lopts ok jarQar. I^at hugsudu f)eir ok iindru3usk, hvi pat myndi gegna, er jor3in ok d)Trin ok fuglarnir hof3u saman e31i i sumum hlutum, ok po olik at hætti. I^at var eitt e31i, at jor3in var grafin i håm fjalltindnm ok spratt par vatn upp, ok purfti par eigi lengra at grafa til vats en i djupum dolum; svå er ok d)T ok fuglar, at jamlangt er til bl63s i hof3i ok fotum. Onnur nåttiira er su jar3ar, at å hverjn åri vex å jor3unni grås ok blom, ok å sama åri fellr pat alt ok folnar; svå ok d}rr ok fuglar, at vex hår ok fjaSrar ok fellr af å hverju åri. I^at er in pri3ja nåttiira jar3ar, på er hon er opnu3 ok grafin, på grær grås å peiri PROLOGUS. moldu, er efst er å joråunni. Bjorg ok steina f>yddu J)eir moti tonnum ok bein- um kvikenda. Af |)essu skil3u J)eir svå, at jor3in væri kvik ok hefåi lif me3 nøkkurum hætti, ok vissu J)eir, at hon var fur3uliga gomul at aldartali ok måttig i e31i; hon fæddi 611 kykvendi ok hon eignaQisk alt J>at, er do ; fyrir J)å sok gåfu £>eir henni nafn ok tol3u ætt sina til hennar. E*at sama spur9u J)eir af goml- um frændum sinum, at si3an er taliS våru morg hundru3 vetra, J)å var in sama jor3 ok sol ok himintungl, en gangr himintungla var ojafn; åttu sum lengra gang en sum skemra. Af ]3vilikum hlut- um grunadi t>å, at nøkkurr myndi vera stjornari himintunglanna, så er stilla myndi gang J)eira at vilja sinum, ok myndi så vera rikr mjok ok måttigr; ok f>ess væntu ]3eir, ef hann ré3i fyrir hofu3skepnunum, at hann myndi ok fyrr verit hafa en himintunglin, ok J)at så £>eir, ef hann ræ3r gangi himintungla, at hann myni rå3a skini solar ok dogg loptsins ok åvexti jarSarinnar, er J)vi fylgir, ok slikt sama vindinum loptsins ok J>ar me3 stormi sævarins. f*å vissu £>eir eigi, hvar riki hans var; en J)vi 1* PROLOGUS. trii3u J)eir, at hann ré9 ollum hlutum å jor3u ok i lopti, himins ok himintunglum, sævarins ok ve3ranna. En til f>ess at heldr mætti fra segja e3a i minni festa, J)å gåfu J)eir nofn me5 sjålfum sér oll- um hlutum, ok hefir J>essi åtriinaQr a marga lund breyzk, svå sem J)j69irnar skiptusk ok tungurnar greinQusk. En alla hluti skildu J)eir jarQligri skilningu, J>vi at J)eim var eigi gefin andlig spekQin; svå skildu J)eir, at allir hlutir væri smiQ- a9ir af nøkkuru efni. 2. Veroldin var greind i prjår halfur; fra su3ri, i vestr ok inn at Midjaråarsjå, så hlutr var kalla3r Affrikå; inn sy3ri hlutr J)eirar deildar er heitr, svå at J^ar brennr, af solu. Annarr hlutr frå vestri til nor3rs ok inn til hafsins, er så kallaSr Evropå e3a Eneå; inn nyrSri hluti er J>ar svå kaldr, at eigi vex grås å ok engi byggvir. Frå norSri ok um austrhålfur alt til su3rs, f>at er kallat Åsiå. I J)eim hluta veraldar er 611 fegr3 ok pnT3i ok eignir jar5ar-åvaxtar, gull ok gimsteinar; J)ar er ok mi3 veroldin; ok svå sem £>ar er jor5in fegri ok betri ollum kostum en i 65rum stoSum, svå var ok mann- folkit }3ar mest tignat af ollum giptunum, PROLOGUS. spekinni ok aflinu, fegrflinni ok alls konar kunnostu. 3. Nær mi3ri veroldinni var gort £>at hiis ok herbergi, er ågætast hefir verit, er kallat er Troja, J>ar sem vér kollum Tyrkland. I^essi sta3r var miklu meiri gorr en a3rir ok me3 meira hagleik å marga lund me3 kostna3i ok fongum, er J>ar våru til. f*ar våru XII konung- domar ok einn yfirkonungr, ok lågu morg J)j63l6nd til hvers konungdomsins; ]3ar våru i borginni XII hofSingjar. J^essir hof3ingjar hafa verit um fram a3ra menn, på er verit hafa i veroldu, um alla mann- domliga hluti. Einn konungr, er J)ar var, er nefndr Miinon e3a Mennon, hann åtti dottur hofuSkonungsins Priåmi, sil hét Troån; })au åttu son, hann hét Tror, er vér kollum f^or. Hann var at upp- fæzlu i Tråkiå me3 hertoga |>eim, er nefndr er Lorikus; en er hann var X vetra, f)å tok hann vi3 våpnum fo3ur sins. Svå var hann fagr ålitum, er hann kom me3 63rum monnum, sem J)å er filsbein er grafit i eik; hår hans er fegra en gull; J>å er hann var XII vetra, J)å haf3i hann fult afl; {)å lypti hann af jor3u X bjarnstokkum ollum senn, ok PROLOGUS. J>å drap hann Lorikiim hertoga, fostra sinn, ok konu hans, Lorå e3a Glorå, ok eignaSi sér rikit Tråkiå; J)at kollum vér I^ruSheim. På for hann vi3a um lond ok kanna3i allar heimsålfur ok sigraSi einn saman alla berserki ok alla risa ok einn inn mesta dreka ok morg d)rr. I norSrhålfu heims fann hann spåkonu f)å, er Sibil hét, er vér kollum Sif, ok fekk hennar. Eigi kann ek segja ætt Sifjar; hon var allra kvinna fegrst, hår hennar var sem gull. J*eira sonr var L6ri3i, er likr var fe5r sinum; hans sonr var Einridi, hans son Vingeporr, hans son Vingener, hans son Moda, hans son Magi, hans son Seskef, hans son Be3vig, hans son Athra, er vér kollum Annan, hans son Itrmann, hans son HeremoQ, hans son Skjaldun, er vér kollum Skjold, hans son Bjåf, er vér kollum Bjår, hans son Jåt, hans son GuQolfr, hans son Finn, hans son Friallaf, er vér kollum FriQleif ; hann åtti J)ann son, er nefndr er Voden, £>ann kollum vér 63in; hann var ågætr ma3r af speki ok allri atgervi. Kona hans hét Frigi3å, er vér kollum Frigg. 4. 63inn haf3i spådom ok svå kona hans, ok af £>eim visendum fann hann PROLOGUS. J>at, at nafn hans myndi uppi vera haft i norårhålfu heims ok tignat um fram alla konunga. Fyrir f)å sok fystisk hann at byrja fer3 sina af Tyrklandi ok haf3i me3 sér mikinn fjolQa li3s, unga menn ok gamla, karla ok konur, ok hof3u me3 sér marga gersemliga hluti. En hvar sem J)eir foru yfir lond, J)å var ågæti mikit fra J)eim sagt, svå at f>eir J)6ttu likari godum en monnum. Og J)eir gefa eigi sta3 ferQinni, fyrr en JDeir koma norflr i f)at land, er nu er kallat Saxland; J)ar dvalSisk 63inn langar hri3ir ok eignadisk vi3a J)at land. far setti 68inn til landzgæzlu III sonu sina; er einn nefndr Vegdeg; var hann rikr konungr ok ré3 fyrir Austr-Saxalandi. Hans sonr var Vitrgils, hans synir våru |)eir Vitta, faSir Heingests, ok Sigarr, fa3ir Svebdeg, er vér kollum Svipdag. Annarr sonr 63ins hét Beldeg, er vér kollum Baldr; hann åtti J>at land, er mi heitir Vestfål; hans son var Brandr, hans son FrjoQigar, er vér kollum FroQa; hans son var Freovin, hans son Uvigg, hans son Gevis, er vér kollum Gave. Inn £>ri5i son 03ins er nefndr Sigi, hans son Rerir. feir langfeSr ré3u J3ar fyrir, er mi er kallat PROLOGUS. Frakland, ok er pa3an su ætt komin, er kolluQ er Volsungar. Fra ollum peim eru storar ættir komnar ok margar. E*å byrja3i 63inn fer9 sina nor3r ok kom i pat land, er peir kollu3u ReiSgotaland, ok eignaSisk i pvi landi alt pat, er hann vildi. Hann setti par til landa son sinn, er Skjoldr hét, hans sonr var FriQleifr; pa3an er su ætt komin, er Skjoldungar heita; pat eru Danakonungar; ok pat heitir nu Jotland, er på var kallat Rei3- gotaland. 5. Eptir pat for hann nor3r, par sem nu heitir SvipjoS; par var så konungr, er Gylfi er nefndr. En er hann spyrr til ferdar peira Asiamanna, er æsir våru kalla3ir, for hann i moti peim ok bau3, at 63inn skyldi slikt vald hafa i hans riki, sem hann vildi sjålfr. Ok så timi fylg3i fer3 peira, at hvar sem peir dvol3- usk i londum, på var par år ok M3r; ok tru3u allir, at peir væri pess råSandi, pvi at pat så rikismenn, at peir våru olikir 63rum monnum, peim er peir hofSu sét, at fegr3 ok svå at viti. t^ar potti 63ni fagrir vellir ok landzkostir ok kaus sér par borgstaQ, er mi heita Sigtun. Skipa3i hann par hofflingjum i PROLOGUS. |)å liking, sem verit hafQi i Troja, setti XII héfuQmenn i stadinum at dæma landzlog, ok svå skipa3i hann réttum ollum, sem fyrr hafQi verit i Troja ok Tyrkir våru vanir. Eptir £>at for hann nor3r, J)ar til er sjår tok vid honum, så er |>eir hug3u at lægi um 611 lond, ok setti J)ar son sinn til J)ess rikis, er nu heitir Noregr; så er Sæmingr kalla3r, ok telja f>ar Noregskonungar sinar ættir til hans ok svå jarlar ok a9rir rfkismenn, svå sem segir i Håleygjatali. En 63inn hafåi me3 sér J)ann son sinn, er Yngvi er nefndr, er konungr var i SviJ)j65u eptir hann, ok eru fra honum komnar J)ær ættir, er Ynglingar eru kallaQir. I^eir æsir toku sér kvånfong J>ar innan landz, en sumir sonum sinum, ok ur3u pessar ættir fjolmennar, at umb Saxland ok alt J)a5aii of norQrhålfur dreifQisk svå, at J)eira tunga, Asiamanna, var eigin tunga um 611 |}essi lond. Ok J>at J>ykkjask menn skynja mega af [)vi, at ritu3 eru langfeSganofn |}eira, at |)au nofn hafa fylgt J)essi tungu ok J)eir æsir hafa haft tunguna norQr hingat i heim, i Noreg ok i SviJ)j69, i Danmork ok i Saxland. 10 PROLOGUS. Ok i Englandi eru forn landzheiti e3a sta3aheiti, J>au er skilja må at af annarri tungu eru gefin en J)essi. <^^^^<^ <^^^<$- ^^><^>< ^<^^<^>< HER HEFR GYLFAGINNING 1. (jylfi konungr ré3 f>ar londum, er nu heitir Svi]>j63. Fra honum er f>at sagt, at hann gaf einni farandi konu at launum skemtunar sinnar eitt plogsland i riki sinu, £>at er IV øxn drægi upp dag ok nott. En sii kona var ein af åsa ætt; hon er nefnd Gefjun. Hon tok IV øxn nor3an or Jotunheimum, en J)at våru synir jo tuns nøkkurs ok hennar, ok setti J)å fyrir plog, en plogrinn gekk svå breitt ok djupt, at upp leysti landit, ok drogu øxninir |>at land lit å hafit ok vestr ok nåmu staQar i sundi nøkkuru. E*ar setti Gefjun landit ok gaf nafn ok kalla3i Selund. Ok J)ar sem landit haf5i upp gengit, var J)ar eptir vatn; ^at er nu Logrinn kallaQr i Svif)j69, ok liggja 12 GYLFAGINNING. svå vikr i Leginum sem nes i Selundi. Svå segir Bragi skåld gamli: Gefjun dro fra Gylfa glo3 djiipro3uls, 691a, svåt af rennirauknum rauk, Danmarkar auka; båru øxn ok åtta ennitungl, J3ars gingu fyr vineyjar vi3ri vallrauf, fjogur haufu3. 2. Gylfi konungr var ma3r vitr ok fjolkuhnigr; hann undraSisk ]3at mjok, er åsafolk var svå kunnigt, at allir hlutir gengu at vilja f)eira. t*at hugsaSi hann, hvårt £>at myndi vera af e31i sjålfra f>eira, e3a myndi J)vi valda go3mogn J>au, er }>eir blotuSu. Hann byrjaSi fer5 sina til Asgar3s, ok for me3 leyn3 ok brå å sik gamals manns liki ok dul3isk svå. En æsir våru J)vi visari, at f)eir hofdu spå- dom, ok så J)eir fer3 hans, fyrr en hann kom, ok ger3u i moti honum sjonhverf- ingar; ok er hann kom inn i borgina, J)å så hann JDar håva holl, svå at varia måtti hann sjå 3^fir hana ; J)ak hennar var lagt gyldum skjoldum svå sem spån|)ak. Svå segir I^joSolfr inn hvinverski, at Valholl var skjoldum J)6k5 : GYLFAGINNING. 13 Å baki léku blikja, bar3ir våru grjoti, Svåfnis salnæfrar seggir hyggjandi. Gylfi så mann i hallardurum ok lék at handsoxum ok hafQi VII senn å lopti ; så spurQi hann fyrr at nafni; harm nefndisk Gangleri ok kominn af refilstigum ok beiddisk at sækja til nåttstaQar ok spurQi, hverr hollina åtti. Hann svarar, at J>at var konungr |)eira, »en ek må fylgja J)ér at sjå hann ; skaltu ])å sjålfr spyrja hann nafns« ; ok snerisk så ma5r fyrir honum inn i hollina, en hann gekk eptir, ok }}egar lauksk hur3in å hæla honum. P*ar så hann morg golf ok mart folk, sumt me3 leikum, sumir drukku, sumir me3 våpnum ok borSusk. I^å litaQisk hann umb ok J^otti margir hlutir otriiligir, J)eir er hann så; J)å mæl ti hann: Gåttir allar, å5r gangi fram, of skygnask skyli; J)vit ovist es at vita, hvar ovinir si tja å fleti fyrir. Hann så III håsæti ok hvert upp fra 63ru, ok såtu III menn sinn i hverju. 14 GYLFAGINNING. På spur5i hann, hvert nafn hofSingja f>eira væri. Så svarar, er hann leiddi inn, at så, er i nezta håsæti sat, var konungr, »ok heitir Hårr, en J>ar næst så, er heitir Jafnhårr, en så er ofarst, er friQi heitir«. På spyrr Hårr komandann, hvårt fieira er erendi hans, en heimill er matr ok drykkr honum sem ollum J>ar i Håva holl. Hann segir, at fyrst vill hann spyrja, ef nøkkurr er fr63r ma3r inni. Hårr segir, at hann komi eigi heill ut, nema hann sé froQari, »ok stattu fram, medan \n\ fregn ; sitja skal sa, er segir«. 3. Gangleri hof svå mål sitt: Hverr er æztr e9a elztr allra go3a? — Hårr segir: Så heitir Alfo3r at våru måli, en i ÅsgarQi intim forna åtti hann XII nofn ; eitt er AlfoQr, annat er Herran e3a Herjan, III. er Nikarr e3a Hnikarr, IV. er Niku3r e3a Hniku3r, V. Fjolnir, VI. 6ski, VII. Omi, VIII. Bifli3i e3a Biflindi, IX. Svi3urr, X. SviQrir, XI. ViQrir, XII. Jålg e3a Jålkr. — I^å spyrr Gangleri: Hvar er så gu3, e3a hvat må hann, e3a hvat heflr hann unnit framaverka? — Hårr segir: Lifir hann of allar aldir ok stjornar ollu riki sinu ok ræ3r ollum hlutum, storum ok småm. — I^å mælti Jafnhårr: Hann smi3a3i himin GYLFAGINNING. 15 ok jor3 ok lopt ok alla eign J)eira. — På mælti PriSi: Hitt er J>6 mest, er hann ger3i manninn, ok gaf honum ond £>å, er lifa skal ok aldri tynask, J>ott likamr fiini at moldu e3a brenni at osku ; ok skulu allir menn lifa, f>eir er rétt eru si3a3ir, ok vera me3 honum sjålfum, J)ar sem heitir Gimle, en våndir menn fara til heljar ok J)a3an i Niflhel; J)at er ni3r i inn niunda heim. — På mælti Gangleri: Hvat haf3isk hann å3r at en himinn ok jor3 væri gor ? — På svarar Hårr: På var hann me3 hrimjmrsum. 4. Gangleri mælti: Hvat var upphaf e3a hversu hofsk, e3a hvat var å3r? — Hårr svarar: Svå sem segir i Voluspå: År vas alda |)at es ekki vas ; vas-a sandr né sær né svalar unnir; jor3 fanzk eigi né upphiminn ; gap vas Ginnunga, en grås ekki. ^å mælti Jafnhårr: Fyrr var |3at morgum oldum, en jor3 var skopu3, er Niflheimr var gorr ; ok i honum mi3jum liggr bruQr så, er Hvergelmir heitir, ok J)a3an ►fi*"w* 16 GYLFAGINNING, af falla J)ær år, er svå heita: Svol, Gunn- |)rå, Fjorm, Fimbulfml, Sli9r ok Hri9, Sylgr ok Ylgr, Vi9, Leiptr ; Gjoll er næst helgrindum. — f*å mælti I^riQi: Fyrst var J36 så heimr i su9rålfu, er Muspell heitir; hann er ljoss ok heitr, sii ått er logandi ok brennandi, ok ofærr J)eim, er J)ar eru litlendir ok eigi eigu J)ar o9ul. Så er Surtr nefndr, er J)ar sitr å lands- enda til landvarnar; hann hefir loganda sver9, ok i enda veraldar mim hann fara ok herja ok sigra 611 go9in ok brenna allan heim me9 eldi; svå segir i Voluspå: Surtr ferr sunnan me9 sviga lævi, skinn af sver9i sél valtiva; grjotbjorg gnata, en gifr rata; tro9a halir helveg, en himinn klofnar. 5. Gangleri mælti: Hversu skipa9isk, å9r en ættirnar yr9i e9a aukaåisk mann- folkit? — På mælti Hårr: År f>ær, er kalladar eru Elivågar, J)å er J)ær våru svå langt komnar fra uppsprettum, at eitrkvika su, er J)ar fylgQi, har9na9i svå sem sindr })at, er renn or eldinum, \rå GYLFAGINN1NG. 17 varft J)at iss ; ok J)å er så iss gaf sta3ar ok rann eigi, J)å hél3i yfir |)annug, en ur J)at, er af sto3 eitrinu, fraus at hrimi, ok jok hvert hrimit yfir annat alt i Ginn- tingagap. — På mælti Jafnhårr: Ginnunga- gap, {)at er vissi til nor3rættar, fyltisk me5 Jmnga ok hofugleik iss ok hrims, ok inn i fra lir ok gustr; en inn sy3ri hlutr Ginnungagaps lettisk moti gneistum ok sium |)eim, er flugu or Muspells- heimi. — I^å mælti t^riSi : Svå sem kalt st65 af Niflheimi ok allir hlutir grimmir, svå var alt J)at, er vissi nåmunda Miis- pelli, heitt ok Ijost, en Ginnungagap var svå hlætt sem lopt vindlaust; ok |)å er mætti hriminu blær hitans, svå at bråQn- a9i ok draup, ok af })eim kvikudropum kviknadi me9 krapti J)ess, er til sendi hitann, ok var3 rnanns likandi, ok er så nefndr Ymir, en hrim|)ursar kalla hann Aurgelmi, ok eru J)a9an komnar ættir hrimj)ursa ; svå sem segir i Voluspå inni skommu: Eru volur allar frå Vittolfi, vitkar allir frå Vilmei3i, en seiQberendr 2 18 GYLFAGINNING. fra SvarthofQa, jotnar allir fra Ymi komnir. En hér segir svå VafJ)rii5nir jotunn: 6r Élivågum stukku eitrdropar ok ox, unz or varS jotunn; J>ar orar ættir komu allar saman ; |)vi es f>at æ alt til atalt. På mælti Gangleri: Hvernig oxu ættir }}a3an e3a skapa5isk svå, at fleiri menn ur5u, e3a triii J)ér f>ann gu3, er nii sag3ir |du frå? — På svarar Jafnhårr: Fy rir engan mun jåtum vér hann gu3 ; hann var illr ok allir hans ættmenn; f>å kollum vér hrimjmrsa; en svå er sagt, at.J)å er hann svaf, fekk hann sveita, £>å 6x undir vinstri hendi honum ma3r ok kona, ok annarr fotr hans gat son vi3 63rum ; en }>adan af komu ættir; J>at eru hrimfmrsar. Inn gamli hrimjnirs, hann kollum vér Ymi. 6. E*å mælti Gangleri: Hvar bygg3i Ymir e3a vi3 hvat lif3i han i? — Hårr svarar: Næst var J)at, J>å er hrimit draup, at |>ar var5 af kyr su, er AuSumla hét, en IV mjolkår runnu or spen am hennar, ok fæddi hon Ymi. — På mæ7 ti Gan&leri: GYLFAGINNING. 19 Vi3 hvat fæddisk kyrin? — Hårr segir: Hon sleikdi hrimsteinana, er saltir våru, ok inn fyrsta dag, er hon sleik3i steinana, kom or steininum at kveldi manns hår, annan dag manns hofu3, J)ri9ja dag var £>ar allr ma3r ; så er nefndr Biiri ; hann var fagr ålitum, mikill ok måttugr; hann gat son ]Dann, er Borr hét. Hann fekk J)eirar konu, er Bestla hét, dottir BolJDorns jotuns, ok fengu {>au III sonu; hét einn 63inn, annarr Vili, III. Vé ; ok J)at er min triia, at så 63inn ok hans bræ3r munu vera styrandi himins ok jar5ar; pat ætl- um vér, at hann myni svå heita ; svå heitir så ma9r, er vér vitum mestan ok ågæztan, ok vel megu |)ér hann låta svå heita. 7. £*å mælti Gangleri: Hvat var5 J)å um J>eira sætt e9a hvårir våru rikari ? — t^å svarar Hårr: Synir Bors dråpu Ymi jotun; en er hann fell, J)å hljop svå mildt bl63 or sårum hans, at me8 p\i drekQu J>eir allri ætt hrimjnirsa, nema einn komsk undan me3 sinu hyski ; J>ann kalla jotnar Bergelmi, hann for upp å lu3r sinn ok kona hans ok helzk par, ok eru af peim komnar hrimpursa ættir, svå sem hér segir: 2* 20 GYLFAGINNING. Ørofi vetra å3r væri jor3 of skopud, på vas Bergelmir borinn; pat ek fyrst of man, es så inn fro3i jotunn å vas liiSr of lagiQr. 8. f*å segir Gangleri: Hvat hofQusk på at Bors synir, ef f>ii triiir, at peir sé go3? — Hårr segir: Eigi er par litit af at segja; peir toku Ymi ok fluttu i mitt Ginnunga- gap ok ger3u af honum jor3ina — af bl63i hans sæinn ok votnin, joråin var gor af holdinu, en bjorgin af beinunum; grjot ok ur3ir ger3u peir af tonnum ok joxlum ok af peim beinum, er brotin våru. - På mælti Jafnhårr: Af pvi bl63i, er or sårum rann ok laust for, par af ger3u peir sjå pann, er peir ger3u ok festu saman jor3- ina, ok I6g3u pann sjå i hring litan inn hana, ok mim pat fiestum manni ofæra pykkja, at komask par yfir. — På mælti fMQi: Toku peir ok haus hans ok gerdu par af hi min ok settu hann upp yfir jorQina me3 IV skautum, ok undir hvert horn settu peir dverg ; peir heita svå : Austri, Vestri, NorSri, Su3ri. E*å toku peir siur ok gneista på, er lausir foru ok kastat hafQi or Muspellsheimi, ok settu i GYLFAGINNING. 21 mitt Ginnungagap å himin bæ3i ofan ok ne3an, til at tysa himin ok jor3. f>eir gåfu sta3ar ollum eldingum, sumum å himni, sumar foru lausar undir himni, ok settu J)6 £>eim sta3 ok skopuQu gongu J)eim. Svå er sagt i fornum visendum, at J)a3an af våru dægr greind ok åratal; svå segir i Voluspå: Sol J)at né vissi, hvar hon sali åtti ; mani J)at né vissi, hvat hann megins åtti ; stjornur J)at né vissu, hvar J)ær sta3i åttu. Svå var å3r en J)etta væri. — På mælti Gangleri : t^etta eru mikil tiQendi, er nu heyri ek; furQumikil smi3 er f>at ok hag- liga gor. Hvernig var jorQin håttu3 ? — På svarar Hårr: Hon er kringlott utan ok f>ar litan um liggr inn djiipi sjår, ok me3 J)eiri sjåvarstrondu gåfu J>eir lond til bygg5ar jotna ættum ; en fyrir innan å jorSunni ger3u {)eir borg umhverfis heim fyrir 6fri3i jotna, en til J>eirar borg- ar hof3u J)eir brår Ymis jotuns ok koll- u5u J)å borg Mi3gar5. E*eir toku ok heila hans ok kostu3u i lopt ok ger3u af sk^in, svå sem hér segir: 22 GYLFAGINNING. 6r Ymis holdi vas jor3 of skopuQ, en or sveita sjår, bjorg or beinum, badmr or håri, en or hausi himinn. En or hans bram gerflu bli3 regin Midgård manna sonum; en or hans heila varu f>au in hardmodgu sky 611 of skopud. 9. f*å mælti Gangleri: Mikit J)6tti mér f>eir hafa på snuit til leidar, er jor3 ok himinn var gort ok sol ok himintungl varu sett ok skipt dægrum ; ok hvaQan komu menninir, J)eir er heim byggva? — På svarar Hårr: f^å er J)eir gengu me<3 sævarstrondu Borssynir, fundu £>eir tré tvau ok toku upp tréin ok skcpudu af menn ; gaf inn fyrsti ond ok lif, annarr vit ok hræring, III. åsjénu, mål ok heyrn ok sjon; gåfu J)eim klæQi ok nofn; hét karlmaSrinn Askr, en konan Embla, ok olsk J)a9an af mannkindin, su er byggdin var gefm undir Mi3gar5i. f*ar næst ger9u {>eir sér borg i midjum heimi, er kollu3 er ÅsganJr; |)at kalla menn Troja. f*ar GYLFAGINNING. 23 bygg3u goSin ok ættir £>eira, ok geråusk {)a9an af morg tiSendi ok greinir bæ3i å jorSu ok i lopti. £>ar er einn sta3r, er Hli9skjålf heitir, ok J)å er Alfodr settisk J)ar i håsæti, J)å så hann of alla heima ok hvers manns athæfi ok vissi alla hluti, \)å er hann så. Kona hans hét Frigg Fjorgvinsdottir, ok af £>eira ætt er su kyn- sl63 komin, er vér kollum åsa ættir, er r byggt hafa AsgarQ inn forna ok J)au riki, er J)ar liggja til, ok er f>at go3kunnig ætt. Ok fyrir |)vi må hann heita AlfoQr, at hann er faQir allra goSanna ok manna ok alls f)ess, er af honum ok hans krapti var fullgort. JorQin var dottir hans ok kona hans ; af henni ger3i hann inn fyrsta soninn, en J)at er Åsa-I^orr ; honum fylgQi afl ok sterkleikr; f>ar af sigrar hann 611 kvikvendi. 10. Norfi e9a Narfi hét jotunn,er byggSi i Jotunheimum ; hann åtti dottur, er Nott hét ; hon var svort ok dokk, sem hon åtti ætt til. Hon var gipt J)eim manni, er Naglfari hét, J)eira son hét Au3r. f*vi næst var hon gipt J)eim, er Ånarr hét ; Jor3 hét {)eira dottir. Si3arst åtti hana Dell- ingr ok var hann åsa ættar; var {>eira son Dagr, var hann ljoss ok fagr eptir 24 GYLFAG1NN1NG. faSerni sinu. På tok Alfo3r Nott ok Dag, son hennar, ok gaf J>eim II hesta ok II kerrur ok sendi f>au upp å himin, at f>au skulu ri3a å hverjum II dægrum um- hverfis jor3ina. Ri5r Nott fyrri |)eim hesti, er kallaår er Hrimfaxi, ok at morni hverjum døggvir hann jorQina af mél- dropum sinum. Så hestr, er Dagr å, heitir Skinfaxi, ok lysir alt lopt ok jorQ- ina af faxi hans. 11. På mælti Gangleri: Hversu styrir hann gang solar e3a tungis? — Hårr segir: Så ma3r er nefndr Mundilfari, er åtti II born ; J>au våru svå fogr ok fri3, at hann kallaQi son sinn Måna, en dottur sina Sol, ok gipti hana }3eim manni, er Glenr hét. En go5in reiddusk JDessu ofdrambi ok toku J)au systkin ok settu upp å himin, létu Sol keyra J)å hesta, er drogu kerru solar J^eirar, er go3in hofåu skapat, til at tysa heimana, af J>eiri siu, er flaug or Miispellsheimi. f>eir hestar heita svå, Arvakr ok AlsviQr, en undir bogum hest- anna settu go3in två vindbelgi at kæla f)å, en i sumum fræ3um er J)at kallat isarnkol. Mani styrir gongu tungis ok ræ3r n£jum ok ni3um; hann tok II born af jorSunni, er svå heita, Bil ok Hjiiki, er GYLFAGINNING. 25 J)au gengu fra brunni J)eim, er Byrgir heitir, ok båru å oxlum sér så, er heitir Sægr, en stongin Simul. Vi5finnr er nefndr fa3ir J)eira; J)essi born fylgja Måna, sem sjå må af joråu. 12. På mælti Gangleri: Skjott ferr solin, ok nær svå sem hon sé hrædd, ok eigi myndi hon J)å meirr hvata gongunni, at hon hræddisk bana sinn. — t^å svarar Hårr: Eigi er {3at undarligt, at hon fari åkafliga; nær gengr så, er hana sækir, ok engan litveg å hon, nema renna undan. — E*å mælti Gangleri: Hverr er så, er henni gerir J>ann omaka? — Hårr segir: l^at eru II lilfar, ok heitir så, er eptir henni ferr, Skoll; hann hræQisk hon, ok hann mun taka hana; en så heitir Hati Hr63vitnisson, er fyrir henni hleypr, ok vill hann taka tunglit, ok svå mun verSa. — I^å mælti Gangleri: Hver er ætt ulf- anna? — Hårr segir: Gygr ein byr fyrir austan MidgarQ i £>eim skogi, er Jårn- vi3r heitir; i J>eim skogi byggva J)ær trollkonur, er Jårnvi3jur heita. In gamla gygr fæ3ir at sonum marga jotna ok alla i vargs likjum, ok |>a3an af eru komnir ^essir ulfar. Ok svå er sagt, at af ættinni ver3r så einn måttkastr, er 26 GYLFAGINNING. kalladr er Månagarmr; hann fyllisk me3 fjorvi allra J^eira manna, er deyja, ok hann gleypir tungl, en støkkvir bl63i himin ok lopt 611 ; J>a3an tynir sol skini sinu, ok vindar eru £>å okyrrir ok gnyja he3an ok handan; svå segir i Voluspå: Austr byr en aldna i Jårnvi3i ok fæ3ir f>ar fenris kindir; ver3r af J)eim ollum einna nøkkurr tungis tjiigari i troils hami. Fyllisk fjorvi feigra manna; ry3r ragna sjot raudum dreyra; svort ver3a solskin of sumur eptir, ve3r 611 vålynd. Vitu3 ér enn, e3a hvat? 13. På mælti Gangleri: Hver er lei5 til himins af jor3u? — f*å svarar Hårr, ok hlo vi 3: Eigi er mi fr631iga spurt; er {>ér eigi sagt £>at, er go3in ger3u bru af jor3u til himins, er heitir Bifrost?; hana muntu sét hafa; kann vera, at kalli3 3F GYLFAGINNING. 27 ér regnboga. Hon er me3 III litum ok mjok sterk ok gor me3 list ok kunnåttu meiri en adrar smi5ir. En svå sterk sem hon er, J>å mun hon brotna, J>å er Miispellsmegir fara ok ri3a hana, ok svima hestar |)eira yfir storar år; svå koma J>eir fram. — På mælti Gangleri: Eigi J>otti mér go3in gera af triinaSi bnina, er hon skal brotna mega, er J)au megu [36 gera, sem |)au vilja. — På mælti Hårr: Eigi eru go3in hallmælis ver3 af fæssi smi3; g63 brii er Bifrost, en engi hlutr er så i J)essum heimi, er sér megi treystask, J)å er Miispellssynir herja. 14. J*å mælti Gangleri: Hvat hafSisk Alfo3r J)å at, er gorr var Åsgar9r? — Hårr mælti : I upphafi setti hann stjornar- menn i sæti ok beiddi J)å at dæma me9 sér ørlog manna ok rå3a um skipun borgarinnar; J)at var J>ar, sem heitir I3a- vollr i mi3ri borginni. Var [)at it fyrsta J)eira verk, at gera hof J>at, er sæti J)eira XII standa i onnur en håsætit, J)at er Alfo3r å; J)at hus er bezt gort å joixhi ok mest; alt er J)at utan ok innan svå sem gull eitt; i |)eim sta3 kalla menn GlaQsheim. Annan sal gerQu J)eir; J)at 28 GYLFAGINNING. var horgr, er gy&jurnar åttu, ok var hann allfagrt hiis; hann kalla menn Vingolf. J>ar næst ger3u |)eir hus, er |)eir I6g3u afla i, ok f>ar til ger3u f>eir hamar ok tong ok stecija ok f>a5an af 611 tol onnur; ok f>vi næst smidudu {)eir malm ok stein ok tré, ok svå gnogliga J)ann malm, er gull heitir, at 611 busgogn ok 611 rei3i- gogn hofQu £>eir af gulli, ok er su old kolluQ gullaldr, å3r en spiltisk af tilkvåmu kvinnanna; J)ær komu or Jotunheimum. E*ar næst settusk goQin upp i sæti sin ok réttu doma sina ok mintusk, hvadan dvergar hofdu kviknat i moldunni ok niSri i joixkmni, svå sem madkar i holdi. Dvergarnir hof5u skipazk fyrst ok tekit kviknun i holdi Ymis ok våru f)å madkar, en af atkvæ3i godanna ur3u f>eir vitandi manvits ok hof3u manns liki ok biia ]do i jor3u ok i steinum. M63sognir var æztr ok annarr Durinn; svå segir i Voluspå: f*å gengu regin 611 å rokstola, ginnheilug go5, ok of {)at gættusk, hverr skyldi dverga drott of skepja GYLFAGINNING. 29 6r brimi bloQgu ok or Blåins leggjum, J*ar manlikun morg of gerQusk, dvergar i jor3u, sem Durinn sagdi. Ok f>essi segir hon nofn £>eira: Nyi ok Ni3i, NorQri, SuQri, Austri, Vestri, Aljyjofr, Dvalinn, Når, Nåinn, Nipingr, Dåinn, Bifurr, Båfurr, Bomburr, Nori, 6ri, 6narr, Oinn, MjoSvitnir, Viggr ok Gandålfr, Vindålfr, forinn, Fili, Kili, Fundinn, Våli, f'ror, froinn, f>ekkr, Litr ok Vitr, Nyr, NyråQr, Rekkr, Rå3svi3r. En J)essir eru ok dvergar ok bua steinum, en inir fyrri i moldu: 30 GYLFAGINNING. Draupnir, D61g{)vari Hårr, Hugstari, Hle5jolfr, Gloinn, Dori, 6 ri, Diifr, Andvari, Heptifili, Hårr, Sviarr. En J)essir komu fra Svarinshaugi til Aurvanga å Joruvollu, ok er }3a3an kom- inn Lofarr. f*essi eru nofn J)eira: Skirfir, Virfir, SkåfiQr, Ai, Alfr, Yngvi, Eikinskjaldi, Fair, Frosti, Fi3r, Ginnarr. 15. På mælti Gangleri: Hvar er hof- udstadrinn e3a helgistaSr go3anna? — Hårr svarar: f^at er at aski Yggdrasils, par skulu go3in eiga doma sina hvem dag. — f*å mælti Gangleri: Hvat er at segja fra f>eim sta3? — f*å segir Jafnhårr: Askrinn er allra trjå mestr ok beztr; limar hans dreifask um heim allan ok standa yfir himni; J)rjår rætr trésins halda J)vi upp ok standa afarbreitt; ein er me3 åsum, onnur me3 hrim|)ursum, }>ar sem fordum var Ginnungagap; in GYLFAGINNING. 31 J)ri9ja stendr yfir Niflheimi, ok undir J)ciri rot er Hvergelmir, en NiShoggr gnagar ne5an rotna. En undir J)eiri rot, er til hrimjmrsa horfir, J)ar er Mimis- brunnr, er S|)ek3 ok manvit er i folgit> ok heitir så Mimir, er å brunninn ; hann er fullr af visendum, fyrir J)vi at hann drekkr or brunninum af horninu Gjallar- horni. Par kom Alfo3r ok beiddisk eins drykkjar af brunninum, en hann fekk eigi fyrr en hann lag5i auga sitt at ve3i; svå segir i Voluspå: Alt veit ek, 69inn, hvar J)ii auga fait i J)eim inum mæra Mimis-brunni; drekkr mjo9 Mimir morgin hverjan af ve9i ValfoQrs. Vitu9 ér enn, e9a hvat? I^riQja rot asksins stendr å himni, ok undir J)eiri rot er brunnr så, er mjok er heilagr, er heitir UrQarbrunnr ; J)ar eigu go9in domsta9 sinn; hvern dag ri5a æsir ]3angat upp um Bifrost; hon heitir ok Asbru. Hestar åsanna heita svå : Sleipnir er baztr, hann å 69inn, hann heflr åtta fætr ; annarr er GlaQr, III. Gyllir, 32 GYLFAGINNING. IV. Glenr, V. SkeiSbrimir, VI. Silfrin- toppr, VII. Sinir, VIII. Gisl, IX. Falhofnir, X. Gulltoppr, XI. Léttfeti. Baldrs hestr var brendr me3 honum, en f'orr gengr til domsins ok ve3r år {3ær, er svå heita : Kormt ok Ormt ok Kerlaugar II, }3ær skal t^orr va3a dag hvern, es hann dæma ferr at aski Yggdrasils; J)vi at Åsbrii brenn 611 loga, heilog votn hloa. På mælti Gangleri: Brenn eldr yfir Bifrost? — Hårr segir: Fat, er jsii sér rautt i boganum, er eldr brennandi; upp å himin mundu ganga bergrisar, et 611- um væri fært å Bifrost, f>eim er fara vilja. Margir staQir eru å himni fagrir, ok er J)ar alt gu31ig vorn fyrir; })ar stendr salr einn fagr undir askinum vi3 brunninn, ok or J)eim sal koma III meyjar, J>ær er svå heita: Ur3r, VerSandi, Skuld. Pessar meyjar skapa monnum aldr; J>ær kollum vér nornir. En eru fleiri nornir, J)ær er koma til hvers barns, er borit er, at skapa aldr, ok eru pessar goQkunnigar, K GYLFAGINNING. 33 en aQrar ålfaættar, en hinar III. dverga- ættar, svå sem hér segir: Sundrbornar mjok segi ek nornir vesa, eigu-t J)ær ætt saman; sumar eru åskungar, sumar eru alfkungar, sumar dætr Dvalins. På mælti Gangleri: Ef nornir rå5a ør- logum manna, |)å skipta J)ær geysiqjafnt, er sumir hafa gott lif ok rikuligt, en sumir hafa litit lén e3a lof, sumir langt lif, sumir skamt. — Hårr segir: G65ar nornir ok vel ættaQar skapa g63an aldr; en |>eir menn, er fyrir oskopum ver5a, |)å valda ]}vi illar nornir. 16. I^å mælti Gangleri: Hvat er fieira at segja stormerkja frå askinum? — Hårr segir: Mart er |}ar af at segja. Orn einn sitr i limum asksins, ok er hann margs vitandi ; en i milli augna honum sitr haukr så, er heitir VeQrfolnir. fkorni så, er heitir Ratatoskr, rennr upp ok ni3r eptir askinum ok berr ofundarorQ milli arnar- ins ok NiQhoggs; en IV hirtir renna i limum asksins ok bita barr; J)eir heita svå : Dåinn, Dvalinn, Duneyrr, DuraJ3ror. En svå margir ormar eru i Hvergelmi 3 34 GYLFAGINNING. me3 NiShogg, at engi tunga må telja; svå segir hér: Askr Yggdrasils dr^-gir erfiQi meira an menn viti; hjortr bitr ofan, en å hliQu fiinar, skeråir Ni3hoggr ne3an. Svå er enn sagt: Ormar fleiri liggja und aski Yggdrasils, en J)at of hyggi, hverr 6svi3ra apa Goinn ok Moinn, J)eir'ro Grafvitnis synir, Gråbakr ok GrafvolluQr; 6fnir ok Svåfnir hygg ek at æ myni mei5s kvistum nå. Enn er J)at sagt, at nornir f>ær, er byggva vi9 Ur3arbrunn, taka hvern dag vatn i brunninum ok me3 aurinn f>ann, er liggr nm brunninn, ok ausa upp yfir askinn, til ]3ess at eigi skulu limar hans tréna e3a fiina, en J)at vatn er svå heilagt, at allir hlutir, J)eir er [)ar koma i brunninn, ver3a svå hvitir sem hinna su, er skjall GYLFAGINNING. 35 heitir, er innan liggr vi3 eggskurn; svå sem hér segir: Ask veit ek ausinn, heitir Yggdrasill, hårr ba5mr heilagr, hvita-auri; J)a9an koma doggvar, es i dala falla; stendr æ yfir grænn UrQarbrunni. Su dogg, er pa3an af fellr å jorSina, f>at kalla menn hunangfall, ok J>ar af fæ3ask byflugur. Fuglar II f æSask i Ur3arbrunni ; J)eir heita svanir, ok af J)eim fuglum hefir komit |)at fuglakyn, er svå heitir. 17. På mælti Gangleri: Mikil ti3endi kant |)u at segja af himninum; hvat er J)ar fleira hofu3sta3a en at UrSarbrunni? — Hårr segir: Margir sta5ir eru J)ar gofugligir; så er einn sta3r J)ar, erkalla3r er Alfheimr; J>ar byggvir folk J)at, er Ljosålfar heita; en Dokkålfar bua niQri i jor3u, ok eru £>eir olikir s^num ok miklu olikari reyndum. Ljosålfar eru fegri en sol synum, en Dokkålfar eru svartari en bik. E*ar er enn så sta3r, er BreiSablik er kallat, ok engi er J>ar fegri sta3r. E>ar er ok så, er Glitnir heitir, ok 3* 36 GYLFAGINNING. eru veggir hans ok ste3r allar ok stolpar af rau3u gulli, en f>ak hans af silfri. t^ar er enn så sta3r, er Himinbjorg heita; så stendr å himins-enda vi3 briiarsporå, J)ar er Bifrost kemr til himins. f*ar er enn mikill sta3r, er Valaskjålf heitir; J)ann sta3 å 63inn; £>ann ger3u go3in ok j3ok5u skiru silfri; ok J)ar er Hli3skjålfin i dess- um sal, J)at håsæti er svå heitir; ok J)å er Alfo5r sitr i |)vi sæti, J^å sér hann of alla heima. A sunnanverSnm himins- enda er så salr, er allra er fegrstr ok bjartari en solin, er Gimle heitir; hann skal standa, \)å er bæ3i himinn ok jord hefir farizk, ok byggva J>ann sta3 g63ir menu ok réttlåtir of allar aldir; svå segir i Voluspå: Sal veit ek standa solu fegra, golli J)ak3an å Gimle; J)ar skulu dyggvar drottir byggva ok of aldrdaga yn3is njota. På mælti Gangleri : Hvat gætir }3ess staQ- ar, J)å er Surtalogi brennir himin ok jor5? — Hårr segir: Svå er sagt, at annarr GYLFAGINNING. 37 himinn sé su3r ok upp fra |)essum, ok heitir så Andlangr, en hinn III. himinn sé enn upp fra J)eim, ok heitir så Vi3- blåinn, ok å J)eim himni hyggjum vér {)enna sta3 vera, en Ljosålfar einir hyggj- um vér at mi byggvi J>å sta3i. 18. I^å mælti Gangleri: Hva3an kemr vindr; hann er sterkr, svå at hann hrær- ir stor hof, ok hann æsirjeld; en svå sterkr sem hann er, £>å må eigi sjå hann; {)vi er hann undarliga skapaSr. — På segir Hårr: I^at kann ek vel segja |)ér; å norQanverQum himins-enda sitr jotunn, så er Hræsvelgr heitir: hann hefir arnar- ham; en er hann beinir flug, \)å stendr vindr undan vængjum hans, sem hér segir: Hræsvelgr heitir, es sitr å himins enda, jotunn i arnar ham; af hans vængjum kveSa vind koma alla menn yfir. 19. På mælti Gangleri: Hvi skilr svå mikit, at sumar skal vera heitt, en vetr kaldr? — Hårr segir: Eigi mundi svå fr69r ma9r spyrja, |>vi at J>etta vitu allir at segja; en ef J)u einn ert orQinn svå få- 38 GYLFAGINNING. viss, at eigi hefir fretta heyrt, frå vil ek J)6 J>at vel vir3a, at heldr spyrir fru eitt sinn 6fr691iga en J)ii gangir lengr duliftr ]>ess, er skylt er at vita. Svåsu5r heitir så, er fa9ir Sumars er, ok er hann sællifr, svå at af hans heiti er frat kallat svåsligt, er blitt er; en fadir Vetrar er ymist kall- a9r Vindljoni e9a Vindsvalr; hann er VåsaQar son, ok våru freir åttungar grimm- ir ok svalbrjostaSir, ok hefir Vetr freira skaplyndi. 20. På mælti Gangleri: Hverir eru æsir, freir er monnum er skylt at trua å? — Hårr svarar: Tolf eru æsir go9- kunnigir. — På mælti Jafnhårr: Eigi eru åsynjurnar ohelgari, ok eigi megu frær minna. — På mælti fM3i: 09inn er æztr ok elztr åsanna; hann ræ3r ollum hlutum, ok svå sem onnur go3in eru mått- u& M frjona honum 611 svå sem born fo3ur, en Frigg er kona hans, ok veit hon 611 ørlog manna, J)6tt hon segi eigi spår, svå sem hér er sagt, at 63inn mælti sjålfrvi3 frann ås, er Loki heitir: QErr estu mi Loki, ok ørviti; hvi né lezkafrii, Loptr? ørlog Frigg GYLFAGINNING. 30 hygg ek at 611 viti, £>6tt hon sjalfgi segi. 63inn heitir Alfo3r, J)vi at hann er fa3ir allra go3a; hann heitir ok ValfoQr, J)vi at hans éskasynir eru allir J)eir, er i val falla; J)eim skipar hann Valholl ok Vingélf, ok heita £>eir J)å Einherjar. Hann heitir ok HangaguQ ok Haptagu3, FarmaguQ, ok enn hefir hann nefnzk å fleiri vega, J)å er hann var kominn til GeirroSar konungs: Hétumk Grimr ok Gangleri, Herjann, Hjålmberi, £>ekkr, P*ri3i, Pu3r, U3r, Helblindi, Hårr, Sa3r, Svipali, Sanngetall, Herteitr, Hnikarr, Bileygr, Båleygr, Bolverkr, Fjolnir, Grimnir, GlapsviQr, Fjolsvidr, Si5hottr, Si5skeggr, Sigfo3r, Hniku3r, Alfo5r, Atridr, Farmatyr, 6ski, 6mi, Jafnhårr, Biflindi, 40 GYLFAGINNING, Gondlir, HårbarQr, SviQurr, Svi3rir, Jålkr, Kjalarr, Vi3urr, fror, Yggr, f^undr, Vakr, Skilfingr, VåfuQr, Hroptatyr, Gautr, Veratyr. f^å mælti Gangleri: Geysimorg heiti hafi })ér gefit honum, ok t>at veit trua min, at J)at mim vera mikill fr631eikr, så er hér kann skyn ok dæmi, hverir atburdir liafa or3it sér til hvers pessa nafns. — På svarar Hårr: Mikil skvnsemi er at rifja J)at vandliga upp; en \)6 er J)ér {Dat skjotast at segja, at flest heiti hafa verit gefin af f>eim atburS, at svå margar sem eru greinir tungnanna i veroldunni, på Jjykkjask allar |)j63ir Jnirfa at breyta nafni hans til sinnar tungu til åkalls ok bæna fyrir sjalfum sér; en sumir atburåir til )3essa heita hafa gorzk i fer5um hans, ok er |)at fært i fråsagnir, ok muntu eigi mega fr63r ma3r heita, ef £>ii skalt eigi kunna segja fra £>eim storti3endum. 21. E*å mælti Gangleri: Hver eru nofn annarra åsanna eda hvat skulu f>eir at hafask e5a hvat hafa £>eir gort til frama? — Hårr segir: fcorr er J)eira framast, så GYLFAGINNING. 41 er kallaår er Åsa-ftørr e3a Oku-forr, hann er sterkastr allra go3anna ok manna. Hann å J)ar riki, er friidvangar heita, en holl hans heitir Bilskirnir: i £>eim sal eru V hundrud golfa ok fjorir tigir, J)at er hus mest, svå at menn viti; svå segir i Grimnismålum : Fimm hundrud golfa ok umb fjorum togum, svå hygg ek Bilskirni me3 bugum; ranna |)eira, es ek rept vita, mins veit ek mest magar. ftørr å hafra II, er svå heita: Tanngnjostr ok Tanngrisnir, ok rei3 på, er hann ekr, en hafrarnir draga reiQna; £>vi er hann kallaSr Oku-ftørr. Hann å ok III kost- gripi; einn er hamarrinn Mjolnir, er hrimjmrsar ok bergrisar kenna, J)å er hann kemr å lopt, ok er £>at eigi undar- ligt; hann hefir lamit margan haus å fe3rum e3a frændum J)eira. Annan grip å hann beztan, megingjarQar, ok er hann spennir J)eim um sik, på vex honum åsmegin hålfu. Hinn III. hlut å hann, |>ann er mikill gripr er i, J)at eru jårn- glofar; £>eira må hann eigi missa vid hamarsskaptit. En engi er svå fro3r, at 42 GYLFAGINNING. telja kunni 611 storvirki hans; en segja kann ek J)ér svå morg tiQendi fra hon- um, at dveljask munu stundirnar, å5r en sagt er alt, f>at er ek veit. 22. På mælti Gangleri: Spyrja vil ek ti3enda af fleirum åsunum. — Hårr segir: Annarr sonr 63ins er Baldr, ok er fra honum gott at segja; hann er beztr, ok hann lofa allir. Hann er svå fagr ålit- um ok bjartr, at lysir af honum, ok eitt grås er svå hvitt, at jafnat er til Baldrs brår, £at er allra grasa h vi tast; ok J)ar eptir måtfm marka fegrfl hans bæ3i å hår ok å liki; hann er vitrastr åsanna ok fegrst tala3r ok liknsamastr, en su nåttura fylgir honum, at engi må haldask domr hans. Hann b^r, bar sem héltir ■ „rur, W ir-i 1111 •> * * BreiQablik, J)at er å himni; i J)eim staå må ekki vera ohreint, svå sem hér segir: Brei3ablik heita, J)ar es Baldr hefir sér of gorva sali; å J)vi landi, es ek liggja veit fæsta feiknstafi. 23. Hinn J)H9i åss er så, er kallaQr er Njor9r; hann byr å himni, f>ar sem heitir Noatiin. Hann rædr fyrir gongu vinds, GYLFAGINNING. 43 ok stillir sjå ok eld; å hann skal heita til sæfara ok til vei3a. Hann er svå auQigr ok fésæll, at hann må gefa J>eim au3 landa e3a lausafjår; å hann skal til J>ess heita. Eigi er NjorQr åsa ættar; hann var upp fæddr i Vanaheimi, en Vanir gislu3u hann goSunum, ok toku i mot at gislingu J)ann, er Hænir heitir; hann var3 at sætt me3 go3um ok Vonum. Njor8r å J)å konu, er Ska8i heitir, dottir ^jaza jotuns. Ska3i vill hafa biista3 J>ann, er ått hafSi fa3ir hennar, J)at er å fjoll- um nokkurum, J)ar sem heitir t^rym- heimr, en Njor5r vill vera nær sæ; J>au sættusk å J>at, at J)au skyldu vera IX nætr i frymheimi, en J)å aQrar IX at Noatiinum. En er NjorQr kom aptr til Noatiina af fjallinu, £>å kva3 hann J>etta: Lei3 erumk fjoll, vask-a lengi å, nætr einar niu; lilfa-^ytr mér f>6tti illr vesa hjå songvi svana. t*å kva3 Ska3i £>etta: Sofa ek né måttak sæfar be3jum å fogls jarmi fy rir; 44 GYLFAGINNING. så mik vekr, es af vi3i kemr, morgin hverjan mår. På for Ska3i upp å fjall ok byggSi i fVymheimi, ok ferr hon mjok å ski3um ok me3 boga ok skytr dyr; hon heitir 6ndurgo3 e5a ondurdis; svå er sagt: I^rymheimr heitir, es f>jazi bjo, så enn åmåtki jotunn; en nii Ska3i byggvir, skir bru3r go3a, fornar toptir fo9ur. 24. Njor3r i Noatunum gat si3an II horn; hét annat Freyr, en dottir Freyja; |)au våru fogr ålitum ok matt ug. Freyr er hinn ågætasti af åsum ; hann ræ3r fyrir regni ok skini solar ok J>ar me3 åvexti jar3ar, ok å hann er gott at heita til års ok fri3ar; hann ræ3r ok fésælu manna. En Freyja er ågætust af Asynjum; hon å £>ann bæ å himni, er Folkvangr heitir; ok hvar sem hon ri3r til vigs, J>å å hon hålfan val, en hålfan 03inn, svå er hér saat : Folkvangr heitir, en J>ar Freyja ræ3r sessa kostum i sal; ir>' GYLFAGINNING. 45 halfan val hon k^ss hverjan dag, en halfan 63inn å. Salr hennar Sessrumnir, hann er mikill ok fagr; en er hon ferr, J)å ekr hon å kottum sinum ok sitr i rei3. Hon er nåkvæmust monnum til å at heita, ok af hennar nafni er f>at tignar-nafn, er rikiskonur eru kallaSar frovur. Henni lika3i vel mansongr; å hana er gott at heita til åsta. 25. På mælti Gangleri: Miklir J)ykkja mér J)essir fyrir sér æsirnir ok eigi er undarligt, at mikill kraptr fylgi y5r, er ]}ér skuluQ kunna skyn goSanna ok vita, hvert bi3ja skal hverrar bænarinnar. E3a eru fleiri enn go3in? — Hårr segir: Så er enn åss, er Tyr heitir; hann er djarfastr ok bezt huga3r ok hann ræ3r mjok sigri i orrostum; å hann er gott at heita hreystimonnum. I^at er ordtak, at så er tyhraustr, er um fram er a3ra menn ok ekki sésk fyrir. Hann er ok vitr, svå at J>at er ok mælt, at så er ty- spakr, er vitrastr er. f^at er eitt mark um djarfleik hans \>å er æsir lokku3u Fenrisiilf til J)ess at leggja fjoturinn å hann, Gleipni, f)å tru3i hann f>eim eigi, 46 GYLFAGINNING. at f>eir mundu leysa hann, fyrr en J)eir I6g3u honum at ve3i hond T^s i munn hans, en J)å er æsir vildu eigi leysa hann, J)å beit hann hondina af, f>ar er nii heitir ulfliSr, ok er hann einhendr ok ekki kalladr sættir manna. 26. Bragi heitir einn, hann er ågætr at speki ok mest at målsnild ok orSfimi; hann kann mest af skåldskap, ok af honum er bragr kalla3r skåldskapr, ok af hans nafni er så kalla3r bragr karla e3a bragr kvinna, er or5snild hefir framarr en a3rir, kona e3a karlma3r. Kona hans er I3unn; hon var3veitir i eski sinu epli J)au, er go3in skulu å bita, J)å er J>au eldask, ok ver3a J)å allir ungir, ok svå mun vera alt til ragnarøkrs. — På mælti Gangleri : Allmikit J)ykki mér go3in eiga undir gæzlu edatrunadi I3unnar. — I^å mælti Hårr ok hlo vi3 : Nær lag3i J)at ofæru einu sinni; kunna mun ek J>ar af at segja, en \>u skalt nii fyrst heyra fleiri nofn åsanna. 27. Heimdallr heitir einn, hann er kalla3r hviti-åss, hann er mikill ok heilagr; hann båru at syni meyjar niu ok allar systr; hann heitir ok Hallinski3i ok Gullintanni; tennr hans våru af gulli; GYLFAGINN1NG. 47 hestr hans heitir Gulltoppr. Hann b^r |>ar er heita Himinbjorg vi5 Bifrost; hann er vor3r go5a ok sitr £>ar vi3 himins- enda at gæta bruarinnar fyrir bergrisum ; hann J>arf minna svefn en fugl; hann sér jafnt nott sem dag hundraQ rasta frasér; hann heyrir ok {>at, er grås vex å jor3u e3a ull å sau3um ok alt J>at, er^ hæra lætr; hann hefir lii5r J)ann, er Gjallar- horn heitir, ok heyrir blåstr hans i alla heima. Hér er svå sagt: Himinbjorg heita, en |)ar Heimdall kve3a valda véum; |)ar vorQr go3a drekkr i væru ranni gla3r enn g63a mjo5, Ok enn segir hann sjålfr i Heimdalar- galdri : Niu em ek mæ3ra mogr, niu em ek systra sonr. 28. Ho3r heitir eirn åssinn, hann er blindr; ærit er hann sterkr, en vilja mundu go3in, at Jænna ås J)yrfti eigi at nefna, J)vi at hans handaverk munu lengi vera hof3 at minnum me3 go3um ok monnum. 48 GYLFAGINNING. 29. Vi3arr heitir einn, hinn pogli åss; hann hefir sko }>jokkvan. Hann er sterkr, næst J)vi sem f^orr; af honum hafa go5in mildt traust i allar prautir. 30. Åli e3a Våli heitir einn, sonr 63- ins ok Rindar; hann er djarfr i orrostum ok mjok happskeytr. 31. Ullr heitir einn, sonr Sifjar, stjiip- sonr f^ors; hann er bogma3r sva go5r, ok ski3færr sva, at engi må vi 3 hann keppask. Hann er ok fagr ålitum ok hefir hermanns atgervi; å hann er gott at heita i einvigi. 32. Forseti heitir sonr Baldrs ok Nonnu Nepsdotlur. Hann å J)ann sal å himni, er Glitnir heitir; en allir, er til hans koma me3 sakarvendræ3i, J)å fara allir såttir å braut; så er donistadr beztr me3 go3um ok monnum; svå segir hér: Glitnir heitir salr, hann es golli studdr ok silfri f>ak3r et sama; en par Forseti byggvir flestan dag ok svæfir allar sakar. 33. Så er enn taldr me3 åsum, er sumir kalla rogbera åsanna ok frum- kve3a flærSanna ok vamm allra go3a GYLFAGINNING. 49 ok manna. Så er nefndr Loki e3a Loptr, sonr Fårbauta jotuns; m63ir hans heitir Laufey e3a Nål; bræ5r hans eru £>eir Byleistr ok Helblindi. Loki er fri3r ok fagr synum, illr i skaplyndi, mjok fjol- breytinn at håttum; hann haf3i på speki um fram a3ra menn, er slæg3 heitir, ok velar til allra hluta; hann kom åsum jafnan i fult vendræSi, ok opt leysti hann på me3 vélrædum. Kona hans heitir Sigyn; sonr {>eira Nari e3a Narfi. 34. Enn åtti Loki fleiri born. Angr- bo3a hét gygr i Jotunheimum; vi3 henni gat Loki III born; eitt var Fenrisiilfr, annat Jormungandr, [)at er Mi5gar3s- ormr, III. er Hel. En er goQin vissu til, at J>essi III systkin fæddusk upp i Jotun- heimum ok go3in rok3u til spådoma, at af J)essum systkinum myndi J)eim mikit ohapp standa, ok })6tti ollum ills af væni, fyrst af moSerni ok enn verra af faSerni. På sendi Alfo3r til go3in at taka bornin ok færa sér. Ok er |)au komu til hans, på kasta3i hann ormin- um i hinn djiipa sæ, er liggr um lond oli, ok 6x så ormr svå, at hann liggrimiSju hafinu of lond 611 ok bitr i spor3 sér. Hel kasta3i hann i Niflheim ok gaf henni 4 50 GYLFAGINNING. vald yfir IX heimum, at hon sk3^1di skipta ollum vistum me3 J)eim, er til hennar våru sendir, en J)at eru sottdauSir menn ok ellidau3ir. Hon å J)ar mikla bolsta3i, ok eru gar3ar hennar forkunn- arhåfir ok grindr storar. ÉljiiQnir heitir salr hennar, hungr diskr hennar, sultr knifr hennar, Ganglati {>ræll, Ganglot ambått, fallanda-fora3 f>reskoldr, er inn gengr, kor sæing, blikjanda-bol årsali hennar. Hon er blå hålf, en hålf me3 horundarlit; £>vi er hon audkend ok heldr gniipleit ok grimmlig. Ulfinn fæddu æsir heima, ok haf3i T)rr einn djarfleik at ganga til at gefa honum mat. En er go3in så, hversu mikit hann ox hvern dag, ok allar spår sog3u, at hann myndi vera lag3r til ska3a f)eim, J)å fengu æs- irnir |)at rå3, at £>eir ger3u fjotur all- sterkan, er J)eir kollu3u Læ3ing, ok båru hann til ulfsins ok bå3u hann reyna afl sitt vi3 fjoturinn; en lilfinum f>otti sér f>at ekki ofrefli ok lét J)å fara me3, sem J)eir vildu. En hit fyrsta sinn er lilfrinn spyrndi vi3, brotnadi så fjoturr; svå leystisk hann or LæQingi. P vi næst ger 3 u æsirnir annan fjotur hålfu sterkara, er J)eir kollu3u Droma, ok bå3u enn ulfinn GYLFAGINNING. 51 reyna f>ann fjotur ok tolQu hann ver3a mundu ågætan mjok af afli, ef slik stor- smi3i mætti eigi halda honum; en lilfr- inn hugsaSi, at J)essi fjoturr var sterkr mjok, ok J>at me3, at honum haf3i afl vaxit si3an er hann braut Læ3ing — kom {>at i hug, at hann myndi ver3a at leggja sik i hættu, ef hann skyldi frægr ver3a, ok lét leggja å sik fjoturinn. Ok er æsir tol3usk biinir, J)å hristi lilfrinn sik ok laust fjotrinum å jorQina ok knuQisk fast at, spyrndi vi9, braut fjoturinn, svå at fjarri flugu brotin; svå drap hann sik or Droma. I^at er siSan haft fyrir orQtak, at »leysi or LæQingi«, e9a »drepi or Droma«, på er einn hverr hlutr er åkaf- liga sottr. Eptir J>at ottuQusk æsirnir, at J)eir myndi eigi få bundit ulfinn; J)å sendi AlfoQr J)ann, er Skirnir er nefndr, sendimaSr Freys, ofan i Svartålfaheim til dverga nokkurra ok lét gera fjotur J)ann, er Gleipnir heitir; hann var gorr af VI hlutum, af dyn kattarins ok af skeggi konunnar ok af rotum bjargsins ok af sinum bjarnarins ok af anda fisks- ins ok af fogls hråka; ok J>6ltii vitir eigi å5r ]3essi ti9endi, |)å måttu mi finna skjott hér sonn dæmi, at eigi er logit at 4* 52 GYLFAGINNING. J)ér: sét munt J)ii hafa, at konan hefir ekki skegg ok engi dynr ver5r af hlaupi kattarins, ok eigi eru rætr undir bjarginu; ok J>at veit triia min, at jafnsatt er J>at alt, er ek hefi sagt J)ér, J>6tt J^eir sé sumir hlutir, er pu matt eigi reyna. — t^å mælti Gangleri: t^etta må ek at visu skilja at satt er; J)essa hluti må ek sjå, er J)ii hefir nu til dæma tekit; en hvern- ig var3 fjoturrinn smi5a3r? — Hårr segir: fcat kann ek \>ér vel segja; fjoturrinn var3 sléttr ok blautr sem silkiræma, en svå traustr ok sterkr sem mi skaltu heyra. På er fjoturrinn var fær3r åsunum, |)6kku3u J)eir vel sendimanni sitt erendi. På foru æsirnir ut i vatn J)at, er Åm- svartnir heitir, i holm J)ann, er Lyngvi er kalla3r, ok kolluQu me3 sér ulfinn, syndu honum silkibandit ok bå3u hann slita ok kvå3u vera nokkuru traustara, en likendi £>ætti å fyrir digrleiks sakar, ok seldi hverr 69rum ok treysti me3 handafli, ok slitna3i eigi, en J)6 kvå3u J>eir ulfinn slita mundu. På svarar ulfr- inn: svå lizk mér å Jænna dregil, sem enga fræg3 munak af hljota, J>6tt ek slita i sundr svå mjott band; en ef J)at er gort me3 list ok vél, J>6tt |)at s)vnisk litit, GYLFAGINNING. 53 på kemr J)at band eigi å mina fæti\ t*å sog3u æsirnir, at hann myndi skjott sundr slita mjott silkiband, er hann hafåi fyrr brotit stora jårnfjotra, en ef pu fær eigi J)etta band slitit, på muntu ekki hræda mega go3in, skulum vér på leysa }3ik. Ulfrinn segir: ef ér bindi3 mik, svå at ek fæk eigi leyst mik, på skolliQ pér svå, at mér mim seint ver5a at taka af y3r hjalp; éfiiss em ek at låta J)etta band å mik leggja; en heldr en J)ér fryi5 mér hugar, |)å leggi einn hverr yQarr hond sina i munn mér at vedi, at J>etta sé falslaust gort. En hverr åsanna så til annars, ok J)6tti mi vera tvau vendræQi, ok vildi engi sina hond fram selja, fyrr en T}^r lét fram hægri hond sina ok leggr i munn ulfinum. En er ulfrinn spyrnir, på har3na5i bandit, ok J)vi hardara er hann brauzk um, J)vi skarp- ara var bandit. f*å hlogu allir nema Tyr; hann lét hond sina. På er æsirnir så, at ulfrinn var bundinn at fullu, f)å toku £>eir festina, er or var fjotrinum, er Gelgja heitir, ok drogu hana gognum hellu mikla, — su heitir Gjoll, — ok festu helluna langt i jor3 ni3r; på toku peir mikinn stein ok skutu enn lengra i jord- 54 GYLFAGINNING. ina, — så heitir Witi, — ok hofQu pann stein fyrir festarhælinn. Ulfrinn gapQi åkafliga ok feksk nm mjok ok vildi bita på; peir skutu i munn honum sver3i nokkuru; nema hjoltin vi5 neQra gomi, en efra gomi blodrefillinn; pat cr gom- sparri hans. Hann grenjar illiliga ok slefa renn or munni hans; pat er å sii, er Van heitir; par liggr hann til ragnarøkrs. — f*å mælti Gangleri: Fuixhiilla barna eign gat Loki, en 611 pessi systkin eru mikil fyrir sér, — en fyrir hvi dråpu æsir eigi ulfinn, er peim er ills af honum van? — Hårr svarar: Svå mikils virdu go9in vé sin ok griftastaQi, at eigi vildu pau saurga på me3 bl69i lilfsins, pott svå segi spårnar, at hann myni verfla at bana 03ni. 35. f*å mælti Gangleri: Hverjar eru åsynjurnar? — Hårr segir: Frigg er æzt; hon å pann bæ, er Fensalir heita, ok er hann allvegligr. Onnur er Saga, hon hyr å Sokkvabekk, ok er pat mikill stach*. III. er Eir, hon er læknir beztr. IV. er Gefjun, hon er mær, ok henni pjona pær, er meyjar andask. V. er Fulla, hon er enn mær, ok ferr laushår ok gullband nm hofu9; hon berr eski Friggjar ok gætir GYLFAGINNING. 55 skoklæ5a hennar ok veit launråS me5 henni. VI. Freyja er tignust me3 Frigg; hon giptisk J)eim manni, er 63r heitir; dottir J)eira er Hnoss; hon er svå fogr, at af hennar nafni eru hnossir kallaSar, J)at er fagrt er ok gersimligt. 63r for i braut langar lei3ir, en Freyja grætr eptir, en tår hennar er gull rautt. Freyja å morg nofn; en su er sok til J>ess, at hon gaf sér ^mis heiti, er hon for me3 okunn- um J)jo9um at leita 65s; hon heitir Mar- doll ok Horn, Gefn, Syr. Freyja åtti Brisingamen. Hon er ok kollu3 Vanadis. VII. Sjofn, hon gætir mjok til at snua hugum manna til åsta, kvinna ok karla, ok af hennar nafni er elskhuginn kallaQr sjafni. VIII. Lofn, hon er svå mild ok g63 til åheita, at hon fær leyfi af Alfo3r e3a Frigg til manna samgangs, kvinna ok karla, J)6tt å3r sé bannat e3a })ver- tekit f)ykki; |)at er af hennar nafni lof kallat, ok svå J)at^ at hon er lofu3 mjok af monnum. IX. Vår, hon hly3ir å ei3a manna ok einkamål, er veita sin å milli konur ok karlar; J)vi heita J>au mål vår- ar; hon hefnir ok J)eim, er brig3a. X. Vor, hon er vitr ok spurul, svå at engi hlut må hana leyna; J)at er or3tak, at 56 GYLFAGINNING. kona ver3i vor pess, er hon verår vis. XI. Syn, hon gætir dura i hollinni, ok lykr fyrir peim, er eigi skulu inn ganga; ok hon er sett til varnar å pingum fyrir pau mål, er hon vill osanna; pvi er pat orQtak, at syn sé fyrir sett, på er madr neitar. XII. Hlin, hon er sett til gæzlu yfir peim monnum, er Frigg vill forSa vi3 håska nokkurum; pa3an af er pat or9tak, at så, er for3ask, hleinir. XIII. Snotra, hon er vitr ok låtprii3; af hennar heiti er kallat snotr kona e9a karlmaQr, så er hoflåtr er. XIV. Gnå, hana sendir Frigg i ymsa heima at erendum sinum. Hon å pann hest, er renn lopt ok log ok heitir Hofvarpnir. f*at var eitt sinn, er hon rei3, at Vanir nokkurir så rei3 henn- ar i loptinu; på mælti einn: Hvat par flygr? hvat par ferr, e3a at lopti li3r? Hon s var ar: Né ek ftyg, po ek ferk ok at lopti lidk å Hofvarpni, peim es Hamskerpir gat vi3 Gar3rofn. GYLFAGINNING. 57 Af Gnår nafni er svå kallat, at J)at gnæf- ar, er hått ferr. Sol ok Bil eru talQar me3 åsynjum, en sagt er fyrr e51i f>eira. 36. Enn eru J>ær aQrar, er J)jona skulu i Valholl, bera drykkju ok gæta bor5- biinaQar ok olgagna; svå eru J)ær nefnd- ar i Grimnismålum: Hrist ok Mist vil ek at mér horn beri, Skeggjold ok Skogul, Hildr ok fruSr, Hlokk ok Herfjotur, Goll ok GeirahoQ, Randgri3r ok Rå3gri5r ok Reginleif, J>ær bera Einherjum 61. Pessar heita valkyrjur; f>ær sendir OQinn til hverrar orrostu; \>ær kjosa feig3 å menn ok rå3a sigri. Gu3r ok Rota ok norn hin yngsta, er Skuld heitir, ri3a jafn- an at kjosa val ok rå3a vigum. Jor3, m63ir fors, ok Rindr, mo5ir Våla, eru taldar me3 åsynjum. 37. Gymir hét madr, en kona hans AurboQa; hon var bergrisa ættar; dottir J)eira var Ger3r, er allra kvinna var fegrst. fat var einn dag, at Freyr haf3i gengit i HliQskjålf ok så of heim£ alla ; en er 58 GYLFAGINNING. hann leit i norSrætt, J)å så hann å ein- um bæ mikit hiis ok fagrt, ok til J)ess hiiss gekk kona, ok er hon tok upp hondunum ok lauk hur3 fyrir sér, J>å lysti af hondum hennar bæ3i i lopt ok å log ok allir heimar birtusk af henni; ok svå hefndi honum J)at mikillæti, er hann haf9i sezk i f>at hit helga sæti, at hann gekk i braut fullr af harmi. Ok er hann kom heim, mælti hann ekki; ekki svaf hann, ekki drakk hann; engi f>or9i at krefja hann målsins. f*å lét Njor3r kalla til sin Skirni, skosvein Freys, ok ba3 hann ganga til Freys ok bei3a hann or3a ok spyrja, hverjum hann væri svå rei9r, at hann mælti ekki vi3 menn. En Skirnir lézk ganga mundii ok eigi fuss ok kva9 illra svara vera vån af honum. En er hann kom til Freys, £>å spurdi hann, hvi Freyr var svå hnipinn ok mælti ekki vifl menn. t^å svarar Freyr ok sag3i, at hann hafQi sét konu fagra, ok fyrir hennar sakar var hann svå harm- fullr, at eigi myndi hann lengi lifa, ef hann skyldi eigi nå henni — »ok nu skaltu fara ok biQja hennar mér til handa ok hafa hana hingat, hvårt er fa3ir hennar vill e9a eigi; skal ek J)at vel launa J)ér«. GYLFAGINNING. 59 På svarar Skirnir svå, at hann skal fara sendiferS, en Freyr skal få honum sver3 sitt; J)at var svå gott, at sjålft vask; en Freyr lét eigi |)at til skorta ok gaf honum sverSit. På for Skirnir ok ba5 honum konunnar ok fekk heit hennar, ok niu nottum si3ar skyldi hon J)ar koma, er Barrey heitir, ok ganga f>å at brullaup- inu me3 Frey. En er Skirnir sag3i Frey sitt erendi, på kva8 hann J)etta: Long es nott, long es onnur, hvé mega ek £>reyja J)rjår? opt mér månadr minni J)6tti, an sjå half hynott. I^essi sok var til, er Freyr var svå våpn- lauss, er hann barQisk vi9 Belja, ok drap hann me3 hjartarhorni. — På mælti Gangleri: Undr mikit er J)vilikr hofflingi, sem Freyr er, vildi gefa sver9, svå at hann åtti eigi annat jafngott; geysimikit mein var honum J)at, på er hann bardisk vi3 {)ann, er Beli heitir; J)at veit triia min, at |>eirar gjafar myndi hann på i3r- ask. — E>å svarar Hårr: Li tit mark var på at, er J)eir Beli hittusk; drepa måtti Freyr hann me3 hendi sinni; ver3a mim 60 GYLFAGINNING. J)at, er Freyr mun J)ykkja verr vi3 koma, er hann missir sveråsins, J>å er Miispells- synir fara at herja. 38. På mælti Gangleri: f*at segir ]du, at allir J>eir menn, er i orrostu hafa fallit frå upphafi heims, eru mi komnir til 63ins i Valholl; hvat hefir hann at få £>eim at vistum?; ek hug3a, at f>ar skyldi vera allmikit fjolmenni. — f*å svarar Hårr: Satt er J)at, er £>u segir, allmikit fjolmenni er J>ar; en miklu fleira skal enn ver3a, ok mun J36 oflitit jDykkja, J)å er ulfrinn kemr. En aldri er svå mikill mannfjoldi i Valholl, at eigi må f>eim en'dask flesk galtar J)ess, er Sæhrimnir heitir; hann er soQinn hvern dag, ok heill at apni. En J)essi spurning, er mi spyrr £>u, £>ykki mér likara at fair myni svå visir vera, at hér kunni satt af at segja. Andhrimnir heitir steikarinn, enEldhrimn- ir ketillinn; svå er hér sagt: Andhrimnir lætr i Eldhrimni Sæhrimni soSinn, fleska bazt, en £>at fair vitu, vi3 hvat Einherjar alask. f*å mælti Gangleri : Hvårt hefir 63inn GYLFAGINNING. 61 £>at sama borQhald sem Einherjar? — Hårr segir: På vist, er å hans bor3i stendr, gefr hann II lilfum, er hann å, er svå heita, Geri ok Freki; en enga vist £>arf hann; vin er honum bæ3i matr ok drykkr; svå segir hér: Gera ok Freka se3r gunntami3r, hr63igr HerjafoSr; en vi3 vin eitt våpngofigr 63inn æ lifir. Hrafnar II sitja å oxlum honum ok segja i eyru honum 611 tiSendi, J)au er J)eir sjå e3a heyra; {)eir heita svå, Huginnok Muninn. På sendir hann i dagan at fljuga um heim allan ok koma J)eir aptr at dogur3armåli; J)ar af ver5r hann margra tiQenda viss; J)vi kalla menn hann Hrafna- gu5; svå sem sagt er: Huginn ok Muninn fljuga hverjan dag jormungrund yfir; oumk ek Hugin, at hann aptr né komi, \>6 sjåmk ek meirr of Munin. 39. t^å mælti Gangleri: Hvat hafa Einherjar at drykk, J)at er t>eim endisk 62 GYLFAGINNING. jafngnogliga sem vistin, e3a er f>ar vatn drukkit? — På segir Hårr: Undarliga spyrr £>u mi, at AlfoSr mun bj63a til sin konungum e3a jorlum e3a 63rum rikis- monnum ok myni gefa J)eim vatn at drekka; ok £>at veit triia min, at margr kemr så til Valhallar, er dyrt mundi f)ykkjask kaupa vatsdrykkinn, ef eigi væri betra fagnadar ^angat at vitja, så er å3r J)olir sår ok svi3a til banans. Annat kann ek })ér J>a3an segja. Geit sii, er HeiSriin heitir, stendr uppi å Valholl, ok bitr barr af limum tres J>ess, er mjok er nafnfrægt, er Læra3r heitir, en or spen- um hennar rennr mjo3r så, er honfyllir skapker hvern dag; J)at er svå mikit, at allir Einherjar ver3a fulldruknir af. — På mælti Gangleri: f*at er J)eim geysi- haglig geit; forkunnargo3r vi3r mun så vera, er hon bitr af. — f*å mælti Hårr: Enn er meira mark at of hjortinn Eik- |)yrni, er stendr å Valholl ok bitr af lim- um J>ess tres, en af hornum hans ver5r svå mikill dropi, at ni3r kemr i Hver- gelmi, ok J>a3an af falla J>ær år, er svå heita: Si3, Vi3, Sækin, Eikin, Svol, Gunn- J)r6, Fjorm, Fimbulfml, Gipul, Gopul, Gomul, Geirvimul; pessar falla um åsa GYLFAGINNING. 63 byggQir. Pessar eru enn nefndar, E*yn, Vin, f>6ll, Holl, Grå3, Gunn^råin, Nyt, Not, Nonn, Hronn, Vina, Vegsvinn, f^joQnuma. 40. f*å mælti Gangleri: l^etta eru und- arlig tiQendi, er nu sagQir |)u. Geysimikit hus mun Valholl vera; allJ)rongt mun f>ar opt vera fyrir durum. — På svarar Hårr: Hvi spyrr J)ii eigi £>ess, hversu margar dyrr eru å hollinni e5a hversu storar? Ef J)ii heyrir J>at sagt, J)å muntu segja, at hitt er undarligt, ef eigi må ganga ut ok inn hverr er vill. En f>at er me3 sonnu at segja, at eigi er |)r6ngra at skipa hana en ganga i hana. Hér måttu heyra i Grimnismålum: Fimm hundruQ dura ok of fjorum togum, svå hygg ek å Valhollu vesa; åtta hundruQ Einherja ganga or einum durum, J)ås J)eir fara vi3 vitni at vega. 41. I^å mælti Gangleri : Allmikill mann- fjolQi er i Valhollu; svå njota tru minnai\ at allmikill hofQingi er 63inn, er hann styrir svå miklum her; e3a hvat er skemtun Einherja, £>å er J)eir drekka eigi? — Hårr segir: Hvern dag, J)å er peir hafa klæzk, £>å hervæ3a J)eir sik ok ganga 64 GYLFAGINNING. lit i garSinn ok berjask ok fellir hverr annan; J)at er leikr J)eira; ok er liflr at dogur3armåli, J>å ri3a J)eir heim til Val- hallar ok setjask til drykkju, svå sem hér segir: Allir Einherjar 63ins tiinum i hoggvask hverjan dag; val J)eir kjosa ok ri9a vigi frå, sitja meirr of såttir saman. En satt er J>at, er f>ii sag9ir, mikill er 69inn fyrir sér; morg dæmi finnask til J)ess. Svå er hér sagt i oråum sjålfra asanna : Askr Yggdrasils, hann es æztr vi9a en Ski9bla9nir skipa, 69inn åsa, en joa Sleipnir; Bifrost briia, en Bragi skålda; Håbrok hauka, en hunda Garmr. 42. På mælti Gangleri: Hverr å J)ann hest, Sleipni, e9a hvat er frå honum at segja? — Hårr segir: Eigi kantii deili å Sleipni ok eigi veiztu atburQi, af hverju GYLFAGINNING. 65 hann kom, en J>at mun J)ér £>ykkja frå- sagnar vert. I^at var snimma i ondverda byggd godanna, £>å er godin hofdu sett Midgård ok gort Valholl, f>å kom f>ar smidr nokkurr* ok baud at gera J)eim borg å J)rim misserum svå goda, at tru ok ørugg væri fyrir bergrisum ok hrim- Jjursum, |)6tt J)eir kæmi inn um Mid- gård, en hann mælti sér J>at til kaups, at hann skyldi eignask Freyju; ok hafa vildi hann sol ok måna, E'å gengu æsirnir å tal ok rédu rådum sinum, ok var f>at kaup gort vid smidinn, at hann skyldi eignask J)at, er hann mælti til, ef hann fengi gort borgina å einum vetri; en hinn fyrsta sumarsdag ef nokkurr hlutr væri ogorr at borginni, \)å skyldi hann af kaup- inu, ok skyldi hann af engum manni lid £>iggja til verksins. Ok er J)eir sogdu honum |)essa kosti, J)å beiddisk hann, at J)eir skyldu lofa, at hann hefdi lid af hesti sinum, er Svadilfari hét; en |)vi réd Loki, er J)at var til lagt vid hann. Hann tok til hinn fyrsta vetrardag at gera borg- ina, en of nætr dro hann til grjot å hest- inum; en f>at J)6tti åsunum mildt undr, hversu stor bjorg så hestr dro, ok hålfu meira J)i ekvirki gerdi hestrinn en smidr- 5 66 GYLFAGINNING. inn. En at kaupi fæira våru sterk vitni ok morg særi, fyrir J)vi at jotnum J>otti ekki tryggt at vera me3 åsum gri3alaust, ef t^orr kvæmi heim, en f>å var hann farinn i austrveg at berja troll. En er å lei9 vetrinn, J>å sottisk mjok borgar- ger5in, ok var hon svå ha ok sterk, at eigi måtti å J^at leita. En J)å er III dagar våru til sumars, ])å var komit mjok at borghliQi. I^å settusk go3in å domstola sina ok leitu3u rå5a ok spui*3i hverr annan, hverr J>vi hef3i rå3it, at gipta Freyju i Jotunheima e3a spilla loptinu ok himninum svå, at taka J)a9an sol ok tungl ok gefa jotnum; en |)at kom åsanit me3 ollum, at f>essu myndi råQit hafa så er flestu illu ræ3r, Loki Laufeyjarson, ok kvåQu hann ver3an ills dau5a, ef eigi hitti hann rå3 til, at smiQrinn væri af kaupinu, ok veittu Loka atgongu. En er hann var3 hræddr, J)å svar5i hann ei3a, at hann skyldi svå til haga, at smiQrinn væri af kaupinu, hvat sem hann kosta3i til. Ok hit sama kveld, er smidrinn ok ut eptir grjotinu me3 hestinn Sva3ilfara, J)å hljop or skogi nokkurum merr ok at hestinum ok hrein vi5. En er hestrinn kendi, hvat hrossi £>etta var, f>å æddisk hann ok sleit GYLFAGINNING. 67 sundr reipin ok hljop til merarinnar, en hon undan til skogar ok smi5rinn eptir ok vill taka hestinn, en pessi hross hlaupa alla nott, ok dvelsk smi8in på nott; ok eptir um daginn var3 ekki svå smi3at, sem fyrr haf3i or5it. Ok på er smi3rinn sér, at eigi mun lokit ver3a verkinu, på færisk smiSrinn i jotunmoS. En er æsirnir så pat til viss, at par varbergrisi kominn, på var3 eigi pyrmt ei3unum, ok kolludu peir å for, ok jafnskjott kom hann, ok pvi næst for å lopt hamarrinn Mjolnir; galt hann på smiSarkaupit, ok eigi sol e3a tungl, heldr synja3i hann honum at byggva i Jotunheimum ok laust pat hit fyrsta hogg, er haussinn brotna3i i smån mola, ok sendi hann ni3r undir Niflheim. En Loki hafdi på fer3 haft til Sva3ilfara, at nokknru si3arr bar hann fyl; pat var grått ok haf3i VIII fætr, ok er så hestr baztr me3 go3um ok monn- um. Svå segir i Voluspå: På gengu regin 611 å rokstola, ginnheilug go3, ok of pat gættusk, hverr hef3i lopt alt lævi blandit 5' 68 GYLFAGINNING. e3a ætt jotuns Ods mey gefna. Å gengusk ei3ar, or9 ok særi, mål 611 meginlig, es å me3al foru. I^orr einn J)ar vå J)runginn m63i; hann sjaldan sitr, es hann slikt of fregn. 43. På mælti Gangleri: Hvat er at segja frå Skidbladni, er hann er beztr skipa, hvårt er ekki skip jafnmikit sem hann? — Hårr segir: Ski3bla3nir er beztr skipanna ok me3 mestum hagleik gorr; en Naglfar er mest skip; {^at å Muspell. Dvergar nokkurir, synir Ivalda, ger3u Skidbladni ok gåfu Frey skipit; hann er svå mikill, at allir æsir megu skipa hann med våpnum ok herbiinaSi, ok hefir hann byr, Jjegar er segl er dregit, hvert er fara skal, en J)å er eigi skal fara me3 hann å sæ, J)å er hann gorr at svå morgum hlutum ok me9 svå mikilli list, at hann må vefja saman sem duk ok hafa i pungi sinum. 44. t^å mælti Gangleri: Gott skip er SkiSblaQnir; en allmikil fjolkyngi mim GYLFAGINNING. 69 vi3 vera hof 3, å3r svå fåi gort. Hvåit hefir ftørr hvergi svå farit, at hann hafi hitt fyrir sér svå rikt e3a ramt, at hon- um hafi ofrefli verit fyrir afis sakar e5a fjolkyngi? — f*å mælti Hårr: Får ma3r vættir mik at frå |)vi kunni segja, en mart hefir honum harSfært J)6tt; en J)6tt svå hafi verit, at nokkurr hlutr hafi svå ramr e3a sterkr verit, at Poty hafi eigi sigr fengit å tmnit, Ipå er eigi skylt at segja frå, fyrir J)vi at morg dæmi eru ti] }>ess ok J)vi eru allir skyldir at triia, at f^orr er måtkastr. — f*å mælti Gangleri: Svå lizk mér, sem J)ess hlutar myna ek y3r spurt hafa, er engi er til færr at segja. — £>å mælti Jafnhårr: Heyrthof- um vér sagt frå f)eim atburSum, er oss |)ykkja otruligir at sannir myni vera; en hér mun sjå sitja nær, er vita munsonn ti3endi af at segja, ok muntu |)vi triia, at hann mun eigi ljuga mi hit fyrstasinn, er aldri laug fyrr. — t*å mælti Gangleri: Hér mun ek standa ok hly3a, ef nokkurr orlausn fæsk J)essa måls, en at 63rum kosti kalla ek y3r vera yfir komna, ef }3ér kunnu3 eigi segja, J>at er ek spyr. — t^å mælti E*ri5i: Au3s)ait er mi, at hann vill |)essi ti3endi vita, pott oss pykki eigi 70 GYLFAGINNING. fagrt at segja. f*at er upphaf fæssa måls, at Oku-I^orr for me5 hafra sina ok rei3, ok me5 honum så åss, er Loki heitir; koma J)eir at kveldi til eins buanda ok få J)ar nåttsta5. En am kveldit tok ftørr hafra sina ok skar bå5a; eptir f>at våru J)eir flegnir ok bornir til ketils; en er so3it var, på settisk I^orr til nåttverQar ok ])eir lagsmenn. I^orr baud til matar me3 sér buandanum ok konu hans ok bornum ^eira; sonr buanda hét f'jålfi, en Roskva dottir. f*å lagfii I^orr hafrstok- urnar utar frå eldinum ok mælti, at bu- andi ok heimamenn hans skyldu kasta å hafrstokurnar beinunum. I^jålfi, sonr buanda, helt å lærlegg hafrsins ok spretti å knifi sinum ok braut til mergjar. I^orr dvaldisk {)ar of nottina; en i ottu fyrir dag st69 hann upp ok klæddi sik, tok hamarinn Mjolni ok brå upp ok vig3i hafrstokurnar; sto3u J)å upp hafrarnir, ok var J)å annarr haltr eptra fæti. f*at fann t^orr ok tal9i, at buandinn e3a hans hjon myndi eigi skynsamliga hafa farit me3 beinum hafrsins; kennir hann, at brotinn var lærleggrinn. Eigi parf langt frå J)vi at segja; vita megu J)at allir, hversu hræddr buandinn mundi vera, er GYLFAGINNING. 71 hann så, at E>6rr léi siga br^nnar ofan fyrir augun; en pat er hann så augnanna, på hugdisk hann falla mundu fyrir sjon- um hans einum saman; hann her3i hendrnar at hamarskaptinu, svå at hvitn- u3u kniiarnir, en buandinn ger5i, sem vån var, ok 611 hjiinin, kolluQu åkafliga, bå3u sér fri3ar, bu3u at yfirbotum alt pat, er pau åttu; en er hann så hræzlu peira, på gekk af honum moSrinn ok sefaSisk hann ok tok af peim i sætt born peira, I^jålfa ok Rosku, ok gerSusk pau på skyldir pjonostumenn hans, ok fylgja pau honum jafnan si3an. 45. Lét hann par eptir hafra ok byrj- a5i fer3ina austr i Jotunheima ok alt til hafsins, ok på for hann ilt yfir hafit pat hit djupa;en er hann kom til lands, på gekk hann upp ok me5 honum Loki ok ^jålfi ok Roskva. På er pau hofQu litla hri3 gengit, var3 fyrir peim mork stor; gengu pau pann dag allan til myrkrs. t^jålfi var allra manna fothvatastr; hann bar kyl t^ors, en til vista var eigi gott. I*å er myrkt var or3it, leituQu peir sér nåttstaQar ok fundu fyrir sér skala nokk- urn mjok mikinn; våru dyrr å enda ok jafnbreiQar skålanum; par leitu3u peir 72 GYLFAGINN1NG. sér nåttbols. En of mi5ja nott vard landskjålpti mikill, gekk joråin undir |)eim skykkjum ok skalf hiisit; J)å stod Porr upp ok hét å lagsmenn sina, ok leituQusk fyrir ok fundu afhus til hægri handar i midjum skålanum ok gengu J)annig; settisk ftørr i dyrnar, en onnur f>au våru innar fra honum, ok våru |)au hrædd, en ftørr helt hamarskaptinu ok hugdi at ver ja sik; |3å heyrdu J>au ym mikinn ok gn^. En er kom at dagan, f>å gekk t^orr lit ok sér mann, hvar lå skamt fra honum i skoginum, ok var så eigi litill; hann svaf ok hraut sterkliga. t^å J)6ttisk I^orr skil ja, hvat låtum verit haf9i of nottina; hann spennir sik megin- gjor3um ok ox honum åsmegin; ok i J) vi ])ili vaknar så ma3r, st63 upp skjott, en J)å er sagt, at E'or var3 bilt einu sinni at slå hann me3 hamrinum, ok spur3i hann at nafni, en så nefndisk S kry mir; »en eigi ^arf ek, sagSi hann, at spyr ja f)ik at nafni ; kenni ek, at Jm ert Åsa- E*6rr; e3a hvårt hefir J>u dregit å braut hanzka ininn?« Seildisk J)å Skiymir til ok tok upp hanzkann; sér f>6rr |}å, at |3at hafdi hann haft of nottina fyrir skala, en afhusit, J)at var Jnimlungrinn hanzkans. GYLFAGINNING. 73 Skrymir spur5i, ef ftørr vildi hafa foru- neyti hans, en Porr jåtti J)vi. På tok Skiymir ok leysti nestbagga sinn ok bjosk til at eta dogur3, en t^orr i 63rum sta9 ok hans félagar. Skrymir bau3 ]3å, at J>eir leg5i motuneyti sitt, en ftørr jåtti J)vi; J)å batt Skrymir nest J)eira altieinn bagga ok lagQi å bak sér; hann gekk fyrir of daginn ok steig heldr storum, en si3 at kveldi leitaQi Skiymir J)eim nåttstadar undir eik nokkurri mikilli. På mælti Skrymir til f'ors, at hann vill leggjask ni3r at sofa, »en J)ér takiS nest- baggann ok bui5 til notturQar y3r«. f*vi næst sofnar Skiymir ok hraut fast; en t^orr tok nestbaggann ok skal leysa, en svå er at segja, sem 6 tr uligt mun jsykkja, at engi knut fekk hann leyst ok engi ålarendann hreyft, svå at |3å væri lausari en å3r. Ok er hann sér, at petta verk må eigi nytask, {)å var5 hann rei3r, greip {)å hamarinn Mjolni tveim hondum ok steig fram oSrum fæti at J>ar, er Skiymir lå, ok lystr i hofuQ honum, en Skiymir vaknar ok spyrr, hvårt laufsblaS felli i hofud honum e5a hvårt J)eir haft }3å matazk ok sé bunir til rekna? 1*6 rr segir, at £>eir munu })å sofa ganga. Ganga j)au 74 GYLFAGINNING. |)å undir a3ra eik. Er J)at J>ér satt at segja, at ekki var |)å ottalaust at sofa. En at midri nott, ])å heyrir t^orr, at Skr^mir hr^tr ok sefr fast, svå at dunar i skoginum; J)å stendr hann upp ok gengr til hans, reidir hamarinn titt ok hart ok lystr ofan i miSjan hvirfil hon- um; hann kennir, at hamars-mudrinn søkkr djupt i hofuSit. En i })vi bili vaknar Skrymir ok mælti: »hvat er nu? fell akarn nokkut i hofud mer, e3a hvat er titt um |)ik, P6rr?« En ftørr gekk aptr skyndiliga ok svarar, at hann var \)å nyvakna3r, sagQi, at J>å var mi3 nott ok enn væri mål at sofa. P(\ hugsadi I^orr [3at, ef hann kvæmi svå i færi at slå hann hit pridja hogg, at aldri skyleli hann sjå sik sidan; liggr nu ok gætir, ef Skiymir sofnadi enn fast. En litlu fyrir dagan J3a heyrir hann, at Skrymir mun sofnat hafa; stendr |)å upp ok hleypr at honum, reidir |)å hamarinn af ollu afli ok l)rstr å Jmnnvangann, £>ann er upp vissi; søkkr J3å hamarrinn upp at skapt- inu, en Skrymir settisk upp ok strauk of vangann ok mælti: »hvårt munu foglar nokkurir sitja i trénu yfir mér; mik grunaQi, er ek vaknaQa, at tros nokkut GYLFAGINNING. 75 af kvistunum felli i hofu3 mér; hvårt vakir J>u, forr? Mål mim vera upp at standa ok klæ3ask, en ekki eigu5 ér mi langa lei9 fram til borgarinnar, er kollud er UtgarQr. Heyrt hefi ek, at J)ér hafiQ kvisat i milli y3var, at ek væra ekki litill ma3r vexti, en sjå skulu3 {)ér {)ar stærri menn, ef J)ér komid i Utgar3. Nu mun ek rå3a y3r heilræSi, låtiQ ér eigi storliga yfir y3r; ekki munu hirSmenn UtgarSa- Loka vel Jjola Jrvilikum kogursveinum kopuryrSi; en at 63rum kosti hverfiS aptr, ok })ann ætlak y3r vera betra af at taka. En ef pév vili3 fram fara, |)å stefni5 ér i austr, en ek å mi nor8r lei5 til fjalla fæssa, er J)ér megu3 mi sjå«. Tekr Skrymir nestbaggann ok kastar å bak sér ok snyr J)vers i skoginn frå J)eim, ok er J)ess eigi getit, at æsirnir bæ3i [)å heila hittask. 46. forr snyr fram å lei3 ok peir félagar ok gengr framan til mi3s dags; J)å så J>eir borg standa å vollum nokkur- um ok settu hnakkann å bak sér aptr, å3r J>eir fengu sét yfir upp ; ganga til borgarinnar, ok var grind fyrir borghliS- inu ok lokin aptr. t^orr gekk å grindina ok fekk eigi upp lokit, en er J)eir preyttu 76 GYLFAGINNING. at komask i borgina, på smugu peir milli spalanna ok komu svå inn; så på holl mikla ok gengu pannig; var hur3in opin; ]3å gengu peir inn ok så par marga menn å två bekki ok flesta ærit stora. Wi næst koma peir fyrir konunginn Utgarda- Loka ok kvoddu hann, en hann leit seint til peira ok glotti vi3 tonn ok mælti : »seint er um langan veg at spyrja ti5- enda, e5a er annan veg en ek hygg, er pessi sveinstauli orQinn Oku-forr? en meiri muntu vera, en mér lizk pu; e9a hvat iprotta er pat, er J)ér félagar pykkizk vera vi3 bunir? Engi skal hér vera me3 oss, så er eigi kunni nokkurs konar list e3a kunnandi um fram flesta menn ?« På segir så, er sidarst gekk, er Loki heitir: »kann ek på iprott, er ek em albuinn at reyna, at engi er hér så inni, er sk j 6 tara skal eta mat sinn en ek«. f*å svarar Utgar3a-Loki: »iprott er pat, ef pu efnir, ok freista skal på pessar iprottar«, kall- a3i utar å bekkinn, at så, er Logi heitir, skal ganga å golf fram ok freista sin i moti Loka. f*å var tekit trog eitt ok borit inn å hallargolfit ok fylt af slåtri; settisk Loki at 63rum enda, en Logi at 63rum, ok åt hvårtveggi sem tidast ok GYLFAGINNING. mættusk i mi3ju troginu; haf8i J)å Loki etit slåtr alt af beinum, en Logi haf3i ok etit slåtr alt ok beinin me3 ok svå trogit; ok syndisk nu ollum, sem Loki hef3i låtit leikinn. f*å spyrr Utgar8a-Loki, hvat så hinn ungi ma3r kunni leika, en f'jålfi segir, at hann mun freista at renna skei3 nokkur vi3 einhvern ])ann, er Utgar8a-Loki fær til. På segir UtgarQa- Loki, at |)etta er g69 iJ>rott ok kallar })ess meiri vån, at hann sé vel at sér buinn of skjotleikinn, ef hann skal }3essa iJ)iott inna, en })6 lætr hann skjott skulu }>essa freista. Stendr på upp Utgar3a- Loki ok gengr ut, ok var }3ar gott skeiS at renna eptir sléttum velli. På kallar Utgar3a-Loki til sin sveinstaula nokkurn, er nefndr er Hugi, ok ba3 hann renna i kopp vi3 E^'ålfa. E'å taka [)eir hit fyrsta skeiå, ok er Hugi fni framarr, at hann snysk aptr i moti honum at skei3senda. På mælti Utgar3a-Loki: »J)urfa muntu, t^jålfi, at leggja f>ik meirr fram, ef Jni skalt vinna leikinn, en \>6 er £>at satt, at ekki hafa hér komit })eir menn, er mér f>ykkja fothvatari en svå«. E*å taka |)eir aptr annat skeid, ok \>å er Hugi kemr til skei3senda ok hann snysk aptr, 78 GYLFAGINN1NG. j)å var langt kolfskot til I^jålfa. t*å mælti Utgarda-Loki: »vel J)ykki mér l^jålfi renna skeidit, en eigi triii ek honum nu, at hann vinni leikinn, en nii mim reyna, er {)eir renna hit III. skei3it«. På taka ]>eir enn skcid; en er Hugi er kominn til skeidsenda ok snysk aptr, ok er t*jalfi eigi f)å kominn å niitt skeid; {)å segja allir, at reynt er um £>enna leik. På spyrr Utgar5a-Loki t*6r, livat })eira i- })rotta mim vera, er hann tnyni vilja birta fyrir peim, svå miklar sogur sem menn hafa gort um storvirki hans. På mælti f>6rr, at helzt vill hann pat til taka, at f>reyta drykkju vid einhvern mann. Utgar5a-Loki segir, at ])at må vel vera, gengr inn i hollina ok kallar skutilsvein sinn, bi5r, at hann taki vitishorn f)at, er hir3menn eru vanir at drekka af. Wi næst kemr fram skutilsveinn me9 horn- inu ok fær t^or i hond. f*å mælti Utgarda- Loki : »af horni pessu {Dykkir J>å vel drukkit, ef i einum drykk gengr af, en sumir drekka af i tveim drykkjum, en engi er svå litill drykkjumadr, at eigi gangi af i J)rimr«. t^orr litr å hornit ok synisk ekki mikit, ok er po heldr langt, en hann er ni jok pyrstr, tekr at drekka GYLFAGINNING. 79 ok svelgr allstorum ok hyggr, at eigi skal hann ]3urfa at liita optar i hornit. En er hann J)raut erendit ok hann laut or horninu ok sér, hvat lei3 drykkinum, ok lizk honum svå, sem alllitill munr mun vera, at mi sé lægra i horninu en å3r. På mælti Utgar3a-Loki: »vel er drukkit ok eigi til mildt ; eigi myndak tnia, ef mér væri fra sagt, at Åsa-E'orr myndi eigi meira drykk drekka, en på veit ek, at J>ii munt vilja drekka af i odrum drykk«. forr svarar engu, setr hornit å munn sér ok hyggr mi, at hann skal drekka meira drykk, ok J)reytir å drykkjuna, sem honum vansk til erendi, ok enn sér hann, at stikillinn hornsins vill ekki upp svåmjok, sem honum likar; ok er hann tok hornit af munni sér ok sér i, lizk honum mi svå, sem minna hafi |>orrit en hinu fyrra sinni; er nii gott beranda bor9 å horninu. ^å mælti Utgar3a-Loki: »hvat er nu7 I^orr? muntu nu eigi spara til eins drykkjar meira en J)ér mun hagr å vera? Svå lizk mér, ef J)ii skalt mi drekka af horninu hinn J)ri5ja drykkinn, sem J)essi mun mestr ætla3r; en ekki muntu mega hér me3 oss heita svå mikill ma3r sem æsir kalla J)ik, ef 80 GYLFAGINNING. {ni gerir eigi meira af })ér nm a3ra leika en mér lizk at nm ])enna mun vera«. På vard ^orr reiSr, setr hornit å munn sér ok drekkr sem åkafligast må hann ok Joreytir sem mest å drykkinn; en er hann så i hornit, |)å hafdi nu helzt nokkut mimr å fengizk, ok ])å by3r hann upp hornit ok vill eigi drekka meira. tVi mælti Utgaroa-Loki: »audsætt er nu, at måttr j)inn er ekki svå mikill, sem ver hugdum; en viltu freista um fleiri leika? sjå må nu, at ekki nytir |)ii hér af«. Porr svarar: »freista må ek enn of nokk- ura leika, en undarliga myndi mér J)ykkja, Jja er ek var heima meO åsum, et {)\i- likir drykkir væri svå lillir kalladir. En hvat leik vili9 J)ér nu bjéda mér?« Pi\ mælti Utgarda-Loki: »j^at gera hér ungir sveinar, er litit mark mim at pykkja, at hefja upp af jor5u kott minn, en eigi myndak kunna at mæla [wilikt vi3 Asa- Por, ef ek hefSa eigi sét, at {311 ert miklu minni fyrir J)ér en ek hugda«. Wi næst hljop fram kottr einn grår å hallargélfit ok heldr mikill, en Pott gekk til ok tok hendi sinni ni3r undir midjan kvidinn ok lypti upp, en kottrinn beyg3i kenginn svå sem Pott rétti upp hondina; en ej* GYLFAGINNING. 81 I^orr seildisk svå langt upp sem hann måtti lengst, J)å létti kottrinn einum fæti, ok fekk I^orr eigi framit J)enna leik meirr. På mælti Utgar3a-Loki : »svå for f)essi leikr sem mik var3i; kottrinn er heldr mikill, en I^orr er lagr ok litill hjå stor- menni t>vi, sem hér er me3 oss». På mælti I^orr: »svå litinn sem J)ér kalli8 mik, J)å gangi mi til einn hverr ok fåisk vi8 mik; mi em ek reidr». På svarar r Utgar3a-Loki ok litask um å bekkina ok mælti: »eigi sé ek |>ann mann hér inni, er eigi mun litilræQi i J)ykkja at fåsk vi9 J)ik«; ok enn mælti hann: »sjåm fyrst, kalli hingat kerlinguna, fostru mina, Elli, ok fåisk forrviS hana, ef hann vill; felt hefir hon {)å menn, er mér hafa litizk eigi osterkligri en t^orr er«. Wi næst gekk i hollina kerling ein gomul. På mælti Utgar3a-Loki, at hon skal taka fang vi3 Åsa-t^or. Ekki er langt um at gera; svå for fang {)at, at J)vi har3ara er forr knii3- isk at fanginu, J)vi fastara st63 hon; ])å tok kerling at leita til brag3a, ok var3 f*6rr J)å lauss å fotum, ok våru J)ær sviptingar allharåar, ok eigi lengi, å3r I^orr fell å kné 63rum fæti. På gekk til Utgar3a- Loki ok ba3 J)au hætta fanginu ok sag3i 6 82 GYLFAGINNING. svå, at E'orr myndi eigi fmrfa at bj63a fleirum monnum fang i hans hir3; var J)å ok liQit at nott; visa3i Utgar3a-Loki t^or ok f>eim félogum til sætis, ok dvelj- ask |)ar nåttlangt i g63um fagnaSi. 47. En at niorni £>egar daga3i, stendr I^orr upp ok f)eir félagar, klæQa sik ok eru bunir braut at ganga. På kom J>ar Utgar3a-Loki ok lét setja J)eim bor3; skorti |)å eigi goQan fagna3, mat ok drykk. En er f>eir hafa matazk, J)å snuask J>eir til ferdar. Utgar9a-Loki fylgir {3eim ut, gengr me3 J>eim braut or borginni ; en at skiln- a3i |)å mælti UtgarQa-Loki til Pors ok spyrr, hvernig honum J>ykkir fer3 sin or3in, e3a hvårt hann heflr hitt rikara mann nokkurn en sik. Porr segir, at eigi mun hann £>at segja, at eigi hafi hann mikla osæmd farit i peira vi3skiptum, »en J)6 veit ek, at J)ér munu3 kalla mik litinn mann fyrir mér, ok uni ek pvi illa«. På mælti Utgar3a-Loki: »nu skal segja £>ér et sanna, er ]ni ert ut kominn or borg- inni, ok ef ek lifi ok megak rå3a, J)å skaltu aldri optarr i hana koma; ok f>at veit triia min, at aldri hef3ir fui i hana komit, ef ek hef3a vitat å3r, at |ni hef3ir svå mikinn krapt me3 \>év ok Jn'i hef3ir svå GYLFAGINNING. 83 nær haft oss mikilli ofæru. En sjonhverf- ingar hefi ek gort J)ér, ok fyrsta sinn å skoginum kom ek til fundar vi 5 y5r; ok JDå er J)ii skyldir leysa nestbaggann, J)å hafQak bundit hann me3 grésjårni, en J)ii fant eigi, hvar upp skyldi liika. En J>vi næst laust fni mik me3 hamrinum III hogg, ok var et fyrsta minst, ok var J)6 svå mikit, at mér mundi endask til bana, ef å hef3i komit; en J)ar er J)ii sått hjå holl minni setberg ok J)ar såttu ofan i J>rjå dali ferskeytta ok einn djiip- astan, f>at våru hamarspor |)in; setberg- inu brå ek fyrir hoggin, en eigi sått J)ii f>at. Svå var ok of leikana, er {)ér {)reytt- u5 vi9 hirdmenn mina, |)å var J)at et fyrsta, er Loki gerQi; hann var mjok soltinn ok åt titt; en så er Logi hét, f>at var villi- eldr ok brendi hann eigi seinna trogit en slåtrit. En er ^jålfi J)reytti råsina vi3 J)ann, er Hugi hét, J)at var hugr minn, ok var t^jålfa eigi vænt, at {)reyta skjot- færi vi5 hann. En er |)u drakt af hoa*n- inu ok J)6tti J)ér seint li9a, en f>at veit triia min, at J)å var3 J>at undr, er ek mynda eigi triia at vera mætti; ann- arr endir hornsins var lit i hafi, en f>at såttu eigi; en mi, er J)ii kemr til sjåvar- 6; 81 GYLFAGINNING. ins, J)å muntu sjå mega, hvern Jnir3 |)u hefir drukkit å sænum; J}at eru nu fjor- ur kalla3ar«. Ok enn mælti hann: »eigi {Dotti mér hitt minna vera vert, er J)ii lyptir upp kettinum, ok }}ér satt at segja, f>å hræddusk allir J)eir, er så, er pu lyptir af jor5u einum fætinum; en så kottr var eigi sem pér s)Tndisk; J>at var Mi3gar3s- ormr, er liggr um lond 611, ok vanst hon- um varligalengQ til, at jorQina tæki spor3r ok hofu9 ; ok svå langt seildisk \>u upp, at skamt var J)å til himins. En hitt var ok mikit undr um fangit, er f>ustott svå lengi vi9 ok felt eigi meirr en å kné oårum fæti, er |)ii fekt vi9 Elli, fyrir JdvI at engi hefir så or3it ok engi mun ver3a, ef svå gamall ver3r, at elli bi3r, at eigi komi ellin ollum til falls. Ok er nu f>at satt at segja, at vér munum skiljask, ok mun J)å betr hvårratveggju handar, at J)ér kom- i3 eigi optarr mik at hitta; ek mun enn annat sinn verja borg miname3 {rvilikum vélum e3a 63rum, svå at ekki vald munud \)ér å mér få«. En er I^orr heyr3i J)essa tolu, greip hann til hamarsins ok breg3r å lopt; en er hann skal fram rei3a, })å sér hann hvergi Utgar9a-Loka, ok |)å sn^sk hann aptr til borgarinnar ok ætl- GYLFAGINNING. 85 ask J)å fyrir at brjota borgina; £>å sér hann |>ar vollu vi3a ok fagra, en enga borg. Snysk hann |)å aptr ok ferr lei3 sina, til J>ess er hann kom aptr i fWiSvanga. En J)at er satt at segja, at J)å haf3i hann rå3it fyrir sér at leita til, ef saman mætti bera fundi Jæira Mi3gar3sorms? sem siQan var3. Nu ætlak engan kunna £>ér sannara at segja fra ]}essi fer3 I*6rs. 48. På mælti Gangleri: Allmikill er w fyrir sér Utgar3a-Loki, en me3 vélum ok fjolkyngi ferr hann mjok, en J>at må sjå, at hann er mikill fyrir sér, at hann åtti hirdmenn J)å, er mikinn matt hafa, e3a hvårt hefir f^orr ekki J)ess hefnt? — Hårr svarar: Eigi er {)at okunnigt, f>6tt eigi sé fræSimenn, at I^orr leiSrétti |)essa fer3- ina, er mi var fra sagt, ok dvalSisk ekki lengi heima, å3r hann bjosk svå skyndi- liga til ferQarinnar, at hann haf5i eigi rei9 ok eigi hafrana ok ekki foruneyti. Gekk hann lit of Mi3gar3 svå sem ungr drengr ok kom einn aptan at kveldi til jotuns nokkurs; så er Hymir nefndr. fcorr dval3isk J>ar at gistingu of nottina. En i dagan sto3 Hymir upp ok klæddisk ok bjosk at roa å sæ til fiskjar, en ftørr spratt upp ok var skjott biiinn, ok ba3, 86 GYLFAGINNING. at Hymir skyldi låta hann roa å sæ me3 sér, en Hymir segir, at litil Ii3sem3 myndi at honum vera, er hann var litill ok ungmenni eitt: »ok mun J)ik kala, ef ek sit svå lengi ok utarliga sem ek em vanr«. En I^orr sag3i, at hann myndi roa mega fyrir \>vi langt frå landi, at eigi var vist, hvårt hann myndi fyrrbeiSask at roa utan, ok reiddisk Porr jotninum svå, at J)å var biiit, at hann myndi J>egar låta hamarinn skjalla honum, en hann lét J^at vi5 berask, J)vi at hann hugQisk J)å at reyna afl sitt i oQrum sta9. Hann spurdi Hymi, hvat J>eir skyldu hafa at beitum, en Hymir bad hann få sér sjålfan beitur. På snerisk f'orr å braut, jDangat er hann så øxnaflokk nokkurn, er Hymir åtti; hann tok enn mesta oxann, er Himin- hrjoQr hét, ok sleit af hofuQit ok for me3 til sjåvar; haf3i \>å Hymir lit skotit nokkv- anum. f'orr gekk å skipit ok settisk i austrrum, tok II årar ok reri, ok J)6tti Hymi skri3r ver3a af ro3ri hans. Hymir reri i hålsinum fram, ok sottisk skjott r63rinn; sag3i J)å Hymir, at £>eir våru komnir å f>ær vastir, er hann var vanr at sitja ok draga flata fiska; en f^orr kve3sk vilja roa myklu lengra, ok toku GYLFAGINNING. 87 enn snertir63r; sag3i Hymir J)å, at f>eir våru komnir svå langt lit, at hætt var at sitja utar fyrir Mi3gar5sormi, en ttørr kveQsk mundu roa enn um hri5, ok svå gerQi hann, en Hymir var J)å allokåtr. En |)å er E'orr lagQi upp årarnar, greiddi hann til vad heldr sterkjan, ok eigi var ongullinn minni e3a oramligri; |>ar lét Etørr koma å ongulinn oxahofuQit ok kasta3i fyrir borå, ok for ongullinn til grunns, ok er J)ér J)at satt at segja, at eigi ginti f)å I^orr mi5r Mi3gar3sorm, en Utgar3a-Loki hafSi spottat I^or, J^å er hann hof orminn upp å hendi sér. Mi3- gar3sormr gein yfir oxahofuSit, en ong- ullinn vå i gominn orminum, en er ormr- inn kendi J)ess, brå hann vi3 svå hart, at bå5ir hnefar I^ors skullu ut at borQinu ; \>å var3 P>6rr rei5r ok fær3isk i åsmegin, spyrndi vi3 fast svå, at hann hljop bå3- um fotum gognum skipit ok spyrndi vi3 grunni, dro J)å orminn upp at borQi. En J)at må segja, at engi hefir så sét allogur- ligar sjonir, er eigi måtti {>at sjå, er tMrr hvesti augun å orminn, en ormrinn star3i ne3an i mot ok bles eitrinu. På. er sagt at jotunninn Hymir gerSisk litverpr, foln- a5i ok hræddisk, er hann så orminn ok 88 GYLFAGINNING. J)at, er særinn fell ut ok inn of nokkv- ann ; ok i J)vi bili, er E'orr greip hamar- inn okfærSi å lopt, J)å fålmaSijotunninn til agnsaxinu ok hjo va3 t>6rs å bor3i, en ormrinn søk3isk i sæinn, en f^orr kasta5i hamrinum eptir honum, ok segja menn, at hann lysti af honum hofuQit vi3 hronnunum; en ek hygg hitt vera f>ér satt at segja, at MiQgardsormr lifir enn ok liggr i umsjå; en £01 r reiddi til hnef- ann ok setr vi3 eyra Hymi, svå at hann steypQisk fyrir bor9, ok sér i iljar hon- um, en ftørr 69 til lands. 49. På mælti Gangleri: Hafa nokkur meiri ti3endi or9it me3 åsunum? AU- mikit J>rekvirki vann t^orr i £>essi fer3. — Hårr svarar: Vera mun at segja fra f>eim ti3endum, er meira potti vert åsunum. En J)at er upphaf fæirar sogu, at Baldr enn g63a dreymSi drauma stora ok hætt- liga um lif sitt. En er hann sag3i åsun- um draumana, J)å båru f>eir saman rå5 sin, ok var J)at gort at beiåa gri3a Baldri fyrir alls konar håska, ok Frigg tok svar- daga til |)ess, at eira skyldu Baldri eldr ok vatn, jårn ok alls konar målmr, stein- ar, jor3in, vidirnir, sottirnar, dyrin, fugl- arnir, eitrit, ormarnir. En er J)etta var GYLFAGINNING. gort ok vitat, J)å var J)at skemtun Baldrs ok åsanna, at hann skyldi standa upp å J>ingum, en allir a3rir skyldu sumir skjota at honum, sumir hoggva til, sum- ir berja grjoti; en hvat sem at var gort, saka3i hann ekki, ok J)6tti J)etta ollum mikill frami. En er J)etta så Loki Lauf- eyjarson, J)å likaQi honum illa, er Baldr saka3i ekki. Hann gekk til Fensalar til Friggjar okbrå sér i konu liki; J)å spyrr Frigg, ef su kona vissi, hvat æsir hof3- usk at å J)inginu. Hon sag3i, at allir skutu at Baldri, ok J)at, at hann sakaSi ekki. l^å mælti Frigg: »eigi munu våpn e3a vi5ir granda Baldri ; ei5a hefi ek £>egit af ollum J)eim«. På spyrr konan: »hafa allir hlutir ei3a unnit at eira Baldri«. På svarar Frigg: »vex viSarteinungr einn fyrir vestan Valholl; så er Mistilteinn kallaSr; så J)6tti mér ungr at krefja ei5s- ins«. Wi næst hvarf konan å braut; en Loki tok Mistiltein ok sleit upp ok gekk til {rings. En Ho3r st63 litarliga i mann- hringinum, J)vi at hann var blindr. På mælti Loki vi3 hann: »hvi sk^tr J)ii ekki at Baldri?« Hann svarar: »J)vi, at ek sé eigi, hvar Baldr er, ok £>at annat, at ek em våpnlauss«. På mælti Loki: 90 GYLFAGINNING. »ger3u J)6 i liking annarra manna ok veit Baldri sæm3 sem a3rir menn; ek mim visa pér til, hvar hann stendr; skjot at honum vendi J)essum«. Ho3r tok Mistil- tein ok skaut at Baldri at tilvisun Loka; flaug skotit i gegnum Baldr, ok fell hann dau3r til jar5ar, ok hefir J>at mest ohapp verit unnit me5 go3um ok monnum. i°å er Baldr var fallinn, J>å fellusk ollum åsum ordtok ok svå hendr at taka til hans, ok så hverr til annars, ok våru allir me3 einum hug til ^ess, er unnit haf3i verkit, en engi måtti hefna; }}ar var svå mikill gri3asta3r. En er æsirnir freistu3u at mæla, f)å var hitt J36 fyrr, at gråtrinn kom upp, svå at engi måtti 63rum segja me3 ordunum fra sinum harmi, en 03inn bar f>eim mim verst J)enna ska3a, sem hann kunni mesta skyn, hversu mikil aftaka ok missa åsunum var i frå- falli Baldrs. En er go3in vitkuSusk, |)å mælti Frigg ok spur3i, hverr så væri me3 åsum, er eignask vildi allar åstir hennar ok hylli ok vili hann ri3a å Helveg ok freista, ef hann fåi fundit Baldr, ok bj63a Helju litlausn, ef hon vill låta fara Baldr heim i Asgar3. En så er nefndr Hermo3r enn hvati, sonr 63ins, er til J)eirar GYLFAGINNING. 91 farar var3. På var tekinn Sleipnir, hestr 63ins, ok leiddr fram, ok steig Herm69r å J>ann hest ok hleypcti braut. En æs- irnir toku lik Baldrs ok fluttu til sævar. Hringhorni hét skip Baldrs, hann var allra skipa mestr; hann vildu go3in fram setja ok gera J)ar å bålfor Baldrs, en skipit gekk hvergi fram. På var sent i Jotunheima eptir gygi f>eiri, er Hyrrokkin hét; en er hon kom ok rei3 vargi ok haf3i hoggorm at taumum, |)å hljop hon af hestinum, en 63inn kalla 3i til berserki IIII at gæta hestsins, ok tengu })eir eigi haldit, nema |)eir feldi hann. På gekk Hyrrokkin å framstafn nokkvans ok hratt fram i fyrsta vi3brag3i, svå at eldr hraut or hlunnunum ok lond 611 skulfu. f^å var3 ^orr rei3r ok greip hamarinn ok myndi J)å brjota hofu3 hennar, å3r go3in 611 bå3u henni fri3ar. På var borit ut å skipit lik Baldrs, ok er J)at så kona hans, Nanna Nepsdottir, J)å sprakk hon af harmi ok do; var hon borin å bålit ok slegit i eldi. f*å sto3 forr at ok vig3i bålit me3 Mjolni; en fyrir fotum honum rann dvergr nokkurr; så er Litr nefndr; en férr spyrndi fæti sinum å hann ok hratt honum i eldinn, ok brann hann. 92 GYLFAGINNING. En J)essa brennu sotti margs konar J)j63, fyrst at segja frå 63ni, at me3 honum for Frigg ok valkyrjur ok hrafnar hans; en Freyr ok i kerru me3 gelti J)eim, er Gullinbursti heitir e3a SliSrugtanni, en Heimdallr rei5 hesti J)eim, er Gulltoppr heitir, en Freyja ok kottum sinum. f'ar kom ok mikit folk hrimf)ursa ok bergrisar. OSinn lag3i å bålit gullhring J)ann, er Draupnir heitir; honum fylg3i si5an su nåttiira, at ena niundu hverja nott drupu af honum VIII gullhringar jafnhofgir, Hestr Baldrs var leiddr å bålit med ollu rei3i. En J)at er at segja trå Herm63i, at hann reiå niu nætr dokkva dala ok djiipa, svå at hann så ekki, fyrr en hann kom til årinnar Gjallar ok rei3 å Gjallar- briina; hon er f)6k3 lysigulli. M63gu3r er nefnd mær sii, er gætir bruarinnar; hon spur3i hann at nafni e3a at ætt ok sag3i, at enn fyrra dag ri3u um briina V fylki dau3ra manna, »en eigi dynr briiin minnr undir einum J)ér ok eigi hefir J)ii lit dau3ra manna; hvi ri3r £>u hér å helveg?« Hann svarar at »ek skal ri3a til Heljar at leita Baldrs, e3a hvårt hefir J)ii nakkvat sét Baldr å helvegi?« Hon sag3i, at Baldr haf3i J)ar riSit um GYLFAGINNING. 93 Gjallarbru, »en ni5r ok norår liggr hel- vegr«. På reiQ HermoQr, J>ar til er hann kom at helgrindum ; |)å sté hann af hest- inum ok gyr5i hann fast, steig upp ok keyr3i hann sporum, en hestrinn hljop svå hart yfir grindina, at hann kom hvergi nær. På rei3 HermoQr heim til hallar- innar ok steig af hesti, gekk inn i hollina, så par sitja i ondugi Baldr, bro3ur sinn, ok dvalSisk HermoQr par of nottina. En at morni J)å beiddisk Hermoår af Helju, at Baldr skyldi ri3a heim me3 honum, ok sag3i, hversu mikill gråtr var me3 åsum, en Hel sag3i, at pat skyldi svå reyna, hvårt Baldr var svå åstsæll, »sem sagt er; ok ef allir hlutir i heiminum kykvir ok dau3ir grata hann, J)å skal hann fara til åsa aptr, en haldask me3 Helju, ef nokkurr mælir vi3 e3a vill eigi grata«. /På sto3 Herm69r upp, en Baldr leiddi hann ut or hollinni ok tok hring- inn Draupni ok sendi 63ni til minja, en Nanna sendi Frigg ripti ok enn fleiri gjafar, Fullu fingrgull. I^å rei3 HermoQr aptr lei9 sina ok kom i ÅsgarQ ok sagQi 611 ti9endi, J)au er hann hafdi sét ok heyrt. fvi næst sendu æsir um allan heim erendreka at bi5ja, at Baldr væri 94 GYLFAGINNING. gråtinn or helju, en allir ger3u f>at, menn- inir ok kykvendin ok jorQin ok stein- arnir ok tré ok allr målmr; svå sem J)ii munt sét hafa, at f>essir hlutir grata, J)å er J)eir koma or frosti ok i hita. J*å er sendimenn foru heim ok hofåu vel rekit sin erendi, finna J>eir i helli nokkurum, hvar gygr sat; hon netndisk ^okk. E*eir bidja hana grata Baldr or helju; hon segir: t^okk muh grata {mrrum tårum Baldrs bålfarar; kyks né dau3s nautka ek Karls sonar; haldi Hel J)vi es hefir! En ]3ess geta menn, at J)ar hafi verit Loki Laufeyjarson, er flest hefir ilt gort me3 åsum. 50. På mælti Gangleri: Allmiklu kom Loki å leiS, er hann olli fyrst f)vi, er Baldr var veginn, ok svå J)vi, er hann var3 eigi leystr fra Helju. E9a hvårt var3 honum J^essa nokkut hefnt? — Hårr segir: Goldit var honum J)etta, svå at hann mun lengi kennask. På er go3in våru orSin honum svå rei3, sem van var, hljop hann å braut ok fal sik å GYLFAGINNING. 95 fjalli nokkuru, ger5i f>ar hus ok IV dyrr, at hann måtti sjå or husinu i allar ættir, en opt um daga brå hann sér i laxliki ok falsk J)å |)ar sem heitir Frånangrsfors; |)å hugsaSi hann fyrir sér, hverja vél æsir mundu til finna, at taka hann i forsinum; en er hann sat i husinu, tok hann lingarn ok rei3 å ræksna, sem net er si3an gort; en eldr brann fyrir honuiru E>å så hann, at æsir åttu skamt til hans,, ok haf3i 63inn sét or Hli8skjålfinni, hvar hann var. Hann hljop J)egar upp ok lit i åna, en kasta3i netinu fram å eldinn. En er Æsir koma til hiissins, |)å gekk så fyrst inn, er allra var vitrastr, er Kvasir heitir; ok er hann så å eldin- um folskvann7 er netit hafQi brunnit, J)å skilQi hann, at J)at myndi vél vera til at taka fiska, ok sag3i åsunum. Wi næst toku J)eir ok ger3u sér net, eptir J)vi sem J>eir så å folskvanum at Loki haf3i gort. Ok er buit var netit, Ipå fara æsir til årinnar ok kasta neti i forsinn; helt t^orr 63rum netshålsi, en 63rum heldu allir æsir ok drogu netit; en Loki for fyrir ok leggsk ni3r i milli steina tveggja; drogu J^eir netit yfir hann ok kendu, at kykt var fyrir, ok fara i annat sinn upp 96 GYLFAGINNING. til forsins ok kasta lit netinu ok binda vi3 svå fmngt, at eigi skyli undir mega fara; ferr f)å Loki fyrir netinu, en er hann sér, at skamt var til sævar, J>å hleypr hann yfir Jrinulinn ok rennir upp i forsinn. Nu så æsirnir, hvar hann tor; fara enn upp til forsins ok skipta li3inu i två sta3i, en I^orr ve3r J>å eptir miSri ånni, ok fara svå ut til sævar. En er Loki sér två kosti, var f)at lifshåski at hlaupa å sæinn, en hinn var annarr, at hlaupa enn yfir netit, ok £>at ger3i hann, hljop sem snarast yfir netfrinulinn. I*6it greip eptir honum ok tok um hann, ok rendi hann i hendi honum, svå at sta5ar nam hondin vi3 sporQinn, ok er fyrir J)å sok laxinn aptrmjor. Nu var Loki tekinn griQalauss ok farit me9 hann i helli nokkurn. t^å toku f)eir III hellur ok settu å egg ok lustu rauf å hell- unni hverri. I^å våru teknir synir Loka, Våli ok Nari e5a Narfi; brugQu æsir Våla i vargsliki, ok reif hann i sundr Narfa, broQur sinn; J)å toku æsir J)arma hans ok bundu Loka me9 yfir J)å III eggsteina, stendr einn undir her9- um, annarr undir lendum, III. undir knésbétum, ok ur3u f>au bond at jårni. GYLFAGINNING. 97 E*å tok Ska3i eitrorm ok festi upp yfir hann, svå at eitrit sk)^ldi drjupa or orm- inum i andlit honum; en Sigyn, kona hans, stendr hjå honum ok heldr mund- laugu undir eitrdropa; en J)å er full er mundlaugin, J)å gengr hon ok slær lit eitrinu, en me3an drypr eitrit i andlit honum; |)å kippisk hann svå hart vi3, at jor5 611 skelfr, J^at kalliS |)ér land- skjålpta. P*ar liggr hann i bondum til raknarokrs. 51. På mælti Gangleri: Hver tiQendi eru at segja fra um raknarokr? t^ess hefi ek eigi fyrr heyrt getit. — Hårrsegir: Mikil tiQendi eru J)a5an at segja okmorg; J)au en fyrstu, at vetr så kemr, er kallaSr er fimbulvetr; J)å drifr snær or ollum åttum; frost eru J)å mikil ok vindar hvassir; ekki nytr solar; J)eir vetr fara J)rir saman ok ekki sumar milli, en å5r ganga svå a3rir J>rir vetr, at |)å er um alla verold orrostur miklar; J)å drepask bræ3r fyrir ågirni sakar ok engi J>yrmir f63ur e3a syni i manndråpum e5a sifja- sliti; svå segir i Voluspå: Bræ3r munu berjask ok at bonum verQask; munu systrungar 7 GYLFAGINNING, sifjum spilla; hart es me3 holdum, hordomr mikill, skeggold, skålmold, skildir klofnir, vindold, vargold, å3r verold steypisk. f*å ver3r pat, er mikil tiQendi pykkja, at ulfrinn gleypir solna, ok pykkir monn- nm f>at mildt mein; på tekr annarr ulfr- inn tunglit, ok gerir så ok mildt ogagn; stjornurnar hverfa af himninum. På er ok pat til ti3enda, at svå skelfr jor3 611 ok bjorg, at vi3ir losna or jordu upp, en bjorgin hrynja, en fjotrar allir ok bond brotna ok slitna. I^å ver3r Fenris- ulfr lauss; på geysisk hafit å londin, fyrir pvi at på sirysk Mi3gar9sormr i jotunmoS ok sækir upp å landit; på ver9r ok pat at Naglfar losnar, skip pat, er svå heitir; pat er gort af noglum dauSra manna; ok er pat fyrir pvi varnanar vert, ef madr deyr me3 oskornum noglum, at så ma3r eykr mildt efni til skipsins Naglfars, er go3in ok menu vildi seint at gort yr3i. En i pessum sævargang ftytr Naglfar. Hrymr heitir jotunn, er styrir Naglfari; en Fenrisulfr ferr me5 GYLFAGINNING. 09 gapanda munn, ok er enn ne5ri kjoptr vi3 jor3u, en enn efri vi5 himin; gapa myndi hann meira ef rum væritil; eldar brenna or augum hans ok nosum. Mi8- garQsormr blæss svå eitrinu, at hann dreifir lopt 611 ok log, ok er hann all- ogurligr, ok er hann å a5ra hli3 ulfinum. I J)essum gny klofnar himinninn ok ri3a f>a9an Muspellssynir; Surtr ri5r fyrst ok fyrir honum ok eptir bæ3i eldr brenn- andi; sver3 hans er gott mjok; af J)vi skinn bjartara en af solu; en er ]3eir ri3a Bifrost, J)å brotnar hon, sem fyrr er sagt. Miispellsmegir sækja fram å J)ann voll, er Vigri3r heitir; })ar kemr ok J)å Fenris- lilfr ok Mi3gar3sormr; par er ok {3a Loki kominn ok Hrymr ok me3 honum allir hrimj)ursar, en Loka fylgja allir Heljar- sinnar, en Muspellssynir hafa einir sér fylking, ok er su bjort mjok. Vollrinn Vigri3r er hundra3 rasta vi3r å hvern veg. En er J>essi tiSendi ver3a? J)å stendr upp Heimdallr ok blæss åkafliga i Gjallarhorn ok vekr upp 611 go3in, ok eiga f>au J)ing saman. I^å ri3r 63inn til Mimisbrunns ok tekr rå3 af Mimi fyrir sér ok sinu li3i; {)å skelfr askr Yggdrasils, ok engi hlutr er |3å ottalauss å himni e3a jor3u. V 100 GYLFAGINNING. Æsir herklæQa sik ok allir Einherjar ok sækja fram å volluna; ri3r fyrstr 63inn me3 gullhjålminn ok fagra brynju ok geir sinn, er Gungnir heitir; stefnir hann moti Fenrisiilf, en I^orr fram å a3ra hli3 honum, ok må hann ekki duga honum, pvi at hann hefir fult fang at berjask vi3 Mi3gar9sorm. Freyr hersk moti Surti, ok ver5r har3r samgangr, ådr Freyr fellr; pat ver3r hans bani, er hann missir pess ens g63a sverds, er hann gaf Skirni. På er ok lauss orSinn hundrinn Garmr, er bundinn er fyrir Gnipahelli; hann er et mesta foraQ; hann å vig moti T}T, ok ver3r hvårr odrum at bana. f^orr berr banaor3 af MiQgarSsormi ok stigr paQan braut IX fet; på fellr hann dau3r til jar3ar fyrir eitri pvi, er ormrinn blæss å hann. Ulfrinn gleypir 63in; ver3r pat hans bani ; en pegar eptir smrsk fram Vi3arr ok stigr 63rum fæti i ne3ra kjopt lilfsins; å peim fæti hefir hann pann sko, er allan aldr hefir verit til samnat; pat eru bjorar peir, er menn sni9a or skom sinum fyrir tårn e3a hæli ; pvi skal peim bjorum braut kasla så ma3r, er at pvi vill hyggja, at koma åsunum at li3i. Annarri hendi tekr hann enn efra kjopt CAMPBELL l ve of Me^/aeL,^s. rni r rnnnM GYLFAGINNING. 101 ulfsins ok rifr sundr gin hans, ok ver3r J>at ulfsins bani. Loki å orrostu vi9 Heimdall, ok ver5r hvårr annars bani. Wi næst slyngr Surtr eldi yfir jor3ina ok brennir allan heim. Svå er sagt i Voluspå : Hått blæss Heimdallr, horn es å lopti, mælir 03inn vi3 Mims-hofu5; skelfr Yggdrasils askr standandi, ymr et aldna tré, en jotunn losnar. Hvat es me9 åsum? hvat es me9 ålfum? ymr allr Jotunheimr; æsir ro å })ingi; stynja dvergar fyr steindurum, veggbergs visir. VituQ ér enn e3a hvat? Hrymr ekr austan, hefsk lind fyrir, snysk Jormungandr i jotunmoQi; ormr kn^r unnir, orn mim hlakka, 102 GYLFAGINNING. slitr nåi niQfolr; Naglfar losnar. Kjoll ferr austan, koma munu Miispells of log lyQir, en Loki styrir; J)ar ro fiflmegir me3 freka allir; J)eim es br63ir Byleists i for. Surtr ferr sunnan me3 sviga lævi; skinn af sver3i sol valtiva; grjotbjorg gnata, en gifr rata, troSa halir helveg, en himinn klofnar. t^å kemr Hlinar harmr annarr fram, es 69inn ferr vi9 lilf vega, en bani Belja bjartr at Surti; J)ar mun Friggjar falla angan. Gengr OSins sonr vi3 lilf vega, GYLFAGINNING. 103 Vi3arr of veg at valdyri; lætr hann megi HveQrungs mund of standa hjor til hjarta; J)å es hefnt fo5ur. Gengr enn mæri mogr Hl63ynjar nepr af na3ri ni3s 6kvi9num; munu halir allir heimsto3 ry3ja, es af m63i drepr Mi3gar3s véurr. Sol mun sortna, søkkr fold i mar, hverfa af himni hei3ar stjornur, geisar eimi ok aldrnari, leikr hår hiti vi3 himin sjålfan. Hér segir enn svå: Vigri3r heitir vollr, es finnask vigi at Surtr ok en svåsu go3 ; hundraS rasta 104 GYLFAGINNING. hann es å hverjan veg; så es J)eim vollr of vita3r. 52. l^å mælti Gangleri : Hvat verdr J)å eptir, er brendr er heimr allr ok dau3 go3in 611 ok allir Einherjar ok alt mann- folk; ok hafiQ ér å3r sagt, at hverr ma3r skal lifa i nokkurum heimi um allar aldir. — f^å svarar t^riQi: Margar eru £>å vistir goåar ok margar illar. Bazt er på at vera å Gimle å himni ok allgott er til g63s drykkjar J)eim, er |)at f)ykkir gaman, i f)eim sal, er Brimir heitir; hann stendr å 6kolni; så er ok g63r salr, er stendr å NiQatjollum, gorr af rauSugulli; så heitir Sindri. I J)essum solum skulu byggva godir menn ok siQlåtir. Å Nåstrondum er mikill salr ok Ulr ok horfa noi3r dyrr; hann er ofinn allr ormahryggjum sem vandahus, en ormahofuQ 611 vitu inn i husit ok blåsa eitri, svå at eptir salnum renna eitrår, ok va9a ]3ær år ei3rofar ok morSvargar, svå sem hér segir: Sal veit ek standa solu tjarri Nåstrondu å, nor3r horfa dyrr; falla eitrdropar inn of ljora ; GYLFAGINNING. 105 så es undinn salr orma hryggjum. Skulu |)ar va3a [nmga strauma menn meinsvara ok mor3vargar. En i Hvergelmi er verst: P*ar kvelr Ni3hoggr nåi framgengna. 53. På mælti Gangleri : Hvårt lifa nokk- ur go3in |)å, e3a er på nokkur jor5 e5a himinn? — Hårr segir: Upp skytr jor3- unni f)å or sænum ok er J)å græn ok fogr; vaxa J)å akrar osånir. Vi3arr ok Våli lifa, svå at eigi hefir særinn ok Surtalogi grandat J)eim, ok byggva f)eir å I3avelli, J)ar sem fyrr var Asgar3r; ok J)ar koma J)å synir tors, M63i ok Magni, ok hafa J)ar Mjolni. tvi næst koma J)ar Baldr ok Ho3r frå Heljar; setjask |)å allir samt ok talask vid ok minnask å ninar sinar ok ræ3a of ti3- endi J)au, er fyrrum hof3u verit, of Mi3- garQsorm ok nm Fenrisulf; J)å finna £>eir i grasinu gulltoflur £>ær, er æsirnir hof3u ått; svå er sagt: Vi3arr ok Våli byggva vé go3a, på es sortnar Surtalogi, 1C6 GYLFAGINNING. M69i ok Magni skulu Mjolni hafa Vingnis at vigJ>roti. En J)ar sem heitir Hoddmimisholt leyn- ask menn II i Surtaloga, er svå heita, Lif ok LifJ>rasir, ok hafa morgindoggvar fyrir mat, en af J)essum monnum kemr svå mikil kynslo3, at byggvisk heimr allr, svå sem hér segir: Lif ok Lifjjrasir, en J)au leynask munu i holti Hoddmimis; morgindoggvar pau at mat hafa, en |3a5an af aldir alask. Ok hitt mun J)ér undarligt J)ykkja, er solin hefir getit dottur eigi ofegri en hon er, ok ferr su J)å stigu mo3ur sinnar, sem hér segir: Eina dottur berr ÅlfroQull å9r hana fenrir fari; su skal ri3a, es regin deyja, m63ur brautir mær. En nu ef J)ii kant lengra fram at spyrja, J)å veit ek eigi, hvadan |)ér kemr J)at, fyrir f>vi at engan mann heyrfla ek lengra GYLFAGINNING. 107 segja fram aldarfarit, ok njottu nu sem J)u namt 54. Wi næst heyrQi Gangleri dyni mikla hvern veg frå sér ok leit ut å hli9 sér; ok på er hann sésk meirr nm, på stendr hann uti å sléttum velli, sér på enga holl ok enga borg. Gengr hann på lei3 sina braut ok kemr heim i riki sitt ok segir J)au tiQendi, er hann heflr sét ok heyrt, ok eptir honum sagQi hverr ma3r 63rum pessar sogur. En æsir setjask på å tal ok råda rå3- um sinum, ok minnask å pessar fråsagnir allar, er honum våru sagQar, ok gefa nofn ]3essi en somu, er å9r eru nefnd, monn- um ok sto3um f>eim, er f>ar våru, til J)ess, at på er langar stundir li5i, at menn skyldi ekki ifask i, at allir væri einir peir æsir, er nu var frå sagt, ok J)essir, er på våru J)au somu nofn gefin. f*ar var på I^orr kalladr ok er så Åsa-I^orr enn gamli. € SKÅLDSKAPARMAL 1. .iWn ma3r er nefndr Ægir e9a Hlér; hann bjo i eyju J^eiri, er nu er koll- u5 Hlésey, hann var mjok fjolkunnigr. Hann ger3i fer3 sina til AsgarSs; en æsir vissu fyrir fer3 hans ok var honum fagnat vel, ok J)6 margir hlutir gorvir me3 sjon- hverfingum; ok um kveldit, er rfrekka skyldi, J)å lét 03inn bera inn i hollina sver3 ok våru svå bjort, at J)ar af lysti, ok var ekki haft ljos annat, me3an vi3 drykkju var setit. På gengu æsir at gildi sinu ok settusk i håsæti XII æsir, J)eir er domendr skyldu vera ok svå våru nefndir: Pori\ NjorQr, Freyr, Tyr, Heim- dallr, Bragi, Vidarr, Våli, Ullr, Hænir, SKALDSKAPARMAL 109 Forseti, Loki. Slikt sama åsynjur, Frigg, Freyja, Gefjun, I3unn, Ger3r, Sigyn, Fulla, Nanna. Ægi J)6tti gofugligt J)ar nm at sjask; vegg|)ili 611 våru £>ar tjolduS met fogrum skjoldum; J)ar var ok åfenginn mjo3r ok mjok drukkit. Næsti ma3r Ægi sat Bragi, ok åttusk f>eir vi3 drykkju ok orSaskipti; sag3i Bragi Ægi fra morgum tidendum, J)eim er æsir hofdu ått. Hann hof J^ar fråsogn, at J>rir æsir foru heiman, 03inn ok Loki ok Hænir, ok foru um fjoll ok eyåimerkr, ok var ilt til matar. En er f>eir koma ofan i dal nokkurn, sjå f>eir øxnaflokk ok taka einn oxann ok snua til sey5is; en er \>e\r hyggja, at so3it mun vera, raufa ]jeir sey5inn, ok var ekki so3it; ok i annat sinn er J)eir rjiifa seyQinn, J)å er stund var li3in, ok var ekki so3it; mæla J)eir J)å sin å milli, hverju Jætta mun gegna. t^å heyra peir mål i eikina upp yfir sik, at så, er J>ar sat, kva3sk valda f>vi, er eigi so3na3i å sey3inum. f^eir litu til, ok sat f>ar orn ok eigi litill. l^å mælti orninn: »viliQ ér gefa mér fylli mina af oxanum, |)å mun so3na å sey5inum«. f>eir jåta J)vi. f*å lætr hann sigask or trénu ok sezk å seySinn ok leggi upp Jægar et fyrsta lær oxans II ok 110 SKÅLDSKAPARMÅÅ bå5a boguna. f*å var3 Loki rei5r ok greip upp mikla stong ok reiflir af ollu afli ok rekr å kroppinn erninum. Orninn bregzk vi3 hoggit ok flygr upp ; J)å var fost stongin vi3 bak arnarins, en hendr Loka vi5 annan enda stangarinnar. Orninn flygr hått svå, at fætr Loka taka ni3r grjot ok urdir ok vi3u ; en hendr hans hyggr hann at slitna munu or oxlum. Hann kallar ok bi9r allparfliga orninn fri9ar; en hann segir, at Loki skal aldri lauss veråa, nema hann veiti honum svardaga at koma Idunni ut of Åsgar3 me3 epli sin, en Loki vill })at, ver3r hann ])å lauss ok ferr til lags- manna sinna; ok er eigi at sinni sog3 ileiri ti3endi nm })eira fer3, ådr ])eir koma heim. En at åkveSinni stundii teygir Loki I3unni ut nm Asgar3 i skog nokkurn ok segir, at hann hefir fundit epli f)au, er henni munu gripir i £>ykkja, ok ba3, at hon skal hafa me3 sér sin epli ok bera sanian ok hin. På kemr |3ar Pjazi jotunn i arnarham ok tekr I3unni ok fl)Tgr braut me3 ok i Prym- heim til bus sins. En æsir ur3u illa vi3 hvarf I3unnar ok gerdusk }3eir brått hårir ok gamlir. I^å åttu J^eir æsir J3ing ok spyrr hverr annan, hvat si3ast vissi SKALDSKAPARMAL 111 til I3unnar; en f>at var sét si3arst, at hon gekk lit or Åsgar3i me5 Loka. På var Loki tekinn ok fær3r å £>ingit, ok var honum heitit bana e3a pislum. En er hann varS hræddr, på kva5sk hann mundu sækja eptir I3unni i Jotunheima, ef Freyja vil] ljå honum valshams, er hon å. Ok er hann fær valshaminn, flygr hann norQr i Jotunheima ok kemr einn dag til f^jaza jotuns; var hann roinn å sæ, en Idunn var ein heima ; brå Loki henni i hnotar- liki ok hafdi i klom sér ok flygr sem mest. En er fjazi kom heim ok saknar I3unn- ar, tekr hann arnarhaminn ok flygr eptir Loka ok dro arnsiig i flugnum. En er æsirnir så, er valrinn flaug me3 hnotina ok hvar orninn flaug, på gengu peiv lit undir Asgar3 ok båru }>annig byr5ar af lokarspånum. Ok f)å er valrinn flaug inn of borgina, lét hann fallask ni5r vi3 borg- arvegginn; på slogu æsirnir eldi i lokar- spånuna, en orninn måtti eigi sto3va sik, er hann misti valsins; laust på eldinum i fi3ri arnarins, ok tok på af fluginn. På våru æsir nær ok dråpu E>jaza jotun fyrir iniian Asgrindr, ok er })at vig allfrægt En Ska3i, dottir f^'aza jotuns, tok lijålm ok brynju ok 611 hervåpn ok ferr til As- 112 SKALDSKAPARMAL .gårds, at hefna foQur sins; en æsir bu3u henni sætt ok yfirbætr ok et fyrsta, at hon skal kjosa sér mann af åsum ok kjosa at fotum ok sjå ekki fieira af. På så hon eins manns fætr forkunnarfagra ok mælti: »J>enna kys ek, fått mun ljott å Baldri«. En pat var NjorSr or Noatunum. E'at hafSi hon ok i sættargor9 sinni, at æsir skyldu pat gera, er hon hugQi, at peir skyldu eigi mega, at hlægia hana. E'å ger3i Loki pat, at hann batt um skegg geitar nokkurrar ok odrum enda um hre3j- ar sér, ok létu pau ymsi eptir ok skrækdi hvårt tveggja hått ; ])å lét Loki fallask i kné Ska5a, ok på hlo hon; var på gor sætt af åsanna hendi vi3 hana. Svå er sagt, at 05inn gerSi pat til yfirbota vi3 Ska3a, at hann tok augu f*jaza ok kastaQi upp å himin ok ger3i af stjornur tvær. - f*å mælti Ægir: Mikill pykki mér Pjazi fyrir sér hafa verit; e5a hvers kyns var hann? — Bragi svarar: Olvaldi hét fa3ir hans, ok merki munu J)ér at pykkja, ef ek segi pér frå honum. Hann var mjok gull- au3igr; en er hann do ok synir hans skyldu skipta arfi, på hofQu peir mæling å gullinu, er peir skiptu, at hverr skyldi taka munnfylli sina ok allir jafnmargar. SKALDSKAPARMAL 113 Einn fæira var f'jazi, IL I3i, III. Gangr. En J)at hofum vér or3tak nu me3 oss, at kalla gullit mur fal J)essa jotna, en vér felum i riinum e. « skåldskap svå, at vér kollum ^at mål e3a or3 e3a tal J^essa jotna. — På mælti Ægir: t^at jsykki mér vera vel folgit i riinum. Ok enn mælti Ægir: Hva5an af hefir hafizk sii iJ)rott, er J)ér kalli5 skåldskap? — Bragi svaiar: E*at våru upphof til £>ess, at go3in hof9u osætt vi5 f>at folk, er Vanir heita; en f>eir logQu me3 sér friQstefnu ok settu gri5 å J)å lund, at J)eir gengu hvårir- tveggju til eins kers ok spyttu i hråka sin- um. En at skilnaQi |)å toku go3in ok vildu eigi låta tynask f>at griSamark ok skopu3u J)ar or mann; så heitir Kvasir; hann er svå vitr, at engi spyrr hann {)eira hluta, er eigi kann hann orlausn; ok hann for vi3a um heim at kenna monnum fræQi, ok \)å er hann kom at heimboSi til dverga nokkurra, Fjalars ok Galars, J)å kolludu J)eir hann me3 sér å einmæli ok dråpu hann, létu renna blo3 hans i tvau ker ok einn ketil, ok heitir så 63rerir, en kerin heita Son okBo3n; |>eirblendii hunangi vi3 bloQit, ok var9 J>ar af mjoSr så, er hverr, er af drekkr, ver3r skåld 8 114 SKALDSKAPARMAL e9a fræ3ama3r. Dvergarnir sogdu ås- um, at Kvasir hefSi kafnat i manviti, fyrir J)vi at engi var J)ar svå fr63r, at spyrja kynni hann fr631eiks. I^å budu pessir dvergar til sin jotni JDeim, er Gill- ingr heitir, ok konu hans. I^å bu3u dverg- arnir Gillingi at roa å sæ me9 sér. En er J)eir foru fyrir land fram, rern dverg- arnir å bo3a ok hvelfflu skipinu. Gill- ingr var osyndr ok tyndisk hann, en dverg- arnir réttu skip sitt ok reru til lands. E'eir sog5u konu hans ])enna atburS, en hon kunni illa ok grét hått. På spurdi Fjal- arr hana, ef henni myndi hugléttara, ef hon sæi lit å sæinn, f>ar er hann hafåi tynzk; en hon vildi J^at. f*å mælti hann vi3 Galar broQur sinn, at hann skal fara upp yfir dyrnar, er hon gengi lit, ok låta kvernstein falla i hofufl henni, ok tal3i sér leiåaskop hennar; ok svå gerSi hann. f*å er f>etta spur3i Suttungr jotunn, son Gillings, ferr hann til ok tok dvergana ok llytr å sæ lit ok setr J)å i flæ3arsker. I^eir bi3ja Suttung sér lifsgrida ok bj63a hon- um til sættar i fo5urgjold mjo3inn dyra, ok {)at verQr at sætt me3 f>eim; flytr Suttungr mjo3inn heim ok hirQir, J)ar sem heita Hnitbjorg, setr J)ar til gæzlu SKALDSKAPARMAL 115 déttur sina GunnloSu. Af J)essu kollum vér skåldskap Kvasis blod e3a dverga- drekku e3a fylli e3a nokkurs konar log OSreris e3a Bo3nar e3a Sonar e3a fars- kost dverga, fyrir p\i at så mjo3r flutti l3eim fjorlausn or skerinu, e3a Suttunga- mjo3 e3a Hnitbjarga-logr. — f*å mælti Ægir: Myrkt J)ykki mér f>at mælt at kalla skåldskap me3 J)essum heittim; en hvernigkomusk J)ér æsiratSuttunga-mi3i? — Bragi svarar: Sjå saga er til J)ess, at 63inn tor heiman ok kom J)ar, er Jjrælar niu slogu hey. Hann spyrr, ef [)eir vili, at hann bryni ljå f>eira. f'eir jåta ]rvi. f*å tekr hann hein af belti sér ok bryndi ljåna; en {>eim f>6tti byta ljårnir myklu betr ok folu3u heinina; en hann mat svå, at så, er kaupa vildi, skyldi gefa vi3 hof; en allir kvåSusk vilja ok bå3u hann sér selja; en hann kasta3i heininni i lopt upp; en er allir vildu henda, \>å skiptusk [>eir svå vi3, at hverr brå ljånum å hals 63r- um. 63inn sotti til nåttstaSar til jotuns J)ess, er Baugi hét, br63ir Suttungs. Baugi kalla3i ilt fjårhald sitt ok sag3i, at [>rælar hans niu hof3u drepizk, en talSisk eigi vita sér van verkmanna. En 63innnefdisk fyrir honum Bolverkr; hannbauS attaka upp IX 8* 11(5 SKALDSKAPAKMAL manna verk fyrir Bauga, en mælti sér tiJ kaups einn drykk af Suttunga-miSi. Baugi kvazk einskis rå3 eiga af midinum, sag3i, at Suttungr vildi einn hafa, en fara kvezk hann mu n du me3 Bolverki ok freista, ef J)eir fengi mjoSinn. Bolverkr vann um sumarit IX manna verk fyrir Bauga, en at vetri beiddi hann Bauga leigu sinnar. t^å fara J)eir bå3ir til Suttungs. Baugi segir Suttungi, bro3ur sinum, kaup Joeira Bolverks, en Suttungr synjar J)verliga hvers drepa af midinum. På mælti Bolverkr til Bauga, at {)eir skyldu freista véla nokk- urra, ef Joeir megi nå midinum, en Baugi lætr J)at vel vera. t*å dregr Bolverkr fram nafar Joann, er Bati heitir, ok mælti, at Baugi skal bora bjargit, ef nafarrinn bitr. Hann gerir svå. t^å segir Baugi, at gognum er borat bjargit, en Bolverkr blæss i nafarsraufina, ok hrjota spænirnir upp i moti honum. t^å fann hann, at Baugi vildi svikja hann, ok ba3 bora gognum bjargit. Baugi bora3i enn; en er Bolverkr bles annat sinn, £>å fuku inn spænirnir. t^å brask Bolverkr i ormsliki, ok skreiS i nafarsraufina, en Baugi stakk eptir honum nafrinum ok misti hans. For Bolverkr f>ar til, sem GunnloS var, SKALDSKAPARMAL 117 ok lå hjå henni III nætr, ok J)å lofa5i hon honum at drekka af mi3inum III drykki. I enum fyrsta drykk drakk hann alt or OSreri, en i 63rum or Bo3n, i enum f>ri3ja or Son, ok haf3i hann J)å allan mjo3inn. På brask hann i arnar- ham ok flaug sem åkafast; en er Sult- ungr så flug arnarins, tok hann sér arnar- ham ok flaug eptir honum. En er æsir så, hvar 63inn flaug, J)å settu Ipeir lit i garSinn ker sin, en er 08inn kom inn of Åsgar8, })å spytti hann upp mi3inum i kerin, en honum var J)å svå nær komit, at Suttungr m}aidi nå honum, at hann sendi aptr suman mjo3inn ok var J)ess ekki gætt; haf9i {)at hverr er vildi, ok kollum vér {)at skåldfifla hlut. En Sutt- unga-mjo3 gaf 05inn åsunum ok [>eim monnum, er yrkja kunnu; \>\i kollum vér skåldskapinn feng 63ins ok fund ok drykk hans ok gjof ok drykk åsanna. — Pr mælti Ægir: Hversu å marga lund hreyti3 ér or3tokum skåldskapar, e3a hversu morg eru kyn skåldskaparins? I^å mælti Bragi: Tvenn eru kyn J>au, er greina skåldskap allan. — Ægir spyrr: Hver tvenn? Bragi segir: Mål ok hættir. — Hvert måltak er haft til skåldskapar? 118 SKÅLDSKAPARMÅL t^renn er grein skåldskapar-måls. — Hver? Svå, at nefna hvern hlut, sem heitir; onnur grein er su, er heilir fornofn ; en III. måls- grein er su, er kollud er kenning, ok er sii grein svå sett, at vér kollum 03in eda f>6r e3a T\r e5a einhvern af åsum eda ålfum, ok hvern J>eira, er ek nefni til, })å tek ek me5 heiti af eign annars åssins eda get ek hans verka nokkurra; })å eign- ask hann nafnit, en eigi hinn, er nefndr var; svå sem vér kollum sig-Ty e3a hanga- T\r e9a farma-Ty, J)at er })å 63ins heiti, ok kollum vér |)at kent heiti, svå ok at kalla reidar-T\\ En J)etta er nu at segja ungum skåld- um, J)eim er girnask at nema mål skåld- skapar ok heyjasér or9fjol3a mecifornum heitum e3a girnask })eir at kunna skilja |)at, er hulit er kve3it, på skili hann Jæssa bok til froQleiks ok skemtunar. En ekki er at gleyma e3a ésanna svå pessar fråsagnir, at taka or skåldskapinum forn- ar kenningar, f>ær er hofuSskåldin hafa sér lika låtit, en eigi skulu kristnir menu triia å heiSin go9 ok eigi å sannyndi [)essa sagna annan veg en svå sem hér finnsk i upphafi bokar. SKALDSKAPARMAL 119 2. Nu skal låta heyra dæmi, hvernig hofu3skåldin hafa låtit sér soma at yrkja eptir f>essum heitum ok kenningum, svå sem segir Arnorr jarlaskåld, at 63inn heiti Alfo5r: 1. Nu hykk sli3rhuga3s segja, si3 léttir mér stri3a, (f>ytr Alfo3ur) ytum jarls kostu (brim hrosta). Hér kallar hann ok skåldskapinn hrosta- brim AlfoQur. Håvardr halti kva5 svå: 2. Nu es, jodraugar ægis, arnar flaug, ok bauga hygg ek at heimbo3 £>iggi Hangagoås, of vangi. Svå kva5 Viga-Gliimr: 3. Lattisk herr me3 hottu Hangatys at ganga, J>6ttit J>eim at hætta J)ekkiligt, fyr brekku. Svå kva3 Refr: 4. Opt kom (jarQar leiptra es Baldr hniginn skaldi) hollr at helgu fulli Hrafnåsar mér (stafna). Svå kvaå Eyvindr skåldaspillir: 5. Ok Sigur3, hinn's svonum veitti 120 SKÅLDSKAPARMÅL hroka bjor Haddingja vals Farmatys, fjorvi næmdu jarårådendr å Ogloi. Sva kva3 Glumr Geirason: (5. I^ar vas (j>rafna byrjar ])cim styren go3 Beima) sjålfr i sæki-ålfi Sigtyr Alals dyra. Sva kvafl Eyvindr: 7. Gondul ok Skogul sendi (iaulatyr, at kjosa of konunga, hverr Yngva ættar skyldi nie3 03ni i ara ok i Valhollu vesa. Sva kva3 ulfr Uggason: 8. lliQr at vilgi vi9u vi3frægr (en mér lida) Hroptalyr (of hvåpta hr65rmål) sonar l)åli. Sva kva3 I3j6361fr enn hvinverski !). Valr la l)ar å sandi, vitinn enum eineygja Friggjar i.ombyggvi; fomiuQum dåd slikri. SKÅLDSKAPARMÅL 121 f>at kva3 HallfreSr: 10. SannyrQum spenr sver9a snarr £>iggjandi viggjar barrhaddaQa byrjar biSkvån und sik t^riQja. Hér er J)ess dæmi, at jor3 er kolluQ kona ()5ins i skåldskap. Svå er hér sagt at Eyvindr kva3: 11. HermoSr ok Bragi, kva3 Hroptatyr, gangiQ i gogn grami; |3vi at konungr ferr, så es kappi J>ykkir, til hallar hinig. Svå kva9 Kormåkr: 12. Eykr me3 ennidiiki jarQhljotr dia fjar3ar breyti, hiin så es, beinan, bindr. Sei5 Yggr til Rindai\ Svå kva3 Stein J)6rr: 13. Forngorvan å ek firnum farms Gimnla3ar arma horna fors at hrosa hlitstyggs ok f>6 litinn. Svå kva3 Ulfr Uggason: 14. Par hykk sigrunni svinnum sylgs valkyrjur fylgja 122 SKALDSKAPARMAL heilags tafns ok hrafna. Hlaut innan svå minnum Svå kva3 Egill Skallagrimsson: 15. Blæt ek eigi af pvi br63ur Vi li s, godjadar, at ek gjarn sjå; 1)6 heir Minis vinr mér of fengit bolva bætr, es et betra telk. 1(). (iåfumk i|)rott ulfs of bagi, vigi vanr, vammi firda. Hér er harm kalladr go3ja3arr ok Mims vinr ok ulfs-bagi. Svå kva3 Refr: 17. t^ér eigu vér veigar, Valgautr, salar brautar, Fals, hrannvala fannar, framr, valdi tamr, gjalda. Svå kva3 Einarr skålaglamm: 18. Hljota mun ek, né hlitik, Hert}Ts, of J)at fryju, fyr 6r[)eysi at ausa austr vingnodar flausta. Svå kvad Ulfr Uggason: SKALDSKAPARMAL 123 19. Kostigr riår at kesti, kynfroQs, peim es go3 hloSu Hrafnfreista3ar, hesti Heimdallr, at mog fallinn. Svå er sagt i Eiriksmålum : 20. Hvat es J)at drauma? kva5 65inn, ek hugchimk fyr dag risa, Valholl rySja fyr vegnu folki; vak3a ek Einherja, ba5 ek upp risa, bekki at strå, bj orker ley3ra, valkyrjur vin bera, sem visi kæmi. t^at kva9 Kormåkr: 21. Algildan bid ek aldar allvald of mér halda ys bifvangi Yngva ungr. For Hroptr me5 Gungni. f*at kva3 f^orålfr: 22. Sag3i hitt, es hug3i, HliSskjålfar gramr sjålfum hlifar-styggs, J)ar es hoggnir Håreks H3ar våru. Svå kva5 Eyvindr: 23. Hinn es Surts or sokkdolum 124 SKALDSKAPARMÅL farmognudr fljugandi bar. Svå kvad Bragi: 24. tDat erumk synt, at snimma sonr Aldafodrs vildi afis vid liri £>afdan jardar reist of freista. Svå kvad Einarr: 25. Pxi at fjolkostigr ileslu Bestr ræ9r vid son Bestlu (lekit hefk mords til mærflar) mæringr en J>i!i færa. Svå kvad £>orvaldr blonduskåld: 26. Nu hef ek mart i midi greipat burar Bors, Bura arfa. ,'}. Her skal heyra, hvé skåldin hafa kent skåldskapinn eptir J)essum heitum, er ådr eru ritud, svå sem er, at kalla Kvasis-dreyra ok dverga-skip, dverga- mjod, jotna-mjod, Suttunga-mjod, 6dins- nijod, Asa-mjod, fodnrgjold jotna, logr 6dreris ok Bodnar ok Sonar ok fyllr, logr Hnitbjarga, fengr ok fundr ok farmr ok gjof 6dins, svå sem hér er kvedit, er orti Einarr skålaglamm: SKALDSKAPARMAL 27. Hugstoran bi3 ek heyra, (heyr, jarl, Kvasis dreyra) foldar vor3 å fyr3a fjar31eggjar brim dreggjar. Ok sem kva3 Einarr enn skålaglamm 28. Ullar gengr of alla asksogn f>ess, es hvot magnar byrgis bo8var sorgar, bergs geymi-lå dverga. Svå sem kva9 Ormr SteinJ)6rsson: 29. At væri borit bjors brikar ok mitt lik (rekkar nemi) dau5s (drykk Dvalins) i einn sal. Ok sem Refr kva5: 30. Grjot-aldar ték gildi geSreinar f'orsteini; Bergmæra glymr båra, bi3 ek lyåa kyn hly5a. Svå sem kva3 Egill: 31. Budumk hilmir 169, J)ar å ek hroflrs of kvo5, bar ek 03ins mjo3 å Engla bjo3. Svå sem kva3 Glumr Geirason: 32. Hly3i, hapta bei3is, hefk, mildingar, gildi; 12fi SKALDSKAPARMAL J)vi bidjuni vér Ragnar, [)egna tjon at fregnum. Ok sem kvad Eyvindr: 33. Vilja ek hlj68 at Hårs lidi, medan Gillings gjoldum yppik, medan hans ætt i hverlegi gålgafarms til goda teljum. Svå sem Einarr kvad skålaglamm: 34. Eisar vågr fyr (visa verk) Rognis mér (hagna), J)ytr 6dreris alda, (aldr) hafs vid fles galdra. Ok enn sem hann kvad: ,'55. Nu es Jiats Bodnar båra, bergsaxa, tér vaxa, gervi i holl ok heyri hljod fley jofurs Jyodir. Ok sem kvad Eilifr Gudrunarson: 36. Verdid ér, alls orda oss grær of kon moeran å sefreinu Sonar sad, vingjofum råda. Svå sem kvad Volu-Steinn: SKALDSKAPARMAL 127 37. Heyr Mims vinar mina (mér es fundr gefinn f*undar) vi3 goma sker glymja glaumbergs, Egill, strauma. Svå kva5 Ormr SteinJ)6rsson : 38. Seggir Jmrfut ala ugg, engu sny ek i ViQurs feng hå3i (kunnum hr65rsmi3 haga), of minn brag. Svå kva3 Ulfr Uggason: 39. Hjaldrgegnis ték hildar herreifum Aleifi, (hann vil ek at gjof Grimnis) ge3 fjardar lå (kve5ja). Skåldskapr er kalladr sjår e3a logr dverg- anna, fyrir [)vi at Kvasis b!63 var logr i 63reri, å3r mjoQrinn væri gorr, ok f>ar gerQisk hann i katlinum, ok er hann kallaQr fyrir ]3vi hverlogr 6dins, svå sem kva3 Eyvindr ok fyrr var ritat: 40. Me3an hans ætt i hverlegi gålgafarms til goQa teljum. Enn er kallaQr skåldskaprinn far e3a 115 dverganna; li3 heitir 61 ok li5 heitir skip; svå er tekit til dæma, at skåldskapr er 128 SKALDSKAPAHMAL nu kalladr fyrir |)vi skip dverga, svå se ni hér segir: 41. Bædi å ek til brudar bergjarls ok skip dverga sollinn vind at senda seintyrnd gotu eina. I. Hvernig skal kenna I^or? Svå at kalla hann son Odins ok Jardar, fadir Magna ok Méda ok l3rudar, verr Sifjar, stjiipfadir Ullar, styrand] ok eigandi Mjolnis ok megingjarda, Bilskirnis, verj- andi Asgards, Midgårds, dolgr ok bani jotna ok trollkvinna, vegandi Hrungnis, Geirrodar, Privalda, dréttinn Fjålfa ok Iiosku, dolgr Midgardsorms, iostri Vingnis ok Hloru. Svå kvad Bragi skåld: 12. Vadr lå Vidris arfa vilgi slakr, es rakdisk, å Eynefis ondri, Jormungandr at sandi. Svå kvad Olvir hniifa: 43. (Estisk allra landa umbgord ok sonr Jardar. Svå kvad Eilifr: 44. Vreidr stod Vrosku brodir, vå gagn fadir Magna; skelfra I^ors né I^jålfa J)rottar steinn vid otta. SKALDSK APARMAL 129 Ok sem kva5 Eysteinn Valdason: 45. Leit å brattrar brautar baug hvasslignm augum, æstisk å3r at flausti oggs bii3, fa3ir I^rudar. Enn kva3 Eysteinn: 46. Sin bjo Sifjar riini snarla fram me3 karli, (hornstraum getum Hrimnis hræra) veiSarfæri. Ok enn kvad hann: 47. Svå brå vi3r, at (syjur) sei3r (rendu fram breiSar) jar3ar, ilt at bor3i Ulls mågs hnefar skullu. Svå kva3 Bragi: 48. Hamri forsk i hægri hond, J)å es allra landa, ægir 6flugbor3u, endisei3s of kendi. Svå kva3 Gamli: 49. Me3an gramr, hinn es svik samdit, snart Bilskirnis, hjarta, grundar fisk me3 grandi gljufrskeljungs nam rjiifa. Svå kva3 I^orbjorn disar-skåld: 50. forr hefr Yggs me3 årum Asgar3 af |)rek var5an. 9 130 SKALDSKAPARMAL Svå kva3 Bragi: 51. Ok bordréins barda brautar hringr enn ljoti å haussprengi Hrungnis har3ge3r nedan stardi. Enn kva3 Bragi: 52. Vel hafi3 y3rum eykjum aptr, Privalda, haldit simbli sumbis of mæruni, sundrkljiifr niu hofda. Svå kva3 Eilifr: 53. Prøngvir gein vi3 |)iingum j)angs raudbita tangar kveldrunninna kvinna kunnleggs alinmunni. Svå kva3 Ulfr Uggason: 54. Pjokkvaxinn kvazk |)vkkja })iklingr firinmikla hafra njots at hofgum hætting megindrætti. Svå kvad enn ulfr: 55. Fulloflugr lét fellir, fjallgauts hnefa skjalla (ramt mein vas f>at) reyni reyrar leggs vi3 eyra. Ok enn kva3 Ulfr: 56. Vi3gymnir laust Vimrar va3s af franum nadri SKALDSKAPARMAL 131 hlusta grunn vi3 hronnum. Hlaut innan svå minnum. Hér er hann kalladr jotunn Vimrar-va3s. Å heitir Vimur, er ftørr 63, \>å er hann sotti til Geirr63argar3a. Svå kvad Vetrlidi skåld: 57. Leggi brauzt |ni Leiknar, lamQir frivalda, steypSir StarkeSi, stétt of Gjålp dau3a. Svå kva3 t^orbjorn disar-skåld: 58. Ball i Keilu kolli, Kjallandi brauzt alla, å3r drapt Lut ok Leida, lézt dreyra Biiseyru; heptir Hengjankjoptu, Hyrrokkin do fyrri; \)6 vas snemr en såma Svivor numin lifi. 5. Hvernig skal kenna Baldr? Svå at kalla hann son 63ins ok Friggjar, ver Nonnu, fa3ir Forseta, eigandi Hringhorna ok Draupnis, dolgr Ha3ar, Heljar-sinni, Gråta-go3. Ulfr Uggason hefir kve3it eptir sogu Baldrs langt skei3 i Hiisdråpu, ok ritu3 eru å3r dæmi til J)ess, er Baldr er svå kendr. 9* 132 SKALDSKAPARMAL 6. Hvernig skal kenna Njor5? Sva, at kalla hann Vana-gu3 e9a Vana-ni3 e3a Van ok fodur Freys ok Freyju, fégjafa gu3. Sva segir forår Sjåreksson: 59. Var9 sjålf suna, nama snotr una, Kjalarr of tamcii, kvoflut Ham3i, Go3run bani, godbrtidr Vani, heldr vel mara, hjorleik spara. Hér er ^ess getit, er Skad] gekk fra Nirdi, sem fyrr er ritat. 7. Hvernig skal kenna Frey? Sva, at kalla hann son NjarSar, brédur Freyju ok enn Vana-gu3 ok Vana-nid, ok Vanr ok årgud, ok fégjafa. Sva kvad Rgill Skallagrimsson: 60. Fvi at Grjétbjorn of gæddan hefr Freyr ok Njordr at fjarafli. Freyr er kalladr Belja-dolgr, sva sem kva3 Eyvindr skaldaspillir: 61. Pa es utrost jarla bagi SKALDSKAPARMAL 133 Beljadolgs byggva vildi. Hann er eigandi Ski3bla3nis ok galtar |)ess, er Gullinbursti heitir, svå sem hér er sagt: 62. Ivaldasynir gengu i årdaga Ski3bla3ni at skapa, skipa bazt, skirum Frey, nytum Njar3ar bur. Svå segir Ulfr Uggason: 63. Ri3r å borg til borgar bo3fr63r sonar 63ins Freyr ok folkum styrir fyrstr enum gulli byrsta. Hann heitir ok Sli3rugtanni. 8. Hvernig skal Heimdall kenna? Svå at kalla hann son niu mæ3ra e3a vor3 go3a, svå sem fyrr er ritat, e3a hvita-As, Loka-dolg, mensækir Freyju. Heimdalar hofu3 heitir sver3; svå er sagt, at hann var lostinn mannshofSi i gognum. Um J)at er kve3it i Heimdalar- galdri, ok er si3an kallat hofu3 mjotuSr Heimdalar; sver3 heitir manns mjotu3r. Heimdallr er eigandi Gulltopps; hann er ok tilsækir Vågaskers ok Singasteins; })å 134 SKÅLDSKAPARMÅL deildi hann vi3 Loka um Brisingamen; hann heitir ok Vindlér. Ulfr Uggason kva5 i Hiisdråpu langa stund eptir |jeiri fråsogu, ok er f>ess |)ar getit, at f>eir våru i sela-likjum. Hann er ok sonr 6ftins. 9. Hvernig skal kenna Ty? Svå at kalla hann einhenda-ås ok Ulfs-fostra, viga-gu3, son 63ins. 10. Hvernig skal kenna Braga? Sva at kalla hann Idunnar ver, frumsmifl bragar ok enn siQskeggja ås — af hans nafni er så kallaQr skeggbragi, er mikit skegg hefir — ok sonr 63ins. 11. Hvernig skal kenna ViQar? Hann må kalla enn £>6gla ås, eiganda jårnskos, dolg ok bana Fenrisulfs, hefniåsgo9anna, byggviås foQurtopta ok son 63ins, brociur åsanna. 12. Hvernig skal kenna Våla? Svå, at kalla hann son 69ins ok Rindar, stjiipson Friggjar, broQur åsanna, hefni- ås Baldrs, dolg HaQar ok bana hans, byggvanda foQurtopta. 13. Hvernig skal kenna Ho3? Svå, at kalla hann blinda-ås, Baldrs bana, skjotanda Mistilteins, son 63ins, Heljar- sinna, Våla-dolg. SKALDSKAPARMAL 135 14. Hvernig skal kenna UH? Svå, at kalla hann son Sifjar, stjiip t^ors, ondur-ås, boga-ås, vei3i-ås, skjaldar-ås. 15. Hvernig skal kenna Hæni? Svå, at kalla hann sessa e3a sinna e3a måla Odins ok enn skjota ås ok enn langa fot ok aur-konung. 16. Hvernig skal kenna Loka? Svå, at kalla hann son Fårbauta ok Laufeyjar, Nålar, br63ur Byleists ok Helblinda, fo3ur Vånargands, J)at er Fenrisiilfr, ok Jorm ungands, £>at er Mi3gar3sormr, ok r Heljar ok Nara ok Ala, frænda ok fo3ur- br63ur, vårsinna ok sessa 63ins ok åsa, heimsæki ok kistuskru3 Geirro3ar, f)jofr jotna, hafrs ok Brisingamens ok I3unnar epla, Sleipnis frænda, ver Sigynjar, go3a dolgr, hårska3i Sifjar, bolva-smi3r, enn slægi åss, rægjandi ok vélandi go3anna, rå3bani Baldrs, enn bundni åss, J)rætu- dolgr Heimdalar ok Ska3a. Svå sem hér segir Ulfr Uggason: 64. Rådgegninn bregQr ragna rein at Singasteini frægr vi9 firnaslægjan Fårbauta mog våri; moSoflugr ræ9r mæåra mogr hafnyra fogru, 136 SKALDSKAPAHMAL kynni ek, å9r ok einnar åtta, mær3ar |)åttum. Hér er {3ess getit, at Heimdallr er son niu mæ3ra. 17. Nu skal enn segja dæmi, afhverju ))ær kenningar eru, er nu varu ritadar, er å3r varu eigi dæmi til sog3, svå sem Bragi sagQi Ægi, at Férr var farinn i austrvega at berja troll, en 6flinn reid Sleipni i Jotunheima ok kom til J)ess jotuns, er Hrungnir hét. På spyrr Hrungnir, hvat manna så cm* me3 gull- hjålminn, er ridr lopt ok log, ok segir, at hann a furdugédan hest. 6dinn sagdi, at J>ar vill hann vedja fyrir hof3i sinu, at engi hestr skal vera jafngédr i Jdtun- heimum. Hrungnir segir, at så er go9r hestr, en hafa lézk hann nuindu myklu storfetaQra hest; så heitir Gullfaxi. Hrungnir var9 reidr ok hleypr upp å hest sinn ok hleypir eptir honum ok hyggr at launa honum ofrmæli. Odinn hleypir svå mikit, at hann var å oflru leiti fyrir, en Hrungnir hafdi svå mikinn jotunmoS, at hann fann eigi fyrr en hann kom inn of åsgrindr. Ok er hann kom at hallardurum, bu3u æsir honum til drykkju; hann gekk i hollina ok bad SKALDSKAPARMAL 137 få sér at drekka ; våru J)å teknar [)ær skålir, er forr var vanr at drekka af, ok snerti Hrungnir or hverri. En er hann gerdisk drukkinn, |)å skorti eigi stor or3; hann lézk skylda taka upp Valholl ok færa i Jotunheima, en søkkva Asgar3i, en drepa go5 611, nema Freyju ok Sif vill hann heim hafa me5 sér; ok Freyja ein })orir })å at skenkja honum, ok drekka lézk hann mundn alt åsaol. En er åsum leiddisk ofryrdi hans, J)å nefna J3eir t^or. f*vi næst kom Porr i hollina ok haf3i å lopti hamarinn ok var allreiQr ok spyrr, hverr J)vi ræ5r, er jotnar hundvisir skulu par drekka, e5a hverr seldi Hrungni grid at vera i Valholl e3a hvi Freyja skal skenkja honum sem at gildi åsa. På svarar Hrungnir ok sér ekki vinaraugum til E'ors, sag9i, at 63inn bau3 honum til drykkju ok hann var å hans griQum. På mælti f>6rr, at pess bo3s skal Hrungnir iQrask, å3r hann komi ut. Hrungnir segir, at Åsa-I^or er pat litill frami, at drepa hann våpnlausan; hitt er meiri hugraun, ef hann porir ad berjask vi5 hann at landamæri å Grjotunagoråum, »ok hefir pat verit mikit folskuverk, sagQi hann, er ek lét eptir heima skjold minn 138 SKALDSKAPARMAL ok hein; en ef ek hef3a hér våpn min, |)å skyld u vit nu reyna holmgonguna, en at 63rum kosti legg ek f>ér vi'fl ni3- ingsskap,ef ]ni vill drepa mik våpnlausan«. forr vill fyrir engan mim bila at koma til einvigis, er honum var holmr skoraSr, {)vi at engi haf3i honum pat fyrr veitt. For J)å Hrungnir braut lei9 sina ok hleyp3i åkafliga, par til er hann kom i Jotunheima, ok var3 hans fer3 allfræg me3 jotnum, ok pat, at stefnulag var komit å me3 peim tVJr; pottusk jotnar hafa mikit i abyrg3, hvårr sigr fengi; peim var ills van af f*6r, ef Hrungnir léti, fyrir pvi at hann var peira sterkastr. På ger3u jotnar mann a Grjotunag6r3- uni af leiri, ok var hann IX rasta hår, en priggja breidr undir hond, en ekki fengu peir hjarta svå mikit, at honum somdi, fyrr en peir toku or meri nokk- ur ri, ok var3 honum pat eigi stodugt, på er f>6rr kom. Hrungnir åtti hjarta pat, er frægt er, af hordum steini ok tindott me3 III hornum, svå sem si3an er gort ristubragS pat, er Hrungnishjarta heitir; af steini var ok hofu3 hans, skjoldr hans var ok steinn, vi3r ok pjokkr, ok haf'Si hann skjoldinn fyrir sér, er hann SKALDSKAPARMAL 139 sto9 å Grjotunagordum ok bei9 t^ors, en hein haf9i hann fyrir våpn ok reiddi of 6x1 ok var ekki dælligr. A a9ra hli9 honum st69 leirjotunninn, er nefndr er Mokkurkålfi, ok var hann allhræddr; svå er sagt, at hann meig, er hann så Por. Porr for til holmstefnu ok me5 honum fjålfi. På rann t^jålfi fram at, {>ar er Hrungnir st69, ok mælti til hans: »J)ii stendr ovarliga, jotunn, hefir skjold- inn fyrir J)ér, en forr hefir sét Jrik ok ferr hann et ne9ra i jor9u, ok mun hann koma ne9an at J)ér«. På skaut Hrungnir skildinum undir fætr sér ok st69 å, en tvihendi heinina. Wi næst så hann eld- ingar ok heyr9i J>rumur storar; så hann f>å f*6r i åsmo9i ; for hann åkafliga ok reiddi hamarinn ok kasta9i um langa lei9 at Hrungni. Hrungnir færir upp heinina bådum hondum ok kastarimot; mætir hon hamrinum å flugi, ok brotnar sundr heinin, fellr annarr hlutr å jor9, ok eru })ar af or9in 611 heinberg; annarr hlutr brast i hof9i f^or, svå at hann fell fram å jor9; en hamarrinn Mjolnir kom i mitt hofu9 Hrungni ok lam9i hausinn i smån mola, ok fell hann fram yfir t^or, svå at fotr hans lå of hals P(n\ Kn 140 SKALDSKAPARMAL I^jålfi vå at Mokkurkålfa, ok fell hann vi9 litinn orQstir. t*å gekk t^jålfi til I^ors ok skyldi taka fot Hrungnis af honum ok gat hvergi valdit. På gengu til æsir allir, er peir spurQu, at f^orr var fallinn, ok skyldu taka fotinn af honum ok fengu hvergi komit. På kom til Magni, sonr Pors ok Jårnsoxu; hann var |)å prinættr; hann kastadi fæti Hrungnis af I^or ok mælti: »sé par ljotan harm, fadir, er ek kom svå sifi; ek hygg, at jotuu penna myndak hafa lostit i hel me5 linefa minum, ef ek hefda fundit hann«. t3å st69 F6rr upp ok fagnadi vel syni sin- um ok sagQi, at hann myndi verda mikill fyrir sér, »ok vil ek, sag3i hann, gefa pér liestinn Gullfaxa, er Hrungnir hefir ått«. I3å mælti 63inn ok sagfii, at I36rr ger3i rangt, er hann gaf pann em\ goåa hest gygjarsyni, en eigi fo3ur sinum. l^orr for heimtil PruSvanga, ok sto3 heinin i hofSi honum. f*å kom til volva su, er Groa hét, kona Aurvandils ens frækna; hon gol galdra sina yfir Kir, til pess er hein- in losnaQi. En er I^orr fann pat ok potti på van, at braut myndi nå heininni, på vildi hann launa Gro lækningina ok gera hana fegna, sag9i henni pau ti3endi, at SKALDSKAPARMAL 141 haiin hafQi va3it nor5an yfir Élivåga ok haf3i borit i meis å baki sér Aurvandil nor3an or Jotunheimum, ok f>at til jar- tegna, at ein tå hans haf3i sta3it or meisinum ok var su frerin, svå at ftørr braut af ok kasta8i upp å himin ok ger3i af stjornu J)å, er heitir Aurvandils-tå. fcorr sag5i, at eigi myndi langt til, at Aurvandill myndi heim koma, en Groa var5 svå fegin, at bon munSi enga galdra, ok var3 heinin eigi lausari ok stendr enn i hof3i E'or; ok er })at bo3it til varnanar, at kasta hein of golf JDvert, J)vi at J3å hrærisk heinin i hofdi ^or. Eptir fæssi sogn hefir ort l*j6361fr hvinverski i Haustlong. [Svå segir |)ar: 65. E3r of sér, es jotna otti lét of sottan hellis »biaur«, å hyrjar, haug Grjotuna, baugi; ok at isarnleiki Jar3ar sunr, en dun3i, m63r svall Meila brodur, måna vegr und hånum. 66. Knåttu 611, en, Ullar, endilåg, fyr magi, grund vas gråpi hrundin, ginnunga vé brinna, 142 SKÅLDSKAPAHMÅL J)å es hafregin hafrar hogreiSar fram drégu, (se3r gekk Svolnis ekkja sundr) at Hr ungnis fundi. 67. fyrmSit Baldrs of barmi, berg, sélgnum J)ar dolgi, hristusk bjorg ok brustu, (brann upphiminn) manna; mjok fra ek moti hrøkkva myrkbeins Haka reinar, |3a es vigligan, vagna vått, sinn bana Jnitti. 68. Brått 116 bjarga gæti (bond oli u ])vi) randa, imun, folr und iljar iss, vildu svå disir; var3at hoggs fra boråum hraundrengr padan lengi trjonu troils of riina ti3s fjollama at bi3a. 69. Fjorspillir lét falla fjålbrs blågrå gjålbra bolver3ungar Belja bolm å randar holmi ; f>ar hné grundar gilja gramr fyr skorpum hamri, en bergdana bæg3i brjotr vi3 jormunJ)rj6ti. SKALDSKAPAHMAL 143 70. Ok hardbrotin herju heimj)inga3ar Vingnis hvein i hjarna mæni hein at Grundar sveini, J>ar svåt, e3r i 63ins olaus burar hausi, ståla vikr of stokkin st63 EinriSa blo3i. 71. Å3r or hneigi-hliQum hårs olgefjun såra rei3itys et rauda ry3s hælibol gæli; gorla lit ek å Geitis gar3i \>ær of far3ir; baugs f)å ek bifum få3a bifkleif at f>6rleifi.] På mælti Ægir: Mikill £>6tti mér Hrungnir fyrir sér. Vann t^orr meira J>rekvirki nokkut, J)å er hann åtti vi3 troll? — f*å svarar Bragi: 18. Mikillar fråsagnar er J>at vert, er f^orr for til Geirro3argar3a; t>å hafdi hann eigi hamarinn Mjolni e3a megingjar3ar e3a jårngreipr, ok olli J)vi Loki ; hann for me3 honum; J)vi at Loka hafQi f>at hent, \)å er hann flaug einu sinni at skemta sér me5 valsham Friggjar, at hann flaug fyrir forvitni sakar i Geir- 144 SKALDSKAPARMAL ro3argar3a ok så £>ar holl mikla, settisk ok så inn of glugg, en GeirroQr leit i moti honum ok mælti, at taka skvldi fuglinn ok iæra honum; en sendimadr komsk nauQuliga å hallar-vegginn, svå var hann hår; J)at {3otti Loka gott, er hann sotti erfidliga til hans, ok ætladi sér stund at fljuga eigi upp, fyrr en hann haf3i farit alt torlei3it. En er madrinn sotti at honum, |)å beinir hann iluginn ok spyrnir vi3 fast, ok eru |)å fætrnir fastir; var Loki tekinn |)ar hondum ok fær3r Geirro3i jotni. En er hann så augu hans, f>å grunaSi hann, at maflr myndi vera, ok ha3 hann svara, en Loki })ag3i. F*å læsti Geirrodr Loka i kistu ok svelti hann |}ar III månu3r. En \>A er Geirr63r tok hann upp ok heiddi hann orda, })å sag3i Loki, hverr hann var, ok til fjorlausnar vann hann Geir- roSi {)ess ei9a, at hann skvldi koma I^or i Geirr63argar3a, svå at hann hefåi hvårki hamar né megingjardar. ftørr kom til gistingar til gygjar J)eirar, er Gridr er kollud; hon var m63ir Vidars ens l^ogla; hon sagQi f^or satt frå Geirrddi, at hann var jotunn hundviss ok il 1 1 vidreignar; hon lé3i honum megingjarda SKALDSKAPARMAL ok jårngreipr, er hon åtti, ok staf sinn, er heitir GriSarvolr. På for f>6rr til år J>eirar, er Vimur heitir, allra å mest. På spenti hann sik megingjor3um ok studdi forstreymis GriSarvol, en Loki helt undir megingjar3ar. Ok J)å er Porr kom å mi5ja åna, })å ox svå mjok åin, at uppi braut å 6x1 honum. På kva9 t*6rr |)etta: 72. Vaxattu mi Vimur, alls mik J3ik va5a tiSir jotna gar5a i; veiztu, ef pix vex, at J)å vex mér åsmegin jafnhått upp sem himinn? På sér forr uppi i gljiifrum nokkurum, at Gjålp, dottir GeirroQar, st63 |)ar tveim megin årinnar ok ger3i hon årvoxtinn. På tok forr upp or an ni stein mikinn ok kastaQi at henni ok mælti svå: »at osi skala stemma«. Eigi misti hann, J>ar er hann kasta3i til. Ok i J)vi bili bar hann at landi ok fekk tekit reynirunn nokkurn ok steig svå or ånni ; J)vi er J)at orQtak haft, at reynir er bjorg fors. En er f>6rr kom til GeirroQar, £>å var J)eim félogum visat fyrst i geitahus til herbergis, ok var J>ar einn stoll til sætis 10 14G SKALDSKAPARMAL ok sat f>6rr f>ar. ^å var3 hann J)ess varr, at stollinn for undir honum upp at ræfri; hann stakk Gri3arveli upp i raptana ok lét sigask fast å stolinn, var5 f>å brestr mikill ok fylg3i skrækr. f*ar hofåu verit undir stolinum dætr Geirro3ar, Gjålp ok Greip, ok hafQi hann brotit hrygginn i bådum. t3å lét GeirroSr kalla foriholl- ina til leika. Par varu eldar storir eptir endilangri holl. En er I^orr kom gagnvart Geirrodi, })a tok Geirrodr me3 tong jårn- siu gloandi ok kastar at F6r, en I^orr tok i moti me3 jårngreipum ok færir a lopt siuna, en Geirrodr hljdp undir jårn- siilu at for3a sér. Pérr kasta3i siunni ok laust i gognum suluna ok gognum Geirro9 ok gognum vegginn ok sva fvrir titan i jordina. Eptir {jessi sogn hefir ort Eilifr Gu3runarson i Férsdråpu: 73. | Flugstalla ré3 felli fjornets go9a at hvetja (drjiigr vas Loptr at ljuga) logseims fa3ir heiman; geQreynir kva9 grænar Gauts herj)rumu brautir vilgi tryggr til veggjar viggs GeirroQar liggja. SKALDSKAPARMAL 147 74. Gedstrangr of lét gongu gammlei3 f*6arr skommum (fystusk J)eir at J)rysta I^orns ni3jum) sik bi3ja, J)å es gar3vitju3r gerciisk, Gandvikr Skotum rikri, endr til Ymsa kindar I3ja setrs fra t^riSja. 75. Gorr var3 i for fyrri farmr, meinsvårans, arma soknar hapts me3 svipti sagna galdrs en Rognir; J>yl ek granstrauma Grimnis; gall- mantælir halla -opnis ilja gaupnum Endils å mo spendi. 76. Ok, Gangs, vanir gingu gunn, vargs himintorgu friSrar unz til fljoQa frumseyrir kom dreyra, \>å es bolkveitir brjota brag3mildr Loka vildi bræ3i vændr å brii3i bag sefgrimnis måga. 77. Ok veg]}verrir varra vann fetrunnar Nonnu hjalts, af hagli oltnar, hlaupåar, of ver gaupu; 10* 148 SKALDSKAPARMAL mjok lei3 or sta3 støkkvir stikleiSar veg hreidan ur5ar J^rjots, par es eitri, æstr, |yj63år fnæstu. 78. t*ar i mork fyrir (markar) (målhvettar byr) settu (né hvelvolur hålar) håfs skotnadra (svåfu); knåtti, hreggi hoggvin, hlympél vid mol glymja, en fellihryn fjalla Fe3ju pant me3 stedja. 79. HarSvaxnar leit her3ar halllands of sik falla (gatat) mar njotr (en neytri) njarS (rå3 fyr sér) gjardar; pverrir lét, nema pyrri Ironis, barna sér Marnar, snerribl63, til, svira, salpaks megin vaxa. 80. 03u fast (en) friSir (flaut) eidsvara Gauta setrs vikingar snotrir (svardrunnit fen) gunnar; pur5i hronn at her3i hau3rs rumbyggva naudar jar3ar skafls af afli åss hretvi3ri blåsin. SKÅLDSKAPARMAL 149 81. Unz me3 yta sinni, (aflraun vas J)at) skaunar å seil (himinsjola) sjålflopta kom fy'ålfi; hådu ståli striQan strå um hrekkmimis ekkjur; stophnisu for steypir striSlundr me3 vol GriSar. 82. Né djup akarn dråpu dolgs, vamms, firum, glamma, stri3kvi3jondum, sto3var stall vi9 rastarfalli; ogndjarfan hlaut Atli eirfjarQan hug meira; skalfa l^ors né I3] alfa })r6ttar steinn viQ otta. 83. Ok sifuna si5an sverQs liShatar gerSu hlifar bor3s vi3 H6r3a hardgleipnis dyn barQa, å3r hylri9ar hæ3i hrj63endr fjoru J)jo3ar vi3 Skyldbreta skytju skålleik He3ins reikar. 84. Dreif fyr drottar kneyfi, dolg Svi}}j69ar kolgu (sotti) fer3 (å flotta flesdrott i vå) nesja, 150 SKÅLDSKAPARMÅL \>å es, funristis, fasta, floQrifs Danir, stoåu, knåttu, Jolnis ættir, utvés fyrir liita. 85. f*ars i J>rottar hersar J)ornrann hugum bornir, hlymr var3 hellis Kumra hringbålkar, fram gingu; Lista vas fær3r i fasta (friQsein vas [3ar) hreina gnipu hlo3r å greypan (grån) hott risa kvånar. 86. Ok, ham, loga himni hall, fylvingum, vallar, trådusk |)ær, vid troQi tungis brå salar prungu; hufstjori braut hvåru hreggs våfreida tveggja hlåtr-éllida hellis hundfornan kjol sprundi. 87. Fåti3a nam fræ3i, fj ardeplis, konr Jardar, mærar legs né mugchi menn olteiti, kenna; ålmtaugar laust ægir angr£>jof sega tangar OQins afli sodnum åtru3r i gin SuQra. SKALDSKAPARMAL 151 88. Svå at hraSskyndir handa hrapmunnum svalg gunnar lyptisylg å lopti langvinr siu J'rongvar, J>å es 6rJ)rasis eisa os Hrimnis flo drosar til J)råm65nis I*ru3ar J>j6st af greipar brjosti. 89. BifQisk holl på es hofQi heiQreks of kom brei3u und fletbjarnar fornan fotlegg ]3rasis veggjar; itr gulli laust Ullar jotrs vegtaugar J>rj6ti meina ni3r i mi3jan mest bigyrftil nestu. 90. Glaums ni3jum for gorva gramr me5 dreyrgum hamri; of salvaniS Synjar sigr hlaut arinbauti; komat tviviQar tivi tollur karms, så es harmi, brautar K3s, of beitti bekk, fall, jo tuns rekka. 91. Herblotinn vå hneitir hogbrotningi skogar undirfjålfrs af afli ålfheims bliku kålfa ; 152 SKALDSKAPAHMAL né li3fostum Lista låtr valrygir måttu aldrminkanda aldar Elin steins of bellaj. 19. Hvernig skal kenna Frigg? Svå at kalla hana dottur Fjorgyns, konu 03- ins, médur Baldrs, elju Jardar ok Rindar ok Gunnladar ok Gri3ar, sværa Nonnu, drotning åsa ok åsynja, Fullu ok vals- hams ok Fensala. 20. Hvernig skal Freyju kenna? Svå, at kalla hana dottur NjarSar, systur Freys, konu 03s, m65ur Hnossar, eigandi valfalls ok Sessrumnis ok fressa, Brisinga- mens, VanagoS, Vanadis, et gråtfagra god, astagud. — Svå må kenna allar åsynjur, at nefna annarrar nafni ok kenna vi3 eign e9a verk sin e3a ættir. [21. Hvernig skal kenna Sif? Svå, at kalla hana konu fors, mo9ur Ullar, et hårfagragod, elja Jårnsoxu, m63r Prildar. 22. Hvernig skal kenna I3unni? Svå, at kalla hana konu Braga ok gætandi eplanna, en eplin ellilyf åsanna; hon er ok rånfengr fjaza jotuns, svå sem fyrr er sagt, at hann tok hana braut fra ås- um. Eptir f>eiri sogu orti fjoBolfr enn hvinverski i Haustlong: SKALDSKAPARMAL 153 92. Hvé skal ek gott gjoldum gunnveggjar bru leggja, raddkleif at iMrleifi? Tyframra sé ek tiva trigglaust of far f>riggja å hreingoru hlyri hildar fats ok E'jatsa. 93. Segjondum flo sagna snotar ulfr at moti i gemlis ham gomlum glamma 6 fyr skommu; settisk orn, J>ar es æsir, år (gefnar) mat båru (vasa byrgityr bjarga bleyQi vændr) å seyQi. 94. TormiQlaQr vas tifum tålhreinn me3al beina; hvat kva9 hapta snytrir hjålmfaldinn J)vi valda; margspakr of nam mæla mår valkastar båru (vasa Hænis vinr hånum hollr) af fornum ])olli. 95. Fjallgyl3ir bau9 fyllar fe9r Meila sér deila (hlaut) af helgum skutli (Hrafnåsar vinr blåsa); 154 SKALDSKAPARMAL vingrognir lét vagna vigfrekr ofan sigask, £>ar es vélsparir våru varnendr go3a farnir. 96. Fljott ba3 foldar drottinn Fårbauta mog Vårar fækkiligr me9 {Degnum l>rymseilar hval deila, en af breidu bjodi bragSviss at f>at lagdi osvifrandi åsa upp fyorhluti fjora. 97. Ok slidrliga sidan svangr (vas ])at fyr longu) at af eikirotum okbjorn fa3ir Marnar, å3r djuphugadr dræpi dolg ballastan vallar hirøityr medal her3a herfangs ofan stongu. 98. På var3 fastr vi3 fostra farmr Sigynjar arma, så es 611 regin eygja OndurgoSs, i bondum; loddi rå vi3 ramman reimu3 Jotunheima, en holls vinar Hænis hendr vi3 stangar enda. SKALDSKAPARMAL 155 99. F16 me5 froSgum tivi fangsæll of veg langan sveita nagr, svå at slitna sundr ulfsfaQir mundi;] på var3 f*6rs of riini, (J>ungr vas Loptr of sprunginn) målunaut, hvats måtti midjungs fri5ar biQja. 100. Sér ba3 sagna hræri sorgæra n mey færa, J)å es ellilyf åsa, åttrunnr Hymis, kunni; Brunnakrs of kom bekkjar Brisings go3a disi gir3ij)j6fr i garda grjotni3a9ar siQan. 101. Ur3ut brattra barda byggvendr at {>at hryggvir; f)å vas 19- me3 jotnum -unnr nykomin sunnan; gerdusk allar åttir Ingvifreys at f)ingi (våru heldr) ok hårar (hamljot regin) gamlar, 102. Unz hrynsæva hræva hund olgefnar fundu lei9ij)ir ok læva lund olgefnar bundu; 156 SKALDSKAPAHMAL \m skalt véltr, nema vélum (Veidr mælti svå) leidir munstærandi mæra mey aptr, Loki, hapta. 103. Heyrdak svå J)at (sidan sveik opt åsu leikum) hugrey nandi Hænis hauks flo bjålfa aukinn; ok lomhupadr lacdi leikblads reginn fjadrar ern at oglis barni arnsiig fadir Marnar. 104. Hofu skjott, en skofu, skopt, ginnregin, brinna, en sonr bidils svidnar (sveipr vard i for) Greipar. E>ats of fått å fjalla Finns ilja bru minni; bangs J}å ek bifum fåda biikleif at fVnleifi.] Asu er svå rétt at kenna, at kalla einn hvern annars nafni ok kenna vid verk sin eda eign eda ættir. 23. Hvernig skal kenna himininn? Svå, at kalla hann Ymis-haus ok J>ar af jotuns haus ok erfidi eda byrdi dverg- anna eda hjålm Yeslra ok Austra, Sudra, Nordra, land solar ok tungis ok himin- SKALDSKAPARMAL 1 57 tungla, vagna ok ve3ra, hjålmr e3a hiis lopts ok jarQar ok solar. Svå kva9 Arn- orr jarlaskåld: 105. Ungr skjoldungr stigr aldri jafnmildr å vi3 skildan, (J)ess vas grams) und gomlum (gnog rausn) Ymis hausi. Ok enn sem kva5 hann: 106. Bjort ver3r sol at svartri, søkkr fold i mar døkkvan, brestr erfi3i Austra, allr glymr sjår å fjollum. Svå kva9 BoQvarr halti: 107. Alis engi ver5r Inga undir solar grundu boQvar hvatr né betri bræQr landreki æ9ri. Ok sem kva9 fjoQolfr enn hvinverski: 108. 6k at isarnleiki JarSar simr, en dun9i (m65r svall Meila bl69a) måna vegr und hånum. Svå sem kvad Ormr Barreyjar-skåld: 109. Hvégi es, Draupnis drogar dis, ramman spyr ek visa, (så ræ3r) valdr (fyr veldi) vagnbrautar mér fagnar. Ssvå em kva9 Bragi skåld: 158 SKALDSKAPARMÅL 110. Hinn es varp å vi3a vinda Ondurdisar of manna sjot margra rnundlaug foQur augum. Ok sem Markus kvad: 111. Fjarri hefr at fæ3isk d^rri flotna vordr å élkers botni, håfa levfir hverr ma3r æfi hringvarpadar, gjålfri kringdum. Svå sem kva3 Steinn Herdisarson: 112. Has kve5 ek hclgan ræsi heimtjalds at brag J)eima, (mær9 tésk fram) en fyrda fyrr, £>vi at hann es dyrri. Ok sem kva3 Arnorr jarlaskåld: 113. Hjalp, dyrr konungr, dyrum, dags grundar, Hermundi. Ok enn sem kva3 Arnorr: 114. Sa3r stillir, hjalp snjollum, soltjalda, Rognvaldi. Ok sem kva3 HallvarSr: 115. Knutr verr jor3 sem itran alls drottinn sal fjalla. Sem Arnorr kva3: 116. Mikåll vegr £>at es misgort J>ykkir manvits fr63r ok alt et g63a; tyggi skip tir si5an seggjum solar hjålms å dæmistoli. SKALDSKAPARMAL 159 24. Hvernig skal jor3kenna? Svå, at kalla hana Ymis hold ok m63ur E'ors, dottur 6nars, briiSi 68ins, elju Friggjar ok Rindar ok GunnlaQar, sværu Sifjar, golf ok botn veQra-hallar, sjår dyranna, dottir Nåttar, sy stir Au3s ok Dags. Svå sem kva3 Eyvindr skåldaspillir: 117. Nu es ålfrodull elfar jotna dolgs of folginn, rå3 eru rammrar ]}]63ar rik, i m63ur liki. Sem kva3 HallfreQr vandræ3askåld : 118. Rå3 lukusk, at så, si3an, snjallrå3r konungs spjalli åtti einga- dottur 6nars vi3i grona. Ok enn sag3i hann : 119. Brei31eita gat brii3i Båleygs at sér teyg8a stefnir sto3var hrafna ståla rikismålum. Svå sem kva3 f'joQolfr : 120. Utan bindr vi3 enda elgvers glo3u3r hersa hreins vi3, hiifi ronumr hafs botni far gotna. Sem Hallfre3r kva3: 1(30 SKALDSKAPAKMAL 121. Wi hygg tleygjanda frægjan, ferr jor3 und menjDverri itran, eina at låta Au3s systur mjok traudan. Svå kvad ]?j6361fr: 122. Dolgljoss, hefir dåsi darrlatr sta5it fjarri, endr J)å es elju Rindar omynda tok skyndir. 25. Hvernig skal sæ kenna? Svå, at kalla hann Ymis bl63, heimsækir go3- anna, verr Rånar, fadir Ægisdætra, J)eira er svå heita, Himinglæla, Diifa, Blédughadda, Hefring, U3r, Hronn, Bylgja, Båra, Kolga, land Rånar ok Ægisdætra ok skipa ok sæskips heita, kjalar, ståla, sii3a, syju, liska, isa, sækonunga lei3 ok braut, eigi si3r hringr eyjanna, hus sanda ok J)angs ok skerja, dorgar land ok sæ- fogla, byrjar. Svå sem kvad Ormr Barreyjar-skåld: 123. Utan gnyr å eyri Ymis bl63, fara go9ra. Svå kva3 Refr: 124. VågJ)rysta berr vestan, vætti ek lands fyr brandi, (hyalmæni skefr) huna hogdyr of log bogu. SKALDSKAPARMAL 161 Svå sem kvad Sveinn: 125. f>å es élreifar ofu Ægis dætr ok tættu fols, vi3 frost of alnar, fjallgards rokur har3ar. Ok sem kva5 Refr: 126. Færir bjorn, J>ar es båra brestr, undinna festa opt i Ægis kjapta lirsvol Gymis volva. Hér er sagt, at alt er eitt Ægir ok Gymir Ok enn kva5 hann: 127. En sægnipu Sleipnir slitr urdrifinn hvitrar Rånar, rauSum steini runnit, brjost or munni. Sem kvaQ Einarr Skiilason: 128. Har3r hefr ort frå jor3u élvindr, svana strindar blakkr lætr i sog søkkva snægrund, skipi hrundit. Ok enn sem hann kva5: 129. Margr riss, en drifr dorgar dynstrond i svig londum, spend ver3a stog stundum, stir3r keipr, fira greipum. Ok enn kva3 hann: 11 162 SKALDSKAPARMÅL 130. Grånn, bera gollna spånu, (gofug fer9 es su jofri) sk}rtr holmfjoturr Heita hrafni, snekkju staf nar. Enn sem hann kva3: 131. Haustkold skotar hél3um holmrond varar ondri. Ok enn svå: 132. Sundr springr svalra landa sverrigjorS fyr bdråum. Sem Snæbjorn kvad: 133. Hvatt kvefla hræra Grotta hergrimmastan skerja lit fyr jarQar skauti eyluQrs niu briidir, J)ær es (lungs) fyr longu, liQmeldr (skipa hlidar baugsker3ir rfstr bar3i 1)61) Aml69a molu. Hér er kallat hafit AmloQa kvern. — Enn sem kvad Einarr Skulason: 134. Yiknar ramr i, Rakna, reksaumr fluga-straumi, duks hrindr bol, f)ar es bleikir bifgrund, å stag ritjum. 26. Hvernig skal kenna sol? Svå, at kalla hana dottur Mundilfara, systur Måna, SKALDSKAPARMAL 163 kona Glens, eldr himins ok lopts. Svå sem kva3 Skiili forsteinsson: 135. Glens be3ja ve3r gy3ju go3bli3 i vé, si3an ljos kemr gott, nie3 geislum, grånserks ofan Måna. Svå kva3 Einarr Skulason : 136. Hvargi es Beita borgar bålgrimmustum skala hår of hnossvin orum heims vafrlogi sveimar. 27. Hvernig skal kenna vind? Svå, at kalla hann son Fornjots, br63ur ægis ok elds, brjot vi3ar, ska3i ok bani e3a hundr e3a vargr vi3ar e3a segls e3a seglrei3a. Svå sag3i Sveinn i Nor3rsetu- dråpu : 137. Toku fyrst til fjiika Fornjots synir ljotir. 28. Hvernig skal kenna eld? Svå, at kalla hann br63ur vinds ok ægis, bana ok grand vi3ar ok hiisa, Hålfs bani, sol hiisanna. 29. Hvernig skal kenna vetr? Svå, at kalla hann son Vindsvals ok bana orma, hri3mål. Svå kva3 Ormr SteinJ)6rsson: 138. Ræ3 ek f>enna mog manni Vindsvals una3 blindum. ir 164 SKALDSKAPARMAL Svå kva5 Åsgrimr: 139. SiggæSir vas si5an seimorr i I^råndheimi (J)j69 veit {)inar i3ir) £>ann orms-trega (sannar). 30. Hvernig skal kenna sumar? Svå, at kalla son Svåsa9ar ok likn ormanna, ok gr63r manna. Svå sem kvad Egill Skallagrimsson : 140. Upp skulum orum sverdum, ulfs tannlitu3r, glitra, eigum då3 at drygja i dalmiskunn fiska. 31. Hvernig skal kenna manninn? Hann skal kenna vi3 verk sin, f>at er hann veitir e3a J)iggr e3a gerir; hann må ok kenna til eignar sinnar, {>eirar er hann å ok svå ef hann gaf, svå ok vi 3 ættir [)ær, er hann kom af, svå \>ær, er fra honum komu. — Hvernig skal hann kenna vi3 J)essa hluti? Svå, at kalla hann vinnanda e3a fremjanda fara sinna e3a athafna, viga e3a sæfara e3a vei3a e3a våpna e3a skipa. Ok fyrir \>\i at hann er reynir våpnanna ok vi3r viganna, alt eitt ok vinnandi, vi3r heitir tré, reynir heitir ok tré; af fæssum heitum hafa skåldin kallat manninn ask e3a hlvn, SKALDSKAPARMAL 165 land e5a 63rum vidarheitum karlkend- um ok kent til viga e5a skipa e3a fjår. Mann er ok rétt at kenna til allra åsa- heita; kent er ok vi3 jotna-heiti, ok er jjat flest hå3 e3a lastmæli. Vel {>ykkir kent til alfa. Konu skal kenna til alls kvenbiinaSar, gulls ok gimsteina, ols e3a vins e3a annars drykkjar, J)ess er bon selr e3a gefr, svå ok til olgagna ok 1 il allra J3eira hluta, er henni samir at vinna e3a veita. Rétt er at kenna hana svå, at kalla hana selju e3a log |)ess, er hon mi31ar; en selja e3a log, {>at eru tré. Fyrii f>vi er kona kolluQ til kenningar ollum kvenkendum viQarheitum ; en fyrii J)vf er kona kend til gimsteina e9a gler- steina, at |>at var i forneskju kvinna- bunaQr, er kallat var steinasorfi, er J3ær hofQu å hålsi sér; nu er svå fært til kenningar, at konan er nu kend vi3 stein ok vi3 oli steins-heiti. Kona er ok kend vi5 allar åsynjur e3a valkyrjur e3a nornir e3a disir. Konu er ok rétt at kenna vi3 alla athofn sina e3a vi3 eign e3a ætt. 32. Hvernig skal kenna gull? Svå, at kalla J)at eld Ægis ok barr Glasis, haddr Sifjar, hofu3band Fullu, gråtr Freyju, 166 SKÅLDSKAPARMÅL munntal ok rodd ok or5 jotna, dropa Draupnis ok regn e3a skiir Draupnis e3a augna Freyju, otrgjold, nau3gjald åsanna, så3 F)7risvalla, haugpak Holga, eldr allra vatna ok handar, grjot ok sker e3a blik handar. 33. Fyrir hvi er gull kallat eldrÆgis? t^essi saga er til pess, er fyrr er getit, at Ægir sotti heimboS til ÅsgarSs, en er hann var biiinn til heimferSar, på bau3 hann til sin 63ni ok ollum åsum å priggja månaSa fresti. Til peirar fer3ar var3 fyrst 63inn ok Njor3r, Freyr, Tyr, Bragi, Vi3arr, Loki, svå ok åsynjur, Frigg, Freyja, Gefjun, Ska3i, I3unn, Sif. t^orr var eigi par, hann var farinn i austrveg at drepa troll. En er go3in hof3u sezk i sæti, på lét Ægir bera inn å hallargolf KTsigull, pat er birti ok tysti hollina sem eldr, ok pat var par haft fyrir ljos at hans veizlu, sem i Valhollu våru sverSin fyrir eld. J*å senti Loki par vifl 611 go3 ok drap præl Ægis, pann er Fimafengr hét; annarr præll hans er nefndr Eldir. Ran er nefnd kona Ægis, en niu dætr peira, svå sem fyrr er ritat. At peiri veizlu vanzk alt sjålft, bæ3i vist ok 61 ok 611 rei3a, er til veizlunnar purpti. På SKALDSKAPARMAL 167 ur3u æsir J)ess varir, at Ran åtti net J)at, er hon veiddi i menn alla, J)å er å sæ komu. Nu er j^essi saga til J)ess, hva3an af J>at er, at gull er kallat eldr e3a ljos e3a birti Ægis, Rånar e3a Ægis dætra; ok af J)eim kenningum er nu svå sett, at gull er kallat eldr sævar ok allra hans heita, svå sem Ægir e8a Rån eigu heiti vi5 sæinn, ok J>a9an af er nu gull kallat eldr vatna e3a å ok allra årheita. En J^essi heiti hafa svå farit sem onnur ok kenningar, at en yngri skåld hafa ort eptir dæmum enna gomlu skålda, svå sem st63 i J)eira kvæ3um, en sett si3an lit i hålfur f>ær, er J)eim J)6ttu likar vi3 [)at, er fyrr var ort, svå sem vatnit er sænum, en åin vatninu, en bekkr ånni; t>vi er J>at kallat nygorvingar alt, er lit er sett heiti lengra, en fyrr finsk, ok }>ykkir J)at vel alt, er me3 likendum ferr ok e31i. Svå kva3 Bragi skåld: 141. Eld of l>åk af jofri olna bekks, vi3 drykkju, J)at gaf fjornis fjalla me3 fylli mér stillis. 34. Hvi er gull kallat barr e3a lauf Glasis? I ÅsgarSi fyrir durum Valhallar stendr lundr, så er Glasir er kalla3r, en 168 SKALDSKAPARMAL lauf hans alt er gull rautt, svå sem hér er kveciit at: 142. Glasir stendr me3 gollnu laufi fyr Sigtys solum. Så er vi3r fegrstr me3 go3um ok monn- um. 35. Hvi er gull kallat haddr Sifjar? Loki Laufeyjarson hafdi J)at gort til læ- visi, at klippa hår alt af Sif. En er E'orr var3 £>ess varr, tok hann Loka ok myndi lemja hvert bein i honum, å3r hann svar3i f>ess, at hann skal få af svartålfum, at peir skulu gera af gulli Sifju hadd J)ann, er svå skal vaxa sem annat hår. Eptir f)at for Loki til J)eira dverga, er heita Ivaldasynir, ok ger3u J)eir haddinn ok Ski3bla3ni ok geirinn, er 63inn åtti, er Gungnir heitir. I^å ve3ja3i Loki hof3i sinu vi3 J>ann dverg, er Brokkr heitir, hvårt br63ir hans, Sindri, myndi gera jafngo3a gripi III, sem J)essir våru. En er f>eir komu til smi3ju, f)å lag3i Sindri svinskinn i aflinn ok ba3 blåsa Brokk ok létta eigi fyrr, en hann tæki {Dat or aflinum, er hann haf3i i lagt. En f)egar er hann var genginn or smiSjunni, en hinn bles, J)å settisk fluga ein å hond SKALDSKAPARMAL 169 honum ok kroppaQi, en hann bles, sem å3r, J)ar til er smiQrinn tok or aflinum, ok var f>at goltr ok var burstin or gulli. J>vi næst lag3i hann i aflinn gull ok ba5 hann blåsa ok hætta eigi fyrr blæstrin- um, en hann kvæmi aptr; gekk hann å braut; en f)å kom flugan ok settisk å hals honum ok kroppa3i mi hålfu fastara en å3r, en hann bles, J)ar til er smiQrinn tok or aflinum gullhring J)ann, er Draupnir heitir. På lagQi hann jårn i aflinn ok ba3 hann blåsa ok sagQi, at onytt myndi verQa, ef blåstrinn felli; J)å settisk flugan milli augna honum ok kroppaQi hvarm- ana, en er bl63it fell i augun, svå at hann så ekki, J)å greip hann til hendinni sem skjotast, me3an belgrinn lag3isk ni5r, ok sveipSi af sér flugunni, ok f)å kom £>ar smi3rinn ok sag3i, at nu lag3i nær, at alt myndi onytask, er i aflinum var. På tok hann or aflinum hamar; fekk hann £>å alla gripina i hendr br63ur sinum Brokk ok ba3 hann fara me3 til AsgarQs ok leysa ve3junina. En er J)eir Loki båru fram gripina, £>å settusk æs- irnir å domstola, ok skyldi f>at atkvæåi standask, sem seg3i 03inn, f^orr, Freyr. f*å gaf Loki 63ni geirinn Gungni, en 170 SKALDSKAPARMAL f>6r haddinn, er Sif skyldi hafa, en Frey Ski3bla3ni, ok sag3i skyn å ollum grip- unum, at geirrinn nam aldri sta3ar i lagi, en haddrinn var holdgroinn, })egar er hann kom å hofu5 Sif, en Ski3bla3nir haf5i byr, J)egar er segl kom å lopt, hvert er fara skyldi, en måtti vefja sam- an sem duk ok hafa i pungi sér, ef f>at vildi. I^å bar fram Brokkr sina gripi ; hann gaf 63ni hringinn ok sag3i, at ena niundu hverja nott myndi drjupa af hon- um åtta hringar jafnhofgir sem hann; en Frey gaf hann goltinn ok sag3i, at hann måtti renna lopt ok log nott ok dag meira en hverr hestr, ok aldri var3 svå myrkt af nott e3a i myrkheimum, at eigi væri ærit ljos, f>ar er hann for; svå tysti af burstinni. På gaf hann I^or hamarinn ok sag3i, at hann myndi mega ljosta svå stort sem hann vildi, hvat sem fyrir væri, at eigi myndi hamarrinn bila, ok ef hann yrpi honum til, på myndi hann aldri missa, ok aldri lljiiga svå langt, at eigi myndi hann sækja heim hond ok ef f>at vildi, J)å var hann svå litill, at hafa måtti i serk sér; en J>at var ly ti å, at forskeptit var heldr skamt. t^at var domr f>eira, at hamarrinn var beztr SKALDSKAPARMAL 171 af ollum gripunum ok mest vorn i fyrir hrimj)ursum, ok dæm3u I>eir, at dvergr- inn ætti veSféit. l^å bau3 Loki at leysa hofu5 sitt, en dvergrinn sag3i, at J>ess var engi van. »Taktu mik J)å«, kva8 Loki; en er hann vildi taka hann, J>å var hann vi3s fjarri. Loki åtti skua J)å, er hann rann å lopt ok log. f*å ba9 dvergr- inn t^or, at hann skyldi taka hann, en hann ger3i svå. På vildi dvergrinn hoggva af hofuQ hans, en Loki sag3i, at hann åtti hofuQit, en eigi hålsinn. På tok dvergrinn |)veng ok knif ok vill stinga rauf å vorrum Loka ok vill rifa saman munninn, en knifrinn beit ekki. På mælti hann, at betri væri J)ar air broQur hans, en jafnskjott sem hann nefndi hann, f)å var J)ar alrinn, ok beit hann varrarnar ; rifa3i hann saman varr- arnar, ok reif Loki or æsunum. Så f)vengr, er mu3rinn Loka var saman rifa3r, heitir Vartari. 36. Hér heyrir, at gull er kent til hoi- u3bands Fullu, er orti Eyvindr skålda- spillir: 143. Fullu skein å fjollum fallsol bråavallar 172 SKALDSKAPARMAL Ullar kjols of allan aldr Håkonar skaldum. 37. Gull er kallat gråtr Freyju, sem fyrr er sagt. Svå kvad Skuli I^orsteinsson : 144. Margr of hlaut of morgin mor3elds, par es val feldum, Freyju tår at fleiri fårbj63r; at par vårum. Ok sem kva3 Einarr Skulason: 145. f*ar es Mardallar milli, meginhurSar, liggr skur3a, Gauts berum galla prutinn, gråtr, dalreySar låtri. Ok hér hefir Einarr enn kent svå Freyju, at kalla hana mo3ur Hnossar e5a konu 63s, svå sem hér: 146. Eigi pverr fyr augna 03s bedvinu R63a ræfrs (eignisk svå) regni ramsvell (konungr elli). Ok enn svå: 147. HroQrbarni knå ek Hornar (hlutum d)Tran grip) styra, brandr prymr gjålfrs å grandi gollvifi3u, hlifar; (så3s) berr sinnar m63ur (svans unni mér gunnar SKALDSKAPARMAL 173 fostrgæQandi FroSa), Freys nipt bråa driptir. Hér getr ok J>ess, at Freyju må svå kenna, at kalla hana systur Freys. Ok enn svå: 148. N^t bu5umk (Njar5ar dottur) nålægt vas J>at skala, (vel of hrésa ek J)vi) visa, vorn, sævar, 611 (barni). Hér er hon kolluQ dottir Njar3ar. Ok enn svå: 149. Gaf, så es erring ofrar, égnpruQr Vana-briiQar J>ing Våfa3ar J)røngvir J)r6ttoflga mér dottur; rikr leiddi mey mækis motvaldr å be3 skaldi Gefnar, gl63um drifna, Gautreks, svana brautar. Hér er hon kollu3 Getn ok Vanabriidr. Til allra heita Freyju er rétt at kenna gråtinn ok kalla svå gullit, ok å marga lund er J)essum kenningum breytt, kallat hagl e3a regn e3a él e3a dropar e3a skiirir e3a forsar augna hennar e3a kinna e3a hlyra e3a brå e3a hvarma. 38. Hér må ^at heyra, at kallat er or3 e5a rodd jotna gullit, svå sem fyrr er sagt. Svå kva3 Bragi skåld: 174 SKALDSKAPARMAL 150. t^ann åtta ek vin verstan vastrodd en mér baztan Ala undirkiilu 6ni3ra3an f>ri3ja. Hann kalla3i stein vasta undirkiilu, en jotun Åla steinsins, en gull rodd jotuns. 39. Hver er sok til {)ess, at gull er kallat otrgjold? — Svå er fra sagt, at £>å er æsir foru at kanna heim, 63inn ok Loki ok Hænir, f>eir komu at å nokk- urri ok gengu me3 anni til fors nokkurs, ok vid forsinn var otr einn ok haf3i tekit lax or forsinum ok at blundandi. f*å tok Loki upp stein ok kasta3i at otrinum ok laust i hofu3 honum. £*å brosa3i Loki vei5i sinni, at hann hef3i veitt i einu hoggvi otr ok lax; toku £>eir £>å laxinn ok otrinn ok båru eptir sér, komu |}å at bæ nokkurum ok gengu inn; en så bii- andi er nefndr Hrei5marr, er |3ar bjo, hann var mikill fyrir sér ok mjok fjolkunnigr; beiddusk æsir at hafa f>ar nåttstaQ ok kvåSusk hafa me3 sér vist ærna ok synd u buandanum vei3i sina. En er HreiQmarr så otrinn, J)å kallaSi hann sonu sina, Fåfni ok Regin, ok segir, at Otr, br63ir l^eira, var drepinn ok svå, hverir £>at hofcki gort. Nu ganga peir fe9gar at ås- SKALDSKAPARMAL 175 unum ok taka £>å hondum ok binda ok segja J3å nm otrinn, at hann var sonr HreiQmars. Æsir bjoQa fyrir sik fjorlausn, svå mikit fé, sem HreiQmarr sjålfr vill å kve3a, ok var9 J>at at sætt med J)eim ok bundit svardogum. På var otrinn fleginn; tok HreiQmarr otrbelginn ok mælti vid |)å, at JDeir skulu fylla belginn af rau3u gulli ok svå hylja hann allan, ok skal J^at vera at sætt J)eira. På sendi 03inn Loka i Svartålfaheim, ok kom hann til dvergs J)ess, er heitir Andvari; hann var fiskr i vatni ok tok Loki hann hondum ok lag3i å hann fjorlausn alt J3at gull, er hann åtti i steini sinum; ok er f>eir koma i steininn, f)å bar dvergrinn fram alt gull, f>at er hann åtti, ok var f>at allmikit fé. f*å svipti dvergrinn undir hond sér ein- um litium gullbaug; J)at så Loki ok bad hann fram låta bauginn. Dvergrinn ba5 hann eigi bauginn af sér taka ok lézk mega æxla sér fé af bauginum, ef hann heldi. Loki kva5 hann eigi skyldu hafa einn penning eptir ok tok bauginn af honum ok gekk lit, en dvergrinn mælti^ at så baugr skyldi vera hverjum hofuQs- bani, er ætti. Loki segir, at honum Jbotti J)at vel, ok sag5i, at J>at skyldi haldask 176 SKÅLDSKAPARMÅL mega fyrir J)vi, så formåli, at hann skyldi flytja JDeim til eyrna, er på tæki vi3. For hann i braut ok kom til Hrei3- mars ok svndi 63ni aullit; en er hann så bauginn, på syndisk honum fagr ok tok hann af fénu, en greiddi HreiQmari gullit. På fyldi hann otrbelginn, sem mest måtti hann, ok setti upp, er fullr var; gekk på 63inn til ok skyldi hylja belginn me3 gullinu, ok på mælti hann vi3 HreiQmar, at hann skal sjå, hvårt belgrinn er pi\ allr huldr; en Hrei3marr leit å vandliga ok så eitt granahår ok ba3 J>at hylja, en at 65rum kosti væri lokit sætt f>eira. t*å dro 63inn fram bauginn, ok huldi grana- hårit ok sag3i, at på våru })eir lausir fra otrgjoldunum. En er OQinn haf3i tekit geir sinn, en Loki skua sina, ok Jmrptu på ekki at ottask, på mælti Loki, at J)at skyldi haldask, er Andvari haf3i mælt, at så baugr ok f>at gull skyldi ver9a J>ess bani, er ætti, ok f>at helzk si9an. Nu er sagt, at hverju gull er otrgjold kallat e3a nauQgjald åsanna e3a rogmålmr. 40. Hvat er fieira at segja frå gullinu? Hrei3marr tok på gullit at sonargjoldum, en Fåfnir ok Reginn beiddusk af nokkurs i broQurgjold. Hrei3marr unni £>eim SKALDSKAPARMAL 177 enskis pennings af gullinu. I^at var3 oråd £>eira bræ3ra, at {^eir dråpu fodur sinn til gullsins. På beiddisk Reginn, at Fåfnir skyldi skipta gullinu i helminga me9 J)eim. Fåfnir svarar svå, at litil van var, at hann myndi midla gullit vi3 br65ur sinn, er hann drap fodur sinn til gullsins, ok ba3 Regin fara braut, en at odrum kosti myndi hann fara sem Hrei3marr. Fåfnir haf3i J)å tekit hjålm, er Hrei3marr hafSi ått, ok setti å hofud sér, er kalladr var ægishjålmr, er 611 kvikvendi hrædask, er sjå, ok sver3 }}at, er Hrotti heitir. Reginn hafåi J)at sverd, er Refill er kall- adr; ilySi hann J)å braut, en Fåfnir for upp å GnitaheiSi ok ger3i sér J>ar bol ok brask i ormsliki ok lag3isk å gullit, en Reginn for J)å til Hjålpreks konungs å I^joQi ok ger3isk J)ar smi3r hans. På tok hann J>ar til fostrs Sigurd, son Sigmundar, sonar Volsungs, ok son Hjordisar, dottur Eylima. Sigur3r var ågætastr allra herkonunga af ætt ok afli ok hug. Reginn sag3i honuni til, hvar Fåfnir lå å gullinu, ok eggjaQi hann at sækja gullit. f*å gerQi Reginn sverd J)at, er Gramr heitir, er svå var hvast, at Sigurdr brå nidr i rennanda vatn, ok tok i sundr ullarlagd, er rak 12 178 SKALDSKAPARMAL fyrir strauminum at sverdsegginni. P\i næst klauf Sigurdr stedja Regins ofan i stokkinn med sverdinu. Eptir |)at foru }>eir Sigurdr ok Reginn å Gnitaheidi; |)å grof Sigurdr grof å veg Fåfnis ok settisk £>ar i. En er Fåfnir skreid til vats ok hann kom yfir grofna, J>å lagdi Sigurdr sverdinu i gognum hann, ok var f>at hans hani. Kom J)å Reginn at ok sagdi, at hann hefdi drepit brodur hans, ok baud honum J^at at sætt, at hann skyldi taka hjarta Fåfnis ok steikja vid eld, en Reginn lagdisk nidr ok drakk blod Fåfnis ok lagdisk at sofa. En er Sigurdr steikSi hjartat ok hann hugdi, at fullsteikt myndi, ok tok å fingrinum, hvé hart var; en er fraudit rann or hjartanu å fingrinn, {3a brann hann ok drap fingrinum i munn sér; en er hjartablodit kom å tunguna, J)å kunni hann fuglsrodd ok skildi, hvat igdurnar sogdu, er såtu i vidnum; })å mæl ti ein: 151. f*ar sitr Sigurdr sveita stokkinn, Fåfnis hjarta vid funa steikir; spakr £>ætti mér spillir bauga, SKALDSKAPARMAL 179 ef fjorsega frånan æti. 152. f*ar liggr Reginn — kva3 onnur, ræ3r umb vi3 sik, vill tæla mog, |)ann es truir hånum; berr af rei5i rong or3 sanian, vill bolvasmiQr broQur hefna. På gekk SigurSr til Regins ok drap hann, en si3an til hests sins, er Grani heitir, ok rei3, til f>ess er hann kom til bols Fåfnis, tok f)å upp gullit ok batt i klyfjar ok lagQi upp å bak Grana ok steig upp sjålfr ok rei3 på lei3 sina. Nu er J>at sagt, hver saga til er J)ess, at gullit er kallat bol e3a bygg3 Fåfnis e3a målmr Gnitahei3ar e3a byr3r Grana. 41. På rei3 Sigurdr til £>ess er hann fann å fjallinu hus; J)ar svaf inni ein kona ok hafQi su hjålm ok brynju; hann brå sverSinu ok reist brynjuna af henni; |)å vaknaQi hon ok nefndisk Hildr; hon er kollud Brynhildr, ok var valkyrja. SigurSr rei3 ]3a5an ok kom til pess konungs, er Gjiiki hét; kona hans er nefnd Grimhildr; born J)eira våru pau 12* 180 SKALDSKAPARMAL Gunnarr, Hogni, Gudrun, Gudny; Gotth- ormr var stjiipson Gjuka. f*ar dvald- isk Sigurdr langa hri3; \rd fekk hann Gudrunar Gjiikadottur, en Gunnarr ok Hogni sorusk i brædralag vid Sigurd. Wi næst foru |>eir Sigurdr ok Gjukasynir at bidja Gunnari konu til Atla Budla- sonar Brynhildar, systur hans; hon sat å Hindafjalli, ok var um sal hennar vafr- logi, en hon hafdi {)ess heit strengt, at eiga J>ann einn mann, er fjordi at rida vafrlogann. På ri9u peir Sigurdr ok Gjukungar, {)eir eru ok kalladir Niflung- ar, upp å fjallit, ok skyldi [>å Gunnarr rida vafrlogann; hann atti hest |)ann, er Goti heitir, en så hestr f>ordi eigi at hlaupa i eldinn. t*å skiptu peir litum, Sigurdr ok Gunnarr, ok svå nofnum, pvi at Grani vildi undir engum manni ganga nema Sigurdi. På hljop Sigurdr å Grana ok reid vafrlogann. E*at kveld gekk hann at brudhlaupi med Brynhildi. En er J>au komu i sæing, {3a dro hann sverdit Gram or slidrum ok lagdi i milli £>eira. En at morni |)å er hann stod upp ok klæddi sik, J)å gaf hann Bryn- hildi at linfé gullbauginn, £>ann er Loki hafdi tekit af Andvara, en tok af hendi SKALDSKAPARMAL 181 henni annan baug til minja. Sigurdr hljop \)å å hest sinn ok rei8 til félaga sinna; skipta |)eir Gunnarr f>å aptr lit- um ok foru heim til Gjiika me3 Bryn- hildi. Sigurdr åtti II born med GuSrunu, Sigmund ok Svanhildi. t^at var eitt sinn, at Brynhildr ok Gu3run gengu til vats at bleikja hadda sina. f*å er J>ær komu til årinnar, })å 63 Brynhildr ut å åna fra landi ok mælti, at hon vildi eigi bera i hofu3 sér ]oat vatn, er rynni or håri GuSrunu, |)vi at hon åtti buanda hugadan betr. E'å gekk Gu3run å åna eptir henni ok sag3i, at hon måtti fyrir pvi \>yå ofarr sinn hadd i ånni, at hon åtti })ann mann, er eigi Gunnarr ok engi annarr i veroldu var jafnfrækn, }:>vi at hann vå Fåfni ok Begin ok tok arf eptir bå3a J)å. På svarar Brynhildr: »meira var J)at vert, er Gunnarr rei3 vafrlogann, en Sigur3r J)or3i eigi«. På hlo GuSriin ok mælti: »ætlar f)u, at Gunnarr ri3i vafrlogann. Så ætlak at gengi i rekkju hjå J)ér, er mér gaf gullbaug J>enna; en så gullbaugr, er }>u hefir å hendi ok \m ])ått at linfé, hann er kalla3r Andvara- nautr, ok ætlak, at eigi sotti Gunnarr hann å Gnitahei3i«. I^å |)agna3i Bryn- 182 SKALDSKAPARMAL hildr ok gekk heim. Eptir f>at eggjadi hon Gunnar ok Hogna at drepa Sigurd; en fyrir J)vi at J>eir våru eidsvarar Sig- urdar, £>å eggjudu J)eir til Gotthorni, brodur sinn, at drepa Sigurd; hann lagdi Sigurd sverdi i gognum sofanda; en er hann fekk sårit, f>å kastadi hann sverd- inu Gram eptir honum, svå at sundr sneid i midju manninn. f*ar fell Sigurdr ok sonr hans ))révetr, er Sigmundr hét, er ])eir dråpu. Eptir |)at lagdi Bryn- hildr sik sverdi ok var hon brend med Sigurdi, en Gunnarr ok Hogni toku J)a Fåfnisarf ok Andvaranaut ok rédu på londum. Atli konungr Budlason, brodir Brynhildar, fekk J)å Gudriinar, er Sig- urdr hafdi atta, ok åttu ])au horn. Atli konungr baud til sin Gunnari ok Hogna, en Joeir foru at heimbodinu. En ådr J)eir foru heiman, J)å iålu \>eiv gu Hit Fåfnisarf i Rin, ok heflr J>at gull aldri sidan fundizk. En Atli konungr hafdi J)ar lid fyrir ok bardisk vid |)å Gunnar ok Hogna, ok urdu J>eir handteknir; let Atli konungr skera hjarta or Hogna kykum; var |}at hans bani; Gunnari let hann kasta i ormgard, en honum var fengin leyniliga harpa ok slo hann med SKALDSKAPARMAL 183 tånum, f>vi at hendr hans våru bundnar, en svå lék hann horpuna, svå at allir ormarnir sofnu3u, nema su na3ra, er rendi at honum ok hjo svå fyrir flag- brjoskat, at hon steyp3i hofSinu inn i holit ok hangSi hon å lifrinni, J)ar til er hann do. Gunnarr ok Hogni eru kall- a3ir Niflungar ok Gjiikungar; fyrir pvi er gull kallat Niflunga-skattr e3a arfr. [Litlu si8arr drap Gu3run två sonu sina ok lét gera me3 gulli ok silfri boråker af hausum £>eira, ok på var gort erfi Niflunga. At J)eiri veizlu lét GuSriin skenkja Atla konungi me9 |)eim borå- kerum mjo3 ok var blandit vi3 bl63i sveinanna, en hjortu \>eiva lét hon steikja ok få konungi at eta; en er |>at var gort, |)å sag3i hon honum sjålfum me3 morg- um ofogrum oråum. Eigi skorti J)ar å- fenginn drykk, svå at flest folk sofnaQi J)ar sem sat. A f>eiri nott gekk hon til konungs, er hann svaf, ok me3 henni sonr Hogna, ok vågu at honum; J)at var hans bani. t^å skutu |)au eldi i hollina, ok brann J)at folk, er f>ar var inni. Eptir |)at for hon til sjåvar ok hljop å sæinn ok vildi t}aia sér, en hana rak yfir fjoråinn, kom f)å å f>at land, er åtti 184 SKALDSKAPARMAL Jonakr konungr. En er hann så hana, tok hann hana til sin ok fekk hennar; åttu pau III sonu, er svå hétu, Sorli, Ham3ir, Erpr; peir våru allir svartir sem hrafn å hårs-lit sem Gunnarr ok Hogni ok a5rir Niilungar. I^ar fæddisk upp Svanhildr, dottir Sigurdar sveins, ok var allra kvinna fegrst. f^at spurdi Jormunrekkr konungr hinn riki; hann sendi son sinn, Randvé, at hi3ja hennar sér til handa. En er hann kom til Jonakrs, |)å var Svanhildr seld honum i hendr; skyldi hann færa hana Jormunrekki konungi. I3å sag3i Bikki jarl, at pat var hetr fallit, at Randvér ætti Svanhildi, er hann var ungr ok hæSi }kui, en Jormun- rekkr var gamall. I^etta rå9 lika3i peim vel hinum ungum monnum. Fvi næst sag9i Bikki petta konungi. På let Jorm- unrekkr konungr taka son sinn ok lei5a til gålga. På tok Randvér hauk sinn ok plokkadi af fjadrarnar ok ha5 senda fe3r sinum; på var hann hengdr. En er Jormunrekkr konungr så haukinn, på kom honum i hug, at svå sem haukr- inn var ofleygr ok fja9rlauss, svå var riki hans ofært, er hann var gamall ok sonlauss. f*å leit Jormunrekkr konungr SKALDSKAPARMAL 185 Svanhildi, er hann rei3 or skogi fra vei3um, hvar hon sat at haddbliki; f>å ri3u {)eir å hana ok trådu hana undir hestafotum til bana. En er |)etta spur3i Gu3riin, £>å eggja3i hon sonu sina til hefndar eptir Svanhildi. En er |>eir bjoggusk til fer3ar, })å fekk hon J)eim brynjur ok hjålma svå sterka, at eigi mundi jårn å festa. Hon lagSi rå3 fyrir J)å, at |)å er J>eir kvæmi til Jormunrekks konungs, at fæir skyldu ganga of nott at honum sofanda; skyldi Sorli ok Ham3ir hoggva af honum hendr ok fætr, en Erpr hofuSit. En er f>eir komti å lei3, }3å spurQu J)eir Erp, hver Ii5sem8 J)eim myndi at honum, ef J>eir hitti Jormun- rekk konung. Hann svarar, at hann myndi veita J)eim {3vilikt sem hond fæti. f*eir segja, at ]}at var alls ekki, at fotr styddisk vi3 hond. f^eir våru svå rei3ir m63ur sinni, er hon haf3i leitt }3å lit me3 heiptyrQum, ok ]3eir vildu gera [>at, er henni J)ætti verst, ok dråpu Erp, \)vi at hon unni honum mest. Litlu si3arr, er Sorli gekk, skri3na3i hann 63rum fæti, studdi sik me3 hendinni; \)å mælti hann: »veitti mi hondin fcetinum; betr væri mi, at Erpr liiQi«. En er J)eir komu 180 SKÅLDSKAPAHMÅL til Jormunrekks konungs of nott, })ar sem hann svaf, ok hjoggu af honuni hendr ok fætr, |)å vaknadi hann ok kalladi å menn sina, ba3 J>å vaka. E*å mælti HamQir: »af myndi nii hofuQit, ef Erpr lifåi«. f*å stodu upp hirdmenninir ok sottu J)å ok fengu eigi sott J)å me3 våpnum. rå kalladi Jdrmunrekkr, at ])å skal berja grjéti; var svå gort. f*ar fellu J>eir Sorli ok HamQir; ])å var ok dau5 611 ætt ok afkvæmi Gjiika. Eptir Sigurd svein lifåi dottir, er Åslaug hét, er fædd var at Heimis i Hlymdolum, ok eru J)a3an ættir komnar storar. Svå er sagt, at Sigmundr Volsungsson var svå mått- ugr, at hann drakk eitr ok sakaQi ekki, en Sinfjotli, sonr hans, ok Sigurdr våru svå har9ir å hiidna, at på sakadi ekki eitr, at titan kvæmi å |3å bera; |)vi hefir Bragi skåld svå kveQit : 153. f*å es torns Litar flotna å fangbo5a ongli hrøkkviåll of hrokkinn hekk Volsunga drekku. Eptir |)essum sogum hafa flest skåld ort ok tekit ymsa J3åttu. Bragi hinn gamli orti nm fall Sorla ok Ham5is i dråpu peiri, er hann orti um Ragnar loQbrok. SKALDSKAPARMAL 187 154. Knåtti e3r vi5 illan Jormunrekr at vakna me3 dreyrfåar drottir draum i sverQa flaumi; rosta var3 i ranni Randvés hofudni&ja, J)å es hrafnblåir hefnSu harma Erps of barmar. 155. Flaut of set vi5 sveita soknar alfs i golfi hræva dogg, {>ars hoggnar hendr sem fætr of kendusk, fell i b!69i blandinn brunn olskåla (runna £>at es å Leifa landa laufi fått) at hofSi. 156. t^ar svå at ger3u gyrdan golfholkvis så fylkis segls naglfara siglur saums andvanar standa; ur3u snemst ok Sorli samråda J>eir Hamdir hor3um her3imylum Hergauts vinu barflir. 157. Mjok lét ståla støkkvir styQja Gjiika niQja flaums, J)å es fjorvi næma Foglhildar mim vildu, 188 SKALDSKAPAKMAL ok blåserkjar birkis (hall) fagrgotu allir (ennihogg ok eggjar) Jonakrs sonum launa. 158. I^at sék fall å fogrum ilotna randar l)otni; Ræs gåfumk reidar måna Ragnarr ok fjol9 sagna.] 42. Hvi er gull kalla t mjol Fréfla? Til J>ess er saga sjå, at Skjoldr hét sonr 69ins, er Skjoldungar eru fra komnir; hann haf9i atsetu ok ré9 londum, })ar sem nu er kollud Danmork, en på var kallat Gotland. Skjoldr ålti |)ann son, er Fri31eifr hét, er londum ré3 eptir hann. Sonr FriSleifs hét Fr63i; hann tok kon- ungdom eptir fo5ur sinn i J)ann ti3, er r Agiistus keisari lagQi fri3 of heim allan; J3a var Kristr borinn. En fyrir ]ni at Fr63i var allra konunga rikastr å norSr- londum, J)å var honum kendr fridrinn nm alla danska tungu, ok kalla menu joat Fr63afri3. Engi ma3r granda3i 63r- um, pott hann hitti fyrir ser fo3urbana e3a broSurbana lausan e3a bundinn. I3å var ok engi J>j6fr e3a rånsma3r, sva at gullhringr einn lå å Jalangrs-hei5i lengi. Fr63i konungr sotti heimboS i SviJ)jo3 SKALDSKAPARMAL 180 til J)ess konungs, er Fjolnir er nefndr; på keypti hann ambåttir II, er hétu Fenja ok Menja; pær våru miklar ok sterkar. I |>ann tima fansk i Danmorku kvernsteinar II svå miklir, at engi var svå sterkr, at dregit gæti; en su nåttiira fylg3i kvern- unum, at |)at molsk å kverninni, sem så mælti fvrir, er mol. Su kvern hét Grotti. Hengikjoptr er så nefndr, er Fr63a kon- ungi gaf kvernina. FroQi konungr lét lei3a ambåttirnar til kvernarinnar ok ba3 }3ær mala gull, ok svå gerdu |)ær, molu fyrst gull ok fri9 ok sælu Fr69a; på gaf hann ^eim eigi lengri hvild e3a svefn en gaukrinn J)ag9i e3a hljoQ måtti kve3a. ^at er sagt, at pær kvæ3i lj63 |)au, er kallat er Grottasongr ok er [)etta upphaf at: 159. Nu erum komnar til konungs hiisa framvisar tvær Fenja ok Menja; })ær 'ro at Fro3a FriSleifs sonar, måtkar meyjar, at mani hafdar. Ok å3r létti kvæSinu, molu J)ær her at Fr63a, svå at å Jjeiri nott kom J)ar så sækonungr, er Mysingr hét, ok drap 190 SKÅLDSKAPARMÅL Fr63a, tok J)ar h erfang mikit; |3å lag3isk Fr63afri3r. Mysingr hafSi me3 sér Grotta ok svå Fenju ok Menju ok ba3 J)ær mala salt; ok at midri nott spurdu J)ær, ef eigi leiddisk M^singi salt. Hann ba3 |)ær mala lengr. t^ær molu litla hri5, å3r ni3r sokk skipit, ok var j)ar eptir svelgr i hafinu, er særinn fellr i kvernar- augat. I^å var3 sær saltr. Grottasongr [1. visa å bis. 189], 160. [ker at lu3ri leiddar våru ok grjots grja gangs of beiddu; hét hvarigri bvil3 né yndi, a3r hann heyrfli hljom ambatta. 161. f>ær J>yt J>ulu £>6gnborfinnar, »leggjum lu3ra, léttum steinum«; ba3 hann enn meyjar at pær mala skyldi. 162. Sungu ok slungu snuSgasteini, svå at Fr63a man flest sofnadi; SKALDSKAPAKMAL 191 J)å kva3 J)at Menja, vas til meldrs komin, 163. »Au9 molum Fr63a, molum alsælan, molum fjol3 féar å fegins-lii3ri, siti hann å au3i, sofi hann å diini, vaki hann at vilja, f)å es vel malit. 164. Hér sky li engi 63rum granda, til bols bua, né til bana orka, né hoggva J>vi hvossu sver5i, \)6 at bana broQur bundinn finni«. 165. En hann kva8 ekki or3 et fyrra: »sofi3 eigi {rit, né of sal gaukar, e3a lengr en svå lj63 eitt kve3ak«. 166. Vasattu, Fr63i, fullspakr of J)ik, målvinr manna, es Jdu man keyptir; 192 SKALDSKAPARMAL kauss J)ii at afli ok at ålitum, en at ætterni ekki spurdir. 167. Har3r vas Hrungnir ok hans faQir; po vas t^jazi f>eim oflgari, I3i ok Aurnir, okrir nidjar, bræ5r bergrisa, J)eim erum bornar. 168. Kæmia Grotti or grjå fjalli, né så enn hardi hallr or jor5u, né mæli svå mær bergrisa, ef vissi vit vætr til hennar. 169. Yér vetr niu vårum leikur oflgar alnar fyr jor3 ne3an, st63u meyjar at meginverkum, fær5um sjålfar setberg or sta3. SKALDSKAPARMAL UK 170. Veltum grjoti of garå risa, svå at fold fyrir for skjålfandi; svå sløngdum vit snuQgasteini, hofgahalli, at halir toku. 171. En vit sidan å SviJ)j69u framvisar tvær i folk stigum; beiddum bjornu, en brutum skjoldu, gengum i gegnum gråserkjat li9. 172. Steyp3um stilli, studdum annan, veittum goQum Gotthormi li3, vasa kyrrseta, å3r Kniii felli. 173. Fram heldum £>vi J)au misseri, at vit at koppum kendar vårum; £>ar skorQu vit skorp nm geirum 13 191 SKALDSKAPARMAL bl63 or benjum ok brand ru3um. 174. Nu erum komnar til konungs hiisa miskunnlausar ok at mani hafQar; aurr etr iljar, en ofan kul3i, drogum dolgs sjotul; daprt es at Fr63a. 175. Hendr skulu hvilask, hallr standa mim; malit hef ek fyr mik, mitt of létti; nu muna hondum hvilQ vel gefa, å5r fullmalit Fr69a ^ykki. 176. Hendr skulu holåa har9ar trjonur, våpn valdreyrug, vaki J)ii, FroQi, vaki {du, FroQi, ef J)ii vill hly3a songum okrum ok sogum fornum. 177. Eld sé ek brinna fyr austan borg, SKALDSKAPARMAL 195 vigspjoll vaka, £>at mun viti kalla5r; mun herr koma hinig af bragQi, ok brenna bæ fyr bu31ungi. 178. Munat {m halda HleiQrar stoli, rau3um hringum né regingrjoti; tokum å mondli, mær, skarpara. Emma valmar i valdreyra. 179. Mol mins foQur mær ramliga, |)vi at hon feig3 fira fjolmargra så; stukku storar ste3r fra liiQri jårni var3ar. Molum enn framarr. 180. Molum enn framarr! Mun Yrsu sonr, ni3r Hålfdanar, hefna FroQa; så mun hennar heitinn ver3a 13* 196 SKALDSKAPARMAL burr ok broQir. Vitum bå3ar £>at. 181. Molu meyjar, megins kostuSu, oru ungar i j6tunm65i; skulfu skaptré skauzk lu3r ofan, hraut enn hofgi hallr sundr i tvau. 182. En bergrisa bru3r or3 of kvad: »malit hofum, FroSi! senn munum hætta, hafa fullstadit flj65 at meldri«. Einarr Skulason kva5 svå: 183. Fra ek, at FroSa meyjar fullgoliga molu, lætr stillir grib golli, grafvitnis be3, slitna; (mjuks) bera minnar øxar meldr £>ann, vi3 hlyn feldrar, (konungs dyrkar fé) Fenju fogr hlyr (bragar styri). Svå kvad Egill: 184. GlaSar flotna fjol vi 3 Fr63a mjol.J SKALDSKAPARMAL 197 43. Hvi er gull kallat så3 Kraka? Konungr einn i Danmork er nefndr Hrolfr kraki; hann var ågætastr fornkonunga fyrst af mildi ok fræknleik ok litillæti. f>at er eitt mark um litillæti hans, er mjok er fært i fråsagnir, at einn litill sveinn ok fåtækr er nefndr Voggr; hann kom i holl Hrolfs konimgs; J)å var kon- ungrinn ungr at aldri ok grannligr å voxt. I3å gekk Voggr fyrir hann ok så upp å hann. På mælti konungr: »hvat viltu mæla, sveinn, er {du sér å mik?« Voggr segir: »f)å er ek var heima, heyrSak sagt, at Hrolfr konungr at Hlei3ru var mestr maSr å NorQrlondum, en nu sitr hér i håsæti kraki einn litill, ok kalli3 ér hann konung«. I^å svarar konungr: »J)u, sveinn, hefir gefit mér nafn, at ek skal heita Hrolfr kraki; en J)at er titt, at gjof skal fylgja nafnfesti. Nu sé ek J)ik enga gjof liafa til at gefa mér at nafnfesti, J)å er mér sé |)ægilig; nu skal så gefa 63rum, er til hefir«, tok gullhring af hendi sér ok gaf honum. t^å mælti Voggr: »gef J)u allra konunga heilastr, ok J>ess strengi ek heit, at ver3a f)ess manns bani, er jrinn banama3r verdr«. l^å mælti kon- ungr ok hlo vi3 : »litlu ver9r Voggr feginn«. 198 SKALDSKAPARMAL Annat mark var f>at sagt fra Hrolfi kraka um fræknleik hans, at så konungr ré3 fyrir Uppsolum, er Adils hét; hann åtti Yrsu, m63ur Hrolfs kraka. Hann hafSi osætt vi3 J)ann konung, er ré3 fyrir Noregi, er Åli hét. £>eir stefndu orrostu milli sin å isi vats |}ess, er Væni heitir. A3ils konungr sendi bo3 Hrolfi kraka, magi sinum, at hann kvæmi til lidveizlu vi5 hann, ok hét måla ollum her hans, me3an |)eir væri i ferSinni, en konungr sjålfr skyldi eignask III kostgripi, \)A er hann køri af SviJdjoQ. Hrolfr konungr måtti eigi fara fyrir 6fri3i J)eim, er hann åtti vi3 Saxa, en \)6 sendi hann A3ilsi berserki sina XII; J)ar var einn Bo3var- Bjarki ok Hjalti hugpru3i, Hvitserkr hvati, Vottr, Véseti, |)eir bræ3r Svipdagr ok BeiguSr. I ]3eiri orrostu fell Åli konungr ok mikill hluti li3s hans. f*å tok A3ils konungr af honum dau3um hjålminn Hildisvin ok hest hans Hrafn. f^å beidd- usk }3eir berserkir Hrolfs kraka at taka måla sinn, III pund gulls hverr J3eira, ok um fram beiddust {)eir at flytja Hrolli kraka kostgripi |)å, er f>eir kuru til handa honum; J)at var hjålmrinn Hildigoltr ok brynjan Finnsleif, er å hvårigu festi jårn, SKALDSKAPARMAL 199 ok gullhringr så, er kalla3r var Sviagriss, er ått hofQu langfe3gar A3ils. En kon- ungr varnaQi allra gripanna ok eigi heldr galt hann målann; foru berserkir brant ok un3u illa sinum hlut, sog3u svå biiit Hrolfi kraka; ok jafnskjott byrjaQi hann fer3 sina til Uppsala, ok er hann kom skipum sinum i åna Fyri, J)å rei3 hann til Uppsala ok me3 honum XII berserkir hans, allir griSalausir. Yrsa, m63ir hans, fagnaQi honum ok fylg3i honum til her- bergis ok eigi til konungs hallar; våru \)å gorvir eldar fyrir J>eim ok gefit 61 at drekka. På komu menn A3ils konungs inn ok båru ski3 å eldinn ok ger3u svå mikinn, at klæ3i brunnu af J)eim Hrolfi ok mæltu: »er £>at satt, at Hrolfr kraki ok berserkir hans flyja hvårki eld né jårn?«. I^å hljop Hrolfr kraki upp ok allir J>eir. På mælti hann: 185. Aukum enn elda at AQils hiisum, tok skjold sinn ok kasta3i å eldinn ok hljop yfir eldinn, me3an skjoldrinn brann, ok mælti enn: 186. Flyra så eld, er yfir hleypr. Svå for hverr at 63rum hans manna, 200 SKALDSKAPARMAL toku f>å ok, er eldinn hof3u aukit, ok kostuSu å eldinn. På kom Yrsa ok fekk Hrolfi kraka d)Tshorn, fult af gulli, ok [)ar me3 hringinn Sviagris ok ba9 J>å braut ri3a til li9sins. E*eir hljopu å hesta sina ok ri3a ofan å Fyrisvollu ; J)å så J)eir, at A3ils konungr rei3 eptir })eim me3 her sinn alvåpna3an ok vill drepa })å. I^å tok Hrolfr kraki hægri hendi gullit ofan i hornit ok søri alt um gotuna. En er Sviar sjå £>at, hlaupa J)eir or so31- unum, ok tok hverr slikt, er fekk, en A3ils konungr ba3 J)å ri3a ok rei3 sjålfr åkafliga. Slongvir hét hestr hans, allra hesta skjotastr. I^å så Hrolfr kraki, at A3ils konungr rei3 nær honum, tok {3å hringinn Sviagris ok kasta3i til hans ok ba3 hann f)iggja at gjof. A3ils konungr rei3 at hringinum ok tok til me3 spjots- oddinum ok rendi upp å falinn. På veik Hrolfr kraki aptr ok så, er hann laut ni3r; J)å mælti hann: »svinbeygt hefi ek nii })ann, er rikastr er me3 Svium«. Svå skil3usk f>eir. Af f>essi sok er gull kallat så3 Kraka e3a F}Trisvalla. Svå kva3 Eyvindr skåldaspillir: 187. Bårum, Ullr, of alla, imunlauks, å hauka SKALDSKAPARMAL 201 fjollum F^risvalla fræ Håkunar æfi. Svå sem P'joSolfr kva3: 188. 0r3 sær Yrsu burQar inndrott jofurr sinni bjartplogaQan bauga brattakr volu-spakra ; eyss landreki ljosu lastvarr Kraka barri å, hlémildar holdi, hauks kålfur mér sjålfum. 44. Svå er sagt, at konungr så, er Holgi er nefndr, er Hålogaland er vid kent, var faQir t*orgerdar HolgabriiQar; J>au våru bæ3i blotuQ, ok var haugr Holga kastaQr, onnur flo af gulli e3a silfri, £>at var blotféit, en onnur flo af moldu ok grjoti. Svå kva9 Skiili I^or- steinsson: 189. f*å es ræfrvita Reifnis rauQ ek fyr Svol5 til au3ar, herfylgins bar ek Holga haugj)6k saman baugum. I Bjarkamålum hinum fornum eru tol3 morg gullsheiti; svå segir {)ar: 190. Gramr enn gjoflasti gæddi hir3 sina Fenju forverki, 202 SKÅLDSKAPARMÅL Fåfnis Mi3gar3i, Glasis globarri, Grana fagrbyrQi, Draupnis dyrsveita, diini Grafvitnis. 191. Ytti orr hilmir, aldir vi3 toku, Sifjar svarSfestum, svelli dalnau3ar, tregum Otrs-gjoldum, tårum Mardallar, eldi Orunar, I3ja glysmålum. 192. Gladdi gunnveitir, gengum fagrbiinir, f'jaza J)ingskilum J)j63ir hermargar, Rinar rauSmålmi, rogi Niflunga, visi eim vigdjarfi. Var3i hann Baldr J)eygi. 45. Gull er kallat i kenningum eldr handar e3a li3s e3a leggjar, J>vi at f>at er rautt; en silfr snær e3a svell e3a héla, J)vi at J)at er hvitt. Me3 sama hætti skal ok kenna gull e3a silfr til sj63s e3a diguls e3a lau3ar, en hvårttveggja silfr ok gull må vera grjot handar e3a hals- SKALDSKAPARMAL 203 gjofS nokkurs [)ess manns, er titt var at hafa men. Men ok hringar eru bæåi silfr ok gull, ef eigi er annan veg greint. Sem kva3 forleikr fagri: 193. Kastar gramr å glæstar gegn valstoQvar J)egnum, ungr visi gefr eisu armleggs, digulfarmi. Ok sem kva3 Einarr skålaglamm: 194. Li9brondum knå Lundar landfrækn jofurr granda; hykka ek ræsis rekka Rinar grjot of J^rjota. Svå kvad Einarr Skulason : 195. BloQeisu liggr bæ9i bjargs tveim megin geima sjods (å ek søkkva striQi) snær ok eldr (at mæra). Ok enn sem harm kva9 : 196. Dægr J>rymr hvert, en hjarta hlyrskildir ræ5r mildu Heita blakks, of hvitum hafleygr digulskatli ; aldri må fyr eldi åls hrynbrautar skala (611 vi3r folka fellir framræ3i) snæ bræQa. Hér er gull kallat eldr åls hrynbrautar, 204 SKALDSKAPARMAL en silfr snær skålanna. Svå kva3 I*6rdr Mæraskåld: 197. Sér å seima ryri, sigdis låtrs at åtti, hrauns glaQsendir handa, Herm63r fodur g63an. 46. Ma3r er kalladr brjotr gullsins, svå sem kva3 6ttarr svarti: 198. G63mennis J>arf ek gunnar gI69-brj6tanda at njota; hér es alnennin inni inndrott me3 gram svinnum. Efla gullsendir, sem kva3 Einarr skala- glamm: 199. Gollsendir lætr grundar, gla3ar f>engill her dreng ja (hans mæti knå ek hljota) hljot Yggs mja5ar njota. GullvorpuSr, sem kva3 f'orleikr: 200. Hir3 vi3r, grams me5 ger3um, gollvorpu3r sér holla. GullstriQir, sem kva3 E'orvaldr blond u- skåld : 201. Gullstri3ir verpr gl63um9 gefr au3 konungr rauQan, (6]>j69ar breg3r ey3ir) armleggs (Grana farmi). Gullskati, sem hér er: SKÅLDSKAPARMAL 20;> 202. Gat ek gollskata; gor es leygs of bor gotu gunnvita gråps togdråpa. Kona er kend til gulls, kolIuQ selja gulls, sem kva5 Hallarsteinn: 203. Svalteigar mim selju salts Vi3blinda galtar rafkastandi rastar reyrj)vengs muna lengi. Hér er kallat hvalir ViQblinda geltir; hann var jotunn ok dro hvali i hafi lit sem fiska; teigr hvala er sær, rof sæfar er gull, kona er selja gulls J)ess, er hon gefr, ok samheiti vi5 selju er tré, sem fyrr er ritat, at kona er kend vi5 als konar trjåheiti kvenkend. Hon er ok låg kollud |)ess, er hon gefr; låg heitir ok tré, |3at er fellr i skogi. Svå kva9 Gunnlaugr ormstunga: 204. Alin vas rygr at rogi, runnr olli |)vi gunnar, (låg vas ek auQs at eiga 65gjarn) fira bornum. Kona er kollud mork; svå kva5 Hallar- steinn : 205. Ek hef 63ar lokri olstafna Bil skafna, 206 SKALDSKAPARMÅL væn mork skala, verki vandr stef-knarrar branda. Tr63a, enn sem kva5 Steinn: 206. Pix munt, fiirs, sem fleiri, fl63s hirQisif, tr63ur, gronn, vi3 gæfu f)inni grjots Hja5ninga brjotask. SkorQa, svå kva3 Ormr SteinjDorsson: 207. Skorda vas i fot færd fjarSbeins afar hrein; nyri slong naddfreyr nisting of mja3ar Hrist. Sto9, sem Steinarr kva9: 208. Mens hafa mildrar Synjar mjukstalls logit allir (sjå hofumk veltistoQ stiltan straumtungls) at mér draumar. Bjork, enn sem Ormr kva3: 209. Ni at hols hrynbåls bramma, {Dats ek berk fram, Billings å burar full bjarkar hef ek lagit mark. Eik, svå sem hér er: 210. Aura stendr fyr orum eik fagrbuin leiki. Lind, svå sem hér er: 211. 6gnrakkr, skalat okkur, ålmr dvnskurar målma, SKALDSKAPAKMAL 207 (svå bau3 lind) i landi (lins) hugrekki dvina. Ma3r er kendr til vi3a, sem fyrr er ritat, kalladr reynir våpna e3a viga, ferQa ok athafnar, skipa ok als £>ess, er hann ræ3r ok reynir. Svå kva3 Ulfr Uggason: 212. En stir3|)inull starQi storQar leggs fyr borQi frons å folka reyni frånleitr ok bles eitri. Vi3r ok mei3r, sem kvad Kormåkr: 213. MeiQr es morgum æ3ri morQteins i dyn fleina; hjorr fær hildiborrum hjarls SigurQi jarli. Lundr, svå kvad HallfrøQr vandræ3a- skåld: 214. AskJ)ollum stendr Ullar austr at miklu trausti rækilundr enn riki randfårs brumaSr håri. Hér er ok J)ollr nefndr.— Buss; svå kva3 Arnorr: 215. Røkr ondurt ba3 randir reggbuss saman leggja (rogskyja helt) Rygja (regni haustnott gegnum). Askr, sem Refr kva3: 208 SKALDSKAPARMAL 216. Gekk i golli stokna gjofrifr (Håars drifu askr vi3r ærinn }>roska) asfreyr sæing meyjar. Hlynr, sem hér er: 217. Heill kom Jni, handar svella hlynr kvaddi svå brynju. Borr, sem Refr kva3: 218. Als bo3gæ3is bj63a (borr ræ3r til J)ess hjorva) 6gnsto5var hef ek ægi einrå5it forsteini. Stafr, sem Ottarr kvad: 219. Heltu, f>ar es hrath né svalta (hvatråSr estu) lå9i, ognarstafr, fyr jofrum, }rgr, tveimr vi3 kyn beima. t^orn, sem Arnorr kvad: 220. H165, en håla té3u hirSmenn ara grenni, audar J>orn fyr ornu ungr valkostu J>unga. 47. Hvernig skal kenna orrostu? Svå at kalla ve3r våpna e3a hlifa e3a 63ins e3a valkyrju e3a herkonunga e3a gny e3a glym. Svå kva3 Hornklofi: 221. Hå3i gramr, J)ar es gnu3u, geira hregg vi3 seggi, SKALDSKAPARMAL 201 (rauS fnystu ben blodi) bengogl at dyn Skoglar. Svå kva3 Eyvindr: 222. Ok så hali- at Håars veSri hosvan serk hrisgrimnis bar. Svå kvad Bersi: 223. f*6tta ek, J)å es æri, år (sagt es J>at) vårum, hæfr at Hlakkar drifu hyrrunnum vel Gunnar. Svå kvad Einarr: 224. Glymvindi lætr Gondlar (gnestr hjorr) taka mestum Hildar segl, f>ar es hagli, hraustr f>engi]l, drifr strengjar Sem kva5 Einarr skålaglamm: 225. Né sigbjarka serkir sommiQjungum romu Hårs vi3 Hogna skiirir hlé5ut fast of sédir. Svå sem hér: 226. Odda gnys vi3 æsi oddnets |)iniil setja. Ok enn J)etta: 227. Hnigu fjandr at glym Gondlar grams und arnar hramma. 14 210 SKALDSKAPARMAL 48. Våpn ok herklæSi skal kenna til orrostu ok til 05ins ok valmeyja ok herkonunga, kalla hjålm hott e5a fald, en brynju serk e3a skyrtu, en skjold tjald, ok skjaldborgin er kollud holl ok ræfr, veggr ok golf. Skildir eru kalladir ok kendir vi3 herskip sol e3a tungl e3a lauf e3a blik e3a gardr skipsins; skjoldr er ok kalla9r skip Ullar e3a kent til fota Hrungnis, er hann st63 å skildi. A forn- um skjoldum var titt at skrifa rond f>å, er baugr var kalla3r, ok er vi3 J3ann hang skildir kendir. Hoggvapn, oxar e3a sverS, er kallat eldar blods e3a ben ja; sver3 heita 03ins eldar, en oxar kalla menu trollkvinna heitum, ok kenna vi5 1)163 e3a beiijar e3a skog e3a vi3. Lag- våpn eru vel kend til orma e3a iiska. Skotvåpn eru mjok kend til hagls e3a drifu e3a rotu. Ollum pessum kenning- um er marga lund breytt, pvi at }3at er flest ort i lofkvæBum, er bessar kenn- ingar ^arf vi3. Svå kva3 Viga-Glumr: 228. Lattisk herr me3 hottu Hangatys at ganga (|)6ttit peim at hætta J>ekkiligt) fyr brekku. Svå kva3 Einarr skålaglamm: SKALDSKAPARMAL 211 229. Hjålmfaldinn bau3 hildi hjaldrorr ok Sigvaldi, hinn es for i gny Gunnar, gunndjarfr Bui, sunnan. R63a serkr, sem Tindr kva3: 230. f*å es hringfåum Hanga hrynserk ViSurr brynju (hruQusk ri3marar R63a rastar) var3 at kasta. HamQis skyrta, sem HallfrøQr kva3: 231. 6litinn brestr liti unnd^rs fromum runnum hart å Ham Sis skyrtum hryngråp Egils våpna. Sorla-fot, enn sem hann kva5: 232. E>a3an ver3a fot fyr3a (fregn ek gorla |)at) Sorla rjodask bjort i bl63i benfur meil-skiirum. Hlakkar tjold, sem Grettir kva3: 233. Heldu Hlakkar tjalda hefjendr saman nefjum Hildar veggs ok hjoggusk hreggnirSir til skeggjum. R63a ræfr, sem Einarr kva3: 234. Eigi {)verr fyr augna 63s be5vinu R63a 14* 212 SKÅLDSKAPARMÅL ræfrs, eignisk så, regni ramsvell, konungr elli. Hildar veggr, sem kva3 Grettir ok ådr er ritat. Skipsol, sem Einarr kvad: 235. Leyg ry3r ætt å ægi 6låfs skipa solar. Hlyr-tungl, sem Refr kva5: 236. Dagr vas friQr, så es fogru fleygjendr alinleygjar i hangferil hringa hlyrtungli mér £>rungu. GarSr skips, sem hér er: 237. Svå skaut gegn i gognum gar9 steinfarinn barda, så vas, gnystærir geira, gunnar æfr, sem næfrar. Askr Ullar, sem t^joSolfr kva3: 238. Ganga él of yngva Ullar skips me3 fullu, J>ar es samnagla siglur slidrdukadar ri3a. Iljabla3 Hrungnis, sem Bragi kva3: 239. Vilid, Hrafnketill, heyra, hvé hreingroit steini friiSar skal ek ok £>engil J)jofs iljablaQ leyfa? Bragi skåld kva3 J)etta um bauginn å skildinum: SKALDSKAPARMAL 213 240. Nema svå at g63 ens gjalla gjold baugnafads vildi meyjar hjols enn mæri mogr SigurSar Hogna. Hann kallaQi skjoldinn Hildar hjol, en bauginn nof hjolsins. BangjorQ, sem Hallvardr kva3: 241. RauQljosa sér ræsir, (rit brestr sundr en hvita) baugjorQ brodda ferQar (bjiigrend) i tvau fljuga. Svå er enn kve3it: 242. Baugr es å beru sæmstr, en å boga orvar. Sverå er 03ins eldr, sem KormåkrkvaQ: 243. Svall, |3å es gekk me3 gjallan Gauts eld, hinn es styr beldi, gla3fæ5andi Grlflar, gunnr. Komsk Ur3r or brunni. Hjålms-eldr, sem kva3 tJlfr Uggason: 244. Fulloflug lét fjalla fram hafsleipni |)ramma Hildr, en Hropts of gildar hjålmelda mar leldu. Brynju-eldr, sem kva3 Gliimr Geirason: 245. HeinJ>yntan lét hvina hryneld at ])at brynju 214 SKÅLDSKAPAUMÅL foldar vor3r, så es fyrdum fj6rn-har3an sik var5i. Randar iss ok grand hlifar, sem Einarr kva3: 246. RåSvondum J)å ek raudra randa is at visa (grand berum hjålms i hendi) hvarmj>ey drifinn Freyju. Ox heitir trollkona hlifa, sem Einarr kva3: 247. Sjå megu rétt, hvé, Ræfils ridendr, vi3 brå (iri3ar fjornis lagrt of skornir, foldviggs, drekar liggja. Spjot er ormr kallat, sem Refr kvad: 248. Knå myrkdreki marka minn, |)ar es ytar finnask, æfr å aldar lofum eikinn bor3s at leika. Orvar eru kalladar hagl boga e3a strengjar e3a hlifa e3a orrostu, sem Einarr kvad skålaglamm: 249. Rrakrognir skok bogna, barg 6|)yrmir varga hagl or Hlakkar seglum, hjors rakkliga fjorvi. Ok Hallfrø3r: 250. Ok geirrotu gotvar SKALDSKAPARMAL 215 gagls vi5 streng j ar hagli hungreySondum hanga hlédut jårni séQar. Ok Eyvindr skåldaspillir: 251. Litt kvåSu J>ik låta, landvorQr, es brast, Horda, brynju hagl i benjum, (bugusk ålmar) ge5 fålma. 49. Orrosta er kollu3 Hjadninga ve3r e3a él ok våpn Hjadninga eldr e5a vendir, en saga er til J)ess. Konungr så, er Hogni er nefndr, åtti dottur, er Hildr hét; hana tok at herfangi konungr så, er He3inn hét Hjarrandason; J)åvar Hogni konungr farinn i konunga-stefnu; en er hann spur3i, at herjat var i riki hans ok dottir hans var i braut tekin, J)å for hann me5 sinu li5i at leita He3ins ok spurdi til hans, at hann for norQr me3 landi. t^å er Hogni konungr kom i Noreg, spurQi hann, at Heåinn hafdi siglt vestr of haf. t^å siglir Hogni eptir honum alt til Orkn- eyja ok er hann kom J>ar, sem heitir Håey, |)å var |>ar fyrir HeQinn me9 lid sitt. f*å for Hildr å fund fo3ur sins ok baud honum men at sætt af hendi Heciins, en i 65ru or3i sag3i hon, at Hedinn væri buinn at berjask ok ætti Hogni af honum 21* SKALDSKAPARMAL engrar væg3ar van. Hogni svarar stirt dottur sinni; en er hon hitti He3in, sag5i hon honum, at Hogni vildi enga sætt, ok ba3 hann buask til orrostu, ok svå gera }}eir hvårirtveggju, ganga upp å eyna ok fylkja liQinu. I^å kallar He3inn å Hogna mag sinn ok baud honum sætt ok mikit gull at botum. På svarar Hogni: »of si3 bauttu }:>etta, ef |ni vill sættask, f>vi at nu hefi ek dregit Dåinsleif, er dvergarnir gerdu, er mannsbani skal ver3a, hvert sinn er bert er, ok aldri bilar i hoggvi, ok ekki sår grcer, ef {)ar skeinisk af«. På segir Hedinn: »sverdi hælir jrii J>ar, en eigi sigri; Jiat kailak gott hvert, er drottinholt er«, t^å hofu {)eir orrostu f>å, er Hjadninga-vig er kallat, ok bordusk |)ann dag allan; ok at kveldi foru konungar til skipa. En Hildr gekk of nottina til valsins ok vakdi upp med fjolkyngi alla £>å, er daudir våru. Ok annan dag gengu konungarnir å vigvdll- inn ok bordusk ok svå allir J3eir, erfellu hinn fyrra daginn. For svå su orrosta hvern dag eptir annan, at allir, peir er fellu, ok 611 våpn, f>au er lågu å vigvelli, ok svå hlifar, urdu at grjoti; en er dag- a3i, st63u upp allir daudir menn ok SKALDSKAPARMAL 217 bordusk, ok 611 våpn våru £>å nyt. Svå er sagt i kvæ3um, at Hja5ningar skulu svå bi3a Ragnarøkrs. Eptir J>essi sogu orti Bragi skåld i Ragnars-dråpu lo3- brokar: 252. Ok otyerris æ3a oskrån at f>at sinum til fårhuga færa fe3r ve9r boga hugdi, })å es hristisif hringa hals en bols of fylda bar til byrjar drosl a baug ørlygis draugi. 253. Bau5a sii til bleySi boeti})ru9r at moti målma mætum hilmi men dreyrugra benja; svå lét ey, |)6tt etti, sem orrostu letti, jofruni lilfs at sinna me3 algifris lifru. 254. Letrat ly3a stillir landa vanr å sandi (|)å svall heipt i Hogna) ho3 glamma mun sto3va, es j>rymregin £>remja J)rottig HeSin sottu, 218 SKÅLDSKAPARMÅL heldr en Hildar svira hringa [)eir of fingi. 255. Ok fyr hond i holmi hveQru brynju Vi3ris fengevQandi fljo3a fordæSa nam rå5a; allr gekk herr und hurdir Hjarranda fram kyrrar reidr af Reifnis skeidi raSarålfs man bråSum. 256. På må sokn å Svolnis salpenningi kenna, Ræs gaf unik reiQar måna Ragnarr ok fjol3 sagna. Orrosta er ve3r 03ins, sem fyrr er ritat; svå kva3 Viga-Gliimr: 257. Rudda ek sem jarlar (or3 lék å p\i) fordum (med vedrstofum Vidris vandar) mér til landa. Vi5ris ve3r er hér kallat orrosta, en vpndr vigs sverSit, en menn stafir sverQs- ins; hér er bæ9i orrosta ok våpn haft til kenningar mannsins; f>at er rekit kallat, er svå er ort. Skjoldr er land våpnanna, en våpn er hagl e3a regn })ess lands, ef n^gorvingum er ort. 50. Hvernig skal kenna skip ? Svå SKALDSKAPARMAL 219 at kalla hest e3a dyr e3a ski3 sækon- ungs e3a sævar e3a skipreiSa e3a ve3rs. Bårufåkr, sem Hornklofi kva5 : 258. HrjoQr lét hæstrar ti8ar har3rå3r skipa bor3um båru fåks ens bleika barnungr å log J>rungit. Geitis marr, sem kva3 Erringar-Steinn : 259. En f}6tt 6fri3 sunnan 611 J)j63 segi skaldi, hlo3um Geitis mar grjoti (gla3ir nennum vér) J)enna. Svei3a hreinar : 260. SuSlongum komt Svei3a (sunds li3u dyr fra grundu) sigrakkr, Solsa bekkjar, Sveins mogr, å tro3 hreinum. Svå kva3 HallvarSr ; hér er ok kollu3 sunds-d^r ok særinn Solsa-bekkr. Sva kva3 l^orSr Sjåreksson : 261. Sveggja lét fyr Siggju solbor3s goti nor3an ; gustr skaut Gylfa rastar glaumi su3r fyr Aumar ; en sloSgoti si3an sæSings fyr skut bæ9i, hestr 63 lauks fyr Lista, lag3i Kormt ok Ag3ir. '220 SKALDSKAPARMAL Hér er skip kallat solborQs-hestr ok sær Gylfa land, sæ3ingssl63 særinn ok hestr skipit, ok enn laukshestr; laukr heitir siglutré. Ok enn, sem Markus kva3 : 262. Fjarålinna 63 fannir tast vetrliSi rastar; hljop of hiina gnipur livals rann-iugtanni ; bjorn gekk fra mm å fornar fl63s hafskida sl63ir ; skiirorSigr braut skordu skers glymfjotur bersi. Hér er skip kallat bjorn rasta; bjorn heitir vetrliSi ok iugtanni ok bersi, ok bjorn skordu er hér kallat. Skip er ok kallat hreinn; svå kva3 HallvarSr, sem å3r er ritat; ok hjortr, sem kvafl Har- aldr konungr Sigur3arson : 263. Snei3 fyr Sikiley vi3a su5, vårum })å priidir; brynt skreid vel til vånar vengis hjortr und drengjum. Ok elgr, sem Einarr kva3 : 264. Baugs, getr me3 pér f)eygi, })}T3r, drengr vesa lengi (elg biium flo3s) nema tVlgi, friSstøkkvir, |3vi nøkkut. Ok otr, sem Mani kva3 : SKALDSKAPARMAL 221 265. Hvat munt hafs å otri, hengiligr, me3 dreng jam, karl, {)vi at kraptr f)inn forlask, kinngrår, mega vinna ? Vargr, sem kvaS Rcfr : 266. En hoddvonuQr hlyddi, hlunnvitnis em ek runni hollr til hermQar-spjalla heinvandils, t^orsteini. Ok oxi. Skip er ok kallat ski3 e3a vågn e3a rei3. Svå kvaå Eyjolfr då3askåld: 267. Meita for at moti mjok si5 of dag ski3i ungr me5 jofnu gengi • litvers fromum hersi. Svå kva9 Stvrkårr Oddason : 268. Ok ept itrum støkkvi ok Hogna lid vognum hlunns å Heita fannir hyrjar floQs af m63i. Ok sem t^orbjorn kva3 : 269. HafreiQar vas hlæ8ir hlunns i skirnar brunni, Hvita-Krists så es hæsta hoddsviptir fekk giptu. 51. Hvernig skal Krist kenna? Svå at kalla hann skapara himins ok jarSar engla ok solar, styranda heims ok him- 222 SKALDSKAPARMAL inrikis ok engla, konung himna ok sol- ar ok engla ok Jorsala ok Jordånar ok Griklands, råSandi postola ok heilagra manna. Forn skåld hafa kent hann vi3 UrSarbrunn ok Rom, sem kva5 Eilifr GuQrunarson : 270. Sctbergs, kveda sitja simm at Ur3arbrunni, svå hefr ramr konungr rem3an Roms banda sik Ion dum. Svå kva3 Skapti f'oroddsson : 271. Måttr es munka drottins mestr, aflar go3 flestu; Kristr skop rikr ok reisti Rums holl verold alla. Himna-konungr, sem Markus kva9 : 272. Gramr skop grund ok bimna glyggranns, sem her dyggvan, einn stillir må ollu aldar Kristr of valda. Svå kva3 Eilifr kulnasveinn : 273. Hrots KTtr helgum kriizi heims fer3 ok li3 beima ; sonn es en 611 d\r3 onnur einn solkonungr hreinni. Måriu-sonr, enn sem Eilifr kva3: 274. Hir3 lytr himna, d)T3ar, hrein Måriu sveini, SKALDSKAPARMAL 223 matt vinnr mildingr drottar (ma3r es hann ok go3) sannan. Engla konungr, enn sem Eilifr kva9: 275. Måttr es, en menn of hyggi, mætr go3s vinar betri; J)6 es engla gramr ollu orr helgari ok dyrri. Jordånar konungr, sem kva9 Sigvatr: 276. Endr ré3 engla senda Jordånar gramr fjora, fors |)6 heims å hersi heilagt skopt, or lopti. Grikkja konungr, sem Arnorr kva9: 277. Bænir hef ek fyr beini bragna falls vi3 snjallan Grikkja vor5 ok Gar3a; gjof launak svå jofri. Svå kva3 Eilifr kulnasveinn: 278. Himins dvr3 lofar hol3a (hann er alls konungr) stilli. Hér kallaQi hann fyrst Krist konung manna, ok annat sinn als konung. Enn kva3 Einarr Skulason: 279. Let, så es landfolks gætir, liknbjartr himinriki umbgeypnandi opnå alls heims fyr gram snjollum. 52. far koma saman kenningar, ok 224 SKALDSKAPARMAL verQr så at skilja af stoQ, er ræQr skåld- skapinn, um hvårn kveQit er konunginn, J3\ri at rétt er at kalla MiklagarQskeisara Grikkjakonung, ok svå |)ann konung, er ræQr Jorsalalandi, at kalla Jorsalakonung; svå ok at kalla Rémskonung Romaborgar- keisara, eQa Englakonung, J)ann er Eng- landi ræQr. En su kenning, er åQr var rituQ, at kalla Krist konung manna, ])å kenning må eiga hverr konungr. Konunga alla er rétt at kenna svå, at kalla })å landråQendr eQa landsvorQu eQa lands-sæki eQa hirQstjora eQa vorQ land- folks. Svå kvad Eyvindr skåldaspillir: 280. Farmatys fjorvi næmQu jarQråQendr å Ogloi. Ok sem Glumr kvaQ Geirason: 281. Hilmir rauQ und hjålmi heina laut å Gautum; par varQ i gmT geira grundar vorQr of fundinn. Sem I^joQolfr kvaQ: 282. Hår skyli hirQar stjori hugreifr sonum leifa arf ok oQaltorfu, osk min es pat, sina. SKALDSKAPAKMAL 225 Sem Einarr kvad: 283. Snaks berr fald of fræknu foldvorår (konungs Horda frama telr greppr fyr gumnum) gedsnjallr skarar fjalli. Rétt er ok nm j)ann konung, er undir honum eru skattkonungar, at kalla harm konung konunga. Keisari er æztr kon- unga, en J)ar næst er konungr sa, er ræ3r fyrir J)j631andi, jafn i kenningum ollum hverr vi3 annan i skåldskap. J*ar næst eru ])eir menu, er jarlar heita eåa skattkonungar, ok eru })eir jafnir i kenn- ingum vift konung, nema eigi må [)å kalla J)j69konunga, er skattkonungar eru. Ok svå kva5 Arnorr jarlaskald of for- fin n jarl: 281. Xemi drott, hvé sæ sotti snarlyndr konungr jarla; eigi [)raut vift ægi of væg jan gram bægja. Par næst eru i kenningum i skåldskap peir menu, er hersar heita; kenna må J)a sem konung e5a jarl, svå at kalla }ja gullbrjota ok audmildinga ok merkismenn ok folksstjora, eSa kalla hann oddvita 15 226 SKALDSKAPARMAL lidsins e3a orrostu fyrir pvi at pj63kon- ungr hverr, så er ræ3r morgum londum, på setr hann til landstjornar med sér skattkonunga ok jarla at dæma landslog ok verja land fyrir ofridi i peim londum, er konungi liggja fjarri, ok skulu peir domar ok refsingar vera par jafnréttir sem sjålfs konungs. En i einu landi eru morg heru3, ok er pat håttr konunga at setja par réttara yfir svå morg heru5, sem hann gefr til valds, ok heita peir hersar e9a lendir menn i danskri tungu, en greifar i Saxlandi, en barunar i Eng- landi; peir skulu ok vera réttir domarar ok réttir landvårnarmenn yfir pvi riki, er J)eim er fengit til stjornar. Ef eigi er konungr nær, på skal fyrir peim merki bera i orrostum, ok eru peir på jafn- réttir herstjorar sem konungar e5a jarlar. t^ar næst eru peir menn, er hol3ar heita; pat eru buendr peir, er gildir eru at ættum ok réttum fullum; på må svå kenna, at kalla på veitanda fjår ok gæt- anda ok sætti manna; pessar kenningar m egu ok eiga hofSingjar. Konungar ok jarlar hafa til fylgSar me9 sér på menn, er hirSmenn heita ok hiiskarlar, en lendir menn hafa ok sér handgengna menn, på SKÅLDSKAPAHMÅL 227 er i Danmorku ok SviJ)j69 eru hirQmenn kalladir, en i Noregi hiiskarlar, ok sverja fieir }d6 eida svå sem hirdmenn konungum. Hiiskarlar konunga våru mjok hirdmenn kalladir i forneskju; svå kva3 forvaldr blonduskåld: 285. Konungr heill ok svå snjallir sokn-orr (vid lof gorvan od hafa menn i munni minn) hiiskarlar £>inir. f*etta orti Haraldr konungr Sigurdarson: 286. Fullafli bidr fyllar (finn ek opt at drifr minna) hilmis stols (å hæla hiiskarla lid jarli). Hirdmenn ok huskarla hofdingja må svå kenna, at kalla J)å inndrott eda ver 9 ung eda heidmenn; svå kva3 Sigvatr: 287. fat frå ek vig å vatni verdung jofurs gerdu, nadda él en, n^la, næst tel ek engi en smæstu. Ok enn |)etta: 288. F*ågi vas, sem, Jæssum f>engils å jo strengjar, mjod, fyr målma kvedju, mær heidj)egum bæri. 15* 228 SKALDSKAPAHMÅL Heidfé heitir måli ok gjof, er hdfdingjar gefa; sva kva8 Ottarr svarti: 289. Godmennis Jaarf ek gunnar glodbrjotanda at njéta; hér es alnennin inni inndrott med gram svinnum. Jarlar ok hersar ok hirdmenn eru sva kendir, kalladir konungs runar eda målar eda sessar; sva kvad Hallfredr: 290. (iranis riini lætr glymja gunnrikr, hinn es hvot likar, Hogna hamri slegnar heiptbrådr of sik vådir. Sem Snæbjorn kvad: 291. Stjorvidjar lætr stydja ståls bu91uni>a måli hlemmisverd vid hardri hiiflangan skæ dufu. Sva kvad Arnorr: 292. Bera syn of mik minir mordkends taka enda |)ess of J)engils sessa J)iing mein synir ungir. Konungs spjalli, sem Hallfredr kvad: 293. Råd lnknsk, at så, sidan, snjallrådr konungs spjalli åtti eingadottur Onars vi di grona. SKALDSKAI'AHMAL 229 Svå skal menn kenna vi3 ælt ir, sem Kormåkr kvad: 294. Heyri sonr å, Svrar, sannreynis, fentanna orr greppa lætk uppi jastrin, Haralds, mina. Hann kallaåi jarlinn sannreyni konungs- ins, en Håkon jarl son Sigurdar jarls. En I^jodolfr kvad svå uni Harald: 295. Vex Olafs fe9r jårnsaxa ve3r, har8ræ3i hvert, svå at hrédrs es vert. Ok enn svå: 296. Jarizleifr of så, hvert jofri brå; hofsk htyri frams ens helga grams. Ok enn kvad hann: 297. AndaSr es så, es of al la brå, haukstalla konr, Haralds brodursonr. Enn kva3 svå Arnorr i Rognvaldsdråpu : 298. Ré5 Heita konr hleyti herparfr vi5 mik gerva; styrk let oss af orkat jarls mæg3 af j)vi frægdar. 230 SKÅLDSKAPARMÅL Ok enn kva5 hann of forfinn jarl: 299. Bitu sver9, en par |mrdu, Jninngor fyr Mon sunnan Rognvalds kind, und randir ram lig folk, ens gamla. Ok enn kva3 hann: 300. Ættbæti firr itran allriks, en ek bid likna Irura lyggja dyrum, Tori-Einars go3 meinum. Ok enn kva8 Einarr skålaglamm: 301. Né ættstudill ættar 6gnher3i mun verda, (skyldr em ek hrodri at hal da) Hilditanns in mildri. 53. Hvernig er okend setning skåld- skapar? Svå at nefna hvem hlut sem heitir. Hver eru okend nofn skaldskap- arins? Hann heitir bragr ok hroår, 63r, mær5, lof. fetta kvad Bragi hinn gamli, J>å er hann ok uni skég nokkurn sifl nm kveld, på stefjaQi trollkona å hann, ok spurSi, hverr ])ar for: 302. [Troll kalla mik tungl sjot-rungnis, audsug jotuns, S KALDS KAPARM AL 231 élsolar bol, vilsinn volu, vord nafjarSar, hvélsvelg himins; hvat er troll, nema t>at?J Harm svaradi svå: 303. Skåld kalla mik skapsmiå Vidurs, Gauts gjafrotud, grepp ohneppan, Yggs olbera, ods skapmoda, hagsmid bragar; hvat es skåld, nema J^at? Ok sem Kormåkr kva8: 304. HroSr geri ek of mog mæran meir Sigrødar fleira; haptsænis geld ek hånum heid. Sitr f^orr i reidu. Ok sem kvad fY)rdr Kolbeinsson: 305. Mjok lét margar snekkjur (mærdar orr) sem knorru (65r vex skålds) ok skeidar skjaldhlynr å brim dynja. Mærd, sem Ulfr Uggason kvad: 306. I*ar kemr å, en æri endr bar ek mærd af hendi 232 SKALDSKAPAHMAL (ofra ek svå) til sævar, sverdregns (lofi pegna). Hér er ok lof kallat skåldskapr. 54. Hvernig eru nofn godanna? Pau lieita bond, sem kvad Eyjolfr dådaskåld: 307. Dregr land at niun banda Eirikr und sik geira vedrmildr ok semr hildi. Ok hopt, sem kvad Pjédolfr hinn hvin- verski : 308. Tormidladr vas tivum tålhreinn mcdal beina; hvat kva3 hapta snytrir hjålmfaldinn }>\ i valda. Rogn, sem Einarr kvad skålaglamm: 309. Rammaukin kvcfl ek riki rogn Hak u nar magna. Jolnar, sem Eyvindr kvad: 310. Jélna sumbl enn vér gåtum, stillis lof, sem steina brii. Diar, sem Kormåkr kvad: 311. Eykr me3 ennidiiki jardhljotr dia fjardar breyti, hun så er, beinan, bindr. Sei3 Yggr til Rindar. 55. I^essi nofn himins eru ritud, en SKALDSKAPAKMAL 2'6'A eigi hofuni vér fimdit i kvæSuni 611 [>essi heiti; en J)essi skåldskapar-heiti sem oiinur ])ykki mér oskylt at hafa i skåldskap, nema å5r finni hann i verka hofudskålda Jyvilik heiti; himinn: hlyrnir, hei3J)ornir, hreggmimir, andlangr, ljosfari, drifandi, skatyrnir, viSfeSmir, vetmfmir, leiptr, hrjodr, vidblåinn. Sol: sunna, rodull, eygloa, aiskir, syni, fagrahvél, liknskin, Dvalins-leika, alfrockill, ifrodull, mylin. Tungl: mani, ny, nid, artali, mulinn, fengari, glåmr, skyndir, skjålgr, skråmr. 56. Hver eru jarSarheiti? Hon heitir jord, sem l^joSolfr kva5: 312. Orr lætr odda skiirar opt herdir gor verda hrings, å3r hann of Jwyngvi, hor3 él, und sik jordu. Fold, sem Otlarr kvad: 313. Fold verr folkbaldr, (får må konungr svå) ornu reifir Oleifr, es framr S via gramr. Grund, sem Hallvardr kva5: 314. Grund liggr und bor bundin breid holmfjoturs leidar (heinlands hoddum grandar Hoch) eitrsvolum naflri. 231 SKALDSKAPARMAL Hau9r, sem Einarr kvad: 315. Verja hau9r me9 hjorvi hart doglinga bjartra, hjålmr springr opt fyr olmri egghrid, framir seggir. Land, sem fjorår Kolbeinsson kvad: 316. En ept vig fra Yeigu (vant es orå at styr) nordan land e9a lengra stundu lagdisk sudr til Ag3a. Lå3, sem Ottarr kva3: 317. Heltu, par es hrafn né svalta, (hvatråSr estu) lå3i ognar stafr, fyr jofrum, ygr, tveimr, vi9 kyn beima. Hlo3yn, sem kva5 Volusteinn: 318. Man ek pal, es jor9 vi9 oråa endr myrk Danar sendi grænnar grofnum munni gein Hlddynjar beina. Fron, sem Ulfr kva9 Uggason: 319. En stirSpinull starfti storQar leggs fyr borSi frons å folka revn i frånleitr ok ))lés eitri. Fjorgyn, sem hér er kvedit: 320. Orgildi vas ek (Eldis) als Fjorgynjar (må la) SKALDSKAPAKMAL 235 dyggr (sé heidr ok hreggi) hrynbe3s (åar stedja). 57. Vargr heitir dyr; J3at er rétt at kenna vid blod eda hræ, svå, at kalla verd hans eda drykk; eigi er rétt at kenna svå vi3 fleiri dyr. Vargr heitir ok ulfr, sem I^jodolfr kvad: 321. Gera vas gisting byrjud gnog, en iilf or skogi sonr å sår at spenja Sigordar kom nordan. Hér er hann ok geri kalladr. Freki, sem Egil! kvad: 322. På es oddbreki, sleit und freki, gnudi hrafni å hofudstafni. Yitnir, sem Einarr kvad: 323. Elfr vard unda gjålfri eitrkold rodin heitu; vitnis fell med vatni varmt 6l5r i men Karmtar. Ylgr, sem Arnorr kvad : 324. Svalg åttbogi ylgjar ogodr, en vard blodi grædir grænn at raudum, grandauknum nå, blandinn. Vargr, sem Illugi kvad: 236 SKÅLDSKAPARMÅL 325. Vargs vas mimr pat, es margan (menskerftir stakk sverdi myrkaurrida markar) minn drottinn rak flotta. Svå kva9 Hallr: 326. Heidingja sleit hungri, hårr gyldir naut såra, gran ar rane) gramr å fenri, gekk lilfr i ben drekka. Ok enn, sem Pérdr kvad: 327. 05, en ærnu nå5i ims sveit freka bveiti, (gera 6l9ra naut gyldir) Gjålpar sted i bl69i. Bjorn heitir fetvidnirj hiinn, vetrlidi, bersi, fress, iugtanni, iljnngr, gliimr, jolfuftr, vilskarpr, bera, jorekr, riti, frekr, blomr, ysjnngr. Hjortr heitir modrodnir, dalarr, dalr, dåinn, dvalinn, duneyrr, dnrapror. Wssi ern hesta heiti lalid i ^orgrims- |)iiln: 328. Hrafn ok Sleipnir, hestar ågætir, Valr ok Léttfeti, vas par Tjaldari, Gulltoppr ok Goti, getit heyrdak Sota, Mor ok Lungr med Mari. DJ SKALDSKAPAIVMAL 2S1 329. Vigg ok Stiifr vas me9 Skævadi, fegn knåtti Blakkr bera; Silfrtoppr ok Sin ir, svå heyr3ak Fåks of getit, (iullfaxi ok Jor me3 godum. 330. Blodughofi hét hestr, es bera kvådu oflgan AtriSa; Gisl ok Falhofnir, (ilær ok Skeidbrimir, ])i\r vas ok Gyllis of getii. fessir eru enn tal5ir i Kålfsvisu: 331. Dagr reifl Drosl i, en Dvalinn MoQni, HjålmJ)ér Håfeta, en Haki Faki, rei8 bani Belja Blodughofa, en Skævadi skati Haddingja. 332, Vésteinn Vali, en Vifill Stiifi, Mein|)j6lr Moi, en Morginn Vakri, Åli Hrafni, es til iss ridu, en annarr austr '2?>H SKÅLDSKAFAKMÅL und ASilsi grår hvarfadi, geiri unda3r. 333. Bjorn reiS Blakki, en Bjårr Kerti, Atli Glaumi, en AQils Slongvi, Hogni Hol kvi, en Haraldr Folkvi, Giinnarr Gota, en Grana Sigurdr. Arvakr ok Alsvidr draga solina, sem fyrr er ritat; Hrimfaxi efla Fjorsvartnir draga nottina; Skinfaxi e3a GlaSr fylgja degin- um. I^essi oxna-beiti eru i f^orgrims-^ulu : 334. Gamalla oxna nofn hef ek gorla fregit jDeira RauQs ok Hæfis, Rekinn ok Hyrr, HiminbrjoSr ok Apli, Arfr ok Arfuni. J'essi eru orma-heiti: dreki, Fåfnir, jormungandr, naflr, Nidhoggr, linnr, naSra, Goinn, Moinn, Grafvitnir, Gråbakr, Ofnir, Svåfnir, grimr. Naut: kyr, kålfr, yxni, kviga, vetrungr, griåungr, boli. Sauår: hriitr, bekri, ær, lamb, ve3r. Svin: syr, gylta, runi, goltr, griss. SKALDSKAPARMAL 239 58. Hver eru heiti lopts ok vedranna? Lopt heitir ginnunga-gap ok me9alheimr, foglheimr, vedrheimr. Vedr heitir hregg, byrr, glygg, hret, gjosta, vindr. Svå segir i Alsvinns-målum: 335. Vindr heitir med monnum, en vonsu9r me3 godum, kalla gneggju9 ginnregin; æpi jotnar, en ålfar gn^fara, heitir i helju hlommu9r. Ve9r heitir ok gustr. 59. Tveir eru fuglar £>eir, er eigi f)arf at kenna annan veg en kalla bl63 e9a hræ drykk {)eira e9a verQ; J)at er hrafn ok orn. Alla adra fugla karlkenda må kenna vi9 b!69 e9a hræ, ok er J>at J)a nafn orn e9a hrafn, sem I3j6961fr kva9: 336. B169orra lætr barri bragningr ara fagna; Gauts berr sig9 å sveita svans 6r9 konungr Hor9a; geirs oddum lætr greddir grunn hvert stika sunnar liir9, pat es hann skal varda, hrægamms ara sævar. I3essi eru nofn hrafns: kråkr, Huginn, 240 SKALDSKAIWKMAL Muninn, borginmodi, årflognir, artali, holdbodi. Svå kva9 Einarr skålaglamm: 337. Fjallvoiidum gaf fylli, (ullr var3 (en spjor gullu) herstefnandi hrofnum, hrafn a ylgjar tafni. Svå kva3 Einarr Skulason: 338. Dolgskåra knå dyrum dvrr magnandi stvra •■o (Hugins fermu bregdr harmi harmr) bardsolar garmi. Ok enn sem hann kva3: 339. En vi3 hjaldr, |)ar es holdar, luii>j)rutit svellr, luta, (Muninn drekkr 1)165 or hen juni blåsvartr) konungs hjarta. Sem kva3 Vigagliimr: 340. I3å es dynfusir disar dreyra mens a eyri (brå3 fekk borginmodi l)163s) skjaldadir stodum. Sem Skuli kva3 I3orsleinsson: 341. Myndii efst, })ar es undir årflogni gaf ek sårar, Hlokk i hundrads flokki hvitinga mik lita. ()rn heitir svå: ari, gemlir, hreggskornir, fg3ir, ginnarr, undskornir, gallopnir. SKALDSKAPARMAL 241 Sem Einarr kvad: 342. Såmleitum rauQ sveita (sleit orn gera beitu), feksk arnar matr jårnum, Jårnsoxu gron faxa. Sem 6ttarr kvad: 343. Orn drekkr, undarn ylgr fær, af hræum sylg, (opt ry3r ulfr kjopt) ari getr ver5 £>ar. Sem t^ockilfr kva3: 344. Segjondum il 6 sagna snotar ulfr at moti i gemlis ham gomlum glamma 6 fyr skommu. Ok sem hér er: 345. Hreggskornis vil ek handa håleitan mjoQ vanda. Ok enn sem Skuli kva3: 346. Vaki ek [)ai es val heltk ekka vidis år ok sidan (greppr hly3ir })å go9u) gallopnis vel (spjalli). 00. Hver ro sævar heiti? Hann heitir: marr, ægir, gymir, liléi*, haf, lei9, ver, salt, logr, grædir. Sem Arnorr kvad ok fyrr var ri tal: 347. Nemi drétt, hvé sæ soiti 16 212 SKALDSKAPARMAI. snarlyndr konungr jarla; eigi J)raut vi3 ægi ovæginn gram bægja. Hér er nefndr sær ok sva ægir. Marr, sem Hornklofi kvad: 348. I*å es lit å mar mætir mannskædr lagar tanna ræsinadr til ra usnar rak vébrautar nokkva. Logr er ok hér nefndr. Sva kvad Einarr: 349. Logr J)vær flaust, en fagrir, (flods vaskar hrim stodum) J)ar es sær a hlid hvåra hlymr, vedrvitar glymja. Hér er ok (lod kallat. Sva kvad Refi\ sem fyrr var ritat: 350. Færir bjorn, |)ar es båra brestr, undinna festa opt i ægis kjapta ursvol Gymis voiva. Haf, sem Hallvar3r kvad: 351. Vestr lézt i haf, hristir, hardviggs, sikulgjardar, umbands allra landa, iss, framstafni visat. Leid, sem hér er: 352. Erum å leid fra lå3i lidnir Finnum skridnu; SKALDSKAPARMAL 243 austr sé ek fjoll af flausta ferli geisla merluQ. Ver, sem Egill kva5: 353. Yestr for ek of ver, en ek ViQris ber munstrandar mar, svå es mitt of far. Marr, sem Einarr kva9: 354. Kaldr })vær marr und mildum mart dægr vi3u svarta, grefr élsnuin, jofri, almsorg Manar J)jålma. Salt, sem Arnorr kva3: 355. Salt skar hufi héltum hraustr f)j65konungr austan; båru brimlogs ryri brun ve5r at Sigtunum. Græ5ir, sem Bolverkr kva3: 356. Lei3angr bjotl af lå3i (logr gekk of skip) fogru, gjålfrsto8um reist græ3i glæstum, år et næsta. Hér er ok gjålfr kallat særinn. Vidir, sem kva3 Refr: 357. Bar3ristinn nemr brjosti borSheim drasill skor3u, (nau3 J)olir vi5r) en vi5i verpr inn of Jxrom stinnan, 16* 24* SKALDSKAPAKMAL Humr, sem Brennu-Njåll kvad: 358. Senn josum vér, svanni, sextån, en brim vexli, (dreif å hafskips hufa hum) i fjorum runuim. ^essi eru enn sævar-heiti, sva at rétt er at kenna til skip eda gull. Ran er sagt at var kona Ægis, sva sem hér er: 359. Hrau3 i himin upp glédum hals, gekk sær af afli; bord hygg ek at sky skerdu; skaul Rånar vegr måna. Dætr ])eira Ægis ok Rånar eru niu, ok eru nofn ])eira fyrr rituel : Himinglæva, Diifa, Blodughadda, Hefring, Udr, Hronn, Bylgja, Drofn, Kolga. Einarr Skiilason taldi i }x\ssi visn: 360. CEsir hvast at hraustum Himinglæva [>yl sævar, sex nofn f>eira, [Himinglæva, Udr, Diifa, Blodughadda, Kolga, HefringJ. Hronn, sem Valgardr kvad: 361. Laudr vas lagt i bedja, lék sollit hal* golli, en herskipum hrannir hofud ogurlig £>6gu. Bylgja, sem 6ttarr svarti kvad: 362. Skårud skofnu stvri, SKALDSKAFAHMAL 245 skaut, sylghåar bylgjur, lék vid hiin å hreini hlunns, pat es drosir spimnu Drofn, sem Ormr kvad: 363. Hrosta diygir hvern kost hauk ludrs gæij)riidr, en drafnar loga Lofn lostu ræk ir vinfost. Båra, sem fcorleikr fagri kvad: 364. Sjår J>^tr, en berr båra bjart laudr of vid raudan, grans J)ar es golli biinum ginn hlunns visundr munni. Lå, sem Einarr kvad: 365. Né framlyndir fundu fyrr, hvkkat lå kvrdu, J>ar es sjår å, vi 9 varra, vi ni ora fell storum. Fyllr, sem Refr kvad: 366. Hrynja fjoll å fyllar, framm æsisk nu Glamma skeid vetrlidi skida, skautbjorn Gusis nauta. Bodi, sem hér er: 367. Bodi fell of mik brådla; baud heim med ser geimi; |)å ek eigi lod lergis. Breki, sem 6ttarr kvad: 246 SKALDSKAPARMAL 368. Braui, en breki |)aut, borrt, 6x vidar mord, (me9r fengu mikit vedr) nijo fyr ofan sjo. Vågr, sem Bragi kva9: 369. Vildil vrongum ofra vågs hyrsendir aegi, hinn es mj6tygil måva mærar skar fyr P6ri. Sund, sem Einarr kvart: 370. Skar ek surtum sund fyr sunnan Urund, min prvddisk mund virt mildings lund. Fjorår, sem Einarr kvart: 371. Næst sé ek orm å jastar itrserki vel merkdan (nemi bjodr hvé ek fer) flæ9ar (ljarrthals of ]>al mål i). Sægr, sem Markus kvart: 372. Sægs mim ek sirtr en eii>i, (så es illr, es brag spillir) solar sverri målan, slidråls reginn, nirta. 61. Hver ro elds-heiti? Svå sem hér er: 373. Eldr brennat sja sjaldan, svi9r dyggr jofurr byggdir, SKALDSKAPAKMAL 247 (blåsa ronn fyr ræsi reyk) es Magnus kveykvir. Logi, sem Valgar3r kva3: 374. Snarla skaut or soti, svevk of hus ok revkir st65u stopSir si3an, steino3r logi glodum. Bål, sem hér er: 375. Hald vas brendr å båli, J)ar es brimslodir odu. Glæ5r, sem Grani kva3: 376. Glæ3r hygg ek Glamma sl63ar, (gramr eldi svå) feldu. Eisa, sem Atli kva3: 377. Øx ry8sk, eisur vaxa, allmorg, loga hallir, hus brenna, gim geisar, g63menni fellr, bl65i. Hér er ok gim kallat eldrinn. Eimr, sem hér er: 378. Brunnu allvalds inni, eldr hygg ek at sal feldi, (eimr skaut å her hrimi) hålfgor vi5 Ni3 sjålfa. Hyrr, sem Arnorr kva3: 379. Eymdit rå5 vi3 Rauma rei3r Eydana meidir: 2-1S -SKALhSKAI'AKMAI. heil dvinudu Heina, hyrr ger9i \)i\ kyrra. Funi, sem Einarr kvad: 380. Funi kyndisk fljétt, en tlyfli skjétt Hisingar herr, så es hafdi verr, Brimi, sem Valgardr kvad: 381. Bjartr sveimadi brimi, brutu vikingar fikjum, visa styrks of virki (varp sorg å mey) borgar. Leygr, sem Haldérr kvad: 382. Er knåttud |>ar [>eira, (|)u vast aldrigi) skjaldar leygr |)aut of sjot (sigri sviptr) gersimum skipta. 62. lYssi em nofh stundanna: old, foråum, aldr, fyrir longu, år, misseri, vetr, sumar, var, haust, månudr, vika, dagr, nott, morginn, aptann, kveld, arla, snemma, sidla, i si mi, (Vira dag, i næst, i gær, a morgin, stund, mel. Pessi eru enn heiti nætrinnar i Alsvinnsmålum: 383. Nott heitir med monnum, en njola med godum, kalla grimu ginnregin, ésorg kalla jotnar, SKALDSKAPARMAL 249 ålfar svefngaman, dvergar draumnjorun. [Fra jafndægri er haust, til })ess er sol sezk i eykdarstad; på er vetr til jafn- dægris; på er vår til fardaga; J)å er sumar til jafndægris. Haustmånudr heitir hinn næsti fvrir vetr; fyrstr i vetri heitir gor- månudr, på er frermånudr, j>å er hnit- månudr, på er })orri, J)å goi, på einmån- udr, på gaukmånudr ok så3ti3, på eggtid ok stekktid, på er solmånuSr ok selmån- u8r, på eru heyannir, [3å er kornskurdar- månudr]. 63. Hver eru manna heiti okend? Madr er hverr fyrir sér, hit fyrsta ok hit æzta heiti manns, er kalladr er madr keisari, J)vi næst konungr, J>ar næst jarl; [>essir III menn eigu sanian pessi heiti 611. Allvaldr, svå sem hér er kve3it: 384. Allvalda kann ek alla austr ok sudr of flausta, Sveins es sonr at revna, setr, hverjum gram betri. Hér er ok gramr kalla3r; jivi heitir hann allvaldr, at hann er einvaldi alls rikis sins. Fylkir, sem Gizurr kvad: 385. Fylkir gleflr i folki flagds hlakk ok svan Hlakkar, 250 SKÅLDSKAIWKMAL OlålV ol' vidr élum Yggs gogl fegin Skoglar. Fyrir ])\i er fylkir kalladr konungr, al liann skipar i fylkingar herlidi sinu. Visi, sem kvad Ottarr svarti: 386. Visi tckr vigfrevs visi austr munlaust, aldar hefr allvaldr, 6skvif, g6tt liF. Harri eda herra, sem kvad Arnérr: 387. Harri fekk i hverri Hj altlands [jrumu branda, (greppr vil] grams dyre) yppa) gagn, så es hæstr vas bragna, Hertogi heitir jarl, ok er konungr svå kalladr ok, fyrir J3vi er liann leidir her til orrostu. Svå kvad Pjédolfr: 38å flotnum dauåa; hæstan kyndu3, hlenna |)iystir, hyrjar ljoma su3r at Jomi. Mæringr, sem Hallvardr kvad: 391. Esat und jardar hoslu, orQbrjotr Donum for3ar moldreks, munka valdi mæringr en Jni næri. Landreki, sem t^joåolfr kva5: 392. Eyss landreki Ijosu lastvarr Kraka barn, sem fyrr var ritat; }jvi heitir hann svå, at hann rekr her nm land annarra kon- unga, e3a rekr her or sinu landi. 64. Konungr er nefndr Halfdan gamli, er allra konunga var ågætastr; hann gerdi blot mikit at midjum vetri ok hlotadi til J>ess, at hann skyldi lifa i konungdomi CCC vetra; en hann fekk ]3au andsvor, at hann myndi lifa ekki meirr en einn mikinn mannsaldr, en J)at myndi J)6 vera CCC vetra, er engi myndi vera i ætt hans kona e9a otiginn madr. Hann var herma3r mikill ok for vi5a um austrvegu; J>ar drap hann i einvigi jpann konung, er Sigtryggr hét. Pi\ fekk hann peirar konu, er kollud er Alyig hin spaka, doltir Emundar konungs or Holm- SKALDSKAFARMAL gardi; |)au åttu sonu XVIII, ok våru IX senn bornir, f>eir hétu svå, eiim var rengill, er kalladr var Manna-)>engill, annarr Ræsir, III. Gramr, IV. Gylfi, V. Hilmir, Vl.Jdfurr, VII. Tyggi, VIII. Skyli eda Sktili, IX. Harri eda Herra. ressir IX brædr urdu svå ågætir i hernadi, at i ollum frædum sidan eru n6fn |>eira haldin fyrir tignarnofh, svå sem konungs nafn eda nafn jarls. Peir åttu engi horn ok fellu allir i orrostum. Svå kvad Ottarr svarti: 393. Rengill vas [>egar ungr |)reksg6rr vigorr; haldask bid ek hans aldr, harm Icl ek yfirmann. Svå kvad Markus: 394. Ræsir lél al rodnum hansi Rinar sol a marfjoll skina. Svå kvad Egill: 395. Gramr hefr gerdihomrum grundar upp of hrundit. Svå kvad Eyvindr: 396. Lék vid Ijédmogu, skyldi land verja, gylfi cnn gladværi, stod und gollhjålmi. Svå kvad Gliimr Geirason: SKALDSKAPARMAL 253 397. Hilmir rau3 und hjålmi heina laut å Gautum. Svå kvad 6ttarr svarti: 398. Jofurr heyri upphaf, ofrask mun konungs lof, håttu nemi han-n rétt hr65rs mins, bragar sins. Sem Stufr kvad: 399. TireggjaSr hjo tyggi tveim hondum lid beima, reifr gekk herr und hlifar, hizig su9r fyr Nizi. Svå kva3 HallfreQr: 400. SkiliQr em ek vi3 Skylja, skålmold hefr \)\i valdit; vætta vir3a drottins vil es mest ok dul flestum. Svå kva3 Markus: 101. Harra kve3 ek al hr69n>6r9 dvrri hauklundadan Dana grundar. Enn åttu pau Halfdan a3ra niu sonu, er svå heita: Hildir, er Hildingar eru fra komnir; II. Nefir, er Niflungar eru fra komnir; III. Au9i, er OSlingar eru fra komnir; IIII. Yngvi, er Ynglingar eru fra komnir; V. Dagr, er Doglingar eru fra komnir; VI. Bragi, er Bragningar eru fra komnir, ]>at er ætt Hålfdanar hinsmilda; SKALDSKAPAHMAL VII. Bu31i, er Budlungar eru fra komnir; af Budlunga ætt kom Atli ok Brynhildr; VIII. er Lof3i, hann var herkonungr mikill, honum fylgdi [)at lift, er LofQar våru kalladir; hans ættmenn eru kalladir Lofdungar; |)a<3an er kominn Eylimi, modurfaflir Sigurdar Påfnisbana ; IX. Sigarr, |)aftan eru komnir Siklingar; |xtt er ætt Siggeirs, er var magr Volsungs, ok ætl Sigars, er hengdi Hagbard. Al Hildinga ætt var kominn Haraldr hinn granraudi, mddurfadir Hålfdanar svarta. Af Niflunga ætt var Gjiiki, af Odlinga ætt var Kjårr, af Ylfinga ætt var Eirikr hinn målspaki. Pessar eru ok konunga ættir ågætar; fra Yngva, er Ynglingar eru fra komnir; fra Skildi i Danmork, er Skioldungar eru fra komnir; Ira Volsungi å Fraklandi, [>eir heita Volsungar. Skellir hel einn herkonungr, ok er hans ætl kolluQ Skilfinga ætt; su kynsléd er i austrvegum. Pessar ættir, er nu eru nefndar, hafa menn sett sva i skåldskap, at halda 611 pessi fyrir tignarndfh. Sva sem Einarr kvad: 102. Fra ek vi3 holm at heyja hildingar fram gingu, SKALDSKAPARMAL 255 (lind vard græn) enn gråna geirj>ing (i tvau springa). Sem Grani kvad: 403. Doglingr fekk at drekka danskt blod ara jodi. Sem Gamli kvad Gnævadar-skåld: 404. Odlingr drap sér ungum ungr naglfara å tungu innan bords ok or3a aflgerd medalkaffa. Sem Jorunn kvad: 405. Bragningr réd i blodi, beid herr konungs reidi, (hus lut u opt fyr eisum) objodar slog rjoda. Svå kvad Einarr: 406. Beit budlungs hjorr, bl65 fell å dorr. Svå kvad Arnorr: 407. Siklinga venr snekkjur sjålutar konr liti; hann litar herskip innan (hrafns god es ])at) blodi. Sem fjodolfr kvad: 408. Svå lauk siklings æfi snjalls, at vér 'rom allir (lofdungr beid enn leyfdi lifs grand) i stad vondum. 256 SKALDSK AI'AT.MAI Lofda konungi fylgdi J>at 113, er Lofdar heita. Sem Arnérr kvad: 109. Skjoldungr mun J>ér annarr aldri oedri, gramr, und sélu fædask. Volsungr, sem kvad rorkel] hamarskåld: 110. Mér réd senda of svalan ægi Volsunga nidr våpn gollbuit. Ynglingr, sem kvad Ottarr svarti: 411. Engi vard å jordu égnbrådr, ådr rér nådi, austr så es eyjum vestan Ynglingr und sik [)ryngvi. Yngvi, |>at er ok konungs-heiti, sem Markus kvad: 112. Eiriks lof verdr old al beyra, engi madr veil fremra |)eni>il, Yngvi heil vift ordstir langan jofra sess, i verold pessi. Skilfingr, sem Valgardr kvad: U3. Skilfingr helt, J)ar es skulfu skeidr, fyr lond en breidu (eydd vard) sudr (of sidir Sikiley) licM miklu. Sinjor, sem Sigvatr kvad: 11 1. Lat auman nu njota Noregs ok gef stérum. SKÅLDSKAPARMÅL 257 65. Skåld heita greppar, ok rétt er i skåldskap at kalla svå hvem mann, er vill. Rekkar våru kalladir peir menn, er fylgdu Hålfi konungi, ok af peira nafni eru rekkar kalladir hermenn, ok er rétt at kalla svå alla menn. Lofdar heita ok menn i skåldskap, sem fyrr er ritat. Skatnar våru peir menn kalladir, er fylgdu J>eim konungi, er Skati mildi var kalladr; af hans nafni er skati kalladr hverr er mildr er. Bragnar heita peir, er fylgdu Braga konungi hinum gamla. Virdar heita J)eir menn, er meta mål manna. Fyrdar ok firår ok verar heita landvarnarmenn. Vikingar ok flotnar, pat er skipa-herr. Beimar, svå hétu peir, er fylgdu Beimuna konungi. Gumnar eda gumar heita fiokk- stjorar, svå sem gumi er kalladr i brudfor. Gotnar eru kalladir af heiti konungs pess, er Goti er nefndr, er Gotland er vid kent; hann var kalladr af nafni Odins ok dregit af Gauts nafni, pvi at Gautland eda Gotland var kallat af nafni 6dins, en Svipjod af nafni Svidurs; |>at er ok heiti 6dins. I pann tima var kallat alt meg- inland J)at, er hann åtti, Reidgotaland, en eyjar allar Eygotaland; pat er nu kallat Danaveldi ok Sviaveldi. Drengir 17 258 SKÅLDSKAPAHMAL heita ungir menn bulausir, me3an f>eir afla sér fjar e3a ordstir; f>eir fardrengir, er milli landa fara; f>eir konungs-drengir, er hofdingjum {)jona; J^eir ok drengir, er |)jona rfkum monnum e<3a bondum; drengir heita vaskir menn ok batnandi. Seggir em kalladir ok kniar ok Lidar, f>at eru fylgdarmenn; Regnar ok holdar, svå eru biiendr kalladir; ljonar heita beir menn, er ganga of sættir manna. Peir menn eru, er svå eru kalladir: kappar, kenpur, garpar, snillingar, hreystimenn, hardmenni, alarmen ni, hetjur. Pessi heiti standa hér i mot, at kalla niann blaudan, veykan, J)jarfan, |)irfing, blota- mann, skaud, skræfu, skrjåd, vak, våm, læra, sleyma, teyda, dugga, dasi, dirokr, dusilmenni, olmusa, au vir 5, vilmogr. Orr madr heitir mildingr, mæringr, skati, |)j69skati, gullskati, mannbaldr, sælingr, sælkeri, auflkvfingr, rikmenni, hofåingi; hér i mot er svå kallat: hnoggvingr, gloggvingr, mælingr vesalingr. fénidingr, gjoflati. Heitir spekingr rådvaldr. Heitir ok ovitr madr fifl, afglapi, gassi, ginningr, gaurr, glopr, snåpr, foli, ærr, 63r, galinn. Snyrtimadr oflåti, drengr, glæsimadr, stertimadr, pr\3ima3r. Heitir hraumi, SKÅLDSKAPAKMÅL 259 skråpr, skrokkr, skei3klofi? flangi, slinni, fjosnir, slåpr, drottr. Ly5r heitir land- folk e3a lj65r. Heitir ok |)ræll kefsir, {yjonn, onnungr, f>irr. 66. Ma3r heitir einn hverr; tå, ef II ro; £>orp, ef III ro; IV ro foruneyti; flokkr eru V menn; sveit ef VI eru; sjau fylla sogn; åtta bera åmælis-skor; nautar eru IX; diinn, ef X eru; ærir ro ellifu; toglo3 er, ef XII fara; J)yss eru XIII; fer3 eru XIIII; fundr er, Ipå er fimtån hittask; seta eru XVI; sokn eru XVII; ærnir f>ykkja ovinir, {)eim er XVIII mætir; neyti hefir så, er XIX menn hefir; drott eru XX menn; J)j69 eru XXX; folk eru XL; fylki eru L; samnaQr eru LX; sorvar eru VII tigir; old eru VIII tigir; herr er hundraQ. 67. Enn eru f>au heiti, er menn låta ganga fyrir nofn manna, {3at kollum vér vi3kenningar e5a sannkenningar e9a fornofn. fat eru viQkenningar, at nefna annan hlut réttu nafni ok kalla })ann, er hann vill nefna, eiganda e3a svå, at kalla hann J>ess, er hann nefndi, fo9ur e3a afa; åi er hinn f>ri3i. Heitir ok sonr ok arfi, arfuni, barn, jo3, ok mogr, erfingi; heitir ok br63ir, bl63i, barmi, hlyri, lifri; 2G0 SKALDSKAIWHMAL heitir ok nidr, nefi, åttungr, konr, kundr, frændi, kynstafr, nidjungr, ættstudill, ætt- barmr, kynkvisl, ættbogi, afkvæmi, al- springr, hofudbadmr, ofskopt Heita ok mågar, sifjungar, hleytamenn. Heitir ok vinr ok rådunautr, rådgjafi, mali, runi, spjalli, alda])()])ti, einkili, sessi, sessunaulr; |)0])li er hålftymis-félagi. Heitir ok ovinr, délgr, andskoti, fjandi, sokvi, skadamadr, banamadr, [>røngvir, sok kvi r, osvifruor. f>essi heiti kollum vér vidkenningar, ok svå, J)6tt madr sé kendr vi<3 boe sinn e9a skip sitt, |>at er nal'n a, eda eign sina, J)å er einkarnafn er gefit. Petta kollum vér sannkenningar, at kalla menn speki- mann, ætlunarmann, ordspeking, råfl- snilling, audmilding, 6slækinn, gæimann, glæsimann; f>etta eru fornofn. 68. ressi eru kvenna heiti 6kend i skåldskap: vif ok bnidr ok iljod heita J>ær konur, er manni eru gefnar. Sprund ok svaniii heita \ræv konur, er mjok l'ara me3 dramb ok skart. Snétir heita |)ær, er orQnæfrar eru. Drosir heita })ær, er kyrrlåtar eru, svarri ok svarkr, J3ær er mikillåtar eru. Ristill er kolluQ su kona, er skoruglynd er. Rygr heitir su, er rikust er. Feima er su kollu3, er 6 from SKALDSKAPARMAL 2G1 er svå sem ungar meyjar e3a J3ær kon- ur, er odjarfar eru. Sæta heitir sii kona, er biiandi hennar er af landi farinn. Hæll er su kona kollu3, er biiandi henn- ar er veginn. Ekkja heitir sii, er biiandi hennar var3 sottdauQr. Mær heitir fyrst hver, en kerling, er gamlar eru. Eru enn })au kvenna heiti, er til lastmælis eru, ok må f)au flnna i kvæ3um, £>6tt J^at sé eigi ritat. t^ær konur heita eljur, er einn mann eigu. Snor heitir sonar- kvan. Sværa heitir vers m63ir. Heitir ok m63ir, amma, })ri3jaedda; ei3a heitir m63ir. Heitir ok dottir ok barn, j63. Heitir ok systir, dis, j63dis. Kona er ok kollu3 be3ja, måla, riina biianda sins, ok er f>at vi3rkenning. 69. H6fu3 heitir å manni; [J)at skal svå kenna, at kalla erfi3i hals e3a byr3i, land hjålms ok hattar ok heila, hårs ok briina, svarSar, eyrna, augna, munns. Heimdalar sver3, ok er rétt at nefna hvert sver3sheiti, er vill, ok kenna vi3 eitt hvert nafn Heimdalar]. Hofu3 heitir okent hauss, hjarni, kjannr, kollr. Augu heita sjon ok lit e3a vi3rlit, ørmjot; fj)au må svå kenna, at kalla sol e3a tungl, skjoldu ok gier e3a gimsteina e3a 262 SKÅLDSKAPARMÅL stein brå e9a briina, hvarma e3a ennis|. E3T11 heita hlustir ok heyrn; [|>au skal svå kenna, at kalla land e5a jarflarheit- um nokkurum e3a munn e3a ras e3a sjon e3a augu heyrnarinnar, ef nygorv- ingar eru. Munn skal svå kenna, at kalla land e3a hus tungt] e3a tanna, or3a e3a géma, varra e3a J)vilikt, ok ef n^gorvingar eru, J)å kalla mcnn munninn skip, en varrarnar bordit, tunga rædit e3a styrit. Tennr eru stundum kallaflar grjot e5a sker orfla, munns e3a tungu. Tunga er opt kollufl sverfl måls efla munns]. Skegg heitir barfl, gron efla kanpar, er stendr å vorruin. Hår heitir lå; haddr, J>at er konur hafa; skopt heitir hår; [hår er svå kent, al kalla skég efla vidarheiti nokkuru; kenna til hauss efla hjarna e3a hofufls, en skegg kenna vifl hoku e3a kinnr efla kverkr]. 70. Hjarta heitir negg; [J)at skal svå kenna, kalla korn e3a stein e3a epli efla hnot e5a myl e3a likt ok kenna vi3 brjost e3a hug; kalla må ok hus e3a jor5 e3a berg hugarins. Brjost skal svå kenna, at kalla hus e3a garfl e3a skip hjarta, anda e3a lifrar, eljunar land, hugar ok minnis]. Hugr heitir sefi ok sjafni, åst, SKALDSKAPARMAL 263 elskhugi, vili, mimr. [Huginn skal svå kenna, at kalla vind trollkvenna, ok rétt, at nefna til, hverja er vill, ok svå at nefna jotnana, e5a kenna \>å til konu e3a m63ur e3a dottur £>ess]. Hugr heitir ok ge3, £>okki, eljun, J)rekr, nenning, minni, vit, skap, lund, trygg3. Heitir ok hugr rei3i, fjandskapr, får, grim9, bol, harmr, tregi, oskap, greliskap, lausung, oiryggQ, gedleysi, |)unnge9i, gessni, hra3- ge9i, 65væri. 71. Hond må kalla mund, arm, låm, r hramm. A hendi heitir olnbogi, arm- leggr, ulfliQr, li3r, fingr, greip, hreifi, nagl, gomr, jaSarr, kvikva. [Hond må kalla jor3 våpna e3a hlifa, vi3 axlar ok ermar, lofa ok hreifa, gullhringa jor3 ok vals ok hauks ok allra hans heita, ok i ny- gorvingum fot axlar, bognauS. Fætr må kalla tré ilja, rista, leista e3a J)vilikt, renniflein brautar e3a gongu, fets; må kalla fotinn tré e3a sto3 J)essa. Vi3 ski3 ok skiia ok brækr eru fætr kendirj. A fæti heitir lær, kné, kålfi, bein, leggr, rist, jarki, il, tå; [vi3 J)etta alt må fotinn kenna ok kalla hann tré ok kallat er sigla ok rå fotrinn, ok kenna vi3 }3essa hlutij. 264 SKALDSKAPAHMAL 72. Mål heitir ok or9 ok ordtak ok ordsnilli, tala, saga, senna, jDræta, songr, galdr, kvedandi, skjal, bifa, hjaldr, hjal, skvål, glaumr, ])jarka, gyss, J)iapt, skalp, hol, skral, dælska, ljodæska, hégémi, af- gelja. Heitir ok rodd, hljomr, romr, omun, j)ytr, goll, gnyr, glymr, ])rymr, rymr, brak, svipr, svipun, gangr. 73. Vil heitir speki, råd, skilning, minni, ætlun, hyggjandi, tolvisi, langsæi, bragdvisi, ordspeki, skorungskapr. Heitir undirhyggja, vélrædi, Bårædi, brigdrædi. 71. Læti er tvent; læti heitir rodd, læti heitir æ3i, ok oe9i er ok 61und. Rei3i er ok tvikent; reiåi heitir |)at, er ma3r er i illum hug, reifli heitir ok far- gorvi skips e3a hross. Far er ok tvi- kent; får er reidi, far er skip. Pvilik orQtok hafa menn mjok til pess at yrkja lolgit, ok er J^at kalla l mjok ofljést [Li5 kalla menn |)at å manni, er leggir mætask; li5 heitir skip; lid heitir manii- folk; li9 er ok £>at kalla t, er madr veitir 69rum lidsinni; li3 heitir 61. Hli3 heitir å gardi, ok hli3 kalla menn oxa, en hli9 er brekka. Pessar greinir må setja svå i skåldskap, at gera ofljost, at vant er at skilja, ef a3ra skal hafa greinina, en å3r SKALDSKAPARMAL 265 J)ykki til horfa hin fyrri visuor3. Slikt sama eru ok onnur morg nofn, J>au er saman eigu heitit margir hlutir]. NAFNAPULUR. (Innskot). Atli, Fr63i, Ali, Glammi, Beiti, Åti ok Beimuni, AuQmundr, Gu3mundi\ Atall ok Gestill, Geitir, Gauti, Gylfi, Svei3i. Gæir, Eynefir, Gaupi ok Endill, Skekkill, Ekkill, Skefill ok Solvi, Hålfr ok Hemlir, Hårekr ok Gorr, HagbarQr, Haki, Hrau3nir, Meiti. Hjorolfr ok HrauSungi, Hogni, Mysingr, Hundingr, Hvitingr, Heiti, Mævill, 266 SKALDSKAPARMAL Hjalmarr, M6ir, Hæmir, Mævi, R63i, Rakni, Rerr ok Leiii. Randver, Rokkvi, Reifnir, Leifnir, Næfill, Ræfill, Nori, Lyngvi, Byrvill, Kilmundr, Beimi, J6rekr, Asmundr, rvinnill, Yngvi, Teiti. Virfill, Vinnill, Vandill, Solsi, Gautrekr ok Hiinn, (ijuki, Budli, Hémarr, Hnefi, Horvi, Sorvi; sékkat ek lleiri sækonnnga. Ek mun jotna inna heiti. Ymir, Gangr ok Mimir, I3i ok I3jazi, Hrungnir, Hrimnir, Hraudnir, Grimnir, HveSrungr, Haili, HripstoSr, Gymir. SKALDSKAPARMAL 267 Haråverkr, Hrøkkvir ok Håstigi, Hræsvelgr, Herkir ok Hrimgrimnir, Hymir ok Hrimjmrs, Hvalr, fVigeitir, f^rymr, l^ruQgelmir, fistilbarSi. Geirrø5r, Fyrnir, Galarr, I^rivaldi, Fjolverkr, Geitir, Fleggr, Blap|)vari, Fornjotr, Sprettingr, Fjalarr, Stigandi, Somr ok SvåsuSr, Svårangr, Skrati. Surtr ok Storverkr, Sækarlsmiili, Skærir, Skrymir, Skerkir, Salfangr, OskruQr ok Svartr, OnduQr, Stiimi, Alsvartr, Aurnir, Åmr ok Skalli. Kottr, Osgriii ok Alfarinn, Vindsvalr, Viparr ok VatjDrudnir, 2f,8 SKALDSKAPAHMAL Eldr, Aurgelmir, Ægir, Rangbeinn, Vindr, Vidblindi, Vingnir, Leifi. Beinviflr, Bjorgélfr ok Brandingi, Dumbr, Bergelmir, Dofri ok Midjungr, Nati, Sokmimir; nu es upp laliQ åmåtligra jotna hciti. Skal ek trollkvenna telja hei ti. (iriQr ok (inissa, Gryla, Bryja, (ilumra, Geitla, Grima ok Bakrauf, (iuma, Gestilja, (irottinlanna. (ijalp, Hyrrokkin, Hengikepta, Gneip ok Gnepja, Geysa, Ha la, Horn ok Hruga, HarQgreip, ForaS, HryggQa, Hveåra ok HolgabruSr. SKALDSKAPARMAL 269 HrimgerQr, Hæra, Herkja, Fåla, Im3, Jårnsaxa, Ima, Fjolvor, Morn, IviQja, AmgerQr, Simul, Sivor, Skrikja, Sveipinfalda. 0flugbar3a ok Jårnglumra, Imgerdr, Åma ok Jårnvi5ja, MargerSr, Atla, Eisurfåla, Leikn, Munnharpa ok MyrkriQa. Leirvor, Ljota ok LoQinfingra, Kråka, VarQriin ok Kjallandi, ViggloS, Purbor3, viljum nefna Rygi siQarst ok Rifingoflu. Porr heitir Atli ok Åsabragr; så es Ennilangr ok Eindridi, 270 SKALDSKAPARMAL Bjorn, HlorriQi ok Har3véorr, VingJ)6rr, Sonnungr, VéoSr ok Rymr. llurir eru ()6rr ok Hildollr, Hermédr, Sigi, Skjoldr, Yngvifreyr ok Itreks-j69, Heimdallr, Sæmingr, Ho3r ok Bragi, Finn eru eptir jotna heiti : Eimgeitir, Verr, Imr, Hringvolnir, Viddi, Vi9gripr, Vandill, Gyllir, Grimnir, Glaumarr, Glåmr, SåmendilL Yornir, HarQgreipr ok VagnhofBi, Kyrmir, Suttungr ok Kaldgrani, Jotunn, ugladnir ok Aurgrimnir, SKÅLDSKAPARMÅL 271 Grimlingr, Gripnir, Gusir, 6foti. Hloi, Ganglati ok Helreginn, HrossJ)jofr, Diirnir, Hundålfr, Baugi, Hrau3ungr, Fenrir, Hroarr ok Mi3i. Enn skal telja åsaheitL t^ar es Yggr ok f*6rr ok Yngvifreyr, ViQarr ok Baldr, Våli ok Heimdallr; |)å es Tyr ok Njor3r, tel ek næst Braga; Ho3r, Forseti, hér es efstr Loki. Nu skal åsynjur allar nefna. Frigg ok Freyja, Fulla ok Snotra, Ger3r ok Gefjon, Gnå, Lofn, Ska5i, J6r3 ok 19 unn, Ilmr, Bil, Njorun. Hlin ok Nanna, Hnoss, Bindr ok Sjofn. 272 SKALDSKAPARMAL Sol ok Saga, Sigyn ok Vor, ])a es Var ok Syn verdr at nefna, en FVuSr ok Han |)eim næst talid. Grel ok at 03i gulli Freyja; heiti eru hennar Horn ok Prungva, Syr, Skjålf ok Gefn, ok et sama Mardoll; dætr wu hennar Hnoss ok Gersimi. Enn eru adrar Odins nieyjar. Ilikir ok Gondul, Hlokk, Mist, Skogul; |)a es Hrund ok Kir, Hrist, Sknld talid; Nornir heita, [ræv es nau9 skapa, Nipt ok Disi nu mim ek telja. Snot, briiSr, svanni svarri, sprakki, I1J63, sprund, kona, feima, ekkja, SKÅLDSKAPARMÅL 273 rygr, vif ok dros, ristill, sæta, man, svarkr ok hæll, mær ok kerling. Mål es at segja manna heiti; greppar ok gumnar, gumar ok drengir, gotnar, rekkar, garpar, seggir, sveit, snillingar ok sælkerar. Bragnar, Regnar, beimar, holQar, firår ok flotnar, fyrQar . . . foruneyti, drott, flokkr, haråmenni, kniar ok kappar, kenpur, nautar. Old ok ærir ok afarmenni, liQar ok lofQar, ty3r ok sagnir, lj63r, oflåtar, ljonar ok ferSir, mildingr, mæringr, mannbaldr, spekingr. 18 274 SKÅLDSKAPARMÅL t^å es glæsimadr ok gullskati, au3kyfingar ok oflåtar, herr ok helmingr ok hofdingjar, folk ok fylki, fundr, almenning. Nu es J>rong ok t>yss, J)orp, audskatar, drott ok syrvar, dunn, pr\3imenn, sogn ok samnaQr, seta, stertimenn, fjorr ok brjonar Enn eru eptir aldar heiti; hir9 ok gestir ok huskarlar, inndrott ok hjén, ef ek alt segi, riini ok £>opti ok rådgjafi. InnMsingar, aldaJ)optar, sessi ok måli serlar ok fvlgSir; SKÅLDSKAPARMÅL 271 J)å es félagar ok frændr saman, vinr, einkili, verSung, halir. Åi ok åttungr, afi, sonr, fa3ir, br63ir, barmi, bl63i ok lifri, j63, burr, nefi ok arfuni, på eru htyrar ok hofu3ba3mar. Ni3r, hleytama3i% ni3jungr ok barn, konr ok kynkvisl, kundr, ættbogi, mogr, målunautr, magr ok spjalli, ættba3mr, ættsl68, ofskopt ok sveinn. Sessunautar ok sifjungar, [afspringr es på ok ættstuQill]; på es råSunautr ok rå3gjafi, f)jonar, {>rælar, J)irr, onnungar, IS' 276 SKALDSKAPARMAI. verkmenn, kefsar ok vilmegir. f*au eru heiti: hjaldr ok rimma, goll, geirahod ok geirj>riful, rog ok roma, randgri3r ok stord, svipul ok snerra, sig, folk, jara. Sota, morft ok vig, sékn, dolg ok ogn dynr, gnyr, tara, drima ok imun; J)å es orrosta ok ørlygi, hri3 ok et ja, herjDogn, prima. Ek mun segja syerda heiti; hjorr ok hrotti, hogudr, dragvandill, groa, gramr, gellir, gjallr ok neSanskarflr, sigdr ok snyrtir, somi, skjomi. Skålkr, skerkir, stuiV, skr^mir, laufi, SKÅLDSKAPARMAL 277 oltirr, langbar3r ok ormjwari, leggbiti ok k^rr ok Leifnis-grand, herberi, hneitir ok hafrakan. Lotti, hronduQr, log3ir, mækir, mondudr, mundriSi ok mistilteinn, målmr, {>r6r ok marr ok mi3fåinn, fetbreiQr, grindlogi ok fjorso3nir. Vægir, veigarr, vallangr ok brandr, verr, iilfr, valnir, vindbjartr ok kvol, askr, angrva3ill, eggjumskarpi, svipuSr ok svipaljotr, salgarSr, hnefi. Hvati, h6fu3hvessingi% hausamolvir, hrævagautr, herbråi ok holdmimir, bensogr, brig3ir, brimir, buglognir, 278 SKALDSKAPARMAL skygg3ir, skreyfir, skardr, grindlogi. Mimungr ok fellir ok målvitnir, taurarr, hrævardr, trani, vindjrvari, lidnir, kvernbiti, ljomi, her3ir, vitnir, yfrir, veggjalestir. Skelkvingr, fylvingr, Jlæmingr, skerdingr, skotningr, skilflngr, skofnungr, riljungr, brotningr, hvitingr, bæsingr, tyrfingr, hækingr ok hringr, hittask mun nættingr. Logi ok mundgjallr, langhvass ok eldr, orn ok eygir ok naglfari, brigSir, mornir, J)lær ok skerdir, hyrr ok helsingr, hridir, atti. Fellir, folvir, fåfnir, raufnir, SKÅLDSKAPARMÅL 279 lmnir, eimnir, afspringr, Jrinorr, sig3ir, snyrtir, svelgr, skarr ok når, goinn, gestmoinn, gårr, |)rimarr, niQhoggr. Oddr, bl63varta ok benkniiar, bloQrefill, bloQvarp ok bl65i3a, bloQvaka, ljiigfengr ok bloQhnefi, iQvarp ok brandr, eggteinar, folk. Emjar, J)remjar, ok OlrøQar-nautr, merki, véttrim ok missifengr, ånn ok skafningr, undirdregningr, vargr, Kaldhamarsnautr, valbost ok her3r. Sver3 ok gelmingr ok samnagli, hugro, sigrhnod, hjalt ok tangi, mundridr, hoggtadr ok meSalkafli. 280 SKÅLDSKAPARMÅL Øx, jarQhyrna ok jårnsparda, skjåfa ok skeggja, skråma ok gen ja, reginsponn, gnepja, gygr ok fåla, snaga ok biilda, barda ok vigglod, })veita ok f>enja, J)a es arghyrna, hon es efst talid øxar-heita. Darr, spjot ok not, dof, lenz ok vigr, snaia, lleinn ok sval', svida, hræmæki, geirr, spjor, nata, gefja, kesja, gaflak, frakka, gimgnir, peita. Or es ok akka, oddr, hvitmylingr, fenja ok drifa, ilaug, dynfara, bosl, bol, bilda, broddr ok hremsa, gognflaug ok |>r6s, gogn ok skaptsnor. SKÅLDSK APARM AL 281 FluggloQ, flugsvinn, fifa ok skeyti, geta skal Fenna ok Gusissmi3is, Jolfs-smiSi es, en efst |)ura. Ålmr, dalr, bogi, yr ok tviviSr sveigr, glær ok J>rymr, somr, skålgelmir. — Enn kve3 ek heita 611 våpn saman: jårn, or ok slog, isarn ok spjor. Skjoldr: J)runginsalr, skaunn, salbendingr, bugnir, hlébarSr ok buklari, vétlimi, targa, ve5rgla3r ok hlif, viSbleiknir, rit, vigglaQr ok lind. Gjallr, doggskafi ok gimsk)Tlir, bo31jos, gryta ok bo3skylir, svalinn ok randi, saurnir, bor3i, 282 SKALDSKAPARMAL skuttingr, bardi, skirr, tvibyrSingr, ørlygr ok svarmr, eilifnir, heiår, baugr, fagrblåinn, ]>era, midfjornir. Hropts hattar skal ek heiti segja; hjålmr, gullfainn, hronn, valhrimnir, hallhrimnir, skélkr ok hlifandi, fjornir, |)okki ok fikmoinn, hildigoltr, kellir, herkumbl ok velgr, grima, ægir, glævir, stefnir. Brynja: kund, hjålmgoll, hrau3 ok nåin, kold, Finnsleif, bo3fara, J)yd, syn ok bloQleika. Sær: silægja, salt, ægir, haf, logr, sumr, lægir, lagastafr ok vågr, gjallr, gnap, geimi, SKÅLDSKAPARMAL 283 gnarr, svifr ok marr, sugr, sog, sami, svelgr, rost ok fjorår. Sund, ogr, velfærr simi ok vi3ir, hri9, ver, breki, hum, flo9 ok brim, græSir, glyjuQr, gymir ok vægir, gni3r ok oror, gjålfr, fen, snapi. Gnat, vorr, vika, vost, hop ok mi5, vatn, djiip ok kaf, vik, tjorn ok sik, stormr, diki, hylr, straumr, lækr ok bekkr, all, bru3r, kelda, i3a, fors ok kill. Hefring, alda, hviting ok lå, hronn, ran, kolga ok himinglæva, drofn, u5r ok solmr, diifa, bylgja, bo5i ok båra, bloSughadda. »4 SKALDSKAFARMAL Gjoll, glit, gera, gl69 ok valskjålf, van, vi9, vimur, ving ok ysa, si9, su9r, frcka, soekin, einstika, elfr, ro, ekla, ckin, rennandi. Pyn, rin ok ni9, J)6ll, rimr, ysja, dun, ogn, dyna, dyn, hollfara, 6run ok brå, audskjålg, lodda, mun, merkrida, mein ok saxelir. Tilr, durn, vina, teins, vond ok strond, morn, moda, |)rym, morn ok gautelfr, alin, u3r, 61ga ok evfråtes, ogn, eidrennir ok apardjon. Rogn, hronn ok raun. raumelfr, hnipul, hnopul, hjalmunla, humra, vina, SKÅLDSKAPARMÅL 285 vil, vin, vella, valin, sem3, salin, nepr, drofn, strauma, nis, mynt, gnapa. Gilling ok nil, ganges, tvedda, luma, vervaQa, leira ok gunnj>r6, i9svol, vegsvinn, yn, J)j69numa, fjorm, strond ok spé ok fimbuljml. Nyt, hronn ok nau3, not, sliQr ok hri3, kormt, leiptr ok ormt, kerlaugar tvær, gomul, sylgr ok yn ok geirvimul, ylgr, vo3 ok fl69, jordån es å lesti. [Fiskah.] Lax ok langa, tysa, brosma, birtingr, hæingr, bust ok hrygna, humarr, hrognkelsi, hve3nir, floki, olunn, aurriQi ok andvari. 286 SKÅLDSKAPARMÅL Sild, sei3r, skata, sil, reyQr ok oggr, skrei3ungr ok sikr, skålgi, flyQra, fyldingr, styrja ok fuSryskill, håmerr, steinbitr ok håskerdingr. Fjorsungr, [)rommungr ok fengrani, hamarr, sandhverfa ok horngæla, marknutr, glommungr ok marj)vara, silungr, skelfiskr, sverSfiskr ok lyr. Pyrsklingr, upsi, J)orskr, vartari, grunnungr, gcdda, gjolnir, keila, all ok karfi, krabbi, geirsil, hår ok godlaks, hornsil, igull. Hafrhvalr, geirhvalr ok hafgufa, hnisa, hafstrambr ok hny3ingar, SKÅLDSKAPARMÅL 287 reyQr, rey3arkålfr ok rau3kembingr, burungr, rostungr ok blæjuhvalr. NorQhvalr, kyrhvalr, nåhvalr ok leiptr, skeljungr, fiskreki ok skutuhvalr, sléttibaka, skjaldhvalr ok sandlægja, hrosshvalr, andhvalr, hrafnreyQr ok vogn. Nu mun ek sk^ra of skipa heiti; ork, åraklo, askr, sessriimnir, skeiQ, skiita, skip ok ski5bla3nir, nor, naglfari, nokkvi, snekkja. ByrQingr, buza, baråkaldr ok hreinn, bakki, homlungr, hélugbardi, rost, båtr ok regg, ro9, hringhornir, lung, kjoll, langskip, leifnir, karfi. 288 SKALDSKAPARMAL Hringr, gn69, freki, hrau5, moSroi, hemlir, bar3i ok hylbauti, ugla, leQja ok askvitull, kæna, ketla, kati, reiS ok skålpr. Knorr, kuggr, knui, keipull, eikja, dreki, éllidi, dromundr ok pråmr, iura, vigg, galeid, ferja, skalda, iley, Jlaust ok J)ekkr, farti3r ok li9. Segl, skor, sigla, svidviss, styri, syjur, saumfor, sild ok skautreip, stag, stafn, stjornviS, stuSill ok sikulgjor3, snotra ok solborå, sess, skutr ok strengr. Sox, stæSingar, svipting ok skaut, spikr, siglutré, saumr, lekstolpar, SKALDSKAPAKMAL ?89^ laukr, siglutoppr, Jina, eyru, /la ug, flaugarskegg ok farnagli. Hunn, hunbora ok hjålmunvolr, hufr, hlyr, hrefni ok hålsstefni, hefill, hals, hanki ok hofu3bendur, håir, hæll, hamarr, hjålpreip ok lik. Ro, rakki, rif, rengr ok homlur, vindåss, vengi, vondr, langneljur, volt, beitiåss, varta, brandar, bitar, boglina, b tilkast o kkar. Bar5, kné, byggdi, belti ok kinnungr, kjolbord, keili ok kjolsyja, kraptar, kerling, kloer ok {»optur, kjalreip, [jrimir, klofar ok |)iljur. 19 2yrnir, duneyrr, dåinn, dvalarr, m6tro3nir. CJoltr: valglitnir, griss ok hrimnir, svintarr, ru ni, sæhrimnir, borgr, råi, valbassi, r65r, dritro3i, J)ror, vigrir, skunpr, ])randr, vaningi. Vargr: lilfr, geri, vitnir, gråd^ri, hati, hrodvitnir ok heidingi, freki ok viSnir, fenrir, hlébarår, goti, gildr, glammi, gyl3ir, imarr, inir ok eg3ir ok skollkini. Enn heitir svå: ylgr, vargynja, l)orkn ok inia, . . . . svi mul. 294 SKÅLDSKAPARMÅL Niu eru himnar a hæ3 talciir; veit ek enn nezta, sn es vindblåinn; så es hei3t>yrnir ok hreggmimir; annarr hei tir andlangr himinn, f>al måttu skilja; £>ri3i vidblåinn; vi3fe9mi kvefl ek vera enn fjéråa; hr65r ok hlyrni hygg ek enn sétta; gimir, vel ni i ni ir; get ek nu vera åtta hinina tipp of talQa; skattyrnir stendr skyjuni efri; liann es utan alla heinia. Sol ok suiina, syn, fagrahvél, leiptr, hrj63r, leika, liknskin, roQull, leiptr, ifro3ull ok ljosfari, drifandi, ålfrodull ok Dvalins-leika. © • <>0^) • <0Ovg> ■ ^>@- "OOvS) HATTATAL er Snorri Sturluson orti um Hakon konung ok Skula hertoga. IJLvat eru hættir skåldskapar? lorent. - Hverir? Setning, leyfi, fyrirboQning. — Hvat er setning håttanna ? Tvent. — Hver? Rétt ok breytt. Hvernig er rétt setning håttanna ? Tvenn. — Hver? Tala ok grein. — Hvat er tala setningar håttanna? I^renn. — Hver? Su er ein tala, hversu margir hættir hafa funnizk i kve3skap hof udskålda ; onnur tala er J)at, hversu morg visuorQ standa i einu erendi i hverjum hætti; hin [iriSja tala er su, hversu margar samstofur eru settar i hvert visu- or3 i hverjum hætti. — Hver er grein setningar håttanna? Tvenn. — Hver? Målsgrein ok hljoQsgrein. — Hvat er måls- grein? Statasetning greinir mål alt; en hljoQsgrein er J)at, at hafa samstofur 296 HATTATAI. langar e3a skammar, hardar e5a linar, ok f>at er setning hljédsgreina, er vér kollum hendingar, sva sem hér er kvedit: 1. Lælr så, er Hakun heitir, (hann rekkir lift) bannat, jorfl kan n frelsa, fyrdum friflrofs, konungr, ofsa; sjålfr ræ3r alt ok Elfar ungr stillir så milli (gramr å gipi at fremri) Gandvikr jofurr landi. Hér er stafasetning su, er hætti rædr ok kvedandi gerir; ])al eru XII stafir i er- endi, ok eru III settir i hvern fjérdung. I hverjum fjéråungi eru tvau visuorfl; hverju visuordi fylgja VI samstofur. I 69ru visuordi er settr så stafr fyrst i visu- or3inu, er vér kollum hofudstaf; så stafr ræ5r kvedandi; en i fyrsta visuordi mun så stafr finnask tysvar standa fyrir sam- stofun; j)a stafi kollum vér studla. Ef h&fudstafr er samhljédandi, på skulu studlar vera hinn sami stafr, sva sem hér er: Lætr sa, er Halum heitir, (hann rekkir li3) bannat, en rangt er, ef fæssir stafir standa fyrir sam stof un optarr e3a sjaldnarr enn sva HATTATAL 297 i fjordungi visu. En ef hljoQstafr er hofudstafrann, J>å skulu stuSlar vera ok llljdSstafir, ok er ]}å fegra, at sinn hljoS- stafr sé hverr peira. f*å må ok hly3a,. at hljodstafr standi fyrir optarr i fjord- ungi i fornofnum e3a i målfylling J>eiri^. er svå kvedr at: ek, e3a svå: en, er, at, i, å, of, af, nm; ok er }iat leyfi, en eigi rétt setning. Onnur stafasetning er su, er lylgir setning hljods Joess, er hått gerir ok kve3andi; skal su grein i drottkvæfl- nm hætti svå vera, at fjoixhingr visu skal ])ar sanian fara at allri stafasetning ok hljoda; skal i fyrra VisuorSi J>annig greina ])å setning: jor3 kann frelsa fyrSum. Hér er svå: jor3, fyr3, })at er ein sam- slafa i hvårum sta3 ok sinn hljoåstafr fylgir hvårri ok svå upphafsstafr; en einir stafir eru eptir hljoQstaf i l)å3um orSiim; ]>esså setning hljodfalls kollum vér skothending. En i 63ru visuorfli er svå : M3rofs konungr ofsa. Svå er hér: rofs, ofs; ]3ar er einn hlj63- slafr, ok svå allir peir, er eptir fara i bådum orftum, en upphafsstafir greina or3in; |ietta heita a8al-hendingar. Svå 2<>8 H ATT AT AL skal hendingar setja i drottkvædum hætti, at hin sidarri hending i hverju visuordi, er heitir vi9rhending, bon skal standa i peiri samstofu, er ein er siåar, en sti hending, er frumhending heitir, stendr stundum i upphafi ords, kalium vér ])a oddhending, stundum i midju or3i, koll- um vér J)å hluthending. t*etta er drétt- kvæ9r håttr; me3 J)eima hætti er Hest ort, J>at er vandat er; J)essi er upphaf allra håtta, sem målriinar eru fyrir odr- um run um. Hvernig er breytt setning håttanna? Tva vega. Hvernig? Me9 mali ok hljoåum. — Hvernig skal med mali skipta? Tva vega. — Hvernig? Halda e3a skipta håttunum. — Hvernig skal brevta hatt- unum ok halda sama hætti? Sva, at kenna e9a stydja e3a reka eda sann- kenna e3a yrkja at nygorvingum. — Hvat eru kendir haettir? Sva sem J>etta: 2. Fellr of fiira stilli fleinhraks, limu axla, Ham3is fang, |)ar er hringum hylr ættstu3ill Skylja; holt felr hildigelti heila bæs, ok deilir HATTATAL 299 gulls i gelmis stalli gunnsei3, skorungr, reiåir. Hér eru 611 heiti kend i pessi visii, en hendingar ok or5aleng3 ok stafaskipti fara, sera fyrr var ritat. Kenningar eru me3 {>rennum håttum greindar; fyrst heita kenningar, annat tvikent, |>ri3ja rekit. f*at er kenning, at kalla fleinbrak orrostu, en pat er tvikent, at kalla flein- braks fur sverSit, en på er rekit, ef lengra er. Rekit: 3. Ulfs båga verr ægis itr båls hati niålu; sett eru bor3 fyr bratta briin Minis vinar riinu; orms vå5a kann ei3u allvaldr gofugr halda; menstriåir, njot modur mellu dolgs til elli. Hvat eru sannkenningar? Svå sem petta: 4. Stinn sår proask storum, sterk egg fromum seggjum hvast sken* hlifar traustar; hår gramr lifir framla; hrein sverd litar harda hverr drengr, gofugr pengill, itr rond furask undrum, unir bjartr snoru hjarta. :$00 IIATTATAL ]3at er sannkenning, at stydja svå ordit mec) sonnu efni, svå, at kalla stinn sårin, ])vi at hoflig eru sår stér; en rétt er mælt at ])roask; onnur sannkenning er su, at sårin j^roask stérum; nu er eitl visuord, ok tvær sannkenningar. 1 oflru visuor9i er kollud sterk egg, en framir seggir. 1 hinu (>ridja er svå, at hvast skerr, hlifin er traust; ok i fjorda ordi, al kalla konunginn mikinn, en Uf hans framligt; |>ar næst, al kalla hreint sver3 ok hard- liga ro5it, en einn hverr lidsmanna, ok væn rétt mål, J>6tt madr væri nefndr; gofugr er konungrinn kalladr; rondin var kostig ok furadisk undarliga skjott; kon- ungrinn undi gladr fræknu hjarta. Xu eru hér svndar XVI sannkenningar i åtta visuorSum, en jx> fegra }>ær ni jok i kveSandi, at eigi sé svå vandliga eptir ])eim larit. Sannkenningar hafa |)renna grein; heitir ein sannkenning, onnur studning, f)ridja tviridit. StuSningar: 5. 6dhar3a spyr ek eyda egg fullhvotum seggjum; dådrokkum veldr dauda dreng ofrhugaQr pengill; hamdokkumfærHlakkar hank munnroda aukinn, HATTATAL 301 veghræsinn spyr ek visa, valdr ognporinnskjaldar. Hér fylgir stuSning hverri sannkenning, svå sem kollud er eggin 65hord, en full- hvatir menninir. f*at er sannkenning, hor9 egg, en hvatir menn; J>at er stuSn- ing, er annat sonnunarorQ fylgir sann- kenning. Hvat eru nygorvingar? Svå sem petta: 6. SviQr lætr soknar naQra sliQrbraut jofurr skriSa, ott ferr rogs or réttum ramsnåkr fetilhamsi; linnr knå sver3a sennu sveita bekks at leita; ormr pyrr vals at varmri viggjoll sefa stigu. f*at eru nygorvingar, at kalla sverSit orm ok kenna rétt, en slidrirnar gotur hans, en fetlana ok umgor9 hams hans; pat heldr til ormsins natturu, at hann skriSr or hamsi ok til vats. Hér er svå sett n\Tgdrving, at hann ferr leita bl63s bekkjar at par, er hann skridr hugar stigu, pat eru brjost manna. rå pykkja nygorvingar vel kveQnar, ef {)at mål, er upp er tekit, haldi of alla visu- lengd; en ef sverQ er ormr kalladr, en 302 1 1 ATT ATA L sidan fiskr e3a vondr e9a annan veg breytt, £>at kalla menn nykrat, ok J>ykkir ])at spilla. Nu er dréttkvedinn hattr me5 V greinum, ok er £>6 hinn sami hattr réttr ok 6brug3inn, ok er optliga pessar greinir sumar e<3a allar i einni visu, ok er })at rétt, \)\i at kenningar auka or3- fjolda, sannkenniiigar fegra ok fylla mal, nygorvingar syna kunnostu ok ordfimi« I^at er leyfi hattanna, at hafa samstof- ur seinar e3a skjétar, sva at dragisk fram e3a aptr 6r réttri tolu setningar, ok megu linnask sva seinar, at fimm samstdfur sé i odru ok hinu fjor9a visuordi, sva sem hér er: 7. Hjålms fylli spekr hilmir hvatr Vindhlés skatna; hann knå hjorvi J)unnum hræs J)j69år ræsa; ygr hilmir lætr eiga old dreyrfå skjoldu; styrs ry3r stillir hersum sterkr jarngrå serki. I J)essi visu eru allar oddhendingar hinar fyrri hendingar, ok er £>6 J)essi hattr drottkvæSr at hætti. Nu skal syna sva skjétar samstdfur ok sva settar nær hverja annam, at af £>vi eykr lengd ordsins: HATTATAL 303 8. Klofinn spyr ek hjålm fyrir hilmis hjarår egg, duga seggir; }3vi eru heldr, par er skekr skjoldu, skafin sver3 litu3 fer3ar; bila muna gramr, po at gumna gular ritr nåi lita; draga porir hann yfir hreinna hvatan brand promu randa. Hér er i fyrsta ok pri3ja visuorQi niu samstofur, en i 63ru ok i hinu fjor3a VII. Hér er pat synt, hversu flestar samstofur megu vera i visuor3i me3 drottkvæQum hætti, ok af pessu må pat vita, at VIII e3a VII megu vel hlyQa i fyrsta ok priQja visuorSi. I pessi visu eru allar frum- hendingar hluthendur, ok dregr pat til, at lengja må or3it, at sem fiestar sam- stofur standi fyrir hendingar. t^at er annat leyfi håttanna, at hafa i drott- kvæ3um hætti eitt or3 e3a tvau i visu me3 ålogum e3a detthent e3a dunhent e3a skjålfhent e3a me3 nokkurum peim hætti, er eigi spilli kve3andi. fViSja leyfi er pat, at hafa a5al-hendingar i fyrsta e3a pri3ja visuorSi. FjorQa leyfi er pat, at skemma svå samstofur, at gera eina or tveim, ok taka or annarri hljodstaf; :;oi håttatal pat kollum vér bragarmål; sva sem kvad E>6rarinn måhlidingr: VarflaK mik, pars myrdir mordfårs vega pordi. Eim ej* su grein lit selt myklu lengra. I*at er hit fimta leyfi, at skipta tidum i visuhelmingi. Sétta leyii er J)al, at hafa i dréttkvædum hætti samhendingar eda lidhendingar. l^al er hit sjaunda, at hafa eitt målsord i bådum visuhelmingum, ok |)ykkir Jxil spilla i einstaka visum. Atta er J)at, at nyta, [)6tt samkvætl verdi vid ]>at, er ådr er ort visuord eda skemra. Niunda er J>at, al reka til hinnar fimtu kenningar; en 6v ættum er, ef lengra er rekit; en 1)611 J)al finnisk i fornskålda verka, [ni låtum vér })at nu onvtt. Ti- unda er })al, ef visu fylgir drag eda studill. Ellipta er J>at, at er eda en eda at må hafa optarr en eitt sinn i visuhelmingi, sva sem Refr kvad: Sæll es hinn, es, hranna hadyra, vel, styrir, (tid erumk vitnis våda vingerd) unir sinu. Ok sva j3o at pat sé i sidarra helmingi, ef madr er nefndr eda kent nafn hans i fyrra helmingi, |)6tt ])a sé eigi nafn annan HÅTTATAL 305 veg en hann e5a hinn e3a så e5a sjå. Tolpta er atriQsklauf. Hvat er tiåaskipti? lorent. — Hvernig? f*at er var, £>at er er, £>at er verSr. Hver setning er J)at, at breyta håttum me3 måli einu? — f^at må svå gera, at gefa nafn håttum ok greina svå tolu håttanna hina fyrstu, en halda annarri ok hinni J)ri9ju tolu setningar; J)at"er sem fyrr var ritat, at hafa VIII visuorS i erendi, ok hin |)ri3ja tala, at hafa VI samstofur i visuorQi ok somu setning hendinganna. Håttum er skipt me9 }rmissum or9tokum, ok er {>essi einn håttr, er kalladr er sextånmælt: 9. Vex i3n, vellir roQna, verpr lind, J>rimu snerpir, fæsk gagn, fylkir eignask, fair hitnar, seQsk vitnir, skekr rond, skildir bendask, skelfr askr, griåum raskar, brandr gellr, brynjur sundrask, braka spjor, litask orvar. Hér eru tvau mål fullkomin i hverju visuorQi, en or3aleng3 ok samstofur ok hendingar ok stafaskipti sem drottkvætt. Nu er breytt annau veg drottkvæ3um 20 306 HÅTTATAL hætti ok enn me5 måli einu. Penna hått kalla menn åttmælt : 10. Jor9 verr si klingr sveråum; sundr rjufa spjor undir; lind skerr i styr steinda; støkkr hauss af bol lausum; falla folk å velli ; fremr mildr jofurr hildi; egg bitr å lim ly ti ; liggr skor snidin hjorvi. Hér er mal fylt i hvcrju visuordi. I^essi er hinn })ri3i, fjoråungalok. 11. Yskelfir kann ulfum audmildr bua gildi; lætr gyldis kyn gåti gunnsnarr una harri; fær gotna vinr vitni valbjor afar storan; vargr tér or ben bergja bléddrykk ok gron rj65a. Hér lykr måli i tveim visuordum. — Sjå håttr, er mi skal rita, er hinn fjordi |)eira, er breyttir eru, en hinn fimti at håttatali. f'etta er stælt kallat: 12. Håkun veldr ok holSum, hardrådum gufl jardar tyggja lér me9 tiri, teitr J)jo5konungs heiti; HATTATAL .'»07 vald å viårar foldar, vindræfrs jofurr gæfu 691ingi skop ungum, orlyndr skati gorla. Hér er svå: Håkun veldr ok holSum teitr pjoQkonungs heiti, en annat ok hit priQja visuorQ er sér um mål, ok er pat stål kallat. l^essi er hinn sétti, hjåstælt: 13. Manndyr3ir få mær9ar, mæt old fira gæti tytr, au3gjafa itrum, 611. St63 sær of fjollum; rj63vendils gatk randa rækinjorS at sækja, hæf fer3 vas su har3a, heim. Skaut jor3 or geima. J*etta kollum vér hjåstælt; hér er hit fyrsta visuorS ok annat ok pri3ja sér um mål, ok hefir po pat mål eina samstofun me3 fullu or3i af hinu fjor5a visuor3i; en pær fimm samstofur, er eptir fara, liika heilu måli, ok skal or3tak vera forn minni. I^essi er hinn sjaundi, langlokum: 14. Håkun ræ3r me3 hei3an, hefr drengja vinr fengit (lond verr buQlungr brandi 20* 308 H ATT AT Al brei3feld) mikit vcldi, rogleiks nåir riki remmityr at styra (6ld fagnar £>vi) eignu, orQrom konungdomi. Hér hefr upp mal i hinu fyrsta visuorQi ok lykr i hinu sidarsta, ok eru j)au sér um mål. F*essi er hinn ålti håttrinn, tiltekit: 15. I3eim er, grundar grimu gjaldseids ok var faldinn (droit man enn j)at) åtti åftr hans fadir råda; gunnhættir knå gryttu (gramr hyr of |)rek) styra, stort ræ3r hann en hjarta hvetr, bu31unga setri. Hér er hinn fyrri visuhelmingr leiddr af jDeiri visu, er å3r var kvedin, ok fylgir f>at målsor3, er afleiding er kolluQ, er siQarst var i hinni fyrri visu, |)essum visu- helmingi, ok er så visuhelmingr eigi ell- igar réttr at måli. I^essi er hinn niundi håttr, drogur: 16. Setr of visa vitran vigdrott, en par hniga, (jt dregsk) vi3 skotskiirum skjaldborg, i grås aldir; HATTATAL 309 våpnrjodr stikar vi5a, vellbrjotr å log, spjotum, J>ryngr at sverQa songvi, soknhardr jjromu jarSar. f*at målsorS, er fyrst er i J)essi visu, er sfSarst i hinni fyrri, ok er hin siQarri svå dregin af hinni fyrri; p\i heita f>at drogur. t*essi er hinn tiundi håttr, er vér kollum refhvorf. I f>eima hætti skal velja saman f>au or3tok, er élikust sé at greina, ok hafi f)6 einnar ti3ar fall bædi or3, ef vel skal. En til J)essa håttar er vant at finna 611 or9 gagnstadlig, ok er hér fyrir |)vi sum or3 dregin til hægenda; en synt er i |3essi visu f>at, at orQin munu finnask, ef vandliga er leitat, ok mun f>at hér synask, at flest fi:umsmi3 stendr til bota. Svå er hér kveQit: 17. Siks gloQar verr sækir slétt skard hafi jarQar, hlifgranda rekr hendir heit kold loga oldu; fljott vålkat skilr fylkir fri31æ, roQuls sævar rånsid ræsir sto9var, rei3r, gla3r fromum meidum. Hér er i fyrsta visuorSi svå kveQit: siks glodar; sik er vatn, gl69 er eldr, en eldr 310 HÅTTATAL ok vatn hatar hvårt odru; verr sækir, t>at er olikt, at verja ok sækja. Annat visuord er svå: slétt skard hafi jardar; slétt, f>at er jafnt, skard, \>ai er oslétt; ok svå hafi jardar; sær er haf, land er jord; en [)å er i eitt fall mælt, at så ferr af hafi til jardar. f>ridja visuord er svå: hlifgranda, \>al er ljost refhvorf-mælt, ok svå, rekr hendir; så flytr braut, er rekr, en så stodvar, er hendir. Svå er hit fjorda: heit kold, jxit er ljos ord, ok svå, loga oldu, logi er eldr, alda er sjår. Fimta ord er svå: fljott vålkat; lljott er f)at, er skjott er, vålkat J)at, er seint er; ok svå, skilr fylkir; så, er skilr, dreifir, en så, er fylkir, samnar. Sétta ord er svå: fridlæ; fridr er sætt, læ, t>at er vél; ok £nn, rpduls sævar; rodull er sol, ok gengr lion fyrir C)d i pUuni kenningum, sær er enn sem fyrr i moti eldi. Sjaimda ord er svå: rånsid; ran, |)at er osidr, ok svå, ræsir stodvar; så flytr, er ræsir, en så heldr aptr, er stodvar. Åtta ord er svå: reidr gladr, f>at er ljost mælt; ok svå, fromum nieidum, |)at er ojafnt, at vinna manni frama eda meizlur. Hér eru synd i t>essi visu sextån ordtok sundrgreinilig, ok eru flest ofljos til rétts måls at færa, HÅTTATAL 311 ok skal |)å svå upp taka: siks gl65, J)at er gull; sækir gulls, J>at er ma3r; hann verr skard jardar, hafl slétt, f>at eru Firdir, svå heitir fylki i Noregi; hlifgrandi, J>at er våpn; hendir loga oldu er madr, er rekr kold heit sverdinu, J)at er at hegna 6si9u; fljott vålkat må f>at kalla, er skjotrå3it er, pat skilr hann af ofrid- inum; konungr heitir fylkir; rånsi3 ræsir sto3var sævar roQuls fromum meiQum. f*etta heita hin mestu refhvorf. f^essi eru onnur refhvorf, ok eru hér hålfu færi visuorS, J)au er refhvorfum eru ort, ok eru f>au tvenn i 63ru visu- or3i, ok eru fyrir J)vi kolluS hin mestu. 18. B163 fremr, hlokk at håQisk, heldr slitnar dul, vitni; skjoldr, en skatnar foldir, skelfr har3r, taka var3a; fal lætr of her hvitan hollr gramr rekinn framSan, en tyggja sonr, seggjum, svalr brandr, dugir, grandar. Hér eru f>au refhvorf i 63ru or3i: heldr ok slitnar, ok dul ok vitni; dul er laun, en vitni er sannan. En i fjor3a visuorSi eru J)essi: skelfr harår, taka var3a. I sétta visuor3i er svå: hollr granir, rekinn 312 I1ATTATAI. framdan. I åtta visuordi er svå: svalr brandr ; brandr er eldsheiti ; dugir grandar ; |)etta er ofljost ort. Hér eru ok onnur måltok, }}au er til måls skal taka, svå, at kalla: bl69 fremr vitni, f>at er vargr; en dul e3a laun slitnar e3a rofnar, at hlokk hå5isk, |)at er orrosta. Ok i odrum fjordungi er svå, al hardr skjoldr skelfr, en skatnar taka var3a riki. Ok i fnidja IjorSungi er svå, at hollr gramr of her lætr framdan lal hvitan rekinn; så er framidr, er framarr er settr. I fjor3a fjordungi er svå, at svalr brandr grandar seggjum, en tyggja sonr dugir. I^essi er hinn J)ri9i refhvarfa-battr: 19. Segl skekr of hlyn Huglar (bvast drifa skip) rasta, en foll, of gram, gylli grunn djup bata unna; né ran vi5r hafhreinum, ha raust skapar (laustum, hronn fyr hufi |)unnum heil klofnar, fri3, deilu. Hér er eitt visuor3 i hvårum helmingi, {)at er refhvorfum er ort, ok tvenn i hvårum, svå sem hér: grunn djup, hata unna; en i hinum efra helmingi er svå: heil klofnar, fri3 deilu. I^essi eru at kalli HATTATAL 313 hin mestu refhvorf ok minst af J)essum. Nu hefjask hin minni refhvorf. Hér em ein refhvorf i visuorS'i: 20. Hélir hlyr at ståli, hafit fellr, en svifr fælli (fer3 dvol firrisk) har3a framm mot lagar glammi; vindr réttr vå3ir bendir, vefr rekr å haf snekkjur, ve3r Jjyrr, visa ifljur (varar fysir skip) l)7sa. Hér er eitt refhvarf i hverju visuorSi ok flest ofljos. f^essi eru onnur hin minni: 21. Lung fra ek l\75a |)engils, lå reis of skut, geisa, en svor3 of her herda; hljop st63 und gram R63a; J)jo3 fær J)ungra skeiSa J)rong rum skipat longum, stål lætr styrjar deilir stinn klokk i mar sokkva. Hér eru refhvorf i 63ru hverju visuorQi. I^essi eru hin J)ri3ju: 22. Himinglæfa strykr hafar, hronn skilja sog, J)iljur; logstiga vill lægir ljotr fagrdrasil l)ijota; KTsheims nåir ljoma 314 HATTATAL (li3r år) of gram blidum, udr rekkir kjol klokkvan kold, eisa, far geisar. Hér eru ein refhvorf i hvårum helmingi; |)essi eru hin minstu refhvorf. Enn er så håttr, er vér kollum refhvarfa-brodur: 23. Firrisk hond me3 harra hlumr, li5r vetr af sum ri, en ilaust vi3 log Liste long taka hvil5 at gongu; 61 mæflir li5 ly3a, létt skipask holl et rétta, en skål af gjof gola gulls svifr, tom, en fulla. Hér er i odru orfli ok fjéråa |)au or9, er gagnstadlig eru sem refhvorf, enda standa eigi saman, ok er ein samstafa millum J)eira ok lukask bæQi eigi i eina Ud. I^essir bættir, er nu eru riUdir, eru dréttkvædir at hendingum ok or9aleng9. Hér eru ArI samstof ur i hverju visuordi ok adalhendingar i odru ok hinu fjor3a, en skothendur i fyrsta ok Jmdja. Hvernig skal skipta drottkvædum hætti me9 hendingum e3a ordalengd? — Svå sem hér er, dunhenda: 24. Hreintjornum gledr horna, horn nåir litt at Jiorna, HATTATAL 315 mjoSr hegnir bol bragna, bragningr skipa sagnir; folkhomlu gefr framla framlyndr vi3um gamlar, hinn er heldr fyr skol skjoldum, skjoldungr hunangs-oldur. Hér er £>at målsord fyrst i 63ru ok hinu fjorSa visuor3i, er si3arst er i hinu fyrsta ok J)ri3ja. t'etta er tilsagt: 25. Rost gefr 631ingr jastar, 61 virQi ek svå, firdum; £>6gn fellir brim bragna, bjor forn er {Dat, horna; måls kann mildingr heilsu, mjodr heitir svå, veita; strugs kemr i val veiga, vin kalla ek J>at, galli. Nii er ordskviduhåttr: 26. Fiiss brytr fylkir eisu fens; breg3r hond å venju; rånhegnir gefr Rinar rof; spyrr ætt at jofrum; mjok triiir ræsir rekka raun; sér gjof til launa; rå3 å lofåungr ly3a lengr; vex hverr af gengi. 27. Iskalda skar ek oldu eik. var su3 hin bleika 316 HÅJTATAL reynd, til ræsis fundai rfks; emk ku9r at sliku; brjotr på hersis heiti hatt, dugir sæm3 at våtta, au9s af* jarla pry9i itrs; vara siglt til litils. I^etta er ålagshåttr. Hér hefr upp annat ok hit fjor 9 a visuorQ me9 fullu or9i ok einni samstofu, ok leiSir f>at or9 af hinu fyrra visuor9i, en ])ær V samstofur, er })a em eptir, eru sér um mal. I^essi er hinn fyrsti håttr, er rita9r sé, f>eira, er breytt er af dr6ttkvæ9um hætti me3 fullu håttaskipti, ok he9an Ira skal nu rita pær greinir, er skipt er dréttkvædum hætti ok breytt me9 hlj69um ok hendinga- skipti e9a or9aleng9, stund am vi9 lagt, en stundum af tekit. I^etta er tviskelft: 28. Vandbaugs veitti sendir vigrakkr, en gjof pakkak skjaldbraks skylja mildum, skiprei9u mer, hei9a; fann næst fylkir unna fol dyr at gjof styri stalhreins; styrjar deilis storlæti sa ek mæta. Hér er i fyrsta ok })ri9ja visuoråi pat, er håttum skiptir; hér standask hlj69- HATTATAL 31: fyllendr svå nær, at ein samstafa er i milli J)eira; J)eir gera skjålfhendur stuQlar, ok er hinn fyrri upphaf visuorSs, en hend- ingar standask sem first; en ef frum- hending er i fæiri samstofu, er næst er hinni fyrstu, J)å bregzk eigi skjålfhenda. f'essi er detthendr håttr: 29. Tvær man ek hilmi hyrum heims vistir 6t vist ar; hlaut ek å samt at si tja seimgildi fémildum; fuss gaf fylkir hnossir fleinstyri margd^rar; hollr var hersa stilli hoddspennir fjolmennum. Hér skiptask hættir i odru ok fjorQa visu- or5i, ok ræ5r hin fjor3a samstof un hått- uniim. f*etta er draugshåttr: 30. t>oll biS ek hilmis hylli halda grænna skjalda; askr bei3 af J>vi ]>roska f)ilju Hrungnis ilja; vigfoldar njot valdi vandar margra landa (n)Ttr vartu oss) til itrar elli (dolga fellir). Hér er enn i 63ru ok i fjérda visuordi 318 HATTATAL J>at, er håttum skiptir, ok ræ9r hér hin f>riSja samstafa. Nu hefr upp annat kvæ5i : 31. Ståls dynblakka stokkvi stinngeds samir minnask, ålms bifsæki aukum Yggs feng, å lof £>engils; odds blåferla jarli orbrjot né skal £>rjota, Hårs saltunnu hrannir hrærum, 69 at stæra. I^etta heitir bragarbot. Hér skiptir hått- um i fyrsta ok |}ri9ja visuordi; hér stand- ask, sem first må, studlar, en hendingar svå, at ein samstafa er å milli; J>at greinir håttuna. t^enna hått kalla menn ri9- hendur: 32. El [weifsk skarpt of Skula skys snarvinda lindar, egg var9 hvoss i hoggum hræs dynbrunnum runnin; seimj>reytir bjo sveita snjallr ilstafna hrafni, Påll vard und fit falla fram J^råbarni arnar. Hér skiptir håttum i 69ru ok i]6r9a visu- ordi, standa J)ar hendingar bå9ar samt nær enda ok lukask å einum hlj69staf HATTATAL 319 bådar, ok er betr, at samhlj63andi sé eptir a3ra. I^essi håttr er kallat veggjat: 33. Lifs var9 ran at raunum, (rei3 sver5) skapat mjok fer3um; stong od |>rått å J)ingi £>j63sterk, liflu fram merki; hraud, of hilmis br63ur, hvoss egg fri3ar van seggjum, spjot nå3u blå bita; biiandmenn hlutu f>ar renna. Hér er håttaskipti i 63ru ok fjoråa visu- or9i, ok er |)ar ein samstofun sett i, svå at tvær eru siflarr, ok aukit Jdvi leng5 orSsins. Nii er flagda-håttr: 34. Flaust bjo folka treystir fagrskjoldudustum oldum; lei3 skar bragnings brodir bjartveggjudustu reggi; hest rak hilmir rasta har3sveipa3astan reipum; sjår hlaut vi3 J>rom f>jota f)unghufu9ustu lungi. Hér skiptir håttum i 63ru ok hinu fjorda visuorSi; er hér aukit bæ8i samstofu ok fullnat or5tak sem framast, ok eptir \>å samstofun eru {)rjår samstofur, ok er rétt drottkvætt, ef hon er or tekin. f>essi håttr er hin forna skjålfhenda: 320 HATTATAL 35. Reist at Yågsbru vestan, varrsima bar fjarri, heitfastr håvar rastir hjålmtyr svolu styri; stokr 6x, er bar blakka brims fyr jorfl et grimma herfj'613 (hufar svol5u) hrannlåd, buandmanna. Hér er skj alf hent mefl adalhending i f)ridja visuordi i hvarum tveggja helmingi, en at 69ru sem drottkvætt. Penna hatt fann fyrst Veili; J)å la hann i utskeri nokknrn, kominn af skipsbroti, ok hofdu peir ill til klæ3a ok veflr kali; \m orti hann kvæ3i, er kallat er kvidan skjalfhenda e3a dråpan steilausa, ok kve3it eptir Sigur3ar sogu. f*etta er |)rihent kallat: 36. Hristi hvatt, f>å er reistisk, herlong, ni jok long véstong; samQi folk, en fromdusk fullsterk, hringserk, grams verk; hond lék, herjum reyndisk, hjorr kaldr, allvaldr mannbaldr; (egg) fra ek brei8a bjoggu bragning fylking (st63 J)ing). Hér eru {irennar adalhendingar i 63ru ok hinu fjor3a visuor3i ok lukask allar HATTATAL 321 einnig, ok fylgir samstofun fyrir hverja. Nu er hinn dyri håttr: 37. Vann, karm vir3um banna vald, gjald, hofundr aldar, fer3 ver5 folka her5i fest mest, så er bil lestir; hått f>rått, hol3a åttar hrau3 au3 jofurr rauQum, (f>at) gat pengill skatna ]yj63 (st68 af gram) bj63a. Hér eru i fyrsta ok J)ri5ja visuorQi tvær aSalhendingar samt i upphafi, en hin J)ri9ja at hætti vi3 enda. 38. Farar snarar fylkir byrjar, freka breka lemr å snekkjum, vaka taka visa rekkar, vi3ar skriSar at f>at bi8ja; svipa skipa s^jur hepnar somum J)romum i byr rommum, Haka skaka hrannir blokkum hli3ar; mi3ar und kjol ni3ri. Hér eru III hendingar i visuor3i ok skot- hent i fyrsta ok J)ri3ja visuorQi, en J)ri3ja hending at hætti vi3 enda, ok fylgir samstafa hverri hendingu. t^essi håttr er kallat tiltekit: 39. Ok hjaldreifan hofu hoddstiklanda miklir, 21 322 HÅTTATAL mor3flytir knå mæta målmskiirar dyn, hjålmar, hjaldrs J3å er hilmir foldar hugfærum gaf stæri, ognsvellir fær allan, jarldom gofugr, soma. Hér skiptir håttuni hit fimta visuorQ, ok lei3ir i J)vi or9i mal lak af fyrra visu- helmingi, ok dregsk |oat visuorQ me3 hljédfyllingum mjok eptir skjålfhendu hinni nyju. I3essi håttr er kallat greppa- minni: 40. Hverr fremr hildi harra? hverr er mælingum ferri? hverr gerir hopp at stærri? hverr karm au9 at {Dverra? Veldr hertogi hjaldri; hann er first blikurmanni; hann a hopp at synni; hann vélir blik spannar. dessum hætti er breytt til drottkvæQs håttar me3 or3um. Nu er så håttr, er vér kollum liShendur: 41. Velr itrhugadr ytum otrgjold jofurr snotrum; opt hefr {rings fyr J>rongvi {)ungfarmr Grana sprungit; hjors vill rj63r, at ri3i HATTATAL 323 reidmålmr Gnitahei3ar; vigs er hreytt at hættis hvatt Niflunga skatti. t^at eru liShendur, er hinn sami stafr stendr fyrir hendingar, ok J)å er rétt ort liQhendr håttr, at i 63ru ok i hinu fjorQa visuorQi sé oddhending ok skothending vi5 j)ær hendingar, er i hinu fyrra visu- or3i eru, ok ver3r på einn upphafsstafr allra |)eira })riggja hendinganna. Nu er så håttr, er vér kollum rétthent: 42. AlrauQum drifr au3i ognrakkr firum Hlakkar, veit ek hvar vals å reitu verpr hringdropa, snerpir; snjallr lætr å fit falla fagrregn jofurr J>egnum, ognftytir verr ^tum arm, Mardallar hvarma. Hér eru aSalhendingar i fyrsta ok J>ri3ja visuorSi, en gætt at taka or skothendur. Enn er så håttr, er vér kollum hina minni a3alhendu, £>at eru skothendur i hinu fyrsta visuorSi i bådum helmingum, svå sem hér segir: 43. SamJ)ykkjar fremr sokkvi snarr Baldr hjarar aldir; gunnhættir kann Grolta 21* 324 HÅTTATAL gladdript hra3a skipta; féstriSir knå Fr65a friQbygg li3i tryggva; fjplvinja3r hylr Fenju fair meldr alinveldi. Hin minni alhcnda er j)å rétt ort, at haldit sé visulengd saman; en ef henni er skotit i fulla alhendu, svå at skothendur sé J>ar sumar e3a allar i visuorQi, |3a er J>at eigi rétt. Nu er alhent: 44. Frama skotnar gram, gotnum (gjof sannask) rof spannar, menstiklir, vensk, miklar manndyrSir vann skyr3ar; heri] 619 (bera holdar) hagbåls lagar stala fridask sjaldan vi3 valdi (vallands svala branda). Hér eru tvennar adalhendingar i hverju visuordi. t*essi J)ykkir vera fegrstr ok vandastr, ef vel er ortr, })eira hatta, er kvæ3i sé ort eptir, ok er j)å full alhend- ing, ef eigi finsk i at, ek, en, e3a {3au småor5, er |)eim fylgja, nema £>au standi i hendingum, en eigi hafa allir menn f)at varazk, ok er |)at fyrir J>vi eigi rangt, sem kva3 Klæingr byskup: HATTATAL 325 Ba3 ek sveit å gla3 Geitis, gor es i5 at for, ti3um drogum hest å log lesta, li3 ftytr, en skrid nytum. f*etta er stamhendr håttr: 45. Lætr imdin brot brotna bragningr fyr sér hringa; så tekr fyr men menja mætt or3 of sik fættir; armr knå vi3 blik blikna brimlands vi3um randa, J>ar er hond, at li3 li3nar, lysl63ar berr gl63ir. Hér er i fyrsta ok priSja visuorSi tvi- kve3it at einni samstofu, ok haft f>at til hendinga, ok fyrir J)vi kollum vér f>etta stamhent, at tvikylft er til hendingarinnar, ok standa svå hendingar i or3inu sem riShendur. Nu er så håttr, er samhent er kallat: 46. Vir3andi gefr vir3um verbal li3ar skerja; gle3r vellbroti vellum veråung afar-Jningum; ytandi fremr yta au3s sæfuna raiiSum; J)ar er mætum gram mæti marblakks skipendr pakka. 32C> HÅTTATAL Hér eru J>ær hendingar, er vér kollum samhendur, J)vi at pessar eru allar meå einum stofum ok eru i fvrsta ok III. visuorQi svå settar sem skothendur i drottkvæQum hætti. Nu er iQurmælt: 47. Seimpverrir gefr seima seimorr li3i beima; hringmildan spyr ek hringum hringskemmi brott stinga; baugstokkvir fremr baugum bauggrimmr hjarar drauga; vi3r gullbroti gulli gullhæltr skada fulian. Hér er prim sinnum haft samhending, tysvar i fyrsta ok III. visuoråi, en i 63ru ok hinu fjorda er haldit afhending sem i dunhendum hætti. t^essi håttr heitir klifat: 48. Au3kendar verr au3i au9tyr boga naudir; par er audvidum au3it au3s i gulli raudu; heidmonnum bvr heiSis heiSmildr jofurr reiflir; venr hei3fromu3r heiSar hei3gjof vala lei3ar. Hér halda samhendingar of allan visu- helming ok taka me3 a5alhending hina HATTATAL 327 sidarri i 63ru ok hinu fjor3a visuorQi. Nu eru J)eir hættir, er stiifar heita: 49. Hjaldr-remmir tekr Hildi, hringr brestr at gjof, festa; hnigr und Hogna meyjar hers valdandi tjald; HeQins måla byr hvilu hjålmlestanda flestum; moråaukinn £>iggr mæki mund Hja3ninga sprund. Hér er hit fjorda visuor3 styft ok tekin af samstafa, er i drottkvæQum hætti skal setja me3 hending. £essi er meiri stiifr: 50. Yggs drosar r^fr eisa old m63sefa tjold; gl63 støkkr i hof Hlakkar hugtiins firum briin; gecWeggjar svifr glugga glæs dynbrimi hræs, hvattr er l^rr at slétta hjaldrs gnapturna aldrs. Hér er styft annat ok hit fjoråa visuorQ. Nii er hinn mesti stiifr: 51. Herstefnir lætr hrafn hungrs fullseQjask ungr; ilspornat getr orn aldrlausastan haus; vilja borg en vargr 328 HATTATAL vigsåra klifr grår; opt solgit tær ylgr (jofurr gocir vil! svå) bl63. Hér eru 611 visuorS st}Tf3. E'essir hættir, er nii eru ritadir, eru greindir i })rjå sta3i; |)vi at menu hafa ort fyrr svå, at i einni visu var annarr helmingr styfdr, en ann- arr helmingr tvislyfSr, ok eru J>at håtta- foll ; så er hinn })ri3i, er alstyfår er, })vi at hér eru 611 vistior3 styf3. Nii skal rita f)ann hått, er skothendr heitir: 52. Sær Skjoldungs ni5r skurum, (skopt) Darraåar (lyptask), hrindr gunnfana grundar glygg of fræknum tyggja; geysa vé fyr visa, ve3r stong at hlym Gungnis, styrk eru mot und merkjum malms of itran hilmi. Hér eru skothendur i ollum visuorftum, en annat sem drottkvæQr håttr. Nii er så håttr, er vér kollum liQhendur: 53. Stjori vensk at stoera stor verk dunu geira, halda kann me9 hildi hjaldrt}rr und sik foldu; harri slitr i hverri Hjarranda fot snerru; HATTATAL 329 falla f)ar til fyllar fjallvargs joru J)ollar. I pessum hætti eru liShendur me5 tvennu moti, en aårar å J>å lund: vi 3 hina fyrri hending i fyrsta ok J)ri3ja visuorSi. — Nii skal rita J)å håttu, er forn skåld hafa kve3it ok eru nu settir saman, £>6tt J)eir hafi ort sumt me3 håttafollum; ok eru fæssir hættir drottkvæ5ir kalladir i fornum kvæSum, en sumir finnask i lausa- visum; svå sem orti Ragnarr konungr lodbrok me5 Jæssum hætti: 54. Skytr at Skoglar ve5ri, en skjaldagi haldask, Hildar hlemmidrffu of hvitan f)rom ritar; en i sæfis sveita at sverQtogi ferSar ry5r aldar vinr odda (J)at er jarls megin) snarla. Hér er i fyrsta ok priQja visuor3i hått- lausa, en i 63ru ok fjor3a aQalhendingar, en hofuQstafrinn stendr svå, så er kve3- andi ræ3r, i 63ru ok hinu fjor3a visuor3i, at J)ar er fyrir sett samstafa ein e3a tvær, en at odru sem drottkvætt. Nu skal rita Torf-Einars-hått : 330 H ATT AT AL 55. Hverr séi jofra ægi jarl jolvitrum betra, e3a gjarnara at gæ3a glym hardsveldan skjalda? stendr af stala skiirar styrr olitill Gauti, J)å er folks jadarr foldir ferr signjorSum var3a. Hér er i fyrsta ok f>ri3ja visuorQi hått- lausa, en i 63ru ok fjoråa skothent ok riShent. Nii er Egils- hat tr: 56. Hverr ali bl63i byrsta bens raudsylgjum ylgi, nema svå at gramr of gildi grå5 dag niargan vargi? gefr oddviti undir egg n}rbitnar vitni; herr sér fenris fitjar framklo lo9na ro9na. Hér er i fyrsta ok |)ri9ja visuorQi hått- lausa, en i 69ru ok hinu fjorQa a9al- hendingar ok ridhent. Nu er Fleins- håttr: 57. Hilmir hjålma skurir herQir sverfli rodnu hrjota hvitir askar, hrynja brynju spangir; hnykkja Hlakkar eldar HATTATAL 331 har3a svardar landi; remma rimmu gloQir randa grand of jarli. Hér er svå farit hendingum, sem i drott- kvæQum hætti, en hendingar eru settar saman i ondurdu visuorQi. Nu er Braga-håttr: 58. Es til hjålma hyrjar herjum styrjar væni, J)ar svå at jarl til ognar egnir tognu sverQi; sjå knå gar3 fyr grundu grindar f>undar jaQra, er skatna vinr skjaldar skyldisk galdr at fremja. Hér er i fyrsta ok J)ri5ja visuordi hit si3- arsta målsor3 haft til hendingar, en missir J)ess or3s hins fyrra, er gera skyldi skot- hending; en vi3 J)etta hendingarorQ eru i 63ru ok hinu fjor3a visuorSi hendingar, ok er f>at onnur hending skothenda ok li3hending, en onnur aSalhending vi3 hina fyrstu; en pessar hendingar, er standa i 63ru ok fjorQa visuorQi, standa sem i Fleins-hætti. Vi3a er £>at i fornskålda verka, er i einni visu eru ymsir hættir e9a håttafoll, ok må eigi yrkja eptir |>vi, J)6 at ]3at J)ykki eigi spilla i fornkvæckim. 332 IIATTATAL Nu eru }}eir hættir, greindir i [>rjå sta3i, er kimblabond heita. f*essi er einn: 59. Hjålmlestir skekr Hristar hreggold Sigars veggi; gramr lætr i byr brjota brands hnigj)ili randa stranda; stålhrafna lætr stefnir styrvind of sik })yrja; })iggr at Gondlar glyggvi gagn oddviti bragna sagna. Hér er i fjor da visuordi i hvårum helm- ingi aukit aSalhcnding me9 tveim sam- stofum eptir visuord, en at 69ru sem drottkvætt. Nu er hit meira kimblaband: 60. Almdrosar skylr isa ar flest meginbåra sara; kænn lætr hvatt å hronnum bjalmsvell jofurr gella fella; styrjokla knå stiklir stinnr mens legi venja benja; lætr stillir frår fylla folk sund hjarar lunda unda. Hér eru tvenn kimblabond i hvårum helmingi. fessu eru hin mestu kimbla- bond: 61. Hræljoma fellr hrimi, timi hår vex of gram sara ara, frost nemr, of hlyn Hristar, Mistar HÅTTATAL 333 herkaldan J)r6m skjaldar aldar; gullsendir brytr grundar Hrundar gunnveggs stofum leggi hreggi; (soknvallar) spyr ek (svelli) elli (svå skotnar f)at) gotna f>rotna. Hér fylgir hverju visuordi kimblaband. Nu skal rita hrynjandi håttu. I^essi er hinn fvrsti: 62. Tyggi snyr å ognar åru (undgagl veit J^at) soknar hagli, yngvi drifr at hreggi hlifa (hjorr vélir fjor) brynju éli; visi heldr of fjornis foldir, folk (skiptir svå boga driptum) skiirum lystr of hilmi hraustan, (hans frcgnum styr) Mistar regni. Hér er hit fyrsta ok III. visuorS aukit framan tveim samstofum til håttar- setningar, en ef f>ær eru af teknar, ]3å er eptir sem drottkvætt, en or 63ru ok IV. visuorQi må taka målsorQ f>at, er tvær samstofur fylgja, hin V. ok hin VI. i visuor3i; J)å er J)at or9 ok drottkvætt. I hrynhendum håttum er optast VIII samstofur i visuorQi, en hendingar ok stafaskipti fara sem i drottkvæQum hætti. J'etta kollum vér drottkvæSa hrynjandi. 334 HATTATAL Nu skal syna fleiri skipun håttanna; er f>essi hrynjandi kollud trolls-håttr: 63. Ståla kendi støkkvilundum styrjar valdi raudu falda, rekkar styrdu rétt til jarSar ro3nu bardi, austan fjaråar; oddum rendi eljunstrandir yta ferdar hringa sker8ir; hil mir stær5i hvossu sveråi heila grundar meginundir. Hér eru åtta samstofur i hverju visuordi; hér eru hluthendur i ollum oråum ok fylgja III samstofur hvem hendingu, ok svå fara skothendur ok a3alhendingar ok stafaskipti sem i hrynhendu. I^essi er einn hrynhendr håttr: 64. Varøi litt, er virflum mætti, vigrækjandi framm at sækja; skerQir gekk i skurum Hlakkar Skoglar serks fyr ro5num merkjum; ruddisk land, en ræsir J'rænda Ribbungum skop bana Jrnngan; Gunnarr skaut und gera fotar grimmsetta il hjarna kletti. Petta er hrvnhenda obrevtt. I^etta er draughent: 65. Våpna hri3 velta na3i væg3arlaus feigum hausi; HATTATAL 335 hilmir lét hoggum mæta her3a klett bana ver3an; fleina lands fylkir rendi fjornis hli3 meginskiSi, oflugt sver5 eyddi fyr3um jofri kent, holdi fenta. I fæssum hætti eru tiQast VII samstofur i hverju visuorQi, en hendingar ok stafa- skipti sem i drottkvæ3um, ok ef hér er or tekin ein samstofun fyrsta e3a J)ri9ja visuor3i, sii er stendr næst hinni fyrstu, J)å falla hljoQin oli sem i drottkvæQum hætti. Svå må ok af taka i 63ru ok hinu IV. visuoråi hina somu samstofun, ok er £>å ]^at drottkvætt, ok ver3r sumt eigi mjukt f'enna hått kollum vér munnvorp: 66. Eyddi lithlaupsmonnum itr hertogi spjotum; sungu stål of stillis (sto3 ylgr i val) dolgum; hal margan lét hof3i hoddgrimmr jofurr skemra; svå kann rån at refsa rei3r oddviti J)j63um. Hér er håttlausa i hinu fyrsta ok IIL visuor3i, en i 63ru ok hinu fjor3a skot- hendur. Nu er så håttr, er kallaSr er håttlausa: 33G HATTATAL 67. Ortak old at minnum, J}å er alframast vissak, of siklinga snjalla me3 sex tøgum håtta; sizt hafa veg né vellum, er virdan mik lélu, å aldinn mar orpit ({)at er oss frami) jofrar. I pessum hætti eru engar hendingar, en stafaskipti sem i dréttkvædum hætti. Nu eru samansettir i tveim kvæ9um sex tigir håtta ok um fram \)ær VIII greinir, er fyrst er skipat drottkvæ3um hætti me3 målsgreinum |)eim, er fylgja hættinum, ok eru {)essir hættir allir vel fallnir til at yrkja kvæ3i eptir, ef vill. Nii skal upp hefja hit })ri9ja kvæ3i, f>at er ort er eptir hinum smærum håttum, ok eru peir hættir f)6 margir a9r i lof- kvædum. Hér hefr upp tøgdråpulag: 68. Fremstr var Skiili [d saman vid 70s] Skala lof dvala; sem ek mildum gram mærQ fjolsnærQa; meirr skal ek stæri styrs hroQr fyrir (kærr var ek harra) hers gnott bera. HATTATAL 337 Hér er i 63ru ok fjorQa visuoråi fjorår samstofur ok tvær aQalhendingar ok svå settr hofuQstafr sem i drottkvæQu, en i fyrsta ok J>ri5ja visuoråi eru ok fjorår réttar samstofur ok hin fimta afkleyfis- samstafa, f>at er: ek e5a af e3a en e3a er e3a J)vilikt. E*ar eru ok skothendingar ok ein hljo3fylling vi3 hofuQstafinn. — I^etta er annat tøglag: 69. Kunn bjo ek kvæ3i konungs broSur J)jo3 (]}ann veit ek t)engil) J)renn (fjolmennan); fram skal en fjor3a folkglaQs va9a ljos elds lagar lofun fri3rofa. Svå ferr hér annat ok fjorSa visuorQ sem i fyrra hætti, en hit fyrsta ok J)ri3ja visuorQ er hér hendingalaust, en II hljoS- fyllendr vi3 hofuQstaf sem i drottkvæQu. ]?essi er hinn J)riåi håttr, er vér kollum hagmælt: 70. Mitt er of mæti mart lag bragar å3r okveQit oddbraks spakan; hlytr grams geta 22 338 HÅTTATAL greppr ohneppra skyrr skrautfara, skjoldunga ungr. 1 {Dessum hætti eru skothendingar i fyrsta ok III. visuoråi ok stafaskipti sem i drottkvæ3um hætti, en at 63ru sem tøg- mælt. I ollu tøglagi er eigi rangt, J)6tt V samstofur sé i visuorSi, er skammar eru sumar ok skjotar. P*at er tøgdråpu- håttr, at stef skal véra til fyrsta visuords ok liika f>vi mali i hinu si3arsta visuordi kvæSisins, ok er rétt at setja kvæåit me5 svå morgum stefjamélum, sem hann vill, ok er f>at tiQast, at hafa 611 jafnlong, en hvers stefjaméls skal stef upphaf ok niQrlag. Nii er grænlenzki håttr: 71. S169 kann sneiQir seima geima hnigfåk Haka hleypa greypa; hinn er af hlunni hesta festa lætr leyf5r skati langa ganga. Hér er hit fyrsta ok III. visuord svå sem hagmælt, en annat ok IV. med a3al- hendingum, ok eru tvær samstofur a3al- HATTATAL 339 hendar ok endask bå5ar i einn staf. Nu er hinn skammi håttr: 72. Gull knå, greppar, gloa, roa, våss eru seggir samir framir; eik må und jofri una bruna, |}å nytr visi vi3ar skridar. Hér er hit fyrsta ok III. visuor5 hendinga- laust, en annat ok hit IV. sem grænlenzki håttr ok skemri orQtokin. Nu er nyi håttr: 73. Ræsir glæsir Rokkva stokkva hvitum ritum hreina reina; skreytir hreytir skafna stafna hringa stinga hjortum svortum. I ^essum hætti eru i hverju visuorSi fjorår samstofur, en tvær adalhendingar ok liikask i einn staf båSar ok engi af- klevfisorQ. ^etta er stufhent: 74. Hafrost hristir hlunnvigg tiggja, 22* 340 HÅTTATAL bor5grund bendir brimdyrs styri; blå veit brjota byrskiQ vi3i bddhardr bdrdum budlungr Jningan. I pessum hætti eru fjorår samstofur i visuor3i, en hendingar ok stafaskipti sem i drottkvæSum bætti, nema pat at allar hendingar eru nåhendar. I^etta er nåhent: 75. Hrinda lætr hniggrund hafbekks snekkjur, på er falla, ileinpollr frår, mål, stålum; hlumi litr hergramr hirdmenn spenna, en ræ3i raungo3 rogålfs skjålfa. 1 {Dessum hætti eru IV samstofur i visu- or3i ok er eigi rangt i hinu fyrsta ok pri3ja, pott V sé; par eru skothendur; i o3ru ok hinu fjor9a eru adalhendingar ok bå3ar saman ok hin fyrri styfS, en stafaskipti sem i drottkvæ3u. f>etta er hnugghent: 76. Hrannir strvkva hladin bor3, haflaudr skeflir, kasta nåir kjalar stig kalt hlyr soltum; HÅTTATAL 341 svortum hleypir svana fjoll snjallmæltr stillir hlunna framm of Haka veg hriSfeld stodum. Hér er i fyrsta ok III. visuorSi VII sam- stofur ok hendingalaust, en rétt at stofum; en annat ok hit fjor3a hefir fjorår sam- stofur, en rétt at stofum, ok skothending„ ok oddhent ok styf3 hin fyrri hending. Nu er hålfhnept: 77. Sny3ja lætr i solroQ snekkjur å Manar hlekk, årla sér, ungr jarl, allvaldr brekafall; lypta knå of li9i opt lauki of kjalar raukn; greiQa nåir gl)rgg va9; greipum mæta dragreip. t J)essum hætti eru sex samstofur i visu- or3i, en eigi er rangt, J>ott ver9i V e9a VII; i fyrsta ok III. visuorQi eru skot- hendur, en adalhendingar i 65ru ok hinu IV. i hvårum tveggja sta9, hin fyrri hend- ing rétt i drottkvæQu, en hin siåarri styfQ e3a hnept, })at er alt eitt. Sjå håttr er alhneptr: 78. Hronn skerr, hvatt ferr, hiifr kaldr, allvaldr, 342 HATTATAL lå brytr, log skytr, limgarmr, rangbarmr; brått skekr, byrr rekr, blån vegg, råskegg; jarl lætr almætr osvipt hunskript. 1 J)essum hætti eru fjorår samstofur i visuor9i ok tvær a9alhendingar ok liik- ask bå9ar i einn staf, ok allar hendingar hneptar. I^etta er Ha9ar-lag: 79. Læsir leyf9r visi landa utstrandir blidr ok blåski9um bar9a randgar9i; ern knå jarl J)yrna oddum valbrodda jor9 me3 élsnær9um ja9ri hræna9ra. t J>essum hætti eru fimm samstofur i visuor9i, en hendingar ok stafaskipti sem i drottkvædum hætti. Nu eru [)eir hættir, er runhendur eru kalla9ir; J>eir eru me9 einu moti; hverr håttr runhendr skal vera me9 a9al- hendingum tveim, ok i sinu visuor9i hvår hending. I^essi er rétt runhenda: 80. Lof er flutt fjorum fyr gunnorum HATTATAL 343 (né spur3 sporum spjoll) gram snorum; hef ek hans forum til hr63rs gorum ypt ovorum fyr au3s borum. f*essi håttr er haldinn me3 einni hending i hverju visuorSi, ok svå er sii runhend- ing, er skilr hendingar ok skiptir or3um; J)vi er J>etta runhent kallat. I^etta er hin minni runhenda: 81. Fluttak fræSi of frama græ3i, tunga tæ3i, me3 tolu ræ3i; stef skal stæra stilli Mæra, hr63r dugir hræra, ok honum færa. Hér gengr hending of hålfa visu, en onnur i siSarra helmingi. I^essi håttr er styf3r e3a hneptr af hinum fyrra; f>essi er hin minsta runhenda: 82. Slikt er svå, siklingr å (old f>ess ann) or3rom f>ann, jarla er 344 H ATT AT AL austan ver skatna skyrstr Skiili dyrstr. I dessum hætti eru |)rjår samstofur i visuorQi, en tvau visuor3 sér um hending; stafaskipti sem i drottkvædu; en finsk f>at svå, at eigi er rangt, ef stendr einu sinni fyrir målsorQ hljoåstafr så, er kveQandi ræ9r. f^essir eru enn runhendir: 83. Nadrs gnapa ogn alla ey3is baugvalla hlunns of håstalla hestar svanfjalla; orms er glatt galla me3 gumna spjalla, jarl fremr sveit snjalla; slikt må skorung kalla. t^essi håttr er ortr me3 fullri runhending, ok eru par ti3ast Y samstofur i visuor3i, e3a sex, ef skjotar eru. f'essi er annarr: 84. Ord fekk gott gramr, hann er gunntamr; mjok er fullframr fylkir rausnsamr; hinn er mål metr, milding sizt getr, f>ann er svå setr seggi hvern vetr. HÅTTATAL 345 f^essi er hneptr af hinni fyrri runhendu: 85. Mær3 vilk auka Mistar lauka goma sverQi grundar sker3i; d^r3 skal segja (drott må J^egja) styrjar gl63a støkkvimoSa. I Jæima hætti eru IV samstofur i hverju visuoråi, en hofu3stafr sem i drottkvæQ- um hætti, ok fylgir J)eim einn hlj63fyll- andi. fessi er hinn J)ri3i håttr runhendr: 86. Veit ek hrings hra5a i holl la3a, gott er hus Hla3a, hir3 6lsa5a; drekkr gramr gla3a, en at gjof va3a vitar valsta3a, vandbaugska5a. f*etta er rétt runhending, ok er J)essi håttr tekinn af tøglagi; hér eru IV sam- stofur i visuorSi e3a V, ef . skjotar eru. I^essi er hin minni runhenda: 87. Drifr handar hlekkr, |)ar er hilmir drekkr; mjok er brognum bekkr 34fi HATTATAL bli3skålar J)ekkr; leikr hilmis her hreingullit ker, segi ek alt sem er, vi3 or3a sker. I^essi er hneptr af hinum fyrra. I^essi er hin minsta: 88. En J)å er hird til hallar hers oddviti kallar, opt tekr jarl at fagna vi3 otali bragna; biiin er gjof til greizlu at gullbrota veizlu; J3r6ngt sitr [)j63ar sinni, J>ar er mestr frami inni. f^essi runhenda er tekin af drottkvædum hætti, ok eru hér jafnmargar samstofur ok svå stafaskipti sem i drottkvæ3u. Nu hefr upp hinn fjor3a balk runhendinga: 89. HirQ gerir hilmis kått, holl skipask prongt at gått, au9 gefr f>engill £>rått, J)at spyrr fra mm i ått; slikt tel ek hilmis hått, hans er rausn of matt, jarl brytr sundr i smått slungit gull vid £>ått. t*essi håttr er hneptr af hinum fyrra ok HATTATAL 347 rétt runhendr. Nu er hin minni run- henda: 90. Morg J)j69 ferr til siklings sala, sæm3 er J)ar til allra dvala, tyggi veitir seima svala, satt er bezt of hann at tala; bresta spyrjum bauga flata, bragna vinr kann gulli hata, æ3ri veit ek at gjoflund gata grundar vor5r, fyr hringa skata. fessi runhenda er tekin af hrynhendum hætti. 91. frggja knå me3 gulli glo5 gotna fer5 at ræsi mjo3; drekka lætr hann sveit at sin silfri skenkt et fagra vin; greipum mætir gullin skål gumnum sendir Rinar bål, eigi hittir ædra mann, jarla beztr, en skjoldung |)ann. I^essi er hneptr af hinni fyrri runhendu. Hér hefr upp hinn fimta runhendan bålk: 92. Getit var grams fara, gort hef ek mær3 snara, J)engil mun |)ess vara, f>at nam ek litt spara; finnrat fræknara fæ9i gunnstara 348 H ATT AT AL mann né mildara merkir bloQsvara. I^essi er ok full runhenda ok tekin af hålfhneptum hætti e9a nåhendum. J'essi er hin minni runhenda: 93. fengill lætr hopp hrest, honum fylgir då3 mest, visi gefr vel flest verbal ok olest; hufar brutu haf ljott, heim lét ek jofur sott, Yngva lofar 611 drott, jarls så ek frama gnott. f^essi er styfSr e3a hneptr af fyrra hætti: 94 Gramr, gulli seri Kraki framr, efla frågum Haka hjaldr, aldr; ormi veitti SigurQr sår (slikt var alt fyr li3it år) Ragnarr |)6tti skatna sk}Trstr, Skuli jarl er miklu dyrstr. Målahåttr: 95. MunQa ek mildingi, J)å er Mæra hilmi fluttak fjogur kvæ9i, fimtån storgjafar; hvar viti å9r orta HATTATAL 349 me5 æ5ra hætti mær3 of menglotuå ma3r und himins skautum? FornyrQislag: 96. Ort er of ræsi, J)ann er ry3r granar vargs ok ylgjar ok våpn litar; J)at mun æ lifa, nema old farisk, bragninga lof, e5a bili heimar. Bålkarlag: 97. Lypta ek ljosu lofi J)j63konungs; upp er fyr yta jarls mær3 borin; hverr myni heyra hr63r gjoflata seggr svå kveSinn seims ok hnossa? Su er grein milli J)essa håtta, at i forn- yrSislagi em i fyrsta ok III. visuor3i einn stu3ill, en i 63ru ok IV. visuor3i J)å stendr hofuSstafr i mi3ju or3i, en i stikkalagi eru II stuQlar, en hofu3stafr i miQju or3i; en i bålkarlagi standask 350 HATTATAL stu91ar ok hofuQstafr sem i drottkvæQu. Starka3ar-lag: 98. Veit ek verQari f>å er vell gefa, brondum beita ok biia snekkjur, hæra hroQrar en heimdrega, unga jofra, en auQsporuQ. 99. Peir 'ro jofrar alvitrastir, hringum hæstir, hugrakkastir, vellum verstir, vigdjarfastir, hir3 hollastir, happi næstir. LjoQahåttr: 100. Gloggva grein hef ek gort til bragar ; svå er tirætt hundrad talit; hroQrs ørver3r skala madr heitinn vera, ef svå fær alla håttu ort. Galdralag: 101. Sottak frem'8, sottak fund konungs, HÅTTATAL 351 sottak itran jarl: £>å er ek reist, J)å er ek renna gat kaldan straum kili, kaldan sjå kili. 102. Njoti aldrs ok au9sala konungr ok jarl, J)at er kvæ3is lok; falli fyrr fold i ægi, steini studd, en stillis lof. NAFNATAL ^Ldils 198-200. 238. Affrikå 4. Agdir 219. 234. Alfodr 14. 23—4.27.31. 36. 39. 49. 51. 55. 62. 119. Alsvidr 24. 238. Alsvinnsmål 239. 248. Alvig hin spaka 251. Andhrimnir 60. Andlangr 37. Andvaranautr 181 — 2. Andvari 175—6. 180. Angrboda 49. Annarr 6. Arnorr jarlaskåld 119. 157-8. 207- 8. 223. 225. 228-9. 235. 241. 243. 247. 250. 255—6. Asia 4. Asiamenn 8. 9. Askr 22. Atli Budlason 180. 182 —3. 238. 254. Atli 247. Athra = Annarr 6. Atridi 237. Audi 253. Audr 23. 159. Audumla 18. Aumar 219. Aurboda 57. Aurgelmir 17. Aurnir 192. Aurvandill 140—1. (tå) 141. Aurvangar 30. Austri 20. 156. Austr-Saxaland 7. Austrvegr 46. Adam 1. Ågustus 188. Åleifr (påi) 127. Ålfheimr 35. Ålfrodull 106. Ali 48. 135. Ali(konungur)198. 237. Åmsvartnir 52. Anarr 23. Arvakr 24. 238. Åsa-porr 41. 79. 80—1. 107. 137. 23 354 NAFNATAL. Asbru 31-2. Åsgardr 12. 14. 22—3. 27. 90. 93. 105. 108. 110-1. 117. 128-9. 137. 166-7. 169. Åsgrindr 111. 136. Åsgrimr 164. Aslaug 186. Baldr 7. 32. 42. 48. 88 -94. 105. 112. 131. 134-5. 152. 202. Barrey 59. Baugi 115—6. Bara 160. Bedvig 6. Beigudr 198. Beimuni 257. Beldeg 7. Beli 59. 102. Bergemlir 19. 20. Bersi (Holmg.) 209. Bestla 19. Biflidi, Biflindi 14. Bifrost 26-7. 31—2. 36. 47. 64. 99. Bikki 184. Bil 24. 57. Bilskirnir 41. 128. Bjarkamal 201. Bjåf, Bjårr 6. 238. Bjorn 238. Blainn 29. Blodughadda 160. Bodn 113. 115.117. 124. Borr 19. 20. 22. Bragi 46. 64. 108—9. 121. 134. 152. 166. Bragi gamli (skåld) 12. 124. 128-30. 157. 167. 173. 186. 212.218.230. 246. Bragi 253. 257. Bragningar 253. Brandr 7. Breidablik 35. 42. Brimir 104. Brisingamen 55. 134 — 5. 152. Brokkr 168-70. Brynhildr 179—82. 254. Budli 253. Budlungar 253. Biii 211. Bu ri 10. Buseyra 131. Bylgja 160. Byrgir 25. B^leistr 49. 102. 135. Bodvarr Bjarki 198. Bodvarr balti 157. Bolverkr (Odinn) 115 —6. Bolverkr 243. Bolporn 19. NAFNATAL. 355 Dagr 237. 253. Dagr 23—4. 159. Danaveldi 257. Danir 251. Danmork 9. 12. 188—9. 197. 227. 254. Dåinn 33. Dåinsleif 216. Dellingr 23. Draupnir 92—3. 131. 166. 169. Dromi 50 — 1. Duneyrr 33. Duraprorr 33. Durinn 28-9. Diifa 160. Dvalinn 33. Dvalinn 33. 237. Dvergatal 29—30. Doglingar 253. Dokkålfar 35. Egill Skallagrimsson 122. 125. 132. 164. 196. 235. 243. 252. Egill Volusteinsson 126. Eikin 62. Eikpyrnir 62. Eilifr Gudrunarsonl26. 128-9. 146. 222. Eilifr kulnasveinn 222 —3. Einarr skålaglamm 122. 124-6. 203-4. 209- 10. 214. 230. 232. 240. Einarr Skulason 161 — 3. 172. 196. 203. 209. 211-2. 214. 220. 223. 225. 234-5. 240-6. 248. 254-5. Einherjar 39. 57. 60— 4. 100. 123. Einridi 6. Einridi 143. Eir 54. Eirikr (blodox) 232. Eirikr målspaki 254. Eirikr godi 256. Eiriksmål 123. Eldhrimnir 60. Eldir 166. Elfr 296. Élivågar 16. 18. 141. Eljudnir 50. Elli 81. 84. Embla 22. Emundr 251. Eneå 4. England 10. 224. 226. Erpr 184—7. Erringar-Steinn 219. Eva 1. Evropå = Eneå 4. Eygotaland 257. Eyjolfr dådaskåld 221. 232. 356 NAFNATAL Eylimi 177. 254. Eysteinn Valdason 129. Eyvindr Finnsson skåldaspillir 119—21. 123. 12(5-7. 132. 159. 171. 200. 209. 215. 224. 232. 252. Falhofnir 32. Farmagud 39. Fåfnir 174. 176—9. 181. Fårbauti 49. 135. Fenja 189-90. Fenrisulfr 45. 49. 98- 100. 105. 134—5. Fensalr 54. 89. 152. Fim af en gr 166. Fimbulpul 16. 62. Finn 6. Finnar 242. Finnsleif 198. Firdir 311. Fjalarr 113—4. Fjolnir (konungr) 189. Fjolnir 14. Fjorgynn 152. Fjorm 16. 62. Fjorsvartnir 238. Fornjotr 163. Forseti 48. 109. 131. Folkvangr 44. Frakland 8. 254. Frånangrsfors 95. Freki 61. Freovin 7. Freyja 44. 55.65—6.92. 109. 111. 132—3. 137. 152. 165—6. 172—3. Freyr 44. 51. 57—60. 68. 92. 100. 108. 132- 3. 166. 169-70. 173. Fridieifr 6. Fridieifr 8. 188. Frigg 6. 23. 38. 54-6. 88-90. 92-3. 102. 109. 131.134.143. 152. 159. 166. Friallaf 6. Frigidå 6. Frjodigar 7. Frodi 7. 188—91. 194-6. Fulla 54. 93. 109. 152. 165. 171. Fyn (å) 199. Fyrisvellir 166. 200. Oalarr 113—4. Ganili Gnævadarskald 129. 255. Gandvik 296. Ganglati 50. Gangleri (Gylfi) 13 o. s. frv. Ganglot 50. Gangr 113. Gardrofa 56. NAFNATAL. 357 Garmr 64. 100. Gautar 224. 253. Gautland 257. Gautr 257. Gave 7. Gefjun 11. 12. 54. 109. 166. Gefn 55. 173. Geirahod 57. Geirrodargardar 131. 143—4. Geirrodr 128. 135. 144 —6. Geirrodr (kgr.) 39. Geirvimul 62. Gelgja 53. Gerdr 57. 109. Geri 61. Gevis 7. Gillingr 114. Gimle 15. 36. 104. Ginnungagap 15. 17. 20. 21. 30. Gizurr 249. Gipul 62. Gisl 32. Gjallarbru 92.-3. Gjallarhorn 31. 47. 99. Gjålp 131. 145-6. Gjuki 179—81. 186. 254. Gjukungar 180. 183. Gjoll 16. 92. Gjoll (hella) 53. Gladr 31. 238. Gladsheimr 27. Glasir 165. 167—8. Gleipnir 45. 51. Glenr (hestur) 24. 163. Glenr 32. Glitnir 35. 48. Glumr Geirason 120. 125. 213. 224. 252. Glumr, Viga-Glumrll9. 218. 240. Gnå 56-7. Gnipahellir 100. Gnitaheidr 177—9. 181. Gottormr 180. 182. Gottormr 193. Goti 180. 257. Gotland 188. 257. Goinn 34. Grafvitnir 34. Grafvolludr 34. Gramr (kgr) 252. Gramr 177. 180. 182. Grani 179—80. Grani 247. 255. Gråd 63. Greip 146. Grettir Asmundarson 211-12. Gridarvolr 145—6. 149. Gridr 144. 152. Grikland 222. Grimhildr 179. 358 NAFNATAL. Grim ni smal 41. 57. 63. Grjotiinagardar-haugr 137—9. 141. Groa 140—1. Grottasongr 189. Grotti 189-90. 192. Gudn^ Gjukadottir 180. Gudolfr 6. Gudr 57. Gudrun Gjukadottir Gullfaxi 136. 140. Gullinbursti 92. 133. Gullintanni 46. Gulltoppr32.47.92.133. Gungnirl00.123.168— 9. Gunnarr 334. Gunnarr Gjukason 180 -4. 238. Gunnlaugr ormstunga 205. Gunnlod 115—6. 152. 159. Gunnprå, -pro 16. 62. Gunnprain 63. Gylfi 8. 11. 12. 13. Gylfi 252. Gyllir 31. Gymir 57. G611 57. Go mul 62. Gondul 120. Gopul 62. Haddingjaskati 237. Hagbardr 254. Haki 237. 348. Hallarsteinn 205-6. Halldorr 248. Hallfredr vandræda- skåld 121. 159. 207. 211. 214. 228. 253. Hallinskidi 46. Hallr skåld 236. Hallvardr Hareksblesi 158. 213. 219-20.233. 242. 251. Hamdir 132. 184—7. Ham sker pir 56. Hangagud 39. Haptagud 39. Haraldr 238. Haraldr granraudi 254. Haraldr Sigurdarson 220. 227. 229. Harri 252. Hati Hrodvitnisson 25. Haustlong 141. 152. Håbrok 64. Håey 215. Håkon gamli 296. 306 — 7. Håkon godi 172. 201. Håkon jarl 229. 232. Håleygjatal 9. Halfdan gamli 251.253. Halfdan 195. NAFNATAL. 359 Halfdan hinn mildi 253. Halfdan svarti 254. Hålfr 257. Hålogaland 201. Hårr 14 o. s. frv. Hårekr 123 Håvardr halti 119. Hedinn 215-17. Hefring 160. Heidrun 62. Heimdalar-galdr47.133. Heimdallr 46—7. 92. 99. 101. 108. 123. 133. 135 -6. 261. Heimir 186. Heingestr 7. Heinir 248. Hel 49. 92—4. 105. 135. Helblindi 49. 135. Heljarsinnar 99. Helvegr 90. Hengikjoptr 189. Hengjankjapta 131. Heremod 6. Herfjotur 57. Herjafodr 61. Herjan eda Herran 14. Hermodr hinn hvati 90—3. 121. Hermundr 158. Hestaheiti 236—38. Hildigoltr 198. Hildingar 253—4. Hildir 253. Hildisvin 198. Hildr 57. 215—16. 218. Hilmir 252. Himinbjorg 36. 47. Himinglæva 160. Himinhrjodr 86. Hindafjall 180. Hjadningar 215. Hjalti hinn hugpriidi 198. Hjålmpér 237. Hjålprekrl77. Hjuki 24. Hjordis 177. Hladir 345. Hleidr 195. 197. Hlér 108. Hlésey 108. Hlidskjålf 23. 36.57.95. Hlin 56. 102. Hlora 128. Hlymdalir 186. Hlodyn 103. Hlokk 57. Hnikarr 14. Hnikudr 14. Hnitbjorg 114. 124. Hnoss 55. 152. 172. Hoddmimisholt 106. Hofvarpnir 56. Holmgardr 251. Hrafn 198. 360 NAFNATAL. Hrafnagud 61. Hrafnketill 212. Hreidmarr 174 — 7. Hringhorni 91. 131. Hrist 57. Hrid 15. Hrimfaxi 24. 238. Hrotti 177. Hrolfr kraki 197—200. 348. Hrungnir 128. 136—40. 142—3. 192. 210. Ilrymr 98—9. Hræsvelgr 37. Hronn 63. 160. Hugi 77—8. 83. Huginn 61. Hiisdråpa 131. 134. Hvedrungr 103. Hvergemlir 15. 31. 33. 62. Hvitserkr hvati 198. Hymir 95-8. Hyrrokin 91. 131. Hænir 108-9. 135. 174. Hodr 47. 89. 90. 105. 131. 134. Hogni 180. 182—4. 238. Hogni 215—17. Holgi 166. 201. H611 63. Horn 55. Idavollr 27. 105. Idi 113. 192. Idunn 46. 109—11. 134 —5. 152. 155. 160. Illugi Bryndælaskald 235. Ingi 157. Itrmann 6. Ivalda synir 68. 133. 168. Jafnhår 14. o. s. frv. Jalangrsheidr 188. Jarizleifr 229. .Talg eda Jålkr 14. Jårnsaxa 140. 152. Jårnvidr 25. 26. Jarnvidjur 25. Jåt 6. Jorn 251. Jonakr 184. Jordan 222. Jorsalaland 224. Jorsalir 222. Jorunn 255. Jotland 8. Jofurr 252. Jord 23. 57. 128. 152. Jormungandr 49. 101. 128. 135. Jormunrekr 184 — 7. Joruvellir 30. Jotunheimar 11.23. 28. NAFNATAL, 361 49. 66-7. 71. 91. 101. 111. 136—8. 141. Karl 94. Kålfsvisa 237. Keila 131. Kerlaugar 32. Kjalarr 132. Kjallandi 131. Kjårr 254. Klæingr byskup 324. Kniii 193. Knutr 158. Kolga 160. Kormåkr 121. 123. 207. 213. 229. 231-2. Kristr 188. 221. 223—4. Kvasir 95. 113—4. Kormt 32. 219 (ey). Laufey eåaNål49. 135. Leidi 131. Leikn 131. Leiptr 16. Léttfeti 32. Listi 219. Litr 91. Lif 106. Lifprasir 106. Ljosålfar 35. 37. Lofarr 30. Lofdar 254. 256. Lofdi 254. Lofdungar 254. Lofn 55. Logi 76—7. 83. Loki Laufeyjarson 38. 49. 54. 65—7. 70—1. 76—7. 83. 89—90. 94 -6. 99. 101-2. 109— 12. 134-5. 143—5. 156. 166. 168—9. 171. 174—6. 180. Loptr=Loki 38. 49. 146. 155. Lorå eda Glorå 6. Loridi 6. Lorikus 5. 6. Lutr 131. Lyngvi 52. Læradr 60. Lædingr 50 — 1. Logrinn 11 — 12. Magi 6. Magni 105—6. 128. 140. Magnus 247., Mardoll 55. Markus Skeggjason 158. 220. 222. 246. 250. 252 -3. 256. Månagarmr 26. Mani 24—5. 162. Mani skåld 220. Meinpjofr 237. Menja 189—91. 362 NAFNATAL. Mennon, Munon 5. Midgardr 21. 22.25.65. 85. 103. 128. Midgardsormr 84 — 5. 87—8. 98—100. 105. 128. 135. Midjardarsjår 4. Mist 57. Mistilteinn 89. 90. 134. Mikåll 158. Mimir 31. 99. 101. Mimisbrunnr 31. 99. Mjolnir 41. 67. 70. 73. 91. 105—6. 128. 139. 143. Morginn 237. Moda 6. Modgudr 92. Modi 105—6. 128. Modsognir 28. Moinn 34. Mundilfari 24. 162. Muninn 61. Munon 5. Muspell 16. 17. 68. 102. Muspellsheimr 17. 20. 24. Muspellsmegir, -synir 27. 60. 99. Mysingr 190. Mokkurkålfi 139—40. Mon 230. rSTafnapulur 265—94. Naglfar 68. 98. 102. Naglfari 23. Nanna Nepsdottir 48. 91. 93. 109. 131. 152. Narfi sjå Norfi. Narfi eda Nari 49. 96. 135. Nål = Laufey 49. 135. Nåstrandir 104. Nefir 253. Nid 247. Nidafjoll 104. Niflhcimr 15. 17.31.49. 67. Niflhel 15. Niflungar 180. 183—4. 253—4. Nikarr 14. Nikudr 14. Niz 253. Nidhoggr31.33— 4. 105. Njåll 244. Njordr 42—4. 58. 108. 112. 132. 152. 166. Nordri 20. 156. Nordrlond 197. Nordrsetudråpa 163. Noatun 42—4. 112. Noi, Noaflod 1. Noregr 9. 198. 215. 227. 250. 256. 311. Nott 23—4. 159. NAFNATAL. 363 Nyt 63. Nonn 63. Norfi, Narfi 23. Not 63. Orkneyjar 215. Ormaheiti 238. Ormr Barreyjarskåld 157. OrmrSteinporsson 125. 127. 160. 163.206.245. Otr 174. Odinn 6—9. 19. 31. 36. 38—9. Odinsheiti 39 —40. 42. 44—5. 48. 54. 57. 60—1. 63—4. 90—3. 95. 99—102. 108—9. 112. 115. 117. 123—4. 128. 131. 134—7. 140. 152. 159. 166. 168—70. 174 —6. 188. 210.218.257. Odr 55. 68. 152. 172. Odrerir 113. 115. 117. 124. 127. Ofnir 34. Okolnir 104. Olåfr (helgi) 250. Oleifr 233. Omi 14. Onarr 159. Oski 14. Ottarr svarti 204. 208. 228. 233—4. 241. 244 —5. 250. 252—3. 256. Påll 318. Priamiis 5. Ragnarr lodbrok 186. 188. 218. 329. 348. Ragnars-dråpa 217. Ragnarøkr 217. Randgridr 57. Randvér 184. 187. Ratatoskr 33. Rati 116. Rådgridr 57. Ran 160. 166—7. 244. Rånardætr 244. Raumar 247. Refill 177. Refr 119. 122. 125. 160 —1. 207—8. 212. 214. 221. 242—3. 245. 304. Reginleif 57. Reginn 174. 176-79. 181. Reidgotaland 8. 257. Rerir 7. Ribbungar 334. Rindr 48. 57. 121. 134. 152. 159. 232. Rin 182. Rom 222. 224. Rota 57. 364 NAFNATAL. Ræsir 252. Rognvaldr 158. Rognvalds-dråpa 229. Roskva 70—1. 128. Haxar 198. Saxland 7. 9. 226. Saga 54. Selund 11. 12. Scskef 6. Sessrumnir 45. 152. Sif 6. 48. 128. 135. 137. 152. 159. 166. 168. 170. Sigarr 7. 254 (tveir). Sigg 219. Siggeirr 254. Sigi 7. Sigmundr Sigurdarson 181—2. Sigmundr Volsungsson 177. 186. Sigtryggr 251. Sigtun 8. Sigurdr Fåfnisbani 177 -82. 184. 186. 238. 254. 348. Sigurdr jarl 119. 213. 229. Sigvaldi 211. Sigvatr Pordarson 223. 227. 250. 256. Sigyn 49. 97. 109. 135. Sikiley 220. Siklingar 254. Silfrintoppr 32. Simul 25. Sindri 104. Sindri (salur) 168. Sinfjdtli 186. Singasteinn 133. 135. Sinir 32. Sibil 6. Sid 62. Sjofn 55. Skadi 43—4. 97.111—2. 132. 135. 166. Skapti Poroddsson 222. Skati 257. Skeggjold 57. Skeidbrimir 32. Skelfir 254. Skilfingar 254. Skinfaxi 24. 238. Skidbladnir 64. 68.133. 168. 170. Skirnir 51. 58-9. 100. Skjaldun 6. Skjoldr 6. 8. 188. 254. Skjoldungar 8. 188. 254. Skoll 25. Skrymir 72—5. Skuld 32. 57. Skuli jarl 318. 336.344. 348. Skuli Porsteinsson 163. 172. 201. 240-1. NAFNATAL. 365 Skyli 252. Skogul 57. 120. Sleipnir 31. 64. 91. 135 -6. Slidr 16. Slidrugtanni 92. 133. Slongvir 200. Snorri Sturl. 295. Snotra 56. Snæbjorn 162. 228. Sol 24. 57. Son 113. 115. 117. 124. Starkadr 131. Steinarr 206. Steinn Herdisarson 158. 161. Steinporr 121. Stufr 253. Styrkårr Oddason 221. Sudri 20. 156. Sumarr 38. Surtalogi 36. 105—6. Surtr 16. 99—103. Suttungr 114—7. Svadilfari 65—7. Svanhildr 181. 184—5. Svarinshaugr 30. Svartålfaheimr 51. 175. Svartålfar 168. Svarthofdi 18. Svåfnir 34. Svåsudr 38. 164. Svebdeg 7. Sveinn 161. 163. Svidrir 14. Svidurr 14. 257. Svipdagr 7. Svipdagr 198. Sviagriss 199—200. Sviar 200. Sviaveldi 257. Svivor 131. Svipjod 8. 9. 11. 188. 193. 198. 227. 257. Svol 16. 62. Svold 201. Sylgr 16. Syn 56. S5rr 55. Sæhrimnir 60. Sæmingr 9. Sægr 25. Sækin 62. Sokkvabekkr 54. Sorli 184-7. Tanngnjostr 41. Tanngrisnir 41. Tindr Hallkelsson 211. Tråkia 5. 6. Troån 5. Troja 5. 9. 22. Tror (porr) 5. Tyggi 252. Tyrkir 9. Tyrkland 5. 7. 366 NAFNATAL. T^r 45-6. 50. 53. 100. 108. 118. 134. XJdr 160. Ullr 48. 108. 128. 135. 152. 210. Uppsalir 198—9. Urdarbrunnr 31.34—5. 222. Urdr 32. 213. Ulfr Uggason 120—2. 127. 130-1. 133—5. 207. 213. 231. 234. Utgardr 75. Utgarda-Loki 75—82. f 84—5. 87. Uvigg 7. Vafpriidnir 18. Valaskjålf 36. Valfodr 39. Valgardr 244. 247-8. 256. Valholl 12. 39. 57. 60. 62-5. 89. 120. 123. 137. 166-7. Vanadis 55 sbr. 173. Vanaheimr 43. Vanir 43. 56. 113. Vartari 171. Vågasker 133. Vågsbrii 320. Våli 48. 57. 105. 108. 134. Våli 96. Van 54. Vånargandr 135. Vår 55. Våsadr 38. Vé 19. Vedrfolnir 33. Vegdeg 7. Vegsvin n 63. Veiga 234. Veili (Porvaldr) 320. Verdandi 32. Vésteinn 237. Vestfål 7. Vestri 20. 156. Vetr 38. Véseti 198. Vetrlidi 131. Vidfinnr 25. Vidrir 14. Vifill 237. Vili 19. Vilmeidr 17. Vimur 131. 145. Vindlér 134. Vindljoni, Vindsvalr 38. 163. Vingener 6. Vinge-porr 6. Vingnir 106. 128. Vingolf 28. 39. NAFNATAL. 367 Vitrgils 7. Vitta 7. Vittolfr 17. Vid 16. 62. Vidarr 48.100.103. 105. 108. 134. 144. 166. Vidblåinn 37. Vigridr 99. 103. Vin 63. Vina 63. Voden 6. Væni 198. Voggr 197. Volsunga^ 8. 254. Volsungr 177. 254. Voluspå 15. 16. 21. 26. 28. 31. 36. 67. 97. 101. Voluspå hin skammal7. Volu-Steinn 126. 234. Vor 55. Vottr 108. Yggdrasill 30. 32. 34 —5. 64. 99. 101. Yggr 232. Ylfingar 254. Ylgr 16. Ymir 17—22. 28. Ynglingar9.253— 4.159. Yngvi 9. 253—4. Yrsa 195. 198—200. Pegn 237. Pengill 252. Pjazi 43—4. 100—13. 152. 153. 192. Pjålfi 70—1. 77-8. 83, 128. 139. 140. 149. Pjod 177. Pjodnuma 63. Pjodolfr Arnorsson 159 —60. 201. 212. 224. 229. 233. 235.239.241. 250-1. 255. Pjodolfr hvinverski 12. 120. 141. 152. 157. 232. Porbjorn disarskåld 129. 131. 221. Porbjorn hornklofi 208. 219. 242. Porfinnr jarl 225. 230. Porgerdr holgabruor 201. Porgrims-pula 236.238. Porkell hamarskåld 256. Porleifr 143. 153. 156. Porleikr fagri 203—4. 245. Porsteinn 125. 208.221. Porvaldr blonduskåld 124. 204. 227. Porålfr 123. Porarinn måhlidingr 304. 368 NAFNATAL. Pordr Kolbeinsson 231. 234. 236. Pordr mæraskåld 204. Pordr Sjåreksson 132. 219. Porr, Åsa-Porr 5. 23. 32. 40—1. 48.57. 66- 76. 78-82. 84—8. 96. 100. 105. 107—8. 118. 128-9. 131. 135-41. 144—7. 152. 1£9. 166. 168-71. 231. Porsdråpa 146. Pråndheimr 164. Pridi 14 o. s. frv. Privaldi 128. 131. Priidheimr 6. Prudr 57. 128. 152. Priidvangar 41. 85. 140. Prymbeimr 43—4. 110. Pviti 53. Pyn 63. Pokk 94. Poll 63. ^Egir 109. o. s. frv. 165-7. 244. Odlingar 253—4. Oglo 120. 224. Okuporr 41. 70. 76. Olvaldi 112. Ol vir hnufa 128. Ormt 32. Oxnaheiti 238. SKYRINGAR VISNA, ER SKYRA PARF. Bis. 12. Gefjundro,gl6å djiipr6duls(gulls,gull- glod), odla Danmarkar auka(Sjåland) fra Gylfa, svåt rauk af rennirauknum (uxunum); øxn båru fjogur haufud ok åtta ennitungl (augu), pars gingu fyr vidri vallrauf (hinu afrifna vall-lendi) vineyjar (hinnar grasivoxnu eyjar; vin = engi). Bis. 13. Seggir hyggjandi (vitrir) létu Svåfnis (Odins), sal (Valhallar)-næfrar (skjolduna) blikja (blika) å baki?våru bardir grjoti (i Hafursfjard- arorustu). SKÅLDSKAPARMÅL. 1. Nu hykk(hygg ek)segja ^tum kostu slidr- hugads (slidr = hættulegur; hjer »mj og«) jarls; hrosta brim (61) Alfodur (skåldsk.) p}Hp; s^ léttir mér strida (hugarångurs). 2. Nii es arnar flaug (Nu fljiiga ernir) of vangi; ek hygg at ægis jo (skip)-draugar (menn) piggi heimbod Hangagods (Odins) ok bauga. 3. Herr lattisk at ganga med hottu Hangat}'s (hjålma) fyr brekku; peim pottit (potti eigi) pekkiligt (ljuf't) at hætta (hætta sjer). 4. Opt kom hollr (minn holli fostri) mér at helgu fulli Hrafnasar (skåldsk.; hann kcndi 24 370 SKYRINGAR VISNA mjer skåldsk.); stafna jardar (hafs) leiptra (gulls) Baldr (mk) es hniginn (dåinn) skaldi. 5. Ok jardrådendr (koniingar) næmdu (sviptu) Sigurd, hinns veitti Haddingja vals (urvalslids Haddingja = hermanna) hroka (hrafna) bjor (blod) svonum Farmatys (hrofnunum), fjorvi å Ogloi. 6. Par vas Sigtyr (Odinn) sjålfr i Atals dyra (skipa) sækiålfi (hermanni); god styrdu peim byrjar prafna (skips) Beima (mk). 8. Vidfrægr Hroptatyr (Odinn) ridr at vilgi (mjog) vidu sonar (Baldurs) båli, en mér lida hrodrmal (lofkvædi) of hvåpta. 9. Valr lå par (vid Hafursfjord) å sandi, vit- inn (åkvedinn, gefinn) enum eineygja fadm- byggvi (eiginmanni) Friggjar (Odni); fognudum slikri dåd. 10. Snarr byrjar viggjar (skips) piggjandi (Håkon jarl) spenr barrhaddada (vaxna greni) bidkvån Pridia (bid-konu Odins = jord, Noreg) und sik sannyrdum sverda. 12. Jardhljotr (Håkon jarl), så es bindr hun (dregur segl vid hun), eykr beinan (greidugan m. 1. 1. skåld-skaparins) dia fjardar (skåldskapar) breyti (skåldid, mig) med enniduki (gullhladi). Yggr (Odinn) seid til Rindar. 13. Ekåfirnum (mjog) forngorvan hornafors (61) hlitstyggs farms arma Gunnladar (Odins; 61 O. = skåldskapur) at hrosa ok po litinn. 14. Par hykk valkyrjur fylgja svinnum sig- runni (orustu-vid, Odni) ok hrafna [til] svigs heilags tafns (liks Baldurs). [Hollin] hlaut [pryd- SKYKINGAR VISNA 371 ast] innan svå minnum (fornum goda- og hetju- sogum). 15. Blæt = forna til, d^rka ; godjadarr = vdrn goda, Odinn. 16. Gåfumk = gaf mjer; ulfs bagi (6vinur) = Odinn. 17. Framr Valgautr (Odinn), tamr valdi hrannvala (skipa) fannar brautar (sævar) salar (himins), pér eigu vér gjalda Fals (dvergs) veig- ar (skåldskap-argåfuna). 18. Ek mun hljota at ausa austr Hertys (Od- ins) vingnodar (Sonar eda Bodnar eda Odreris) fyr orpeysi flausta (Håkon jarl), né hlitik fryju (læt ekki fr£ja mjer) of pat. 19. Kostigr Heimdallr ridr hesti at kesti, peim es god hlodu at fallinn mog (son, Baldur) kynfrods (kyn = mjog) Hrafnfreistadar (Odins). 20. Leydra = pvo i laudri (lddri). 21. Ek bid ungr algildan allvald Yngva ald- ar (Håkon jarl) at halda }'s (boga) bifvangi (bif- anlegu landi; hendi) of mér. Hroptr (Odinn) for med (var vopnadur med) Gungni. 22. Hlidskjålfar gramr sagdi sjålfum (peim sjålfum, ovist hverjir) hitt es hugdi, par es lid- ar hlifar-styggs Hareks våru hoggnir. 23. Hinn (skåldamjodurinn), es farmognudr bar fljugandi (Odinn i arnarham) or Surts sokk- ddlum (djupum dal jotuns, Hnitbjorgum). 24. Pat erumk (er mjer) synt (å skildinum), at sonr Aldafodrs (Por) vildi snimma (pegar) offreista afls vid uri (sjonum) pafdan (pivfdan, volkadan) jardar reist (pveng; midgardsorm). 372 SKYRINGAR VISNA 25. Pvi at flestr fjolkostigr mæringr rædr flestu færa (færra) en pu vid son Bestlu (hjå Odni); hefk tekit til mords mærdar (= dråpu, kvædis um orustur, vig). 26. Nu hef ek greipat (gropad, fest) mart i midi burar Bors (Odins), arfa Bura (Borr var son Bura eda Burra). 27. Ek bid hugstoran foldar vord (Håkon jarl) heyra å dreggjar brim (61) fjardleggjar (steins) fyrda (dverga; 61 dverga = skåldsk.); heyr, jarl, Kvasis dreyra (kvædid). 28. Bergs geymi-lå (frelsandi bylgja) dverga (kvædid) gengr of alla Ullar ask (skjald-) -sogn (skjaldada menn) pess, es magnar hvot bod var byrgis (skjaldar) sorgar (sverds; er etur sverdi titt og oft\ 29. At lik bjors brikar (konunnar) ok mitt dauds væri borit i einn sal; rekkar nemi Dval- ins drykk (kvædid). 30. Ték Porsteini gedreinar (brjosts) gildi (drykk) grjot-aldar (dverga; dvergadrykkur = skåldsk.); båra Bergmæra (dverga; kvædid) glymr; ek bid lyda kyn lilyda. 31. Budumk = baud mjer; bjod = 16nd. 32. Mildingar hlydi; hefk gildi (drykk) hapta (godanna) beidis (herra; Odins); pvi (pess vegna) bidjum vér pagnar, at fregnum tjon (dauda) pegna (Haralds gråfelds og peirra). 33. Hårs lid = Odins d rykkur, skåldsk.; Gill- ings gjold = skåldsk.; hans = Håkonar jarls; hverlogr (Odreris logur) gålgafarms (Odins) =- skåldsk., kvædi. SKYRINGAR vfSNA 373 34. Rognis vågr (Odins v. == kvædid) eisar (fer hart) fyr mér; hafs alda Odreris (ein bylgja ur hafi O. — eitt kvædi) p^tr vid galdra fles (=songs sker, tiinguna); verk hagna (eru til nags, gagns og soma) visa (kgi) aldr (ætid). 35. Nu es pats Bodnar båra (kvædid) tér vaxa; pjodir jofurs (Håkonar jarls) gervi hljod i holl ok heyri fley bergvaxa (dverga skip, kvædi). 36. Er (Håkon jarl) verdid råda vingjofum, alls Sonar sad (skåldamjodurinn, kvædid) grær oss å sefreinu orda (tiingunni) of mæran kon (Hå-kon). 37. Egill (Volu-Steinsson), heyr mina glaum- bergs (brjosts) strauma Mims vinar (Odins; brjoststraumar Odins, skåldamjodurinn) glymja vid goma sker (tiinguna); mér es gefinn fundr (fengur) Pundar (Odins; jeg hef ort kvædi). 38. Seggir purfut (purfa ekki) ala ugg of minn brag; ek sn}> engu hådi i Vidurs (Odins) feng (kvædid); kunnum haga hrodrsmid. 39. Ték herreifum (glodum vid menn) Åleifi (Olafi på) gedfjardar (brjosts) lå (bylgju) Hild- ar hjaldrgegnis (Odins; brjostlogur Od. = kvædi); hann vil ek kvedja at Grimnis (Odins) gjof (kvædinu). 40. = 33 5—8. 41. Ek å til bædi sollinn(ångistarfullan) vind bergjarls (jotuns) briidar (g5rgjar ; g5rgjai' vindr = hugur) ok seinfyrnd skip dverga (kvædi) at senda eina (eina og somu) gotu. 42. Vadr Vidris arfa (Pors) lå vilgi (ekki) slakr å Eynefis ondri (skipinu, bordstokknum), es 374 SKYR1NGAR VISNA Jormungandr (midgardsormur) rakdisk at sandi (eftir sandbotninum). 43. Umbgord allra landa (midgardsormur) æstisk ok sonr Jardar (Por) 44. Brodir Vrosku (Roskvu; Pjålfi) stod vreidr; fadir Magna (Por) vå gagn; prottar steinn (hjarta) Pors skelfra (titrar eigi) vid otta, né Pjålfa. 45. Fadir Prudar (Por) leit hvassligum aug- um å baug brattrar brautar (midgardsorm); ådr æstisk oggs (fisksheiti) bud(hafid)at flaustt (båtnum). 46. Sifjar runi (Por) bjo snarla veidarfæri sin fram med karli (Hymi jotni); getum hræra hornstraum Hrimnis (skaldsk.). 47. Jardar seidr (midgardsormur) brå sva vidr, at hnefar Ulls niags (Pors) skullu ut at bordi; breidar syjur (baturinn; s\vja = bord i skipi) rcndu fram. 48. G^gir oflugbordu (gygjar; Por) forsk (for sjer, tok) hamri i hægri hdnd, på es of kendi (fann til) endiseids allra landa (fiskur, er lykur um alla jord, midg.ormur). 49. Medan gramr Bilskirnis (Por), hinn es samdit (samdi ekki) svik (i) hjarta, nam snart rjufa grundar fisk (orminn) med grandi gljufr- s keljungs (jotuns; hamrinum). 50. Porr hefr vardan Åsgard af prek med årum Yggs (åsum). 51. Ok enn ljoti hringr bordroins barda (skips) brautar (hafs; hringr hafs = ormurinn) stardi hardgedr nedan å haussprengi Hrungnis (Por). SKYRINGAR VISNA 375 52. Vel hafid, sundrkljufr niu hofda Privalda, haldit aptr ydrum eykjum (hofrunum) »of mær- ura sumbis simbli« [ovis skilningur], 53. Prøngvir kunnleggs (ættbålks) kveldrunn- inna kvinna (g^gja; Por) gein alinmunni(hond- inni, greipinni) vid pungum raudbita tangar pangs (jårnsiunnar; gein alinm. = greip). 54. Pjokkvaxinn piklingr (digur madur, Hym- ir) kvazk pykkja firinmikla hætting (åhættu) at hofgum megindrætti hafra njots (Pors). 55. Fulloflugr fellir fjallgauts (jotuns; Por) lét hnefa skjalla vid eyra reyrar leggs (steins) reyni (jotninum, Hymi); pat vas ramt mein. 56. Vidgymnir Vimrar vads (Por) laust hlusta grunn (hofudid) af frånum nadri vid hronnum. Hlaut o. s. frv. (sjå 14. visu). 57. Starkedi — Starkadi, af Starkodr o: Stark- Hodr. 59. Godriin (Gjukad.) vard sjålf bani suna (Erps og Eitils); snotr godbrudr (Skadi) nama una Vani (Nirdi, samlifi vid hann); Kjalarr(6d- inn) of tamdi mara (hesta) heldr vel; kvådut Hamdi spara hjorleik (orustu). 60. Grjotbjorn = Arinbjorn, vinur Egils. 61. På es jarla bågi(6vist hver) vildi byggva utrost (hin ytri, fjarlægari lond) Belja dolgs (Freys; skilning oviss), 63. Bodfrodr (orustu-kænn) Freyr ridr (ckur) fyrstr å borg (gelti) enum gulli byrsta til borg- ar (bålkastar) Odins sonar (Baldurs) ok styrir félkum. 64. Frægr ragna rein-våri (verjandi goda- brautar, Bifrastar, Heimdallr) bregdr rådgegn- 376 SKYRINGAR VISNA inn (rådspakr) vid (keppist å sundi vid) firna- slægjan Fårbauta mdg (Loka) at Singasteini; mogr åtta mædra ok einnar (Heimd.) rædr modoflugr ådr (en Loki) fogru hafn^ra (steini, Singast.); ek kynni(gjori petta kunnugt) mærdar påttum. 65. Edr (= Ennfremur) of sér å baugi »hell- is biaur hyrjar« (oskilj.; o: skildinum), es otti jotna (Por) lét of sottan (tor til) Grjotuna hang; Jardar sunr ok at isarnleiki (jårnleiknum, or- ustu), en måna vegr (himininn) dundi und hån- um; modr svall Meila brodur (Por). 66. Oli ginnunga (hauks) vé (bustadur; loftid) knåttu brinna fyr Ullar magi (Por), en grund vas endilåg hrundin Cslegin) gråpi (hagli), på es hafrar drogu hogreidar (pægilegrar kerru) haf- regin (hinn borna gud; Por) fram at fundi Hrungnis; Svolnis (Odins) ekkja (jordin) gekk sedr (lå vid ad gengi pegar, sedr = senn) sundr. 67. Baldrs of barmi (brodir; Por) pyrmdit (hlifdi ekki) par solgnum (grådugum) dolgi manna (jotni); berg hristusk ok bjorg brustu; upphiminn brann; ek fra Haka vagna (skipa) reinar (sævar) myrkbeins (steins, fjalls) vått (så sem pekkir stein; jotunn) hrøkkva mjok (kroft- uglega) moti (biiast til varnar), på es påtti (pekti, = leit) sinn vigligan bana (Por). 68. Brått flo folr randa iss (skjold ur) und iljar bjarga gæti (jotninum); bdnd (godin) ollu pvi; iraun (orustu) -disir vildu svå; hraundrengr (jotuninn) vardat (purfti ekki) at bida lengi padan (eftir pad) tids hoggs frå hordum of SKYRINGAR VISNA 377 riina (vini) trjonu trolis (hamarsins; Por) fjol- lama (sem lemur marga). 69. Belja bolverdungar (illra jotna) fjorspillir (Por) lét bolm (bjorn) olågra fjålbrs gjålbra (håttglymjanda hellis bjorn — jotun) lalla å randar holmi (skildinum, sem hann stod å); par hné gilja grundar (fjalls) gramr (jotun) fyr skorpum (hordum) hamri; en bergdana (jotna) brjotr (Por) bægdi vid (hnekti) jormunprjoti. 70. Ok hardbrotin hein Vingnis (jotuns)herju (gygjar) heimpingadar (pess er sækir gygi heim sem elskugi; jotunn) hvein (paut hvinandi) at Grundar sveini (syni, Por) i hjarna mæni (pol- fall; hofudid), svåt ståla vikr (heinin), edr (enn) olaus i hausi Odins burar, stod par of stokkin blodi Einrida (Pors). 71. Ådr olgefjun (Groa) gæli (reyndi med galdrasdng ad nå) et rauda ryds hælibol (hein- ina, sem eydir rydinu) or hneigihlidum hårs (hofdi) såra reiditys (guds, sem veitir [jotnum] sår, Pors); ek (skåldid) lit gorla pær of fardir (ferdir, gjordir) å Geitis gardi (skildinum); ek på baugs bifkleif (skjoldinn), fåda bifum (lit- um? eda sognum?) at Porleifi (spaka). 73. Logseims (sæprådar, midg.orms) fadir (Loki) red at hvetja felli fjornets (lifs) flugstalla goda (jotna; Por) heim an; Loptr (Loki) vas drjugr at ljuga; vilgi (ekki vel) tryggr (åreidan- legur) herprumu Gauts (Odins) gedrcynir (Loki) kvad grænar (ladandi) brautir liggja til veggjar viggs (huss) Geirrodar. 74. Gedstrangr (hugrakkur) Poarr (Porr) of lét skommum (skamma stund) Gammleid (= lopt, 378 SKYRINGAR VISNA Lopt, Loka) bidja sikgongu — peir fystusk at prysta Porns nidjum (jotnum) — , pas gardvitj- udr Idja (Por), rikri Gandvikr Skotum (jotnum), gerdisk (bjo sig til farar) endr fra Pridja (Odins, heiman) til setrs Ymsa kindar (jotna heima). 75. Rognir soknar (Pjålfi) vard fyrri i for med sagna (flokka) svip ti (sem setur i hreifingu; her-togi, Por) en arma farmr galdrs hapts (elsk- hugi Sigynjar, Loki), gorr (buinn til) meinsvår- ans (meinsæris); ek pyl granstrauma Grimnis (Odins vara-straumar == skaldsk.); gallopnis (arnar) halla (fjalla) Endils (konungs; jotuns; man (gygja) -tælir (Por) spendi ilja gaupnum (fotunum) å mo. 76. Ok gunnvanir gingu, unz frumse}rrir fridr- ar himintorgu (solarinnar) vargs (jotuns [i ulfs barn]) fljoda (gygja; frumseyrir peirra = I)6r kom til Gangs (jotuns, Ymis) dreyra (årinnar, Vimrar), pas bolkveitir Loka (Por; bolkv. = så sem hnekkir boli), brædi vændr, vildi bragd- mildr (bragd = afrek) brjota bag å brudi sef- grimnis (jotuns) måga (jotna). 77. Ok vegpverrir varra (sævar) hjalts (steins) Nonnu (gygjar; så sem eydir veg hennar = Por) vann fetrunnar (gat komist yfir) hlaupåar oltnar af hagli of gaupu ver (fjdll); mjok leid or stad æstr stokkvir urdar prjots (jotuns) breid- an stikleidar (årinnar) veg, par es pjodår fnæstu eitri (spudu fram eituvkoldum straumum). 78. Par settu [peir] skotnadra (stafina) fyrir i håfs mork (polf.; åna, årbotninn); né svåfu hal- ar hvélvolur (hnulliingarnir) byrmarkar (årinnar) målhvettar(slegnar svo ad songladi i); hlympél SKYRINGAR VISNA 379 (stafurinn) knåtti glymja vid mol, en fellihryn fjalla (årstraumurinn) paut, hoggvin hreggi (stormi), med Fedju (årheiti) stedja (grjotinu). 79. Njotr njardgjardar (megingj., Por) leit hall-lands (fjalls) mar (åna) falla sik of hard- vaxnar herdar; gatat (gat ekki fengid) en neytri råd fyr sér, pverrir Marnar barna (g^gja) lét megin vaxa sér til salpaks (himins), nema pyrri porns (jotuns) svira snerriblod (odir blod- straumar; åin). 80. Fridir eidsvara vikingar Gauta setrs (Od- ins setrs, Valhallar, peir Por og Pjålfij, gunnar snotrir, odu fast, en svardrunnit (rennandi yflr jardarsvordinn) fen flaut; hronn jardarskafls (fjallsins) purdi, blåsin hretvidri, af afli at herdi naudar (så er herdir neyd) åss haudrs (fjalls) rum (hellis-) byggva (jotna). 81. Unz Pjålfi kom sjålflopta (å lofti, Por bar hann) å skaunar (skjaldar) seil (haldandi sjer i skjaldarband Pors) med fta sinni (Por); pat vas aflraun himinsjola (Por); hrekkmimis ekkj- ur (gygjar; dætur Geirrodar) hådu straum stridan ståli (gerdu straum, erfidan stafnum); stophnisu (gygjar) steypir (Por) for stridlundr (hardlyndur) med vol Gridar. 82. Né dråpu dolgs akarn (hjortun) firum, vamras stridkvidjondum (sem hardlega hafna vommum), stall vid djupfalli glamma (ulfs) stodvar (fjalls) rastar (årinnar). Atli (Por) hlaut meira ogndjarfan, eirfjardan (eirfirdan, hlifd ar- lausan) hug; prottar steinn (hjarta) Pors skalfa vid otta né Pjålfa. 380 SKYRINGAR VISNA 83. Ok sidan gerdu sifuna (hjer um bil = eidsvara i 80. v.) sverds lidhatar (Por og Pjålfi) hlifar hardgleipnis (hardbands, skjaldarfetils) bords (skjaldar) dyn (orustu) vid barda Horda (jotna), ådr hrjodendr fjorupjodar (jotna) skyld- breta (jotna) hædi Hedins reikar (hofuds) skål (hjålm) -leik (orustu) vid »bylridar skytju« (6- skiljanl.). 84. Dolgferd kolgu-Svipjodar (hinir fjand- samlegu jotnar) dreif (flydi) fyr kneyfi nesja- drottar ( jotna; Por); flesdrott (jotnar) sotti å flotta i vå (hættunni);pås Jolnis (Odins) ættir (peir Por) stodu fasta (fastlcga), knåttu flodrifs (steins) utvés (Jotunbeima) Danir (jotnar) luta fyrir »funristis« (oskilj.). 85. Pars bersar (peir Por), bornir prottar bugum, gingu fram i Porn (jotuns) -rann vard blymr bellis bringbålkar (fjalls) Kumra (jotna); gnipu Lista (fjalls) hreina (jotna) blodr (Por) vas færdr i greypan fasta (ofæru) å bott risa kvånar (gygjar; ofan å bofud bennar; bun var undir stolnum); par vas grån (fjandsam- leg) fridsein (fridrof). 86. Ok prungu (råku bart) bråtungls (auga) loga himni (bofdinu) vid (upp i) trodi (pak) ballvallar (fjalls; hallr = steinn) salar (bellis); pær (dætur Geirrodar) trådusk håm (longum) fylvingum (sverdum); breggs våfreida (kerrunn- ar) hiifstjori (Por) braut hvåru tveggja hellis- sprundi hundfornan hlåtrellida (brjosts) kjol (hrygg). 87. Jardar konr (Por) nam kenna fåtida frædi; né mygdu (bnekktu ekki, bjeldu åfram) SKYRINGAR VISNA 38l Q ardeplis (steins) mærar (fjalls) legs (hellis) menn (jotnar) olteiti (gledi vid drykkju); ålm- taugar (bogastrengs) ægir (jotuninn Geirrodr), åttrudr Sudra (ættingi dverga), laust afli sodn- um tangar sega (bita; siunni) i gin angrpjof Od- ins (Por). 88. Svåt hradskyndir Gunnar (Por), langvinr Prongvar (Freyju), svalg hrapmunnum handa (greipunum) siu lyptisylg (hinn borna sylg> drykk, siunnar, siuna sjålfa) å lopti, pas os (glo- andi) eisa (sia) Hrimnis drosar(g^gjar) orprasis (prasir = så sem saknar og eiskar; jotuns) flo pjost (af reidi) af greipar brjosti til Prudar pråmodnis (Pors). 89. H611 prasis (jotuns) bifdisk, pas of kom breidu hofdi heidreks (jotuns) und fornan veggjar fotlegg (siilu) fletbjarnar (hiiss); itr gulli (stjiipfadir) Ullar laust mest meina nestu (siunni) nidr i midjan bigyrdil (belti) vegtaug- ar jotrs (= taugar vegjotrs; taugar, = dorgai% vegr = sjor, sævar-jotr, =jaxl, = steinn) prjoti (jotninum). 90. For (Por drap) gorva (fullkomlega) gramr Glaums nidjum (jotnum) med dreyrgum hamri; arin (steins) -Synjar (gygjar) salvanid (sem venst å ad koma i gygjar sal, jotunn) -bauti (sem drepur, Por) of hlaut sigr; fall brautar lids (fall brautargengis, skortur å hjalp) komat (kom ekki, vard ekki) tvividar (boga) toll- ur (Por), karms (vagns) tivi (godi; Pjålfi hjålpadi Por drengilega), så es of beitti bekk- rekka jotuns harmi. 382 SKYRINGAR YISNA 91. Herblotinn (dyrkadur) hneitir (dråpsmad- ur) ålfheims »bliku« (oski)j.) undirfjålfrs (hellis) kålfa (jotna) vå hogbrotningi skogar (grein, staf, Gridarveli) af afii; né måttu val-låtr (kletta) Lista (fjalls) -Rygir (jotnar) of bella aldrminkanda aldar (manna) steins Ellu (jotuns) lidfostum (sem hafdi goda hjalp d: Pjålfa). 92. Hvé skal ek leggja gjoldum (borga)gunn- veggjar bru (? skjoldinn) Ek sé trigg- laust^ (hættulegt) of far (vidureign) priggja ty- framra tiva ok Pjatsa å hreingoru (fågudu) hlyri (rond) hildar fats (skjaldar). 93. Snotar ulfr (ræningi; Pjazi) flo glammi at moli sagna segjondum (fyrirlidum) fyr 6- skommu i gomlum aemlis (arnar) ham; orn lettisk ar, pars æsir barn mat å seydi; bjarga gefnar (gygjar) byrgi (hellis-) -Tyr (jotnnn) vasa blcydi vændr. 94. Medaltålhreinn (hinn prettvisi) vas tivum tormidladr (så sem ekki vill gefa) beina (mat ar ; hjålmfaldinn hapta snytrir (frædari, Odinn) kvad hvat (eitthvad) valda pvi (ad ekki sodnadi); margspakr valkastar båru (blods) mår of nam mæla af fornum polli (trjenu); Hænis vinr(Loki) Arasa hollr hånum. 95. Fjallgyldir (lilfnr, jotunn) baud fedr Meila (Odni) deila sér fyllar (sadningu) af helgum skutli (bordi); Hrafnåsar vinr (Loki) hlaut blåsa; vigfrekr vingvagna (jotna) rognir (kon- ungur) let sigask ofan, par es vélsparir (hrein- lyndir) varnendr goda våru farnir. 96. Pekkiligr drottinn foldar (Odinn) bad fljott mog Fdrbauta (Loka) deila prymseilar SKYRINGAR VISNA 383 (bogastrengs) Vårar (Skada) hval (uxa) med pegnum, en bragdviss osvifrandi (ohlifinn 6- vinur) åsa lagdi at pat fjora pjorhluti upp af breidu bjodi (bordi). 97. Ok svangr facMr Marnar (jotunn) at sidan slidrliga (grådugt) okbjorn (nautid) af (sitjandi å) eikirotum, — , pat vas fyr longu — , ådr djup- hugadr herfangs hirdityr (Loki, sem vildi halda sinu) dræpi stongu ballastan vallar dolg (jotun) ofan medal herda. 98. På vard farmr arnia Sigynjar(Loki), så es 611 regin eygja (sjå) i bondum, fastr vid fostra Ondurgods (Skada; Pjaza); rå loddi vid ramman reimud (hofdingja?) Jotunheima, en hendr holls vinar Hænis vid stangar enda. 99. Sveita (blods) nagr (orninn, Pjazi) flo fengsæll of langan veg med frodgum tivi, svå at ulfs fadir (Loki) mundi slitna (var næstum slitinn) sundr; på vard of runi (godur viniir) Pors bidja målunaut midjungs (jotuns) fridar, hvat es måtti; pungr Loptr vas (lå vid ad væri) of sprunginn. 100. Åttrunnr Hymis (Pjazi) bad sagna hræri (Loka) sorgæran (orvita af sårsauka) færa sér mey, på es kunni ellilyf åsa; Brisings goda (= Brisinga, dverga) girdi (Brisingamens) -pjofr (Loki) of kom sidan Brunnakrs bekkjar disi (Idunni) i garda grjotnidadar (Pjaza). 101. Byggvendr brattra barda (jotnar) urdut (urdu ekki) hryggvir at pat; på vas Idunnr ny- komin sunnan med jotnum; allar åttir Ingvi- freys (æsir), gamlar ok hårar, gerdusk (bjugg- ust) at pingi; regin våru heldr hamljot. 384 SKYRINGAR VISNA 102. Unz (brjåladur texti); pu skalt vélum véltr Loki — Veidr (Por?) mælti svå — , nema leidir aptr mæra mey, stærandi mun (gledi) hapta (godanna). 103. Heyrdak svå, pat hugreynandi Hænis (Loki) — sidan sveik opt åsu leikum — , flo auk- inn hauks bjålfa (ham), ok lomhugadr fadir Marnar (Pjazi), ern fjadrar blads leik (flug)- reginn, lagdi arnsug at oglis (hauks) barni. 104. Skopt hofu skjott brinna, en ginnregin skofu (hefludu, tegldu og fengu spæni), en sonr greipar bidils (jotuns; pjazi) svidnar; sveipr (hastarleg breyting) vard i for. Pats of fått (målad) å minni fjalla Finns (jotuns, Hrungn- is) ilja bru (skildinum). Ek på o. s. frv. (sjåTl.v.). 105. Ungr skjoldungr stigr aldri j af nm ild r (seni Magnus) å skildan (skjoldum pryddan) vid (skip) und gdmlum Ymis hausi (himni); rausn pess grams vas gnog (ærin). 106. Bjort sol verdr at svartri (svdrt) o.s.frv.; erfidi Austra = byrdi A. = himininn. 107. Alis engi bodvar hvatr landreki verdr ædri né betri brædr (brodur) Inga (Sigurdi munn) undir solar grundu. 108. =65. Blodi = brodir. 109. Hvégi es ek spyr ramman visa (Hversu ramman sem o. s. frv.) — så rædr fyr veldi — , Draupnis drogar (hringa) dis (kona), fagnar valdr vagnbrautar (himinsins) mér. 110. Hinn es varp augum fddur Ondurdisar (Pjaza) å vida mundlaug (skål) vinda (himininn) of (yfir) sjdt (bustad) margra manna. SKYRINGAR VISNA 385 111. Fjarri hefr (pad er langt fra), at fædisk d^rri flotna vordr å gjålfri kringdum élkers (himinsj botni (jordu); hverr madr leyfir håfa æfi hringvarpadar (Eiriks goda). 112. Ek kved helgan ræsi (konung) hås heim- tjalds (himins) fyrr en fyrda at peima(pessum) brag, pvi at hann es d^rri; mærd (kvædid) tésk fram. 113. D}vrr konungr dags (sålar) grundar (himins), hjalp d^rum Hermundi (liklega: 111- ugasyni). 114. Sadr (sannur) stillir (kgr) soltjalda (him- ins), hjalp snjollum Rognvaldi (Orkneyjajarli). 115. Kniitr (hinn riki) verr jord (land sitt) sem alls drottinn itran fjalla sal (himininn). 116. Manvits frodr Mikåll (erkiengill) vegr pat es pykkir misgort ok alt et goda; tyggi (kgr) solar hjålms (himins) skiptir sidan seggj- um (p. e. milli himnarikis og helvitis) å dæmi- stoli. 117. Nu es ålfrodull (sol) elfar (gullid) of folginn i liki (likam) modur jotna dolgs (Pors; i jordu); råd rammrar (voldugrar) pjodar (kon- unganna, Haralds gråfelds og brædra hans) eru rik. 118. Råd (hjonaband) lukusk sidan, at så snjallrådr konungs spjalli (Håkon jarl) åtti einga- dottur Onars (Jord, landid, Noreg), vidi grona. 119. Stefnir stodvar (hafnar) hrafna (skipa; Håkon jarl) gat teygda at sér breidleita brudi Båleygs (Odins; jord) [med] rikismålum ståla (orustu). 25 386 SKYR1NGAR VISNA 120. Hersa glddudr (kgr) bindr utan vid elg- vers (lands) enda (strondina) far gotna vid botni hreins (tærs) hafs hufi ronum. 121. Pvi hygg frægjan (frakkna? spjota) fleygjanda (Håkon jarl) mjok traudan at låta Auds systur (jord, Noreg) eina (sleppa henni); jord ferr und itran menpverri (Håkon). 122. Darrlatr (spjot-latr) dåsi (onytjungur) hefir stadit fjarri, på es dolgljoss (sverds) skynd- ir (hermadur) tok endr (fordum) elju Rindar (Jord) omynda (mundlausaj. 123. Ymis blod (hafid) gnyr utan å eyri — — — godra fa rn. 124. Huna hogdyr skipid) berr vestan våg- prysta bogu of log; ek vætti lands fyr brandi (stafni); hvalmæni (hafid) skefr (særok er). 125. På es fols (snjohvits) fjallgards hardar rokur (byljir) ofu ok tættu élreifar (stormgladar> Ægis dætr of alnar vid frost. 126. Urs vol Gymis volva (Rån) færir bjorn undinna festa (skipid) opt i Ægis kjapta, par es båra brestr. 127. En sægnipu (bylgju) Sleipnir (ski])id) slitr urdrifinn brjost, runnit raudum steini (lit ». or munni hvitrar Rånar. 128. Hardr élvindr hefr hrundit skipi ort fra jordu; svana strindar (hafs) blakkr (skipid) lætr snægrund (Island) sokkva i sog. 129. Mafgr stirdr keipr riss, en dorgar dyn- strond (hafid) drifr i svig londum; stog verda stundum spend fira greipum. SKYRINGAR VISNA 387 130. Grånn (grår) holmfjoturr (haf) skytr Heita (sækgs) hrafni (skipinu); snekkju stafnar bera gollna spånu; jdfri es su ferd gofug. 131. Haustkold holmrond (hafid) skotar héld- um (hjelugum) varar ondri (skipi). 132. Sverrigjord (sverri = dynjandi) svalra landa (hafid) springr sundr fyr bordum. 133. Kveda (menn segja) niu skerja brudir hræra hvatt hergrimmastan (mannskædan) ey- liidrs (hafs) Grotta lit fyr jardar skauti, pær es fyr longu molu Amloda meldrlid (hafid, p. e. settu hafid i hreifingu sem kvern væri snuid); baugskerdir (mk) ristr lungs (skips) bardi skipa hlidar bol (hafid). 134. Ramr reksaumr viknar i flugastraumi, par es Rakna (sækgs) bifgrund (hafid) bleikir (hvitnar); duks (segls) bol (vindur) hrindr rifj- um å stag. 135. Godblid Glens bedja (solin) vedr med geislum i vé gydju; sidan kemr ofan gott ljos grånserks (hins gråserkjada) Måna. 136. Hvargi es (Hvar sem) har vafrlogi heims skala (himinsins; solin) sveimar of orum hnoss- vin, Reita borgar (sævar) bål (gull-) -grimmust- um. 137. Ljotir Fornjots synir (vindarnir) toku fyrst til fjiika. 138. Ek ræd (gef)blindum manni unad(gledi) penna Vindsvals mog (vetur). 139. Seimorr (gjafmildur) siggædir (hermad- ur) vas sidan pann ormstrega (vetur) i l3rånd- heimi; pjod veit pinar sannar idir (idjur). SKYRINGAR VISNA 140. Ulfs tannlitudr (hermadur), skulum glitra sverdum orum lipp; eiga at drygja dåd i dal- fiska (orma) miskunn (sum ar). 141. Of pak olna (fiska) bekks (sævar) eld (gull) af jofri (Birni ad Haugi); pat gaf [hann] mer med fjdrnis (hjålms) fylli (hofdinu) vid (fyrir) fjalla stillis (jo tuns) drykkju (skåldsk., kvædi). 143. Fallsol (sol, sem getur fallid) bråavallar (ennis) Fullu (ennisél F. = gull) skein å Ull- arkjols (skjaldar) fjollum (hondum) skåldum of al Ian aldr Håkon ar (go da). 144. Margr mordeids (sverds) fårbjodr (her- madur) of hlaut of morgin Freyju tår (gull) at fleiri, par es feldum val; vårum par at. 145. Par es Mardallar gråtr (gull) liggr milli skurda (å oxinni); berum Gauts (Odins) megin- hurdar (skjaldar) galla (oxi), prutinn dalrey da r (orms) låtri (gulli). 146. Roda (sækgs) ræfrs (skjaldar) ramsvell (6x) pverr eigi (verdur ekki ryrara) fyr augna regni (tårum) Ods bedvinu (Freyju; verdur ekki ryrara fyrir gullid, sem å pvi er); konungr eignisk svå elli. 147. Ek knå styra (eiga) hrodrbarni Hornar (Fre}rju; hnoss), gollvifidu (gulli logdu); hlutum dyran grip; gjålfrs brandr (gull) prymr (er fast) å hlifar grandi (oxinni); Freys nipt (systurdott- ir; hnossin) berr bråa driptir (tår) modursinn- ar (gull); gunnar svans (hrafns) gædandi (her- madur) unni mer Froda fostr såds (gullsins). SKYRINGAR VISNA 389 148. N^t vorn (hjalp) visa budumk (baudst mér) 611; pat var nålægt sævarskåla; ek ofhrosa vel pvi barni Njardar dottur (Freyju; hnossinni; — fyrsta setningin ekki alveg viss). t r 149. Ognpnidr Våfadar (Odins) ping (orustu) prøngvir (hermadur), så es ofrar erring (er dug- legur), gaf mér prottoflga (m. t. t. oxarkraftsins) dottur Vana-brudar (hnossina); rikr mækis mot- valdr (herm.) leiddi mey (dottur) Gefn ar (Freyju; hnoss) å be6 skaldi, drifna Gautreks svana (skipa) brautar (sævar) glodum (gulli). 150. Pann åtta ek pridja vin 6ni6ra6an (6- lastadan, lofadan) verstan vast-undirkulu (steins) Åla (jotuns) rodd (gullinu), en baztan mér. 153. På es Volsunga drekku (eiturs) hrøkkvi- åll (all, sem hrekkur, lidast; eiturormur, midg.- ormur) hekk of hrokkinn å ongli fangboda (motstodumanni) flotna forns Litar (jotnanna; Por). 154. Jormunrekr knåtti e6r (ennfremur) at vakna vid illan draum me6 dreyrfåar (blodugar) drottir i sverda flaumi (orustu); rosta yard i ranni hofudnidja Randvés (Jormunrekks), på es hrafnblåir barmar (brædur) Erps of hefndu harma. 155. Dogg hræva (blod) soknar alfs (Jorm.) flaut of set i golfi (herberginu), pars hoggnar hendr sem fætr vid (med) sveita of kendusk (såust); [hann] fell at hofdi i olskåla brunn (61- id, sem flodi yfir alt), blandinn blodi; pat es of fått (målad) å Leifa (sækgs) landa (sævar) runna (skipa) Jaufi (skildinum). 390 SKYRINGAR VISNA 156. Par standa naglfara(sverds) segls (skjald- ar) siglur (hermenn), andvanar (an) saums, svå at gerdu gyrdan (umgyrtu) golf holkvis (huss) så (sængurklefann) fylkis; peir Hamdir ok Sorli urdu snemst (pegar) bardir samråda (eftir sam- eiginlegu rådi) hordum Hergauts (Odins) vinu (jardar) herdimylum (steinum). 157. Ståla flaums støkkvir (Jorm.) lét mjok stydja (berja) Gjiika nidja, på es vildu næma (svipta) Fogl- (= Svan) -hildar mun (åst, elskuga; Jorm.) fjorvi, ok allir launa Jonakrs sonum blåserkjar (brynju)birkis (sverds) fagrgotu (skin- andi sår); ennihogg ball ok eggjar. 158. Pat fall flotna sék å fogrum randar botni (skildi); Ragnarr gåfumk (gaf mér) Ræs (sækgs) reidar (skipa) måna (skjold) ok fjold sagna (å honum). 160. Ludri = kvarnarstokknum ; grjå = hins gråa; hét o: Frodi. 161. 1 — 2 er vist afbakad og vantar eitthvad å eftir; léttum = leggjum i lag, 162. Snudga = sniidugum, sem sn5'st. 164. Pvi = af peirri orsok (po at o. s. frw). 165. 4. vo. er litt skiljanlegt (ætti helzt ad vera: lengur en gaukar yfir sal). 167. nidjar = forfed ur. 168. Kæmia = eigi hefdi komid; mæli — maladi; ef o. s. frv. — ef vid hefdum ekkert vit- ad til hennar ådur. 169. leikur = stallsystur. 170. hofga = hofugum, pungum. 171. folk = orustu; beiddum — veiddum. 173. koppum, af kapp; skordu = skorudum. SKYRINGAR VISNA 391 174. dolgs (fjandskapar) sjotul (sem lætur sjatna) = kvornin, malandi frid. 175. mitt of létti = mitt verk hætti nu. 176. 1—2 oljos. 177. vigspjoll = orustu-bodi. 178. 7—8 afbakad og oskilj. 183. Ek fra, at Froda meyjar molu fullgoliga grafvitnis (orms) bed (gull); stillir lætr grid slitna golli; fogr htyr (sidur) øxar minnar, feldr- ar vid hlyn (tréskaftid), bera pann Fenju meldr; fé mjuks konungs dyrkar (gerir d}'rrlegan) brag- ar styri (skåldid, mig). 184. Flotna fjol gladar (gledst) vid Froda mjdl. 187. Imunlauks (sverds) Ullr (mk), bårum of alla æfi Håkonar (goda) F^risvalla fræ (gull) å hauka fjdllum (ormunum). 188. Jofurr sær (såir) bjartplogadan (hér um bil = bjartan) brattakr volu-spakra (spakra å lidunum) bauga (armana) inndrott sinni Yrsu burdar (Hrolfs) ord (sådi; gulli); lastvarr land- reki eyss ljosu Kraka barri (gulli) mér sjålfum å hauks kålfur (armana), hlémildar holdi (holdi vaxnar). 189. På es ek raud Reifnis (sækgs) ræfr (skjaldar) vita (sverd) fyr Svold til audar (tilad få aud), bar ek saman haugpok herfylgins Holga (gull) baugum. 190 — 92 alt gullskenningar. 193. Gegn gramr kastar digulfarmi (gulli) å glæstar valstodvar (arma) pegnum; gefr armleggs eisu (gull). 392 SKYRINGAR VISNA 194. Landfrækn jofurr Lundar (danskur kgr) knå granda lidbrondum (gulli); ek hykka (hygg eigi) rekka ræsis of prjota Rinar grjot (gull). 195. Bædi sjods snær (silfur) ok geima eldr (gull) liggr tveim megin bjargs (hamars) blod- eisu (oxarinnar); ek å at mæra søkkva (Q and- manna) stridi (hnckki). 196. Haflcygr (gull) prymr (liggur) dægr hvert of hvitum digulskafli (silfri), en Heita (sækgs) blakks(skips) hlyrskildir (sem prydir skip skjold- lim) rædr mildu (gjofmildu) hjarta; aldri må bræda (brådnar o: tapar sjer) snæ skala (silfri d) fyr als hrynbrautar (sævar) eldi (gullinu); folka fellir (herm.) vidr (vinnur) 611 framrædi (fremd- arverk). 197. Handa hrauns (gulls) gladsendir (mk) ser å seima ry ri (mk), at sigdis (orms) latrs (gulls) Hcrmodr (mk) atti godan fodur. 198. Ek parf at njota gédmennis(ljufra manna) gunn arglod- (sverds) brjotanda (Olafs helga); hér es inni alnennin inndrott med svinnum gram. 199. Gollsendir (mk. skåldid) lætr grundar hljot njota Yggs mjadar (skåldsk., kvædis); hans mæti knå ek hljot a (fyrir); pcngill gladar her drengja. 200. Gollvorpudr (mk) vidr (vinnur) hird holla sér . . . grams med gerdum. 201. Gollstridir (mk) verpr armleggs glodum (gulli); konungr gefr raudan aud; eydir opjodar bregdr (gefur) Grana farmi (gullinu), 202. Ek gat (fjekk sem vin) gollskata (orlåtan hofdingja); tøgdråpa es gor of gunnvita (sverds) SKYRINGAR VISNA 393 gotu (skjaldar) gråps (orustu) leygs (sverds) bor (mk). 203. Vidblinda galtar (hvals) salts svalteigar (hafs) raf (gulls-)kastandi (mk) mun lengi muna reyrpvengs (orms) rastar (gulls) selju (kvk.). 204. Ftygr (konan, Helga) vas alin at rogi fira bornum; gunnar runnr (Porsteinn) olli pvi; ek vas odgjarn at eiga auds låg (konuna, Helgu). 205. Ek hef skafna (heflad) odar lokri (tung- unni; lokarr = hefill), vandr verka (af verk, kved- skapur), stef-knarrar (kvædid) branda (eig. stafn, upphafid?) dlstafna (olkera) Bil (konunni), væn skala mork (kona). 206. Pli munt, gronn flods furs (gulls) hirdi- sif (kona), brjotask vid gæfu pinni sem fleiri Hjadninga grjots (gulls) trodur (konur). 207. Fjardbeins (steins) skorda (kvk) vas færd i afarhrein fot; naddfreyr (mk) slong n^ri nist- ing (kåpu) of mjadar Hrist (kvk). 208. Allir draumar mildrar mens mjukstalls (arms) Synjar (kvk) hafa logit at mér; sjå (pessi) straumtungls (gulls) veltistod (kona) hofumk stiltan (hefur komid mjer i vanda). 209. Pvi at ek hef lagit mark hols hramma hrynbåls (hols gullhrings) bjarkar (konu) å Billings burar (dvcrgs) full (kvædi), pats ek berk fram. 210. Fagrbuin aura eik (kvk) stendr fyr (hindrar) orum leiki (gledi). 211. Ognrakkr målma dynskurar (orustu) ålmr (mk), okkur hugrekki skalat dvina i landi; svå baud lins lind (kvk). 394 SKYRINGAR VISNA 212. En frånleitr (med eldsnor augu) stord- ar stirdpinull (midg.ormur) stardi fyr bordi å frons leggs (steins) folka (jotna) reyni (Por) ok bles eitri. 213. Mordteins (sverds) meidr (Sigurdr jarl å Hlodum) es ædri morgum (en margir til sam- ans) i fleina dyn (orustu); hjorrfær hildiborrum (orustufusum) Sigurdi jarli hjarls (lands). 214. Enn riki randfårs (sverds) rækilundr (Hå- kon jarl) brumadr (groinn) håri stendr Ullar ask (skjaldar-)pollum (mdnnum) austr (i Noregi) at mikln trausti. 215. Reggbuss (kgr, regg = skip) bad Ryg ja leggja sanian randir (berjast) ondurt røkr; rog- sk5rja (skjalda) regni (orustunni) helt gegnum haustnott. 216. Gjofrifr asfreyr (herm., os = orusta; likl. Vagn Åkason) gekk i golli stokna sæing meyjar; Håars (Odins) drifu askr (herm.) vidr ærinn proska, 217. Kom pli heill, svå kvaddi brynja hand- ar svella (silfurs) hlyn (herm.). 218. Als ek hef einrådit bjoda Porsteini bod- gædis (Odins) ognstodvar (brjosts) ægi (kvædi); hjorva borr (mk) rædr til pess. 219. Ygr ognarstafr (herm., Ol. helgi), heltu lådi fyr tveimr jofrum vid kyn beima, par es hrafn né svalta; estu hvatrådr. 220. Audar porn (mk) hlod ungr punga val- kostu fyr ornu, en hirdmenn tédu (hjålpudu) håla ara grenni (herm.). SKYRINGAR VISNA. 395 221. Gramr hådi geira hregg (orustu) vid seggi, par es bengogl (orvar) gniidu at Skoglar dyn (i orustu); raud ben fn^stu blodi. 222. Ok så halr bar hosvan (gråan) hris- grimnis (ulfs) serk at Håars (Odins) vedri (or- ustu). 223. Ek potta år (fordum) Gunnar hyr (sverds-) runnum (herm.) vel hæfr at Hlakkar drifu (or- ustu), på es vårum æri (^ngri); pat es sagt. 224. Hraustr pengill lætr Hildarsegl (skjold- inn) taka mestum Gondlar glymvindi (vopna- drifu), par es strengjar hagli (orum) drifr; hjorr gnestr. 225. Né hlédut (vermdu ekki, hlifdu ekki) sigbjarka (herm.) serkir (brynjur), fast of sédir (saumadir, tilbiinir), sommidjungum (hermonn- unum) vid Hogna skiirir (moti åråsum) romu Hårs (Håkonar jarls). 226. Setja oddnets (skjaldar) pinul (rond ; reisa rond) vid odda gn^s æsi (hermanni). 227. Fjandr grams hnigu und arnar hramma at Gondlar glym (i orustu). 228. Herr lattisk at ganga med Hangatys (Od- ins) hottu (hjålma) fyr brekku; peim pottit pekkiligt at hætta. 229. Hjålmfaldinn gunndjarfr Biii, hinn es for sunnan i Gunnar gn^ (til orustu), okhjaldr- rorr Sigvaldi baud hildi. 230. På es brynju Vidurr (Håkon jarl) vard at kasta hringfåum (slitnum?) Hanga (Odins) hrynserk (brynju); Roda (sækgs) rastar (sævar) rid- (ruggandi) marar (skip) hrudusk. 396 SKYRINGAR YISNA 231. Hart Egils våpna (boga) hryngråp (gråp == hagl; drvar) brestr olitinn (mikillega) å Hamdis skyrtum (brynjum) fromum unndyrs (skips) runnum (hermannanna). 232. Padan (Af pvi) verda bjort Sorla fot (her- klædi) rjodask i blodi fyrda; ek fregn gorla pat; benfur (sverd) . . . meil-skurum (orustum). 233. Hlakkar tjalda (skjalda) hefjendr (menn) heldu nefjum saman ok Hildar veggs (skjaldar) hregg (orustu) -nirdir (menn) hjoggusk til skeggjum. 234. == 146. 235. Ætt Olafs (ættingi 6.) rydr skipasolar (skjaldar) leyg (eld; sverd) å ægi. 236. Så dagr vas fridr, es alinleygjar (gulls) fleygjendr(hinn gjafmildimadur)prungu (stungu) fogru hlyrtungli (skildi) mer i hringa hangferil (hond). 237. Svå skaut gegn geira gnystærir (herm.), i gognum steinfarinn (steindan, litadan) barda gård (skjold) sem næfrar; så vas gunnar æfr. 238. Ullar skips (skjaldar) él (orustur) ganga of yngva (koniing) med fullu, par es samnagla siglur (sverd) slidrdukadar rida. 239. Hrafnketill, vilid heyra, hvé ek skal leyfa Prudar pjofs (Hrungnis) iljablad, hreingroit steini (steint, litad), ok pengil. 240. Nema svå at enn mæri mogr Sigurdar (Ragnar) vildi god g,jold ens gjalla Hogna meyj- ar (Hildar) hjols (skjaldar) baugnafads (med baug fyrir (hjol)nof). SKYRINGAR VISNA 397 241. Ræsir brodda ferdar (herm.) sér raud- ljosa baugjord (skjold) fljuga i tvau; bjugrend rit en hvita brestr sundr. 242. Baugr es sæmstr å beru (skildi), en orvar å boga. 243. Gunnr svall, på es Gridar glad- (hest; ulf) fædandi (herm.), hinn es beldi styr, gekk med gjallan Gauts (Odins) eld (sverdid); Urdr komsk or brunni. 244. Fulloflug fjalla Hildr (gygur, Hyrrokkin) lét hafsleipni (skipid, Hringhorna) pramma fram, en hjålmelda (sverda) gildar (menn) Hropts (Odins; 4 berserkir Odins) feldu (veltu um) mar (hestinum, o: ulfinum, sem Hyrrokin reid). 245. Foldar vordr (kgr; Haraldr graf.) lét heinpyntan brynju hryneld (sverd) hvina at pat, så es vardi sik fyrdum fjorn- (firna) -hardan (hardlega). 246. Ek på raudra randa is (sverd), drifinn Freyju hvarmpey (gulli), at rådvondum visa; berum hjålms grand (sverdid) i hendi. 247. Ræfils (sækgs) fold- (sævar)viggs (skips) ridendr megu sjå, hvé drekar (ormamyndir), fagrt of skornir, liggja rétt vid brå fjornis (hjålms) Gridar (oxarinnar). 248. Minn æfr, bords (skjaldar) myrkdreki marka(ormur; spjot) knå at leika eikinn (åkafur til mords) å lofum aldar (minum), par es \'tnr finnask. 249. Hjors brak (orustu) -rognir (Håkon jarl) skok bogna (af bogi) hagl (orvarnar) or Hlakk- ar seglum (skildi); opyrmir (f. ofp. = så sem hlifir lifi, fædir) varga barg rakkliga fjorvi. 398 SKYRINGAR VISNA 250. Ok geirrotu (orustu) gotvar (klædi; her- klædi), jårni sédar (saumadar), hlédut (hlifdu ekki) hanga gagls (hrafns) hungreydondum(her- manni) vid strengjar hagli (orvunum). 251. Kvådu pik, landvordr Horda (Har. graf.), litt låta ged fålma, es brynju hagl (drvar) brast i benjum; ålmar (bogar) bugusk (beygdusk, voru spentir). 252. Ok æda ofperris (blod-lats) oskrån (Hildur) hugdi at færa pat boga vedr (orustu) fedr sinum til fårhuga, pa es hringa hristisif (Hildr), eu bols of fylda, bar hålsbaug orlygis (orustu) draugi (herm., Hogna) til byrjar drosla (skipa). 253. Su dreyrugra benja bætiprudr (Hildur), bauda mætum hilmi men til blcydi at målma moti; sva lét (hun) ey (ætid) sem letti orrostu, pott etti jofrum at sinna (fara) med (til) algifris lilfs (Fenrisulfs) lifru (systur; Hel). 254. Lyda stillir, landa vanr (o: sæ-konungur); letrat stodva glamma mim (fognud ulfa, mann- fall) hod (i orustu) å sandi — pa svall heipt i Hogna — , es prottig premja prym (orustu-) regin (hermenn) sottu Hedin, heidr en peir of tingi (tæki vid) svira hringa (hålsmen) Hildar. 255. Ok fordæda (medal) fljoda, fengeydandi (hindrandi sigur), nam rada i holmi lyr hond brynju hvedru (oxar) Vidris (herm.); allr herr radarålfs (rod = skip; sækgs) gekk reidr fram und (med) kyrrar Hjarranda hurdir (skjoldu) af skeidibrådum Reifnis mari (skipinu). SKYRINGAR VISNA 256. På sokn må kenna å Svolnis sal- (Val- hallar) penningi (skildinum) ; Ragnarr o. s. frv. (sem v. 158). 257. Ek rudda fordum mér til landa sem jarlar; ord lék å pvi med Vidris vandar (spjots) vedr (orustu) stofum (monnum). 258. Hardrådr hrjodr ens bleika båru fåks (skips; Haraldur hårf.) lét barnungr prungit skipa bordum å log hæstrar tidar (pegar mest reid å). 259. En pott 611 pjod segi skaldi (mér) penna ofrid sunnan, hlodum (hled jeg) Geitis mar (skip- id) grjoti; vér nennum (forum) gladir. 260. Sigrakkr (orustudjarfur) Sveins mogr (Knutur riki), komt sudlongum Sveida (sækgs) hreinum (hreindyrum; skipum) å Solsa (sækgs) bekkjar (skip) trod (sæinn); sunds dyr (skipin) lidu frå grundu. 261. Solbords goti (skipid) lét sveggja (sigldi) nordan fyr Siggju; gustr skaut Gylfa (sækgs) rastar glaumi (hesti; skipi) sudr fyr Aumar; en sædings slod- (hafs) goti (skipid) lagdi bædi Kormt ok Agdir fyr skut; lauks(siglutrjes)hestr (skip) od fyr Lista. 262. Rastar vetrlidi (skip) od fast fjardlinna (skips) fannir (bylgjur); buna iugtanni (bjorn; skip) hljop of hvals rann-(sævar) gnipur (bylgj- ur); flods bjorn (skip) gekk fram å fornar haf- skida (skipa) slodir; skurordigr (sem reisir sig i skur) skordu bersi (skip) braut skers glymfjot- ur (hafid). 400 SKYRINGAR VISNA 263. Slid sneid fyr vida Sikilcy; vårum på priidir; vengis hjortr (skipid) skreid vel til vånar brynt und drengjum. 264. Pydr bangs fi idstøkkvir (orlåtur madur), drengr (jeg)getr peygi vesa lengi med pér, nema nøkkut fylgi pvi; buum flods elg (skipid). 265. Hvat munt, hengiligr, kinngrår karl, mega vinna med drengjum å hals øtri (skipinu), pvi at kraptr pinn forlask. 266. En hoddvønudr (skåldid likl.) hlyddi Porsteini; ek em hollr blunnvitnis (skips) runni (mk) til beinvandils (sverds; bermdar- spjalla (reidra ørda; orustu). 267. Ungr før (Eirikr jarl) mjøk sid of dag Meita litvers (sævar) skidi (skipi) med jofnu gengi (fylgd) at møti frømum hersi (Tidenda- Skofta). 268. Ok lid Høgna øk hlunns vøgnum (skip- um) å Heita (sækgs) fannir (bylgjur) af mødi (i reidi) ept itrum fløds hyrjar (gulls) støkkvi (Hedni). 269. Hlunns bafreidar (skips) hlædir (mk) vas i skirnar brunni, så hoddsviptir (hodd = gull; mk), es fekk hæsta giptu Hvita-Krists. 270. Svå hefr ramr konungr Roms (Kristur) remdan sik løndum setbergs landa (heidinna goda; befur lagt undir sig beidin lønd, kristnad pau); kveda [bann] sitja sunnr at Urdar brunni. 271. Måttr munka drøttins (Krists) es mestr; god (gud) aflar (megnar) flestu; rikr Kristr skøp alla verøld ok reisti Rums holl. SKYRINGAR VISNA 401 272. Glyggranns (himins) gramr (gud) skop grund ok himna sem dyggvan her; Kristr, einn stillir aldar, må of valda ollu. 273. Heims hrots (himins) ferd (englar) ok lid beima tytr helgum kriizi (krossi); einn sol- konungr es hreinni en 611 onnur sonn d^rd. 274. Hrein himna hird (englar) lytr Måriu sveini; mildingr drottar (Kristur) vinnr sannan dyrdar matt; hann es madr ok god. 275. Mætr måttr gods vinar es betri, en menn of hyggi; po es orr engla gramr ollu helgari ok dyrri. 276. Endr réd Jordånar gramr (gud) senda fjora engla or lopti; fors (åin, vatnid) po (pvodi) heilagt skopt (hår) å heims hersi (Kristi). 277. Ek hef bænir fyr beini bragna falls (herm.) vid snjallan vord Grikkja ok Garda (gud); svå launak jofri gjof. 278. Himins d^rd lofar holda stilli (gud); hann er alls konungr. 279. Liknbjartr umbgeypnandi (sem greipar um, heldr i hendi sjer) alls heims, så es gætir landfolks, lét opnå himinriki fyr snjollum gram. 280 = 5, 5—8. 281. Hilmir und hjålmi raud heina laut (sverd) å Gautum; par vard grundar vordr of fundinn i gny geira. 282. Hår, hugreifr hirdar stjori skyli leifa sonum arf ok odaltorfu sina; pat es 6sk min. 283. Gedsnjallr foldvordr berr snaks fald (ægishjålm) of'fræknu skarar (hårs) fjalli (hofdi); greppr (skåldid) telr fyr gumnum frama Ilorda konungs. 26 402 SKYRINGAR VISNA 284. Drott nemi, hvé snarlyndr konungr jarla sotti sæ; eigi praut ofvægjan (hardvitugan) gram bægja vid (hnekkja) ægi. 285. Heill, sokn-orr konungr ok svå pinir snjallir huskarlar; menn hafa od minn, gorvan vid lof, i munni. 286. Fullafli (sem hefur fult afl, vakl) bidr fyllar hilmis stols (pess ad fylla konungs stol, verda konungr; um Einar pambarskelfi); ckfinn at opt drifr minna huskarla lid å hæla jarli. 287. Pat vig fra ek vcrdung (hird)jofurs gcrdu n\'la (nylega) å vatni, en ck tcl næst cngi en smæstu nadda cl (orustur). 288. Pågi vas fyr malma kvedju (orustuna, vid Nesjar) å strcngjar jo (skipinu) som mær bæri pessum heidpegum (målapiggjendum) peng- ils mjod. 289. = 198. 290. Gunnrikr grams runi (jarl; Hakon), hinn es likar hvot, lætr heiptbrådr (æstur til orustu) Hogna vådir (brynju), slegnar hamri, glymja of sik. 291. Budlunga måli (jarl) lætr huflangan stjor- vidjar skæ (hest; skip) stydja (reka) ståls hlemmi- sverd (stafnbrandinn) vid (mot) hardri dufu (bylgju). 292. Minir ungir synir taka bera syn(audsæ) pung mein (sorg, hrædslu) of mik, of (ut af) enda (låt) pess mordkends (herskås) pengils sessa (jarls). 293 = 118 v. SKYRINGAR VISNA 403 294. Sonr sannreynis Haralds (hårf.; Sigurd- ur Grjotgardsson Hladajarl) heyri å; lætk orr uppi mina fentanna (steina) Syrar (Freyju; gygj- ar) greppa (jotna) jastrin (61; skåldsk., kvædi). 295. Jårnsaxa vedr (orusta) vex fedr (fodur Olafs (Haraldi hardråda), svå at hvert hard- rædi es vert hrodrs. 296. Jarizleifr of så, hvert (i hvada ætt)jofri brå; htyri (brodir, hér: hålfbrodir) ens helga, frams grams hofsk (fjekk heidur). 297. Andadr es så, es brå of alla (bar af 611- um), haukstalla (hofdingja) konr, Haralds brod- ursonr (Magnus godi). 298. Herparfr Heita konr (jarl) réd gerva hleyti (mægd) vid mik; styrk jarls mægd lét of orkat oss frægdar af pvi. 299. Punngor sverd bitu kind Rognvalds ens gamla fyr sunnan Mon, en par purdu (pustu) ramlig folk und randir. 300. Firr itan ættbæti allriks Torf-Einars meinum, god, en ek bid dyrum tyggja trura likna (obifanlegrar nådar). 301. Né mun verda ættstudill ættar Hildi- tanns (danskur konungur) in mildri ognherdi (en konungurinn, sem ura er kvedid); ek em skyldr at halda hrodri (ad yrkja). 302. eru troll-kenningar, sumar myrkar. 303. eru skåld-kenningar og fiestar audskildar. 304. Ek geri meir (enn fremur) fleira (lyt ur til kvædisbålkanna) hrodr of mæran mog Hå- konar, ek geld hånum haptsænis (Odins?) heid (gjof; kvædi). Porr sitr i reidu. 404 SKYRINGAR ViSNA 305. Skjaldhlynr (herm.) lét mjok margar snekkjur sem knorru ok skeidar dynja å brim; mærdar orr odr skålds vex. 306. Par kemr å til sævar, en ek bar endr (hefi enn borid) mærd af bendi sverdregns (or- ustu) æri (af årr; Olafur på); svå ofra (lyfti) ek lofi pegna. 307. Eirikr dregr, geira vedr (orustu) mildr, land und sik at mun (vilja) banda (godanna) ok semr hil di. 308. = 94, 1—4. 309. Ek kved rammaukin (mjog kroftug) rogn (god) magna riki Håkunar. 310. Vér gåtum enn jolna sumbl (skåldsk., kvædi), stillis lof, sem (svo sterkt sem) steina bru. 311 = 12 v. 312. Orr odda skurar (orustu) herdir (herm.) lætr opt verda gor bord hrings (sverds) él (or- ustur), ådr hann of pryngvi jordu und sik. 313. Folkbaldr verr fold, får konungr må svå (hefur svo mikinn matt); Oleifr (sænski) reifir ornu; Svia gramr es framr. 314. Breid grund, bundin eitrsvolum nadri (midgardsormi), liggr und holmfjoturs (orms) leidar (gulls) bor (mk); heinlands Hodr grandar hoddum (gulli). 315. Framir seggir verja hart haudr bjartra doglinga med hjorvi; hjålmr springr opt fyr olmri egghrid (orustu). SKYR1NGAR VISNA 405 316. En ept vig (Svoldarbardaga) lagdisk land (Noregur) nordan sudr til Agda eda stnndu lengra; vant es ord at styr (réttara : velk ord; und gram, sem å saman vid lagdisk). 317. — 219. 318. Ek man pat, es myrk jord gein endr grofnum munni vid grænnar Hlodynjar (jardar) beina (steina) Danar (jotuns) orda (gulls) sendi (mk). 319. = 212. v. 320. Ek vas dyggr Fjorgynjar (jardar) åls (orms) hrynbeds (gulls) orgildi (mk), ok heidr sé åar stedja (steins) Eldis) (jotuns) måla (gulls) »hreggi« (rangt f. hnøggvi?; mk). 321. Gnog gisting (måltid) vas byrjud (flutt, gefin) gera (ulfi), en sonr Sigordar (Har. hardr.) kom nordan at spenja (lokka) ulf ur skogi å sår. 322. På es oddbreki (blodid) gnudi å hofud- stafni (nefi) hrafni, freki sleit und. 323. Eitrkold Elfr (Gautelfur) vard rodin heitu unda gjålfri (blodi); varmt vitnis oldr(blod) fell med vatni (elfarvatninu) i men Karmtar (sjo- inn). 324. Ogodr åttbogi ylgjar (ulf ur) svalg grand- auknum nå, en grænn grædir (sjor) vard at raudum, blandinn blodi. 325. Par vas munr (gledi) vargs, es minn drottinn (Har. hardr.) rak margan flotta; men- skerdir (Sigurdur fåfn.) stakk markar (skogar) myrkaurrida (orminn, Fåfni) sverdi. 326. Hungri heidingja (ulfs) sleit; hårr (grår) gyldir (ulfiir) naut såra; gramr raud granar å fen ri; ulfr gekk i ben drekka. 406 SKYRINGAR VISNA 327. Gjålpar stod (ulfar) od i blodi; en ims (ulfs) sveit nådi ærnu freka hveiti (likum); gyld- ir naut gera oldra (blods). 336. Bragningr (kgr, Har. hardr.) lætr blod- orra (hrafn) fagna ara barri (fædu; likum); kon- ungr Horda berr Gauts (Odins) sigd (ljå; spjot eda svcrd) å sveita (blods) svans (lirafns) ord (fræ; likami); ara hræsævar (blods) gamms greddir (Har. Sig.) lætr bird stika hvert grunn sunnar, pat es hann skal varda, geirs odduni. 337. Herstefnandi (Hakon jarl) gaf fj all vond- um hrofnum fylli; hrafn vard fullr å ylgjar tafni (likum) en spjor gullu. 338. Dyrr magnandi (fædandi) dolgskara (hrafns) knå styra dyrum bardsolar (skjaldar) garmi (sverdi); Hugins fermu (lika) harmr (hauk- ur; hrafn) bregdr harmi. 339. En konungs hjarta svellr vid hjaldr hugprutit, par es hold ar luta; blåsvartr Muninn drekkr blod or benjum. 340. På es stodum skjaldadir dreyra mens (sverds) disar (valkyrju) dyn (orustu-)fusir å eyri; borginmodi fekk blods bråd. 341. Hvitinga (horna) Hlokk (konan) myndit (mundi ekki hafa) lita mik efst (seinast) i hund- rads flokki, par es ek gaf årflogni sårar undir. 342. Raud sveita (blodi) gron såmleitum (dokk- leitum) Jårnsoxu (g5Tgjar) faxa (hesti; ulfi), arnar matr feksk jårnum orn sleit gera beitu (likin). 343. Orn drekkr svig af hræum; ylgr fær undarn (måltid); ari getr verd par, opt rydr ulfr kjopt. SKYRINGAR VISNA 407 344. = 93, 1—4. 345. Ek vil vanda håleitan (ågætan) mjod . . handa hreggskornis. 346. Ek vaki ekka (er sorgbitinn) år ok sid- an pat es heltk vel gallopnis (arnar) vidis (blods) val (hrafn) [en get pad ekki lengur, synist vera hugsunin; annars er pessi helmingur vafasam- ur]; greppr (eg) hlydir på godu spjalli (tolu, fråsogn, um forna atburdi?). 347. = 284. v. 348. På es mannskædr mætir »lagar tanna vé- brautar« (Har. hårf.) rak ut å mar rausnar (partur af stafni) ræsinadr (drekann) ok (til er rångt) nokkva (smærri skip). 349. Logr pvær flaust, par es sær hlymr å hvåra hlid, en fagrir vedrvitar glymja; brim vaskar flods stodum (skipum). 350. — 126. v. 351. Lézt visat framstafni allra landa um- bands (hafs) hardviggs (skips) vestr i haf, hrist- ir sikulgjardar iss (sverds). 352. Erum lidnir å leid frå lådi, Finnum skridnu (Finnmork); ek sé af flausta ferli (sjon- ura) fjoll austr, merl ud (birt) geisla. 353. Ek for vestr of ver (hafid), en ek ber Vidris (Odins) munstrandar (brjosts) mar (skåld- sk., kvædi); svå es mitt of far (svo stendur å fy rir mjer). 354. Kaldr marr pvær mart dægr svarta vidu und mildum jofri; élsnuin ålmsorg (stormur) grefr Manar pjålma (band; sjoinn). 408 SKYRINGAR VISNA 355. Hraustr pjodkonungr (Har. hardr.) skar salt (hånd) héltum (hjelugum) hufi austan; brun vedr båru brimlogs (gulls) r}'ri at Sigtunum. 356. Bjott leidangr af fdgru lådi (Noregi) et næsta ar; reist grædi (hafid) glæstumgjalfrstod- um (skipum); logr gekk of skip. 357. Skordu drasill (skipid) nemr (stodvar) brjosti bardristinn bordheim (sjoinn), en vidi (sjonum) verpr inn of stinnan prom; vidr polir naud. 358. Scnn josu vér sextån, svanni, i fjor- um rumum, en brim vexti (gerdi stort); hum (sjonum) dreif a hafskips hufa. 359. Hafs glodum hraud upp i himin; sar gekk af afli; ek hygg at bord skerdu sky; Ran- ar vegr skaut mana. 360. Himinglæva æsir hvast sævar pyt at hraustum. 361. Laudr vas lagt i bedja (bolstra, skafla); golli sollit haf lék, en hrannir pogu herskipum ogurlig hofud (drekahofudin). 362. Skarud skofnu styri sylghåar (svo haar ad gæti solgid) bylgjur; skaut (segl), pat es drosir spunnu, lék vid hun å hlunns hreini (skipi). 363. Hauk (haukleg) hrosta ludrs (horns) gæi- (af gå, gætandi) Prudr (kona) drygir (å og synir) hvern kost, en drafnar loga (gulls) Lofn (konan) rækir (rekur burt, hafnar) lostu vinfost. 364. Sjår pytr, en båra berr bjart laudr of raudan vid, par es grans hlunns visundr (skip- id) ginn golli bunum munni. SKYRINGAR VISNA 409 365. Né framlyndir fundu fyrr, par es sjår fell storum å vini ora; hykkat (jeg hygg eigi) lå (bylgjuna) kyrdu (gerdi kyrran) varra vid(skipid). 366. Fyllar (sævar) fjoll (bylgjurnar) hrynja å Gusisnauta (Flaugar, en flaug heitir å skipi) skautbjorn (skipid); skida vetrlidi (skipid) æsisk nii framm Glamma (sækgs) skeid (sjoinn). 367. Bodi fell brådla of mik; geimi (sjorinn) baud heim med sér; ek på eigi lod (heimbod) lægis. 368. Mjo bord braut, en breki paut fyrir of- an sjo; vidar mord (vindurinn) 6x; medr(menn) fengu mikit vedr. 369. Vågs hyr- (gull) sendir (Hymir), hinn es skar måva mærar (lands; sævar) mjotygil(færid) fyr Pori, vildit (vildi eigi) ofra (ægja, brjota bag vid) vrongum (reidum) ægi. 370. Ek skar sund siidum fyr sunnan Hrund (eyjarheiti); mund min pr^ddisk vid fund mild- ings. 371. Næst (par næst) sé ek orm vel merkd- an (skorinn) å jastar flædar (ols) itrserki (horn- inu); fj ardbåls (gulls) bjodr nemi, hvé ek fer måli of pat. 372. Ek mim sidr en eigi nida målan (mål- ugan) sægs (hafs) solar (gulls) sverri (eydandi; mann, ovist hver); slidråls (sverds) reginn(mk); så es illr, es spillir brag (yrkir nid). 373. Sjå eldr brennat sjaldan, es Magnus (6- vist hver) kveykvir; dyggr jofurr svidr byggdir, ronn blåsa reyk fyr ræsi. 410 SKYRINGAR VISXA 374. Steinodr logi skaut snarla glodum or soti, ok reykir stodu sidan stopdir (beinir upp) of (yfir) sveyk (veik, fallandi) hus. 375. Haki vas brendr å båli, par es . . . odu brimslodir (sjoinn). 376. Ek hygg glædr feldu . . . Glamma slod- ir (sævar); gramr eldi svå. 377. Øx rydsk blodi; eisur vaxa; allmorg hus brenna; hallir loga; gim (eldur) geisar; god- menni fellr. 378. Inni allvalds (Ol. helga) brunnu hålfgor vid Nid sjålfa; ek hygg at eldr feldi sal; eimr (eldr) skaut hrimi å her. 379. Reidr Eydana meidir (Har. hardr.) eymd- it (gjordi ekki aum, blid; tok bord) råd vid Rauma; hyrr gerdi på kyrra; heit (hotanir) Heina (ibua Heidmerkur) dvinudu. 380. Funi kyndisk lljott; en Hisingar herr, så es hafdi verr (sem forst svo illa), fly di skjott. 381. Rjartr briml styrks visa (Har. hardr.) sveimadi of borgar virki; vikingar brutu fikjum (volduglega); sorg varp å mey. 382. Ér knåttud par skipta gersimum peira; skjaldar leygr (sverdid) paut (hafdi potid) of sjot; pii vast aldrigi sigri sviptr. 384. Ek kann (pekki) alla allvalda austr ok sudr of flausta setr (sjo); Sveins sonr es hverj- um gram betri at reyna. 385. Fylkir gledr flagds blakk (ulf) ok Hlakk- ar svan (hrafn) i folki (orustu); Olåfr (sænski) of vidr (vinnur, gerir) Yggs gogl (hrafnana)feg- in Skoglar élum (med orustum). SKYRINGAR VISNA 411 386. Visi (01. sænski) tekr vist austr mun- laust (åstarsnautt, ogift, hjer: stjornara-laust) oskvif (Oska, Odins, vif, landid); aldar allvaldr hefr gott lif vigfreys (hermanns). 387. Harri Hjaltlands, så es vas hæstrbragna, fekk gagn i hverri branda prumu (orustu); greppr vill yppa dfvd grams. 388. Ok hertoga (jarla) hneykir (kgr; Har. hardr.) lét stinga augu or herfingnum (hertekn- um) haugs (oljost) skundadi (mk); ek ber leyfd hans. 389. Sinjor Noregs (Magn. godi), låt auman svå sem sælan (audgan) nii njota laga pinna, ok gef storum; halt mål (ord pin). 390. Mildingr (Eir. godi) for eldi of opjod; audit vard på flotnum (monnum) dauda; hlenna (ræningja) prystir, kyndud hæstan hyrjar (elds) Ijoma sudr at Jomi. 391. Esat mæringr næri (nær) munka valdi (gudi) en pli und jardar hoslu (Yggdrasil; å jordu); moldreks (jotuns) ord (gull) brjotr ford- ar (verndar) Donum. 392. Lastvarr landreki (kgr) eyss ljosu Kraka barri (gulli). 393. Preksgorr pengill (Ol. sænski) vas pcgar ungr vigorr; ek bid aldr hans haldask; ek tel hann yfirmann. 394. Ræsir (Eir. godi) lét Rinar sol (gullid) skina af rodnum hausi (å skipinu) å marfjoll (bylgjur). 412 SKYRINGAR VI SNA 395. Gramr (Adalst. kgr.) hefr upp of hrundit [grimu] grundar (andlits) gerdihomrum (brun- unum skåldsins). 397. = 281 1—2. 398. Jofurr (01. sænski) heyri upphaf bragar sins; lof konungs man ofrask; hann nemi rétt håttu hrodrs mins. 399. Tireggjadr tyggi ("Har. hardr.) hjo tveim hdndum leid beima (manna) hizig (par) sudr fyr Nizi; herr gekk rcifr (gladur) und hlifar. 400. Ek em skilidr vid Skylja (Ol. Tryggv.); skålmold hefr valdit pvi; fiestum es mest vil (ekki nema hjegomleg 6sk) ok dul (sjålfsblekk- ing) [at] vætta (vænta afturkomu) virda drottins. 401. Ek kved hauklundadan harra Dana grundar (Nikulås) at (til ad hlyda) dyrri hrodr- gord. 402. Ek fra at hildingar gingu fram heyja geir- ping (orustu) vid holm enn grana (Holminn grå); græn lind (skjoldur) vard springa i tvau. 403. Doglingr (Har. hardr.) fekk ara jodi danskt blod at drekka. 404. Ungr odlingr drap ser innan (ut) ungum å naglfara (sverds) bords (skjaldar) ok medal- kafla tungu (brands) orda aflgerd (kroftuga sam- rædu skjaldar og sverds, orustu). 405. Bragningr (Har. hårf.) red rjoda slog (vopn) i blodi opjodar; herr beid reidi konungs; hus lutu opt fyr eisum. 406. Budlungs (Eysteins Har.) hjorr beit; blod fell å dorr (sverd). SKYRTNGAR VISNA 413 407. Siklinga (kga) konr (ættingi) venr snekkj- ur sjåliitar uti; hann litar herskip innan blodi; pat es hrafns god (fæda). 408. Svå lauk æfi snjalls siklings (Har. hardr.), at vér 'rom (erum) allir i vondum (erfidum, hættulegum) stad; enn leyfdi lofdungr beid lifs grand. 409. Gramr (Magn. godi), annarr skjoldungr ædri pér mun aldri fædask und solu. 410. Volsunga nidr (kgr) réd senda mérgoll- biiit våpn of svalan- ægi. 411. Engi ognbrådr (orustu-brådur) Ynglingr vard å jordu austr, ådr nådi (menn fengu) pér (Ol. helgi), så es pryngvi und sik eyjum vestan. 412. Old verdr at heyra lof Eiriks; engi madr veit fremra pengil i verold pessi; Yngvi helt jofra sess (konungsstol) vid langan ordstir. 413. Skilfingr (Har. hardr.) helt miklu lidi sudr fyr en breidu lond, par es skeidr skulfu; Sikiley vard eydd of sidir. 414. = 389, 1—2. HÅTTATAL. 1. Så er heitir Håkon lætr ban nat fyrdum fridrofs ofsa; hann rekkir (hreystir) lid; konungr kann frelsa jord; jofurr, så ungr stillir, rædr sjålfr landi alt milli Gandvikr ok Elfar; gramr å gipt at fremri. 2. Hamdis fang (kyrtill; brynjan) fellr of fleinbraks (orustu) fura (sverda) stilli (styri), par er ættstudill Skylja (kgs) hylr axla limu hring- uni; skorungr felr heila bæs (bæjar) holt (hof- 414 SKYRINGAR VISNA udid) hildigelti (hjålmi) ok deilir gulls reidir gunnseid (sverdid) i gelmis (hauks) stalli (hendi). 3. Itr ægis båls (gulls) hati verr Ulfs båga (Odins) målu (jord, Noreg); sett eru brun bord (skipa) fyr bratta Mims vinar (Odins) runu (landid); gofugr allvaldr kann halda orms våda (Pors) eidu (modur; jord); menstridir, njot mellu dolgs (Pors) modur (landsins) til elli. 4. Stinn sår proask storum; sterk cgg skerr hvast traustar hlifar fromum scggjum; hår gramr lifir framla (gofuglega); hverr drcngr litar harda hrein sverd; gofugr pengill unir bjartr snoru hjarta; itr rond furask (rispast, klofnar) undrum. 5. Ek spyr odharda cgg eyda fullhvotum scggj- um; ofrhugadr pengill veldr dådrokkum dreng dauda; ognporinn (6gn=orusta) valdr skjaldar (hcrm.) fær aukinn (eykur) munnroda hamdokk- um Hlakkar hauk (hrafni); ek spyr visa veg- hræsinn (stoltan af heidri). 6. Svidr (vitur) jofurr lætr soknar nadra (sverd) skrida slidrbraut; rogs ramsnåkr (sverd) ferr ott or réttum fetilhamsi (slidrum); sverda sen nu linnr (sverd) knå at leita sveita bekks (blodlækjar); vals ormr (sverd) pyrr (fer fljott) sefa stigu (brjostid) at varmri viggjoll (blodi). 7. Hvatr hilmir spekr skatna Vindhlés (Heim- dalls) hjålms fylli (hofdi; hof ud H. = sverd; med sverdi); hann knå ræsa punnum hjorvi hræs pjodår (blodlæki); ygr hilmir lætr old eiga dreyr- få (blodlitada) skjoldu; sterkr stillir rydr hers- um jårngrå styrs serki (brynjur). SKYRINGAR VISNA 415 8. Ek spyr hjålm klofinn fyrir hjarar (sverds) egg hilmis; seggir duga; pvi eru skafin (fægd) sverd ferdar (manna) heldrlitud, parerskjoldu skekr; gramr muna bila, po at nåi lita gular ritr (skjoldu) gumna ; hann porir draga hvatan brand yfir promu (jadra) hreinna randa (skjalda). Bis. 304. Vardak mik, pars myrdir mordfårs (sverds) pordi vega. Sst. Sæll es hinn hranna hådfra (skipa) styrir (mk), es unir sinu vel; vitnis (ulfs) våda (Odins) vingerd (skåldsk.) erumk (er mér) tid. 9. lind = spjot; askr = spjot. 10. lind = skjold; skor == hofud. 11. Audmildr ^skelfir (fr = bogi) kann bua ulfum gildi; gunnsnarr harri lætr gyldis (ulfs) kyn una gåti (drykk); gotna vinr fær vitni afar storan valbjor (blod); vargr tér bergja bloddrykk or ben ok rjoda gron. 12. Håkon veldr teitr heiti pjodkonungs ok holdum; gud lér hardrådum tiggja jardar med tiri; orlyndr skati å gorla (fullkomlega) vald vidrar foldar; vindræfrs (himins) jofurr (gud) skop ungum odlingi gæfu. 13. Manndyrdir få fira gæti mærdar, 611 mæt old lytr itrum audgjafa. Sær stod of fjollum. Gatk at sækja heim randa rjodvendils (sverds) rækinjord (Håkon); su ferd var harda hæf. Jord skaut or geima. 14. Håkun rædr konungdomi med heidan (bjartan) ordrom; drengja vinr hefr fengit mikit veldi; budlungr verr breidfeld lond brandi; rog- 416 SKYRINGAR VISNA leiks (orustu) remmityr (Håkon) nåir at styra eignu riki; did fagnar pvi. 15. Peim (å vid konungdomi i 14. v.), er fadir hans åtti ådr råda ok var faldinn grundar gjald- seids (orms) grim u (ægishjålmi); drott man enn pat; gunnhættir (herm., Håkon) knå styra gryttu budlunga setri, hann rædr stort, en hjarta hvetr; gramr byr of prek. 16. Vigdrott setr skjaldborg of vitran visa vid skotskurum, en par hniga aldir i grås; yr dregsk; soknhardr våpnrjodr stikar vida promu (strendur) jardar spjotum; vellbrjotr pryngr (fer med kappi) å log at sverda songvi. 17. Siks glodar (gulls) sækir (Håkon) verr skard jardar (Firdi) hafi slétt (sljettad, jafnad); oldn loga (gulls) hendir rekr kold heit (hotanir) hlifgranda (sverdi); gladr fylkir skilr fridlæ iljott vålkat; reidr ræsir stod var fromum sævar roduls (gulls) meidum rånsid. 18. Blod fremr vitni (ulf); heldr slitnar dul (verdur ljost), at hlokk hådisk; hardr skjoldr skelfr, en skatnar taka verda foldir; hollr gramr lætr hvitan rekinn (gullrekinn) fal framdan (otar fram) of her; svalr brandr grandar seggj- nm, en tyggja sonr dugir. 19. Segl skekr'of rasta hlyn (skipinu) of gram; djup skip drifa hvast; en grunnfoll Huglar (eyj- ar) hata unna gylli (skipinu); né vidr håraust (håreyst) rån haflireinum (skipum) frid; skapar flaustum deilu; heil hronn klofnar fyr punnum hufi. SKYR1NGAR VISNA 417 20. Hlyr hélir at ståli, en pelli (furu-skipun- um) svifr harda framm mot lagar glammi; hafit (hid lyfta) fellr; ferd firrisk dvol; réttr vindr bendir vådir; vefr rekr snekkjur å haf; vedr pyrr, skip fysir varar; idjur tysa visa. 21. Frå ek lung (skip) tyda pengils geisa, en svord (svardreip) herda of her; lå reis of skut; Réda stod (skip) hljop und gram; pjod fær longum skipat prong riim pungra skeida; styrjar deilir (Håkon) lætr stinn stål søkkva kløkk (sveig janleg) i mar. 22. Himinglæfa str^kr (slær) håvar piljur; sog skilja hronn; ljotr lægir (haf) vill brjota logstiga fagrdrasil (skipid); tysheims (sævar; lyr, fiskur) eisa (gull) nåir ljoma of blidum gram, kold udr rekkir kløkkvan kjol; far geisar; år lidr. 23. Hlumr firrisk hond med harra; vetr lidr af sumri; en long flaust taka hvild at (eftir) gongu vid log Lista; et rétta (vel tilbiina) 61 mædir lid lyda; tom holl skipask létt, en en fulla gulls skål svifr gola (godlega, vinsamlega) at gjof. 24. Bragningr gledr skipa sagnirhorna hrein- tjornum (olinu); horn nåir litt at porna; mjodr hegnir (svæfir) bol bragna; framlyndr skjold- ungr, hinn er heldr skjoldum fyr skot, gefr framla folkhomlu (sverds) vidum gamlar hun- angs-oldur, 25. Odlingr gefr firdum jastar rost; svå virdi ek 61; horna brim fellir pdgn bragna; bjor Ibrn 27 418 SKYRINGAR VISNA er pat; mildingr kann veita måls heilsu; mjodr heitir svå; strugs (drambs) galli kemr i val (ur valdar tegundir) veiga; vin kalla ek pat. 26. Fylkir brytr fiiss fens eisu (gull); bond bregdr å venju; rånhegnir gefr Rinar rof (gull); ætt spyrr at jofrum; mjok truir ræsir raun rekka; gjof ser til launa; lofdungr å lengr råd lyda; hverr vex af gengi. 27. Ek skar iskalda oldu cik (skipi) til fund- ar riks ræsis; en bleika siid var reynd; emk kudr at sliku; brjotr itrs ands (Snorri) på hått hersis heiti af jarl a prydi (af prydir; konungi) dugir (pad hæfir) at våtta sæmd; vara siglt til litils. 28. Vigrakkr vandbaugs (== baugsvandar, sverds) sendir (Håkon) veitti mer skipreidu, en pakkak skjaldbraks mildum (orustu-fusum) skylja heida gjof; fylkir fann næst unna dyr (skip) fol (fann fol = gaf) at gjof stålhreins (skips) styri (Snorra); ek så mæta storlæti styrj- ar deilis (Håkon ar). 29. Ek man byrum hilmi tvær otvistar (glad- ar) beims vistir; ek blaut at sitja åsamt fémild- iini seimgildi (Håkoni); fylkir gaf fuss fleinstyri (Snorra) margdy rar bnossir; boddspennir (Snorri) var bollr fjolmennum bersa stilli. 30. Ek bid poll grænna skjalda (Snorra) balda (ad bann megi balda) bylli bilmis; Hrungn- is ilja piljn (skjaldar) askr (Snorri) beid proska af pvi; vigfoldar (skjaldar) vandar (sverds) valdi (Håkon), njot margra landa til itrar elli; vart nytr oss, dolga fellir. SKYRINGAR VISNA 419 31. Ståls dynblakka (skipa) støkkvi (Snorri) samir minnask å lof stinngeds pengils; aukum Yggs feng (kvædid) ålms bif- (orustu) sæki; né skal odds blåferla (skjalda) drbrjot (Snorra) prjota at stæra od jarli (Skula); hrærum (jeg hræri) Hårs sal- (Valhallar) tunnu (Sonar, Bodn- ar) hrannir (kvædid). 32. Skarpt lindar (spjots eda skjaldar) snar- vinda (orustu) skys (skjaldar) él (orusta) preifsk of Skula; hvoss egg vard runnin hræs dyn- brunnum (blodinu) i hoggum; snjallrseim (gull) preytir (Skuli) bjo hrafni ilstafna (klær) sveita; Påll (drottseti) vard falla fram und fit (klo) arnar pråbarni. 33. Lifs rån vard mjok at raunum skapat ferdum (monnum); sverd reid; pjodsterk stong od pratt å pingi; merki lidu fram; hvoss egg hraud seggjum fridar vån; blå spjot nådu bita of (kringum) hilmis (Inga) brodur (Skula); bu- andmenn hlutu par renna. 34. Folka treystir (Skuli) bjo flaust fagr- skjoldudustum oldum; brodir bragnings skar leid bjartveggjudustu reggi (skipi); hilmir rak rasta hest (skipid) hardsveipadastan reipum; sjår hlaut pjota vid prom punghufudustu lungi (skipi). 35. Heitfastr hjålmtyr (Skuli) reist håvar rast- ir svolu st^ri vestan at Vågsbru (sumarid 1214); varrsima (kjolfarid) bar fjarri; stokr (flotti) bu- andmanna ox, er hrannlåd (hafid) bar et grimma herljold brimsblakka (skipa) fyr jord; hiifar svdldu (voru kald ir). 420 SKYRINGAR VISNA 36. Fullstcrk herfong (herklædi) hristi hvatt, på er mjok long véstong (merkisst.) reistisk; folk samdi (for i) hringserk, en grams (Skula) verk fromdusk; kaldr hjorr lék hond; allvaldr reyndisk herjum mannbaldr; ek fra bragning bjoggu breida fylking (med) egg; ping stod. 37. Verd (sem åtti pad skilid) ferd vann fest mest gjald folka herdi (Skula); hofundr (dom- ari) aldar, så er lestir bil, kann banna virdum vald; pengill skatna gat bjoda pratt pjod holda åttar hått (goda sidsemi); pat stod af gram; jofurr hraud raudum aud. 38. Fylkir (Skiili) byrjar snarar farar; freka (mikla) breka lemr å snekkjum; visa rekkar taka vaka, bidja at pat vidar skrid ar; hepnar s}'jur (bordin) svipa somum (fogrum) skipa- promum i rommum byr; hrannir skaka hlidar Haka blokkum (skipunum); midar (pad hreifist og midar åfram) nidri und kjol. 39. Ok miklir hjålmar hofu bjaldreifan (orustu- gladan) boddstiklanda (Skula) — mordflytir knå mæta målmskurar dyn — , på er hilmir foldar gaf hugfærum bjaldrs stæri jarldom; gofugr ogn- svellir (herm.; Skiili) fær allan soma. 40. Barra == roskva, einbeitta; mælingr = nisk- ur madur; hertogi = foringi (Skuli); blikurmadr = mælingr; spannar blik = gull. 41. Itrhugadr jofurr velr snotrum ytum otr- gjold (gull); opt hefr pungfarmr Grana (gull) sprungit fyr pings prongvi (sem knyr menu ad koma til pings, hofdingi, Skiili); hjors rjodr vill, at reidmålmr Gnitaheidar ridi (fari um, ad gjof); SKYRINGAR VISNA 421 Niflunga skatti (gulli) er hreytt hvatt at vigs hættis. 42. Alraudum audi drifr; ek veit, hvar ogn- rakkr (ogn = orusta) Hlakkar snerpir (Skiili) verpr hringdropa (gulli) å vals reitu (hendur) firum; snjallr jofurr lætr Mardallar (Freyju) hvarma fagrregn (gull) falla å fit (arma) pegn- um; ognftytir verr (klædr) ^tum arm. 43. Snarr hjarar Baldr (herm.) fremr aldir sampykkjar sokkvi (gulli); gunnhættir kann hrada skipta Grotta glad- (skinandi) dript (gulli); féstridir knå tryggva lidi Froda fridbygg (gull); fjolvinjadr (af vin = engi; sem hvilir å morg- um »engjum«, o: portum armsins) Fenju meldr (gull) hylr fair (gefinn) alinveldi (arminn). 44. Gram skotnar frama; menstiklir vann sk^'rdar (skyrdi, syndi) miklar manndyrdir; spannar rof (gull) vensk gotnum; gjof sannask; herfjolå lagar hagbåls (gulls) fridask sjaldan vid (hjå) ståla valdi; holdar bera svala vallands (arms) branda (gull). Bis. 325. Klæingr. Ek bad sveit å (ut a, ad fara ut å) Geitis glad (skipid) tidum; id es gor at for; drogum lesta hest (skip) å log; lid (skip) flytr, en nytum skrid. 45. Bragningr (Skiili) lætr undin brot hringa brotna fyr sér; så fættir menja tekr mætt ord of sik fyr men; armr knå blikna (lysast) randa vidum vid brimlands (sævar) blik (gull), par er hond berr lyslodar (sævar) glodir (gull), lidnar al lid (arminum). 422 SKYRINGAR VISNA 48. Lidar skerja (gulls) virdandi gefr virdum verbal (gull); vellbroti gledr verdung afarpung- um vellum; auds ytandi fremr yta raudum sæ- funa (gulli), par er marblakks (skipa) skipendr pakka mætum gram mæti. 47. Seimorr seimpverrir (Skuli) gefr lidi beima seima (gull); ek spyr hringmildan hringskemmi stinga brott hringum; bauggrimmr baugstøkkvir fremr hjarar drauga (draugr = trje; menn)baug- um; gullhættr gullbroti vidr gulli fulian skada. 48. Audtyr (Skuli) verr (klædir) audkendar boga naudir (arma) audi; par er audvidum audit auds i gulli raudu; beidmildr (heid = mali) jofurr byr beidmonnum heidis (bauks) reidir (arma); heidfromudr venr heidar (bjartar) vala leidar (arma) beidgjof (gulli). 49. Hjaldrremmir (berm. , Skuli) tekrfesta Hildi (eiga bardaga); bringr brestr at gjof; bers vald- andi bnigr und Hogna meyjar (Hildar) tjald (skjold); Hedins mala (Hildr) byr fiestum hjålm- lestanda bvilu; Hjadninga sprund (Hildr) piggr mund (beimangjof), mordaukinn mæki. 50. Yggs drosar (valkyrju) eisa (sverd) ryfr old (fyrir monnum) modsefa tjold (brjost); brun Hlakkar glod (sverd) støkkr firum i bugtuns hof (brjost); bræs dynbrimi (sverd) svifr glæs gedveggjar(brjosts) glugga (sar); hvattr er hjaldrs hyrr (sverd) at slétta gnapturna aldrs (hofud). 51. Ungr herstefnir lætr hrafn fullsedjask hungrs; orn getr ilspornat aldrlausastan (stein- daudan) haus, en grar vargr klifr (spornar) SKYRINGAR VISNA 423 vigsåra vilja borg (brjost); ylgr fær opt solgit blod; jofurr godr vill svå. 52. Darradar (spjots) skurum skjoldungs sær {såir, rignir) nidr; skopt lyptask; glygg (vindur) hrindr (blæs lit) gunnfana of fræknum grundar tyggja; vé (merkin) geisa fyr visa; stong vedr at hlym Gungnis; styrk malms mot eru und merkjum of itran hilmi. 53. Geira dunu (orustu) stjori vensk at stæra stor verk; hjaldrtyr kann halda foldu und sik med hildi; harri slitr Hjarranda fot (herklædi) i hverri snerru; par falla joru (orustu) pollar (menn) til fyllar fjallvargs. 54. Hildar hlemmidrifu (vopnadrifunni) sk}'rtr at Skoglar vedri (orustu) of hvitan prom ritar (skjaldar), en skjaldagi (skildir eigi) haldask; en aldar vinr rydr odda snarla i sæfis (sverds) sveita (blodi) at sverdtogi (par sem sverd eru dregin) ferdar; pat er jarls megin. 55. Hverr séi (getur sjed) jarl betra fjolvitrum jofra ægi (Skula) eda gjarnara at gæda hard- sveldan skjalda glym; olitill st}rrr stendr af ståla skurar Gauti (Skula), på er folks jadarr (verjandi) ferr varda foldir [fyrir] signjordum (hermonnum). 56. Hverr ali (mundi ala) blodi byrsta (burst- ada) ylgi bens raudsylgjum (blodi) nema svå at gramr (Skuli) of gildi (vekti) vargi gråd (hung- ur) margan dag; oddviti gefr vitni (ulfi) undir, nybitnar egg; herr ser lodna framklo fenris fitj- ar (fotar) rodna. 424 SKYRINGAR VISNA 57. Hilmir (Skuli) herdir hjålma skurir rodnu sverdi; hvitir askar (spjot) hrjota, brynju spangir hrynja; Hlakkar eldar (sverd) hnykkja harda svardar landi (hofdi); rimmu glodir (sverd) remma randa (skjalda) grand of jarli. 58. Herjum es væni (von) til hjålma hyrjar (sverds) styrjar, svå at jarl egnir par tognu (brugdnu) sverdi til ognar; sjå knå (menn geta sjed) Pundar grindar (skjaldar) jadra gård (skjald- borg) fyr grundu, er skatna vinr skyldisk at fremja skjaldar galdr (orustu). 59. Hjålmlestir (Skuli) skekr Sigars veggi (skjoldu) Hristar hreggold (i orustu), gramr lætr brjota randa hnigpili (skjoldu) i brands stranda (skjalda) byr (orustu); stålhrafna (skipa) stefnir lætr styrvind pyrjaofsik; oddviti bragna sagna piggr gagn (sigur) at Gondlar glyggvi (stormi; orustu). 60. Sara meginbåra (blédstraumur) skylr (skol- ar, vaskar) Hest år ålmdrosar (valkyrju) isa (sverdin); kænn jofurr lætr hjålmsvell (sverd) gella hvatt å fella (sverda) hronnum (blodinu); stinnr mens stiklir (gefandi) knå venja styrjokla (sverd) benja legi (blodi); frår (hvatur) stillir lætr unda sund (blod) hjarar lunda (manna) fylla folk (sverdin). 61. Hræljoma (sverda) hrimi (orusta) fellr of Hristar hlyn (Skula); hår såra åra (sverda) timi vex of gram; Mistar frost (sverdid) nemr her- kaldan skjaldar prom aldar; gullsendir brytr gunnveggs (skjaldar) stofum (herm.) leggi Hrund- ar grundar (skjaldar) hreggi (i orustu); ek spyr SKYRINGAR VISNA 425 gotna protna elli; svå skotnar (lånast) pat sokn- vallar svelli (Skula). 62. Tiggi sn^r (lætur snjoa) soknar hagli (vopn- um) å ognar åru (hermenn) — undgagl (hrafn) veit pat — ; yngvi drifr (lætur vaxa) brynju éli (orustu); hjorr vélir fjor at hlifa hreggi (orustu); Mistar regni (orustu) heldr of fjornis (hjålms) foldir (hofud) — visi skiptir svå bogadriptum — ; folkskiirum lystr of hraustan hilmi; fregnum hans styr. 63. Styrjar valdi (Skiili) kendi ståla støkkvi- lundum (hermonnum) falda raudu austan fj ard- ar; rekkar styrdu rodnu bardi rétt til jardar; hringa skerdir rendi oddum eljunstrandir (brjost) ^ta ferdar; hilmir stærdi meginundir heila grundar (hofuds) hvossu sverdi. 64. Vigrækjandi (Skiili) vafdi (hikadi) litt at sækja fram, er mætti virdum; Skoglar serks (brynju) skerdir gekk fyr rodnum merkjum i Hlakkar skiirum; land ruddisk (hreinsadist), en ræsir Prænda skop Ribbungum pungan bana; Gunnarr (Asuson) skaut hjarna kletti (hofdinu) und grimmsetta (med grimmum klom) ilgera fotar. 65. Vægdarlaus våpna hrid nådi velta feigum hausi; hilmir lét herda klett (hof ud) banaverd- an mæta hoggum; fylkir rendi fjornis hlid (hdf- ud) holdi fenta (med holdi) fieina lands (skjald- ar) meginskidi (sverdi); ollugt sverd, jofri kent, eyddi fyrdum. 66. Itr hertogi (foringi) eyddi lithlaupsmonn- um (oaldarlidi) spjotum; stål sungu of stillis 402 SKYRIXGAR VISNA dolgum; ylgr stod i val; hoddgrimmr jofurr lét margan hal hofdi skemra; svå kann reidr odd- viti at refsa pjodum ran. 67. Ortak (nu hef jeg ort) med sex tøgum håtta of snjalla siklinga (Håkon og Skula), på er vissak alframast (vera), old at minnum; sizt hafa jofrar orpit å aldinn mar (kastad å glæ) veg né vellum (gulli), er létu mik virdan; pat er oss frami. 68. Skuli var fremstr skjoldunga ungr [70,s]; skala dvala (fresta) lof; ek sem mildum gram fjolsnærda (margpætta) mærd; meirr (framveg- is) skal ek bera hrodr styrs stæri fyrir hers gnott; ek var kærr harra. 69. Ek bjo konungs brodur (Skula) prenn kvædi, kunn pjod; ek veitpann pengil fjolmenn- an; fram skal vada en fjorda lofun folkglads ljoss lagar eldr (gulls) fridrofa (gjofmilds manns). 70. Mart bragar lag mitt of spakan oddbraks (orustu) mæti er ådr okvedit (onotad til kvæda); skyrr greppr (skåld) hlytr geta ohneppra (skraut- legra) skrautfara grams. 71. Sneidir seima (gulls) kann hleypa Haka hnigfåk (skipi) greypa (hættulega) geima (sæv- ar) slod, hinn leyfdr (lofadr) skati, er lætr langa festa hesta (skip) ganga af hlunni. 72. Gull knå gloa, greppar roa, framir seggir eru våssamir; eik må una (ad) bruna undjofri; på nytr visi vidar skridar. 73. Ræsir glæsir stokkva (hlaupgjarna) Rokkva (sækgs) reina (sævar) hreina (skip) hvitum rit- SKYRINGAR V1SNA 427 um; hreytir hringa skreytir skafna stafna svort- um stinga (branda å skipi) hjortum (skipum). 74. Hafrost hristir hlunnvigg (skip) tiggja; bordgrund (sjor) bendir (beygir) styri brimd^rs (skips); bodhardr budlungr veit blå byrskid (skip) brjota pungan vidi (sjo) bordum. 75. Frår fleinpollr (herm.) lætr snekkjur hrinda hafbekks (skips) hniggrund (sjonum) stålum (stafni), på er mål (hentugir timar) falla; hergramr litr hirdmenn spenna hlumi (årar), en raungod rædi (årar) rogålfs (hermanns) skjålfa. 76. Hrannir str^kva (slå) hladin bord; haf- laudr skeflir; kalt hlyr nåirkasta soltum kjalar- stig (sjo); snjallmæltr stillir hleypir svortum hlunna stodum (hestum) hridfeld (stormasom) svana fjoll (bylgjur) framm of Haka veg(sjoinn). 77. Ungr jarl lætr snekkjur snydja(flyta sjer) i solrod å Manar hlekk (sjoinn); allvaldr sér årla breka fall; lauki (siglutrje) knå opt lypta of lidi of (upp yfir) kjalar raukn (skip); glygg nåir greida (penja lit) våd (seglid); dragreip mæta greipum. 78. Kaldr hiifr skerr hronn; allvaldr ferr hvatt; limgarmr (vindur) brytr lå; rangbarmr skytr log; brått skekr blån vegg (segl); byrr rekr råskegg (segl); almætr jarl lætr osvipt hunskript (hinu litada segli). 79. Leyfdr, blidr visi læsir (umgirdir) ut- strandir landa randgardi (skjaldborg) ok barda blåskidum (skipum); valbrodda (spjota) crnjarl 428 SKYRINGAR VISNA knå pyrna jord med élsnærdum (jelbordum) jadri hrænadra (spjota) oddum. 80. Lof er flutt snorum gram fyr gunnorum fjdrum (af fjorvar = menn); né spdrum spurd spjoll; ek hef ypt forum hans, gorum til hrodrs (sem vert er ad yrkja am), fyr ovdrum (djorf- um) auds borum (monnum). 81. Fluttak frædi (kvædi) med tolu rædi (ar; tungu) — tunga tædi (hjålpadi) — of frama grædi (jarl); stef skal stæra Mæra stilli ok færa honum; dugir (hæfir) hroera hrodr. 83. Hestar svanfjalla (bylgna; skip) baugvalla (skjalda) eydis gnapa (standa) hått of hlunns håstalla alla nadrs ogn (vetur); glatt er med gumna spjalla (vin) orms galla (um vetur; jarl fremr snjalla sveit; slikt må kalla skdrung. 85. Vilk auka goma sverdi (tungu) mærd Mistar lauka (sverda) grundar (skjaldar) skerdi; skal segja dyrd styrjar gloda (sverda) stokkvi- moda (Modi sem lætur stdkkva; herm.); drott må pegja. 86. Ek veit hrings hrada (sem gefur fljott) lada olsada (olmetta) hird i hdll; gott er hus Hlada; gramr drekkr baugvand (sverd) skada (menn) glada, en valstada (handa) vitar (gull- hringar) vada at gjof. 87. Handar hlekkr (gullhringur) drifr, par er hilmir drekkr; blidskålar (drykkj arkers) bekkr (61) er brognu m mjok pekkr; hreingullit ker leikr vid orda sker (tennur) [å] hilmis her; ek segi alt sem er. SKYRINGAR VISNA 429 89. Of matt = af mætti; gull, slungit vid (saman vid) pått (band): gull og band sniiid saraan i eitt. 90. Fyr hringa skata å saman vid 5. vo.; gjoflund = orlætislund; gata = fjekk ekki. 91. Jarla beztr å saman vid 6. vo. 92. Gunnstari = blodsvari = hrafn. 93. Lætr hrest = hressir, fremur, vinnur; verbal = gull(hringur); hiifar o: skip Snorra. 97. Gjdflati = niskur madur, å saman vid seims ok hnossa. 98. Ek veit unga jdfra, på er beita brondum ok biia snekkjur, verdari hæra hrodrar en heimdrega (på, sem ætid dragnast heima), [på er] gefa vell [verdari hæra hrodrar] en aud- sporud. 99. Hringum hæstir = gofgastir ad hringum til (sem peir eiga). 100. Hrodrs orverdr = overdur lofs. Pad sem i svigum stendur i pessum sk^r- ingum mun flestum fullljost; ef t. d. stendur »skar- ar (hårs) fj all (hof ud)«, er »hofud« skuring å allri kenningunni; ef stendur t. d. »Gridar glad (hest; ulf) fædandi«, er »hest« adeins skuring å »glad«, en »ulf« å »Gridar glad«, og er på ætid ; å mllli; »mk« merkir mannskenning; »kvk« kvenn- kenning; »herm.« = hermadur (-menn), kgr. = konungur. Frekari ummæla er valla porf. / H > Edda Edd 1 Edda S. PT 7312 - Edda Snorra Sturlusonar. ,j6 . Or MED L . - 59 Joronjo 5, Cana